You are on page 1of 2

Πρόγραμμα Ιερών Ακολουθιών Μηνός Απριλίου

  

Κάθε Σάββατο και Κυριακή: Όρθρος και Θεία Λειτουργία στις 7:00 π.μ.
Κάθε Σάββατο εσπέρας: η Ακολουθία του Εσπερινού στις 6:00 μ.μ.
Κάθε Δευτέρα, Τρίτη και Πέμπτη: η Ακολουθία του Μεγάλου Αποδείπνου
6:00 μ.μ. 
Κάθε Τετάρτη εσπέρας: η Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων
6:30 μ.μ. 
Κάθε Παρασκευή πρωί: η Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων Δώρων
7:00 π.μ. 
Κάθε Παρασκευή εσπέρας: η Ακολουθία των Χαιρετισμών στις 7:00 μ.μ. 
Κάθε Κυριακή εσπέρας: η Ακολουθία του Κατανυκτικού Εσπερινού
6:00 μ.μ., και στη συνέχεια ομιλία πάνω σε επίκαιρα και ενδιαφέροντα θέματα.

ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ
στις

Μηνιαία έντυπη έκδοση της Ενορίας Αγίου Διονυσίου Ιλίου
Τεύχος 14ο, Απρίλιος 2014

στις
στις

στις

Μεγάλος Κανόνας
Ο Μεγάλος Κανόνας είναι ο μεγαλύτερος κανόνας που ψάλλεται στην
Εκκλησία μας, και αποτελεί έργο του Αγίου Ανδρέου Αρχιεπισκόπου Κρήτης του
Ιεροσολυμίτου (660-740). Την πρώτη Εβδομάδα των Νηστειών ψάλλεται
τμηματικώς κατά τα τέσσερα Μεγάλα Απόδειπνα, ενώ την Πέμπτη της πέμπτης
Εβδομάδας των Νηστειών ψάλλεται ολόκληρος. Γι’ αυτό έχει καθιερωθεί να

Μεγάλος Κανόνας
Τετάρτη 2 Απριλίου: Θεία Λειτουργία των Προηγιασμένων
Δώρων στις 7:00 π.μ. & Μικρό Απόδειπνο μετά του Μεγάλου
Κανόνα του Αγίου Ανδρέου Κρήτης στις 6:00 μ.μ.

*Ο Ιερός Ναός παραμένει ανοιχτός καθημερινά από τις 9:00 π.μ. μέχρι τις 12:00 μ.μ., και
από τις 5:00 μ.μ. μέχρι τις 7:00 μ.μ.
*Διεύθυνση: οδός Αετόπετρας 19, Τ.Κ. 13122 – Ίλιον
*Τηλέφωνο Ναού: 210-2634025
*Τηλέφωνα Ιερέων:
π. Γεώργιος Κορρές: 6937-270622
π. Συμεών Αυγουστάκης: 6975-517775

*Το παρόν έντυπο εκδίδεται υπό την πνευματική καθοδήγηση του Σεβ. Μητροπολίτου
Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως, κ.κ. Αθηναγόρα, και με τη συντακτική ευθύνη του
Εφημερίου της Ενορίας, Αρχιμ. Συμεών Αυγουστάκη.

ονομάζεται αυτή «Πέμπτη του Μεγάλου Κανόνος». Άλλοτε ψάλλεται στον Όρθρο
της Πέμπτης και άλλοτε -ως συνηθέστερο- την Τετάρτη το βράδυ στο Απόδειπνο.
Ο Μεγάλος Κανόνας αποτελείται από εννέα ωδές. Όπως όλοι οι Κανόνες
του Αγίου Ανδρέα Κρήτης, δεν έχει ακροστιχίδα, και τα τροπάρια των ωδών του
είναι άνισα μοιρασμένα στους ειρμούς. Ο Μεγάλος Κανόνας του Αγίου Ανδρέου
Κρήτης συντίθεται από 250 τροπάρια, στα οποία προστέθηκαν από
μεταγενέστερους υμνογράφους 18 για την Οσία Μαρία την Αιγυπτία και 9 για
τον ίδιο τον Άγιο Ανδρέα Κρήτης. Αν μάλιστα προσθέσουμε σε αυτά τα 277
τροπάρια και τους ειρμούς, τότε ψάλλουμε συνολικά 288 τροπάρια. Εισάγουμε

το κάθε τροπάριο με τον προΰμνιο στίχο «Ελέησόν με, ο Θεός, ελέησόν με»,
στίχο που μας εισάγει σε κλίμα μετανοίας και αυτογνωσίας, στο οποίο μας έχει
ήδη βάλει η Μεγάλη Τεσσαρακοστή με τη νηστεία. Ο Υμνογράφος μάς προτρέπει
να νηστεύουμε μιμούμενοι το Χριστό, και να συμμετέχουμε στις άφθονες
ακολουθίες με πίστη και κατάνυξη.
Το κύριο θέμα του Μεγάλου Κανόνος είναι η οδυνηρή κατάδυση στα
βάθη της ψυχής μας και η περιγραφή της αμαρτωλότητάς μας· δηλαδή του

ανθρώπου που φεύγει από τις αγκάλες του Θεού, από τον Παράδεισο που
δημιούργησε ο Θεός για το μέγιστο δημιούργημά του, τον Άνθρωπο.
Διαφαίνεται, λοιπόν, η άμεση ανάγκη επιστροφής με μόνο μέσο τη μετάνοια.
Εκεί παρουσιάζεται ο πληγωμένος άνθρωπος που θέλει να δέσει τις πληγές του,
να σταματήσει το αίμα, τον πόνο, τα δάκρυα. Διακρίνονται οι κραυγές και οι
δεήσεις της βασανισμένης και αμαρτωλής ψυχής προς τον καλό Θεό, καθώς και
οι προσωπικοί στεναγμοί και τα δάκρυα, τα οποία βγαίνουν και κυλούν
«αλαλήτως», τονίζοντας άλλοτε το σκοτεινό πηγάδι της αμαρτωλότητάς μας και
άλλοτε την άπειρη και αμέτρητη φιλανθρωπία του Θεού. Γι’ αυτό, άλλωστε, στο
Μεγάλο Κανόνα παρατηρούνται αδυναμίες λογοτεχνικές, επαναλήψεις συχνές,
πλατειασμοί και άλλα ποιητικά μειονεκτήματα.

Η γλώσσα του Μεγάλου Κανόνα δεν είναι αρχαϊκή ή περίτεχνη, αλλά η
κοινή γλώσσα της εποχής (γράφηκε μεταξύ 690-740), όμως λίγο πιο λόγια και
ανεβασμένη, όπου ο ποιητής μάς παριστάνει απλά, με ζηλευτή ειλικρίνεια και
σαφήνεια, σαν σε καθρέφτη, τον καλό και τον κακό άνθρωπο της Αγίας Γραφής.
Στο Μεγάλο Κανόνα κλιμακώνεται η περιγραφή της προσωπικής
αμαρτωλότητας, καθώς και η πορεία από τη συνείδηση της αμαρτωλότητας προς
τα δάκρυα της κατανύξεως και τη μετάνοια. Παρατηρείται συχνά μία μορφή
μονολόγου και μία μορφή διαλόγου. Πολλάκις συναντάμε και τις δύο αυτές
μορφές στο ίδιο τροπάριο. Ο διάλογος γίνεται ανάμεσα στην ψυχή του
υμνογράφου (ή του κάθε πιστού που ψάλλει τον Κανόνα) και στο Χριστό.
Τα περισσότερα από τα βιβλικά παραδείγματα είναι παρμένα από την
Παλαιά Διαθήκη. Αυτό το βλέπουμε κυρίως στις πρώτες οκτώ ωδές, όπου βέβαια
αναφέρονται σποραδικώς και πρόσωπα ή γεγονότα της Καινής Διαθήκης. Τα
βιβλικά πρόσωπα που προβάλλονται από τον Υμνογράφο, κρίνονται ανάλογα με
τη συμπεριφορά τους προς το Θεό και το Νόμο Του, καθώς και τη διαγωγή τους
μέσα στην ισραηλίτικη κοινωνία. Έτσι τονίζεται ιδιαίτερα η παιδαγωγική τους
αξία βάσει τόσο των θετικών παραδειγμάτων που πρέπει να μιμείται ο πιστός,
όσο και των αρνητικών που οφείλει να αποφεύγει. Η Θ’ ωδή είναι η μόνη που
προέρχεται από την Καινή Διαθήκη· ο Άγιος Ανδρέας Κρήτης δανείστηκε τα
παραδείγματα των τροπαρίων αποκλειστικά από αυτήν. Τα παραδείγματα αυτά
αναφέρονται κυρίως στο Χριστό και στα θαύματά Του, και όλα προέρχονται
αποκλειστικά από τα Ευαγγέλια.
Ακούγοντας και ψάλλοντας τον όμορφο, διδακτικό και κατανυκτικό
Μεγάλο Κανόνα του Αγίου Ανδρέου Κρήτης, ας βιώσουμε το μήνυμα του
Μεγάλου Κανόνα, το οποίο δεν είναι τίποτα άλλο, από το να διαισθανθούμε τα
ανομήματά μας και να μετανοήσουμε, ούτως ώστε σε λίγες ημέρες να
μπορέσουμε να ζήσουμε το σταυρικό θάνατο του Χριστού μας και προπάντων
την Ανάστασή Του.
Κοντάκιον Μεγάλου Κανόνος: «Ψυχή μου, ψυχή μου, ἀνάστα, τί
καθεύδεις; τὸ τέλος ἐγγίζει καὶ μέλλεις θορυβεῖσθαι· ἀνάνηψον οὖν, ἵνα
φείσηταί σου Χριστὸς ὁ Θεός, ὁ πανταχοῦ παρὼν καὶ τὰ πάντα πληρῶν.»