БҮЛЭГ 4, " АЛГЕБРИЙН АЙ " ТАНИУЛАХ АСУУДАЛД

Монгол улс зах зээлд шилжин засгийн газраас боловсролыг тэргүүлэх
салбар болгон, дэлхийн жишигт ойртуулах зорилгоор ЕБС-г 12 жилийн сургалттай
болгон өөрчилж, сургалтын стандартыг боловсруулан гаргаж. 2004-2005 оны
хичээлийн жилээс туршин хэрэгжүүлж байна. Математикийн бага боловсролын
стандартад
1.
Too тооллын ай
2.
Алгебрийн ай
3.
Геометрийн ай
4.
Магадлал статистикийн ай гэсэн 4 айгаар боловсруулан
гаргасныг та бүхэн мэдэх билээ.
Математикийн бага
боловсролын
стандартад
"Алгебрийн
ай"-г
сурагчдад
таниулахдаа дараах мэдлэгийг олгож чадвар эзэмшүүлнэ.
1. МЭДЛЭГ 1 (илэрхийлэл)

Өгүүлбэр, хувьсагчтай өгүүлбэр, түүний утга

Тэнцэл (баланс)

Үйлдлийн дүн ба илэрхийллийн утга мэдлэгийн хүрээнд
суралцагчид дараах чадвар эзэмшсэн байх агуулгыг судална.
a)
Тоонуудын үйлдлийн талаар өгүүлсэн утгатай өгүүлбэрийг
тоон илэрхийлэл болгон бичээд утгыг нь олох
b)
Үйлдлийн чанаруудыг ашиглан цээжээр тооцоолох
c)
Математик тоглоомын дүрмийг ухаарч тоглох
d)
Нэмэх үйлдлийн дүнг мөр, баганын дагуу олж, тэнцэл болсон
эсэхийг шалгах
МЭДЛЭГ 2 (тэгшитгэл, тэнцэтгэл биш)

Математик бичвэр, түүнд тохирох тоо ба тэмдэг

Математиктоглоом, түүнийг тоглох дүрэм

Гурав
дөрвөн мөртэй хүснэгт, түүнийг бөглөх арга
Мэдлэгийн хүрээнд суралцагчид дараах чадвар эзэмшсэн байх
агуулгыг судална.
a)
Сонирхолтой
гурвалжин,
квадрат,
математик
даалуу,
хэлхмэл жишээ зэрэг математик тоглоом тоглож , үр дүнг
шалгах
b)
Гурав, дөрвөн мөртэй хүснэгт бөглөөд үр дүнг шалгах
c)
Математик бичвэрт тохирох TOO, үйлдлийн ба жиших тэмдэг.
хаалт олж шалгах
МЭДЛЭГ З (функц)
Алгоритмаар гүйцэтгэсэн үйлдлийн бичиглэлд танигдахгүй байгаа цифр
Мэдлэгийн хүрээнд суралцагчид дараах чадвар эзэмшсэн байх агуулгыг судлана.
a)
Үйлдлийн нэг гишүүнийг бусдаар нь илэрхийлэх, олох
b)
Алгоритмаар гүйцэтгэсэн үйлдлийн бичиглэлд танигдахгүй
байгаа цифрүүдийг олж шалгах
Суралцахуйн үндсэн үйл ажиллагаа

Тодорхой алгоритм дүрмээр ашиглах

Хийсэн ажлынхаа үрдүнгшалгах

Тодорхой шинж чанараар юмсыг ялгах, бөөгнүүлэх

Ажиглах турших үндсэн дзэр таамаглал дэвшүүлж дахин
турших замаар (өөрөөр хэлбэл төгсгөлөг индукцээр) дүгнэлт хийх

1

ìýäëýã ÷àäâàðûí òîãòîëöîî  2 .Асуудал шийдвэрлэх гэж тодорхойлсон юм. 2003 он УБ хот) Àëãåáðèéí àéí öîãö ÷àäàìæ.стандарт хуудас 13-14. /Мат.

4. øàëãàõ Áîäëîãûí îëîõ ç¿éë. òýíöýòãýë áèø – ¯ðæ¿¿ëýõ. òýíöýòãýë áèøèéã áîäîõ. õààëò. òýãøèòãýë. õ¿ñíýãòèéí ó÷èð óòãûã îéëãîí ¿ãýýð òàéëáàðëàõ ¯éëäëèéí ÷àíàð. ìàòåìàòèê áè÷âýð. òýãøèòãýë.1 Ìýäëýã . Áîäëîãûí îëîõ ç¿éë. ¿éëäëèéí ãèø¿¿äèéí õîîðîíäûí õàìààðàëä ¿íäýñëýí èëýðõèéëýë õóâèðãàõ.2 Ôóíêö – 3.2 Òýãøèòãýë.Àíãè Àãóóëãûí àé Öîãö ÷àäàìæ 1-ð àíãè Òîîí ìýäýýëýë á¿õèé ýõ õýëíèé ºã¿¿ëáýðèéã ìàòåìàòèê õýë äýýð õºðâ¿¿ëýõ. õóâààõ ¿éëäëèéí 3 ãèø¿¿äèéí õàìààðàë. ¿éëäëèéí ãèø¿¿äèéí õîîðîíäûí õàìààðàëä ¿íäýñëýí èëýðõèéëýë õóâèðãàõ. ¿éëäëèéí áàéð ñýëãýõ ÷àíàð. òýìäýã Ìýäëýã . ìàòåìàòèê áè÷âýð. íºõöëèéã àëãåáðèéí õýëýíä õºðâ¿¿ëýí çàãâàðâàë÷èëæ òýãøèòãýë. á¿õýë àðàâò çóóòààð ¿ðæ¿¿ëýõ áà õóâààõ Òýãøèòãýë. ò¿¿íèé óòãà Ìýäëýã . òýíöýòãýë áèø çîõèîõ 4-ð àíãè 3-ð àíãè Òîîí ìýäýýëýë á¿õèé ýõ õýëíèé ºã¿¿ëáýðèéã ìàòåìàòèê õýë äýýð õºðâ¿¿ëýõ.3 Ôóíêö – Íýìýõ áà õàñàõ õ¿ðä Ìýäëýã . õàñàõ. øàëãàõ Áîäëîãûí îëîõ ç¿éë.3 Ôóíêö – äèäàêòèê òîãëîîì Ìýäëýã . íºõöëèéã àëãåáðèéí õýëýíä õºðâ¿¿ëýí çàãâàðâàë÷èëæ òýãøèòãýë. òýíöýòãýë áèø çîõèîõ 2-ð àíãè Òîîí ìýäýýëýë á¿õèé ýõ õýëíèé ºã¿¿ëáýðèéã ìàòåìàòèê õýë äýýð õºðâ¿¿ëýõ. ¿éëäëèéí ÷àíàð Ìýäëýã . òýíöýòãýë.1 Èëýðõèéëýë – Òîîí иëýðõèéëýë. õóâüñàã÷òàé òýãøèòãýë èëýðõèéëýë . íýã îðîíòîé òîîãîîð ¿ðæ¿¿ëýõ ¿éëäëèéí ãèø¿¿äèéí õàìààðàë Ìýäëýã . õ¿ñíýãòèéí ó÷èð óòãûã îéëãîí ¿ãýýð òàéëáàðëàõ ¯éëäëèéí ÷àíàð. òýíöýòãýë áèø – Ãèø¿¿äèéí õîîðîíäûí õàìààðàë. õóâààõ ¿éëäëèéí íýã ãèø¿¿íèéã áóñäààð èëýðõèéëýõ Ìýäëýã . òýãøèòãýë. ¿éëäëèéí ÷àíàð. òýíöýòãýë áèøèéã áîäîõ. òîîí èëýðõèéëëèéí óòãà. íºõöëèéã àëãåáðèéí õýëýíä õºðâ¿¿ëýí çàãâàðâàë÷èëæ òýãøèòãýë. òîîí èëýðõèéëëèéí óòãà. øàëãàõ.1 Èëýðõèéëýë – Çóó õ¿ðòýëõ òîîíû дугаарлал. øàëãàõ Áîäëîãûí îëîõ ç¿éë. ¿éëäýë ã¿éöýòãýõ ä¿ðýì. òýíöýòãýë. ¿éëäýë ã¿éöýòãýõ ä¿ðýì. òýíöýòãýë. òýãøèòãýë. òýíöýòãýë áèø çîõèîõ Òîîí ìýäýýëýë á¿õèé ýõ õýëíèé ºã¿¿ëáýðèéã ìàòåìàòèê õýë äýýð õºðâ¿¿ëýõ. òýíöýòãýë áèøèéã áîäîõ. ¿éëäëèéí äàðààëàë. ¿ðæèõ. òîî òýìäýã. òýíöýòãýë áèø – Ìàòåìàòèê áè÷âýð. òîîí èëýðõèéëëèéí óòãà. ¿éëäýë ã¿éöýòãýõ ä¿ðýì. ìàòåìàòèê áè÷âýð. õ¿ñíýãòèéí ó÷èð óòãûã îéëãîí ¿ãýýð òàéëáàðëàõ ¯éëäëèéí ÷àíàð. ¿éëäýë ã¿éöýòãýõ ä¿ðýì. òýíöýòãýë áèøèéã áîäîõ.2 Òýãøèòãýë.3 Ìýäëýã . ¿éëäëèéí ãèø¿¿äèéí õîîðîíäûí õàìààðàëä ¿íäýñëýí èëýðõèéëýë õóâèðãàõ. хорь õ¿ðòýëõ òîîíû íýìýõ áà õàñàõ ¿éëäëèéí õàìààðàë Ìýäëýã . òýíöýòãýë. ¿éëäëèéí ãèø¿¿äèéí õîîðîíäûí õàìààðàëä ¿íäýñëýí èëýðõèéëýë õóâèðãàõ. ¿ëäýãäýëòýé õóâààõ ¿éëäë¿¿ä. òýíöýòãýë áèø – Õóâüñàã÷òàé ºã¿¿ëáýð. òýíöýòãýë áèø çîõèîõ Ìýäëýãèéí òîãòîëöîî Ìýäëýãèéí äóãààð Ìýäýýëëèéí áàãòààìæ Ìýäëýã .2 Òýãøèòãýë.1 Èëýðõèéëýë – Òîîí èëýðõèéëýë.ìºðòýé õ¿ñíýãòэд тоог байрлуулах àðãà Èëýðõèéëýë – Òîîí èëýðõèéëýë. íºõöëèéã àëãåáðèéí õýëýíä õºðâ¿¿ëýí çàãâàðâàë÷èëæ òýãøèòãýë. ìàòåìàòèê áè÷âýð. íýã ãèø¿¿íèéã áóñäààð íü èëýðõèéëýõ àðãà Ìýäëýã . õ¿ñíýãòèéí ó÷èð óòãûã îéëãîí ¿ãýýð òàéëáàðëàõ ¯éëäëèéí ÷àíàð.3 Ôóíêö – Íýìýõ.

1-ранги • Анхны 10. айнуудын холбоог харыдуулан авч үзэхэд тань хэрэглүүлэх арга зүйн үндэс болгосон. хамгийн хялбар үйлдлийг гүйцэтгэн үр дүнг тооцоолох аргыг мэддэг тооцоолдог байх 3. хасах.бүтэц • Хувьсагчтай өгүүлбэр.20-ийн дугаарлал. хэрэглэдэг чадвартай болгох Тухайлбал: а + в = в + а. 4 . Хэсгийн (бутархайн үндсэн бодлого) 4-р анги • Нэмэх. Алгебрийн айг таниулах арга зүйн үндэс нь юу вэ? 1-р ангиас эхлэн үлгэрчилсэн хүрээний дагуу 10. Нэгжийн ангийн тоонуудын нэмэх. үржүүлэх үйлдлийн чанар • Үйлдлийн дүнг шалгах янз бүрийн аргууд • Үйлдлийн дүнг жиших аргууд • Тоог жиших дүрсүүд • Тэгш өнцөгт параллелопипедийн хэмжээг олох томьёо гэсэн түвшинд байна гэж заасан. үржүүлэх. хуваах үйлдлийн гишүүд тэдгээрийн хамаарал. аль хэсэгт нь хамрагдаж буйг мэдүүлэхэд • Холбогдох дүрмийг ашиглахад тус дөхөм болгуулахад • Өмнөхөө сэргээхэд. Үйлдлийн чанар байр солих (коммутатив). худал утга • Нэмэх (хасах) хүрд 2-р анги. үйлдлийн гишүүдийн хамаарал нэгжийн ангийн тоонуудыг нэг ба хоёр оронтой тоонд хувьсах үйлдлийн гишүүдийн хамаарал • Үржүүлэх. хаалт нээх (дистритутив). нэг оронтой тоогоор үржүүлэх. түүний үнэн. Концентр (үечлэл бүрийн) тус бүрийн цээж ба бичгийн дугаарлалын тухай мэдлэгийг сайн мэддэг байхын зэрэгцээ аль ч хувилбараар өгөгдсөн нэгээс нөгөөд шилжүүлдэг чадвартай байх 2. үлдэгдэлтэй хуваах. хуваах үйлдлийн нэг гишүүнийг бусдаар нь илэрхийлэх • Дидактик тоглоом • Тэгш өнцөгтийн талбайн хэмжээг тодорхойлох томьёо 3-р анги • Мянгатын ангийн тоонуудыг нэмэх.нэмэх хасах үйлдэл • Зуу хүртэлх тоонуудын дугаарлал. хасах. бүлэглэх ассоциотатив. үйлдлүүд тэдгээрийн гишүүдийн хамаарал. Дээрх хоёр асуудлыг давтан хэлж байгаагийн учир нь алгебрийн айг таниулахад анхаарах арга зүйн зөвлөмжинд авсан бодлого жишээг бодсоныг судлах явцдаа авч ашиглуулахыг. үржүүлэх. 100. хуваах. нэг гишүүнийг бусдаар нь олох • Дидактик тоглоом. 1000 олон оронтой тооны концентрийн хувьд 1. нэг гишүүнийг өөрчлөхгүй бусад гишүүнийг өөрчлөх • Нэмэх. Энэ айгаар тухайн ангийн хүүхдэд олгох агуулгын хүрээг дараах байдлаар тодорхойлсон. Олон аргуудаас оновчтой тухайн тооцоог хийх аргыг нь сонгодог.II.

Доржийн санасан тоог олоорой.(c + d) = (a .c в = k . ялгаврыг тоонд хуваах ) (а ± в) ⋅ с = а ⋅ с ± в ⋅ с (Нийлбэр.k) + d = (a + d) . К2. хүснэгтийн учир утгыг ойлгох. шоо.d) . МА2:К4 Дүрэм алгоритм ашиглан тооцоолох замаар асуудалд хариу өгөх гэж тодорхойлсон. хавтгайн дүрсийн хүрээний урт. ялгаварыг тоогоор үржүүлэх) (а ⋅ в) : с = (а : с) ⋅ в = а ⋅ (в : с) Үржвэрийг тоонд хуваах (а : в) : с = (а : с). шугамын урт. КЗ. тэгш өнцөгт параллельпипедийн эзэлхүүн болон хажуу ба гүйцэд гадаргуугийн талбайг олдог томъёо. в = а : (в ⋅ с) Ногдворыг тоонд хуваах à : (в : с) = (а : в) ⋅ с = (а ⋅ с) : в Тоог ногдворт хуваах а : (в ⋅ с) = (а : в) : с = (а : с) : в Тоог үржвэрт хуваах а ⋅ (в : с) = (а ⋅ с) : в = (а : в) ⋅ с Тоог ногдвороор үржүүлэх болон тооноос нийлбэрийг (ялгаврыг) хасах зэрэг дүрмийг сайн мэддэг ашигладаг байх. МА2:К2 Тодорхой дүрэм заавараар үйл (тооцоо) хийх 3. Алгебрийн айн зорилт нь дараах 4 цогц чадамжийг төлөвшүүлэхэд оршино. эрэгцүүлэх замаар хандах 4. гурав дөрвөн мөртэй хүснэгтэд тоог байрлуулах. 15 . (Тоотой) Өгүүлбэрийг илэрхийлэл болгон бичээд утгыг нь олох 4 ба 5-ын нийлбэрийг 3-р ихэсгэ (4 + 5) + 3 = 9 + 3 = 12 135 ба 75 . математик бичвэр.бага боловсролын алгебрийн ай" 1. 5 .р хорогдуулаад эцэст нь 5 дахин ихэсгэхэд 40 гарчээ. түүний учрыг сайн мэддэг байх ёстой. (а ± в) : с áол а : с ± в : с (Нийлбэр. Тэгвэл алгебрийн материалын үндсэн ухагдахуун гэж юуг хэлж. МА2:К1 Тоон мэдээлэл бүхий эх хэлний өгүүлбэрийг математикийн хэл дээр хөрвүүлэх. МА2 . Санасан тоо.р нэмэгдүүлж. Аль ч айн нэгэн адил хүүхдийн эзэмшвэл зохих чадвар дадлыг бүрэн эзэмшүүлэн К1. Too тоололын болон геометрийн айн тухай мэдлэг ч гүн бат хэрэглэгээ болсон байвал зохино. а. (135 + 75) : 10 = 210 : 10 = 21 (135 . К4 цоãö чадамжийг бүрэн төлөвшүүлсэн байвал зохино.k гэсэн чанар дүрмийг чөлөөтэй ашигладаг байна гэсэн үг. сонирхолтой квадратын тоог олох. мэдлэгтэй болгох 2. 4. янз бүрийн ребус бодох.(k . МА2:КЗ Тулгарсан асуудалд түүний нэг буюу олон зүйлээс хамааралтайг тооцон ургуулан бодох. тэгш өнцөгт ба квадратын талбайг олох. тооцож (бага ангид) нэрлзж буйг авч үзье.d) = (a .ын нийлбэрийг (ялгаврыг) 10 дахин багасга. Тайлбар: " 1.75) : 10 = 60 : 10 = 6 б.c) – d = (a .`` а + в + с = (а + в) + с = а + (в + с) = (а + с) + в b = c + d үед (а + в) бол a + в = a + c + d = (a + c) + d = (a + d) + c а > в бол a – в = a .d үед a – в = a . эсвэл үл мэдэх гишүүнийг олох (тоог олох) Дорж санасан тоогоо 3 .

Өөрснөө тавьж үзээрэй. 4.. тэгвэл ((Х + 3) .. багана. Одны оронд 80-ыг хуваагч 5 тоо бичнэ үү? Мөр баганын дагуух 3 тооны үржвэр тус бүр 400 гарна.. * * * * * * * * 40 10 2 80 5 1 2 1 24 8 4 6 6 .2) = 11110 – 2 ⋅ 4 = 11102 2. жишүү. 16. (мөр. Арифметикийн үйлдэлтэй холбоотой аливаа дүнг мөр. Одны оронд бичсэн тоо нь хажуу. 8.. 2. багана диагналын дагуу олж зөв тэнцэл болсон эсэхийг шалгах * * * 80 а. Тэр нь 1. диагналын дагуу ) 3 тооны үржвэр 48 гарах бол тоо тус бүрийг ол.2) + (1000 -2) + (10000 .2) + (100 . 40. (Х + 3) – 15 = 40 : 5 эндээс хасагдагчийг олно.5. 20. 80. 80=16⋅5=2л⋅5 учир 80 нь 10 хуваагчтай.3Х = 20 в.(10 + 1) = 150 + 15 = 165 эсвэл 15 – 11 = 1(5 + 1) 5 = 165 гэж олох 8 + 98 + 998 + 9998 = (10 .15) ⋅ 5 = 40 гэсэн тэгшитгэл зохиож 1-р үржигдэхүүнийг олно. дээш. 10. 48 = 4 ⋅ 3 ⋅ 4 = 16 ⋅ 3 ⋅ 1 = 8 ⋅ 6 ⋅ 1. Х + 3 = 8 + 15 одоо 1-р нэмэгдэхүүнийг олъё. Алиныг сонгох нь таны эрх. Х = 23 . байх тул эдгээрээс л сонгож зөв байрлуулах нь чухал юм. тул 400 = 2 ⋅ 2 ⋅ 100 = 4 ⋅ 4 ⋅ 25 = 8 ⋅ 2 ⋅ 25 = 16 ⋅ 5 ⋅ 5.11 = 15 . байх тул эндээс л сонгоно. Үйлдлийн чанарыг хэрэглэх болон хялбар аргаар бодох чадвар: дадлагыг бүрэн эзэмшсэн хэрэглээ болгосон байх 15 . Би зөвхөн нэг л боломжийг сонгов.Санасан тоог нь X гэе.

a. г. Нийлбэр нь 1+5+8+6=20 байн. 50. 9 байна Өөрснөө хүснэгтэнд байрлуулаад шалгаж үззэрэй.5=2. 0 A 11. Хоосон нүдэнд байх дүрс (тоог) хариу a. Гурав. Энд 5 + 6 + 7 = 18 тул 18 . 2. 15 A 0 0 б. 14. хаалт хэрэглэн 5. 20-(2+4+8)=6 20-(6+6+2)=6. а. A б. яаж бодсон дүрмийг тодорхойлон тэнцэтгэл үүсгэх. 20-(2+9+1)=8. тэнцэл болгоод шалга. (5+5). 4. Квадратын мөр багана. 7 . 5⋅5-5=20: 5+5-5=5-5+5=5 олон вариант байгааг л ойлгох хэрэгтэй. 512. 20. 15. диагналын дагуух тооны нийлбэр тэнцүү байхаар хүснэгтийг нөхөөрэй. дөрвөн мөртэй хүснэгт болгох. 32. 11 14 15 20 14 15 20 11 15 20 11 14 4. 18 .(5 + 9) = 4 18(6 + 2) = 10.(6 + 4) = 8 18 .(7 + 9) = 2 18 . үйлдлийн болон жиших тэмдэг. Математик бичвэрт тохирох тоо. 64-2⋅8+16=64 бол зөвхөн хаалт хэрэглэн 16. III мөр нь 7. 30. 20-(9+5+8)=0 20-(1+8+2)=9 боллоо. 5+5+5=15. б. 555 цифр үйлдлийн тэмдэг. 20. 5⋅5+5=5+5⋅5=30. 5 II мөр нь 8. а.3. 10. 5-5+5=5+5-5=5. 64-(2⋅8+16)=32: (64-2)⋅8+16=512 (64-2)⋅(8+16)=6224=1488 Яавал үйлдлийн дүн өөрчлөгдөх тухай болон үйлдлийн дарааллын дүрэм ба хаалтны мэдлэгийг сайн мэддэг байх учиртай. 11 гаргаарай.а. хаалт тавьж. 20-(3+4+5)=8 20-(8+3+6)=3. 55:5=11.(8 + 7) = 3 болж I мөр нь 3. 1488 гаргаад шалгаарай. 555=50. 6. 2. 64-2⋅(8+16)=16.

17. хэлхмэл жишээ бодох. Сонирхолтой квадрат. математик даалуу.5 =36 д. Б. Мөнхжаргалын "Математикаар хичээлээс гадуур бодуулах бодлого дасгалын хураамж" (1 -4-р анги. 18. Заасан үйлдлийг гүйцэтгээд <О ПП хүрээнд тохирох тоог олоорой. А. =40. дүрсэн тааврууд. диагоналын дагуух 3 тооны нийлбэр нь 45 байхаар байрлуул. 11. В. гурвалжин нөхөх. 49 60 + - 51 75 100 70 72 42 * 18 70 2 Хариу а. =35 г. үр дүнг нь шалгах М. 15. математик тоглоом тоглож.30 в.5-. =4:2 =24 =30 =7. 13. үсэгт. =100. Г. 16. 12.73 б. багана. 14. 19 тоонуудыг 3x3 квадратад мөр. 2001-2004он ) номны зарим бодлогыг бодъё. 14 13 18 19 15 11 .

12 17 16 .

Мөн аль өнцгөөс нь эхлэн диагональ дээрх тоог байрлуулав гэдгээс 4 боломж гарч байрлуулах бүх боломж нь 8 юм. 11 12 13 45-(11 + 16)=18. 45-(14+18)=45-(15+17)=13 болно.Сонирхолтой квадрат нөхөхөд дундах тоог нь багаас нь их руу (ихээс нь бага руу) диагоналын дагуу байрлуулаад бага тооных нь дэргэд их тоо бичвэл асуудалд хялбархан хариулах болно. 45-(14+19)=12. 14 15 16 1918 17 Энд 19-ийг 14-ийн хаана байрлуулав гэдгээс 2 боломж гарна. . гэж бичээд 14-ийн дэргэд нь 19-ыг тавилаа. 45-(12+16)=17. Хүснэгтээс хараарай. Тэгвэл 14+15+16=45 тул 45-(19+15)=11.

4 г. 14:7=2 ' г. 17 8. 8. 10+3=13 (II тоо) 2 55 13+2=15 (III тоо) 15+2=17 (IV тоо) 2 Шалгая: 10+13+15+17=55 7. ?. 5 . хуваасан ) байна. илэрхийлэлд тохирсон бодлого зохиох. 13 12. 10. 8 14. 5. зураг схем. 1 Зохиосон бодлогоо 55-(3+(3+2)+(5+2))=40 3 40:4=10 (I тоо).Эндээс: 5+3=8 26-8=18 45:5=9 4-7=28 а. 11 г. 1 4 в. 8+7=15 б.4. а. 2 5. 9. ?. үсгэн. ?. хүснэгтэн ребус олон төрлийн байдаг. 86 Энэ 2 захынх нь тооны цифрүүдийн нийлбэрийг олоод нэмсэн ( хассан. 4 11. ногдвор) нийлбэр болох нь харагдаж байна.5*(1+1)=10 9: (1+2)=3 (8+6): (1+6)=14:7=2 3*6=18 (2+3)+(1+7)=13 (2+1)*(3+5)=24 9+6=15 (1+7)*(1+3)=32 Мөрөнд байгаа тоонууд хоорондоо ямар хамааралтайг нь тогтоож сурах ёстой. ?. 14.15 в. үржүүлсэн. ?. 13. 3.24 11+8=19 14-5=9 36:9=4 6-4=24 Заавал дээрх хэлбэрийн нөхцөлөөр асуултанд хариулагдах нь алба биш гэдгийг ойлгосон байх учиртай. асуудалд хариулах чадвартай байх. 8. 5 45. 8 36. 4-1=4 . 8:(1 + 1)=4 (9+3):6=2 в. 5. 4. 9-1=9 нөхцөлөөсл сонгоно. Асуултын тэмдгийн оронд байх тоог олоорой. (1+9)-(1+4)=5 9-(1+4)=4 (1+9)-4=6 8+6=14 a.6. 6 4. бодоход хаанаас нь аль нөхцөлийг нь сонгох вэ? Яаж тэр сонголтыг тодорхойлж сурахад л оршино. 15. 7 г. 9 9.11. 18. 8. 7 6. 8 б .. ?. Дүрсэн одтой.15-11=4 в. 11. 18. Үржвэрийн зуутын орон нь 1 байгаа а-а+1 = 11 байх тул 35-3=105 нь тохирч нөхцөл нь орхигдоно. 9 6. 2. а.9 в. Товч бичиглэл. а. ?.35 16. зурагт байгаа нөхцлийг ашиглан бодох. 3 26.9 7. ?. 9. үржвэр. 6 6. 1 9 . 4 14. ?.4 Нөхцлийг ашиглахад мөрүүдийн дундах тоо нь захынхаа 2 тооны (ялгавар.24. 11 7. 19 21. 93 23. а.10.28. Энэ төрлийн ребус. 9-2=18 гэж гарна. 4.19 б. 18. 9 3.. 6 17. Дараах дүрсүүдийг 5×5 квадратад нэг нүдийн орхиод байрлуулбал хэдэн удаа зурж болох вэ? a 6 1 1 3 3 4 1 2 3 3 3 2 1 3 4 4 1 2 4 4 4 2 2 5 5 1 2 8 8 8 7 6 5 6 6 X 5 6 5 8 7 7 6 6 7 7 7 5 8 8 . 6. 11. Бодолт: 6. 10. а-в-а=1с в бол в-а =пв байна гэдэг нь 3-5=5-3=15 4-6=6-4=24 2-1=2 2-6=12 3-1=3.(1+1)+8=10 7+4=11 г. Үүнийг тодруулбал 8.

Хэрэв буруу зурвал 8 удаа багтахгүйг дараах зургаас хараарай.(25-1):3=8 (удаа) 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 6 6 6 7 7 7 1 1 2 2 1 4 2 5 6 4 4 5 5 6 6 7 8 7 7 8 8 .

9.4. 8.5 гэж өгөгдсөн байлаа.9..8. в = 42 – 35 = 7 а + с + д = 35 с = 42 – 33 = 9 (12.9.5 1.10 1. Бүх тоонуудын цифрүүдийн нийлбэр 56 болжээ.3.6. 2.д гэвэл а + в + с = 28 а + в + с + д = 126 : 3 = 42 в+с+д=30 д=42-(а+в+с) =42-28=14 а + в + д = 33 а = 42 – 30 = 12. 1.7.6).4.2008) = 1 + 1 · 1004 = 1005 1004ш 4.1. Зуутын ба аравтын орны цифрүүдийн нийлбэр нь нэгжийн орныхоо цифртэй тэнцүү байх гурван оронтой тоо хэд байх вэ? Бодолт 1. 3(а + в + с + д) = 126 а.7.2.10 гэсэн байрлалтай болно.5.4.2.3.7.7). (1 + 3 + 5 + . Туяаг явахад амьтан ямар жинтэй байсан бэ? Самбарт дугаарласан 10 тоо бичсэн байв.2. Х + 2х.4) + … + (2009 .(5.3. 5.(6. 1 + (3 ..6. 7. 3.8.5. 5.8.в.10.7.10. 6. 3-р ангид хэдэн шалгалт өгсөн бэ? Цаасан дээр 4 тоо байв.7.9) 4 тоог а. 1.с. 200 : 2 = 100 г /амьтан 100г жинтэй байсан/ . 3. Номын тавиур дээр 10 боть номыг 1.10 байранд оруулж болох уу? Болох бол хэрхэн гүйцэтгэхийг харуул. Эдгээр тооны дөрөвдүгээрээс бусад тооны нийлбэр 28.9..8. хоёрдугаараас бусад тооны нийлбэр 35 бол тоо тус бүрийг олоорой .7. 2. Туяагийн тэжээдэг үзмэн тэжээлтэн өглөө бүр өөрийнхөө жингээс 2 дахин их идэж. 3х : 3 = х тул 800 : 4 = 200 болно. эдгээр номноос нэг дор байгаа хоёр номыг авч салгалгүйгээр.9.8(4.14) байсан.2.(-)тэмдэг тавьж тэнцэтгэл үүсгээрэй.6. + 2008) илэрхийллийн утгыг хялбар аргаар олно уу. 4.9.4.6. шөнөдөө гурав дахин турдаг.2.3.1009020 = 1005 1.4. Анги ахих бүрт өмнөх жилийнхээсээ 2-р олон шалгалт өгчээ.5 дарааллаар өрсөн байв. х + (х + 2) + (х + 2 + 2) + (х + 2 + 2 + 2) = 24 4х = 12х = 3 тул (3.3.8. Нэгдүгээрээс бусад тооны нийлбэр 30. 1 + 3 + 5 + … + 2009 = 1 + (3 + 2009) · 502 = 1010025 2 + 4 + 6 + … + 2008 = (2 + 2008) = (2 + 2008) · 502 = 100902 1010025 . Самбарт хэдэн ширхэг 1-ийн тоо бичсэн бэ? Дүүрэн сүүтэй битон 41 кг ба талын тал сүүтэй битон 14 кг бол уг битонд хэдэн кг сүү байсан бэ? ТЭГ + ТЭГ + ТЭГ + ТЭГ = ИНТ үсэгт тааврыг бод. дарааллыг өөрчлөхгүйгээр өөр байранд тавих үйлдлийг 3 удаа хийж 1.10)..5.7. 1*2**3*4*5*6*7*8=10 одын оронд (+).9.3.2. Сурагч 4 жил суралцахдаа 24 шалгалт өгчээ. 10.(2 + 4 + 6 + . Туяа 4 хоног амралтанд явах болсон тул тооцоолж үзээд 800гр үзэм үлдээжээ. + 2009) . гуравдугаараас бусад тооны нийлбэр 33. б.9.2) + (5 .

19.15. Энд 10ш нэгийн цифр бичигдэнэ. 9. Энэ тоонд 5-ын цифр хэдэн удаа бичигдэх вэ? .17. авс а + в = с байх 3 оронтой тоог олно. тэг + тэг + тэг + тэг = Бинт тул тэг · 4 = БИНТ Т = 4 бол 1 + 1 + 1 + 1 = 4 6 + 6 + 6 + 6 = 24 Т = 8 бол 2 + 2 + 2 + 2 = 8 энэ дүрмүүдийг санах хэрэгтэй. Хичнээн оронтой тоо үүсэх вэ? б.6. 8. 100 + 100 = 200 г үзэм иднэ. 476 · 4 = 1904. 981 · 4 = 3924 … тоог олж болно.16. 1 + 2 + 3 + … + 10 = 55 55 – 1 + 2 = 56 тул 2 + 3 + 4 + 5 + 6 + 7 + 8 + 9 + 10 + 2 = 56 11. 1 + 2 + 3 + 4 + 5 – 6 – 7 + 8 = 10 гэх мэтээр олоорой.12. (100 + 200) : 3 = 100г жинтэй болно. 10.18. ( … ). а. 100 + 100 = 200 г үзэм иднэ 100 + 100 = 200 г 100 + 100 = 200 г Эндээс 800 – 200 – 200 – 200 – 200 = 0 г үзэм үлдэх нь харагдана. 951 · 4 = 3804. 451 · 4 = 1804. 456 · 4 = 1824.13. 1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6 + 7 – 8 = 10. 7. 2. 41 – 14 = 27кг 4 – 1 = 3 хэсэг 27 : 3 = 9кг сүү 9 · 4 = 36кг сүү 41 – 36 = 5 кг /битоны жин/ 41 кг 14 кг Битонд 36 кг сүү багтана.20 гэвэл дараалсан 10 тоо үүснэ. 404 415 426 437 448 459 505 516 527 538 549 606 617 628 629 707 718 729 808 819 909 Аравтын орны цифр нь нэгжийн орныхоо цифрээс бага байх хоёр оронтой тоо хичнээн байх вэ ? 1-ээс 100 хүртэл тоог цувуулан бичив. 101 202 303 112 213 314 123 224 325 134 235 336 145 246 347 156 257 358 167 268 369 178 279 189 987654321 1. 956 · 4 = 3824.14.

1.27. 5.19/ 1 · 7 = 7 /2-оор эхэлсэн 7 тоо 23.52. 4.3. А.13.16.65. ялгаатай үсэг өөр өөр цифрийг төлөөлнө..7.29/ 1 · 6 = 6 /3-аар эхэлсэн 6 тоо 34.14. ( … ) Хоёр оронтой тоо нь 2 цифрээр бичигдэнэ.8 –р байранд байх тоонуудын нийлбэрийг олоорой..8.39/ 1 · 5 = 5 /4-өөр эхэлсэн 5 тоо 45.35.58. 9 ямаа ихэрлэсэн бал бүгд хичнээн төл бойжуулсан бэ? 1 . бяцхан байшин бүгд 10 дүрс хийв.56.45. 1 · 8 = 8 /1-ээр эхэлсэн 8 тоо 12.75. 8.35.11…100 цувруулан бичих тул эдгээр тоог бичихэд хэдэн цифр байхыг нь олох: 1 оронтой тоо 9 тул 9 · 1 = 9ш цифр 2 оронтой тоо 90 тул 2 · 90 = 180ш цифр 3 оронтой тоо 1 тул 1 · 3 = 3ш цифр орох тул 9 + 180 + 3 = 192ш цифр бичнэ гэдэг нь энэ тоо 192 оронтой тоо үүснэ.49/ Энэ дүрмээр 5-аар эхэлсэн 4 тоо. 3. (…) тул (3 · 3 · 2 = 18 тоо) 102 + 103 + 123 + 120 + 130 + 132 + 201 + 213 + 230 + 231 + 301 + 302 + 310 + 312 + 321 + 320 = 7 + 7 + 1 = 15 15 + 15 + 1 = 31 31 + 31 + 1 = 63 63 + 63 + 1 = 127 127 + 127 + 1 = 255 255 + 255 + 1 = 511 .4.51.55. 7.25. 7.98. Б. Иймд 8 + 7 + 6 + 5 + 4 + 3 + 2 + 1 = (8 + 1) · 4 = 36 /тоо/ 1 · 8 + 1 · 7 + 1 · 6 + 1 · 5 + 1 · 4 + 1 · 3 + 1 · 2 + 1 · 1 = 36 гэж бодож сурвал цаашид олон оронтой тоог бодоход.6.31..15.54.18. 2.15.9. Энд ижил үсэг ижил цифрийг.1. 5.37.53.10.3 цифрээс бүтэх цифр давтагдахгүй бүх гурван оронтой тоонуудын нийлбэрийг олоорой. зүй тогтлыг харахад хялбар болно. 36 ширхэг шүдэнзний модоор гурвалжин.48.26 .4.99.5.28.15..55.…10.2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 цифрүүд болон заримынх нь хооронд зөвхөн нэмэх тэмдэг бичиж нийлбэр нь 2 оронтой хамгийн их тоо гарах илэрхийлэл зохиогоорой Малчин Саамаагийн төллөх 87 бог. 6.2.3. 1.2.11…. 1...25.38.85.57. 7 хонь. 5.17..59 аравтын орны байранд 10 удаа бичигдэх тул 10 + 10 = 20 удаа 107 + 107 = 214 108 + 108 = 216 109 + 109 = 218 213 + 213 = 426 264 + 264 = 528 317 + 317 = 634 423 + 423 = 846 . 8-аар эхэлсэн 1 тоо байна. квадрат. төлөө бүрэн бойжуулжээ. 7-оор эхэлсэн 2 тоо.47. 0.95 нэгжийн орны байранд 10 удаа 5-ын цифр бичигдэнэ 50. 6-аар эхэлсэн 3 тоо.3.46.24. бүгд төллөж.36. 4.100 1-р ангид үржүүлэхийг нэмэх үйлдлээр бодож болно..63 … зүй тогтлыг ажиглаад дараагийн дөрвөн тоог нь бичээд 1. НОМ + НОМ = УНШ тааврыг бодож бүх боломжийг тогтоо. Хийсэн дүрс тус бүрийн савхны тоог ол.

Жагдал С.р анги" УБ 2002 . “Алгебрийн ай ” УБ 2006 Сэржмядаг Г "Сэтгэн бодохуй" УБ 2002 Норов. 87 . Хамгийн их 2 оронтой тоо нь 99 8.4" УБ 2003 Батболд Г.4" УБ 2001 Даваадаорж Ч " Математикийн хичээлийн сургалтын материал" УБ 2000 Мөнхжаргал М a.3". Мягмарсүрэн 3 "Математик . 4. " Математикийн хичээлээр ангиас гадуур бодуулах бодлого дасгалын хураамж 1 . 1 + 23 + 45 + 6 + 7 + 8 + 9 = 99 9 + 8 + 7 + 65 + 4 + 3 + 2 + 1 = 99 9 + 8 + 7 + 6 + 5 + 43 + 21 = 99 зэрэг олон боломж байна.4 . 8. 3ш 1ш 3 · 6 + 4 · 3 + 1 · 6 = 36 ш 7.(7 + 9) = 87 – 16 = 71 /ихэрлээгүй бог/ 71 + 7 ⋅ 2 + 9 ⋅ 2 = 71 + 32 = 130 /төл/ Ном зүй Баатар Ж. 6ш 1. “Геометрийн ай” УБ 2005 " Математик сонин " 2001 . c. 5. " Ухаанаа хөгжүүлье" УБ 2004 b. 10. 3. "Математик . "Сурагчдыг цээжээр тооцоолон бодуулах аргад сургах нь" магистрийн бүтээл УБ 1996 d. Бүндэн Б " Математик . 7.2004 он " Математикийн бага боловсролын стендарт " 2003 он Адъяасүрэн В " Багачуудын математик" 2001 он .2004. 6. 2.511 + 511 + 1 = 1023 7 + 63 + 1023 = 1093 6.С “Сэтгэхүй хөгжүүлэх бодпогууд” УБ 2006 Энхцэцэг Д. 9.