You are on page 1of 7

IES UNIVERSIDADE LABORAL XEOGRAFÍA 2º BACH

TEMA 1

4.-UNIDADES MORFOESTRUTURAIS
4.1.-A MESETA

ORIXE UNIDADE RELEVO MATERIAIS LOCALIZACIÓN SERRAS


MORFOESTRUTURAL
MESETA Herciniano, zócolo Penechaira: granito n. Salamanca
alpino montes illa,
gargantas,
arribes, cárcavas lousa s. Salamanca,
cuarcita Estremadura

macizos antigos Serras interiores: granito divide a Meseta pola Somosierra,


Sistema Central lousa metade. Guadarrama
gneis Gredos, Peña de
Francia,
Gata
Montes Toledo divide submeseta sur Guadalupe
Texo-Guadiana
oroxénese concas páramos duros: norte e leste da submeseta
Alpina sedimentarias calcarios norte
(submesetas N/S) brandos: areas, leste da submeseta sur (La
arxilas, xesos, Alcarria,
margas. Mesa de Ocaña, La Mancha)
campiñas (cerros do Douro, Texo, Guadiana.
testemuña
ou outeiros)
costas Entre páramos e campiñas

Profesora: Rosa María Cis Galante


IES UNIVERSIDADE LABORAL XEOGRAFÍA 2º BACH
TEMA 1

4.2.-OS REBORDOS MONTAÑOSOS

ORIXE UNIDADE RELEVO MATERIAIS SERRAS


MORFOESTRUCTURAL
BORDOS Herciniano Macizos Galaico granito Segundera
MONTAÑOSOS alpino antigos Leonés. lousa Cabrera
DA MESETA
gneis Os Ancares
Cordilleira Cantábrica granito Ext. Occ:relevo Apalechense
sector oeste lousa Peña Ubiña
gneis
calcarios Ext. Or: Picos de Europa:
Torre Cerredo, Peña Vieja,
Naranjo de Bulnes.
¿banzo? ¿cordilleira? Serra Morena granito Madrona, Pedroches,
lousa Aracena.
gneis
Alpina. Cordilleiras pregamento Cordilleira Cantábrica calcarios relevo xurásico.
intermedias. sector leste Peña Sagra

Sistema Ibérico Calcarios Sector norte: Picos de Urbión


e algún Serras: -da Demanda (paleozoica)
paleozoico -de Moncayo (calcaria)
Sector sur (SE. Soria):
a- pola interior ou castelá: Serra de
Albarracín (paleozoica), Serranía de
Cuenca (calcaria), Montes Universais
b- pola exterior ou aragonesa: Serras
de Javalambre e Gudar (calcarias)
Serra da Ministra: pequena cadea
montañosa que enlaza Sistema
Central
e Sistema Ibérica que dispersa os ríos
que van o Texo, Douro e o Ebro

Profesora: Rosa María Cis Galante


IES UNIVERSIDADE LABORAL XEOGRAFÍA 2º BACH
TEMA 1

4.3.-AS DEPRESIÓNS EXTERIORES DA MESETA

ORIXE UNIDADE LOCALIZACIÓN SECTORES MATERIAIS RELEVO


MORFOESTRUCTURAL
DEPRESIÓNS Alpino: Concas sedimentarias Depresión do Ebro. Bordes montañosos: Grosos e duros: Somontes ou pés
EXTERIORES fosas Entre: Pireneos, C. Perinaico, Ibérico. calcarios de montes:-
A MESETA. prealpinas Cantábrica,S. Ibérico, mallos ou
C. Costeiro-Catalana. torreóns
rochosos.
-foxas (mat.
brand.)
Centro depresión Duros: calcarios Moas ou planas

Brandos: areniscas, badlands


margas, xesos
Depresión do Arxilas, calcarias e Campiñas: mesas,
Guadalquivir: margas (mariñas) cerros testemuña
Paralela as cordilleiras ou outeiros.
Béticas e Serra Morena

Profesora: Rosa María Cis Galante


IES UNIVERSIDADE LABORAL XEOGRAFÍA 2º BACH
TEMA 1

4.4.-AS CORDILLEIRAS EXTERIORES DA MESETA


ORIXE UNIDADE NOME SECTORES MATERIAIS RELEVO SERRAS
MORFOESTRUT
URAL
Alpino Cordilleira Pireneos. Zona axial Paleozoicos Abrupto alto Montes Malditos (pico Aneto,
pregamento (macizo Aquitania) Monteperdido)
alpino
Preperineos. Calcarios (fosa suave Dúas alienacións paralelas á
perinaica) zona
axial (serras
interiores/exteriores)
Depresión margas Longo e estreito Separa: serras
media interiores/exteriores
preperinaicas.
Montes Vascos calcario Escasa altura Aralar, Peña Gorbea.
formas suaves
Cordilleira norte Paleozoicos (macizo Dúas aliñacións: Serra paralela costa: Altos
Costeira-Catalana Catalano-Balear) -paralela a costa Garraf
(escasa altura) Serra interior: Montseny,
-interior (máis alta) Montserrat
sur Calcarios
depresión Areas, margas, arxilas lonxitudinal Separa as dúas aliñacións
Cordilleira Bética Penibética Paleozoicos (macizo As maiores alturas Paralelas a costa: Serra Nevada
Bético-Rifeño) de (Mulhacén e Veleta)
España
Subbética Duros: calcarios Pregamentos Cazorla, Ubrique, Grazalema.
Brandos: margas alóctonos (hor. Segura.
S./N.)
Depresión Arxilas, calcarios Foxas de Ronda, Separa as dúas cordilleiras
intrabética Antequera, Guadix. béticas

Profesora: Rosa María Cis Galante


IES UNIVERSIDADE LABORAL XEOGRAFÍA 2º BACH
TEMA 1

ÁREA MATERIAIS LOCALIZACIÓN RELEVO RESULTANTE

silícea granito Oeste peninsular ( Galicia, En profundidade: areas pardoamarelentas.


provincia de León e Alta montaña: agullas e pedreiras.
Estremadura), parte oriental Zonas menos elevadas:
da Cordilleira Cantábrica, o -diáclases paralelas á superficie: domos.
Sistema Central, os Montes de -diáclases perpendiculares: barrocais (tores, rochas cabaleiras) , caos
Toledo e Serra Morena. granítico
Tamén; zona axial dos
Pireneos e algúns sectores do
Sistema Ibérico, da Cordilleira
Costeiro-Catalana e do
sistema Penibético.
calcaria rocha Prepireneos, os Montes relevo cárstico:
calcaria Vascos, o sector oriental da -lapiás ou lenares
Cordilleira Cantábrica, o -gargantas ou Foces
Sistema Ibérico, parte da -polxés
Cordilleira Costeiro-Catalana -dolinas ou torcas
e a Cordilleira Subbética. -covas.
-simas

arxilosa arxilas, depresións das submesetas relevo basicamente horizontal.


margas e norte e sur, depresións do zonas secas/ chuvias torrenciais: cárcavas/ badlands
xesos Ebro e do Guadalquivir e
chairas costeiras
mediterráneas.

Profesora: Rosa María Cis Galante


IES UNIVERSIDADE LABORAL XEOGRAFÍA 2º BACH
TEMA 1

COMENTARIO MAPA ROCHEDO

Estamos ante un mapa corocromático que nos indica os tipos de rocha que existen na Península
Ibérica. O rochedo vén determinado pola orixe xeolóxica, a rocha nai e as diferentes erosións
sufridas tanto internas como externas. A tipoloxía predominante na Península Ibérica son o rochedo
siliceo, o arxiloso e o calcareo.
O rochedo silíceo ocupa, sobre todo, a metade occidental da península. Tamén existen zonas
residuais no Sur, no Perineos e na costa catalana. Trátase dun rochedo orixinario da Era
Precámbrica e Primaria. Está formada principalmente de granito, cuarcita e lousa. A súa aparición é
debida á emersión da rocha nai plutónica, do interior da terra. Pode dar lugar a cristas ou zonas
pardoamarelas. A erosión que sofre dá lugar a formas curiosas. É unha rocha impermeable pero que
polas diáclases erosiona coa agua xa que esta entra nas fisuras e pode fragmentar polo fenómeno da
xelivación. Se as diáclases son perpendiculares dá lugar aos domos, se son paralelas dá lugar a
outras formas como os caos de bolas, barrocais, tores, pedras cabaleiras, etc. Os principais solos que
atopamos sobre este tipo de rochedo son:

 A terra parda húmida.- É o tipo dominante no NW peninsular. É un solo excelente


para o cultivo si se contrarresta a acidez coa cal.
 A terra parda meridional.- Como indica a denominación atópase no Sur peninsular.
Solo pobre pola súa acidez, escaseza de humus e estrutura solta, polo que é de fácil
erosión.
 Os solos rankers abundan no NW. Ocupan zonas elevadas e de gran pendente, o que
provoca que sufran forte erosión. De escaso grosor, só son aptos para pastos e
bosques.
 Ranker asociado á terra parda húmida.- Existen en zonas de montaña do NW.

A España calcaria abarca parte da Cornixa Cantábrica, Sistema Ibérico e Levante. Tamén existe na
área de clima oceánico (terra parda calcaria, que é fértil; e terra fusca, terras de montaña). Trátase
duna rocha sedimentaria formada principalmente por carbonato cálcico nos fondos mariños. Rocha
dura que se fractura e que se disolve coa chuvia, non coa auga pura. É dura e impermeable, pero
aínda así sofre a erosión externa e dá lugar a formas diversas como lapias, poljés, dolinas, covas,
simas etc. Os principias solos que ten o rochedo calcario son:
 Solo vermello mediterráneo. É moi fértil.
 Terra rossa.- Sustento de matogueiras, bosques adevesados e cultivos marxinais
como a amendoeira e a oliveira.
 Serosem ou solo gris subdesértico.- Esténdese polo SE peninsular. En secaño é
bastante pobre, pero fértil en regadio, aínda que ten o problema da salinización.

España arxilosa forma unha zeta invertida que partindo da zona de Xirona vai ata a Submeseta
Norte, desde aí forma unha diagonal cara o SE, para despois xirar ata o SW. Trátase duna rocha
sedimentaria de orixe a finais do Terciario ou do Cuaternario. Está formada por areniscas, margas,
etc. É impermeable e ante a erosión externa pode dar lugar á denominada erosión diferencial con
cerros testemuña, formas cóncavas e convexas, ondulacións suaves, páramos, etc. De rápida erosión
por mor da brandura dos materiais.
Nesta zona xorden os vertisolos ou terras negras que se inchan cando se humedecen e se contraen
cando secan. Durante o verán ábrense fendas que se enchen con materiais chegados desde a
superficie. Na época húmida a expansión do solo vese impedida por estas cuñas de terra que enchen
as fendas. É o solo máis fértil de España.

Profesora: Rosa María Cis Galante


IES UNIVERSIDADE LABORAL XEOGRAFÍA 2º BACH
TEMA 1

Profesora: Rosa María Cis Galante