You are on page 1of 41

PTP

PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:1 od 41


SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE

































Dr. sc. Predrag osi, prof. Robert Reek
Mr. sc. Draen Antoli, dipl. ing. JMBAG: 0035179290
Zagreb 2012

PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:2 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE

Sadraj:

1 Upit .......................................................................................................................................... 3
2 Izvorni crte ............................................................................................................................. 4
3 Projektni zadatak ..................................................................................................................... 5
4 Analiza proizvoda .................................................................................................................... 6
5 Odabir primarnog procesa ....................................................................................................... 7
6 Odabir polaznog materijala .................................................................................................... 10
7 Odreivanje redosljeda operacija ........................................................................................... 11
7.1 utvrivanje najstroeg zahtjeva za obradu promatrane povrine ..................................... 12
8 Redosljed operacija ............................................................................................................... 13
9 Razrada pojedinih faza .......................................................................................................... 15
10 Odabir strojeva ................................................................................................................... 18
10.1 Odabir stroja za rezanje .................................................................................................. 18
10.2 Odabir hidraulikog bata ................................................................................................. 18
10.3 Odabir obradnog centra .................................................................................................. 19
10.3.1 Proraun snage stroja za glodanje ........................................................................... 19
10.3.2 Odabir alatnog stroja................................................................................................ 20
10.3.3 Odabir glodalne glave .............................................................................................. 21
10.3.4 Odabir alata za buenje ........................................................................................... 21
10.4 Cementiranje .................................................................................................................. 23
10.5 Mjerni alati ...................................................................................................................... 24
11 Izrauni vremena izrade ..................................................................................................... 25
12 Analiza vremena................................................................................................................. 35
13 Izraun trokova ................................................................................................................. 38
13.1 Rezanje .......................................................................................................................... 38
13.2 Kovanje........................................................................................................................... 38
13.3 Obrada na obradnom centru ........................................................................................... 38
13.4 Cementiranje .................................................................................................................. 38
13.5 Ukupna cijena ................................................................................................................. 39
14 Ponuda ............................................................................................................................... 40


PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:3 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
Upit


PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:4 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
1 IZVORNI CRTE

PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:5 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
2 PROJEKTNI ZADATAK


PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:6 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
3 ANALIZA PROIZVODA
Zadani materijal je elik 4320 (DIN 17006), legirani elik za cementiranje. Prva oznaka, broj 4
oznaava krom. Krom je jak karbidotvorac i tvori tvre karbide od cementita. Karbidi povisuju
otpornost na pritisak i otpornost na abrazijsko troenje. Druga oznaka, broj 3 oznaava mangan,
koji djeluje dezoksidirajue i povisuje granicu razvlaenja kod konstrukcijskih elika, a povoljno
djeluje i na ilavost. Zadnje dvije oznake, broj 20, oznaava da se radi o eliku za cementiranje.
Kemijski sastav elika 4320:

C Mn Cr Si P S
0,14-0,19 1,00-1,30 0,801,10 <0,4 <0,035 <0,035

Vlana vrstoa Rm=770 - 1120N/mm
2
(Izvor: Krautov strojarski prirunik)
Tip elika: Niskolegirani konstrukcijski elik niskog sadraja ugljika za povrinsko cementiranje,
tvrd i otporan na troenje na povrini + ilava jezgra nakon cementiranja i poputanja.

Prikladni su za izradu: zupanika,vretena i osovina alatnih strojeva,bregastih osovina i stapajica
motora.

Masa: 0,101 kg
Koliina: 100.000 komada (25.000 po seriji)
Volumen: 1,27898 X 10
-5
m
3



PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:7 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
4 ODABIR PRIMARNOG PROCESA
U slijedeem koraku potrebno je odabrati primarni proces proizvodnje po Halevi metodi i zadanim
parametrima od kojih su najbitniji koliina proizvodnje i sloenost oblika:
Oblik: sloeni dio
Materijal: 4320 (DIN 17006)
Europska oznaka: 16MnCr5
Minimalna debljina stjenke: 18 mm
Najmanja dimenzijska tolerancija: -0,3 mm
Najzahtjevnija kvaliteta povrine: Ra=1,6m




















Odabrana vrsta oblika pod rednim brojem 3. Razlog odabira ove vrste su bone znaajke,
nesimetrinost oblika i presjek nije konstantan.

PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:8 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
















-




Kod odabira primarnog procesa po Halevi-Metodi za sloeni oblik zadanog proizvoda i koliinu od
100 000 kom LIJEVANJE se namee kao prvi odabir. Meutim, konzultirajui se s prof. Bauerom
na Katedri za ljevarstvo doli smo do zakljuka da pjeani lijev otpada zbog velike koliine pa nebi
bilo isplativo raditi novi kalup za svaki komad, i zbog dimenzija i mase predmeta koje su vrlo male.
Kokilni lijev bi zadovoljio traene kriterije, ali s obzirom na zadan materijal (4320) postupak je
teko izvediv zbog ne mogunosti izvedbe kalupa u koji bi se lijevanje provodilo.
Sljedei i konani odabir primarnog procesa je OBLIKOVANJE METALA DEFORMIRANJEM
















PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:9 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE











Iz
uvjeta da je RVK = 100.000/25.000 2 prema gornjoj slici odabirem vrstu oblikovanja
deformiranjem. Po postupku odabira uzimam za Sloeni oblik i debeli presjek najmanji broj u retku
i odabirem stupac u tom retku te za primarni proces uzimam G14 kovanje, taj postupak sam uzeo
zbog velike serije proizvodnje i zbog dobre dimenzijske tonosti i povrinske hrapavosti, ipak
kasnije e biti potrebno jo nekoliko operacija.

PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:10 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
5 ODABIR POLAZNOG MATERIJALA
Poetni materijal kupujem iz tvrtke Strojopromet. Kupujem ipku okruglog profila (24) i duljine
6000 mm. Ako uzmemo da je duljina jednog izratka 76 mm, zbrojeno sa dodatkom za piljenje (cca
3 mm) ispada da iz jedne ipke dobijemo 75 izradaka.

Izraun cijene kotanja materijala:
Ukupan broj ipki za 100.000 komada iznosi 1334, odnosno za seriju od 25.000 broj ipki iznosi
334. Masa jedne ipke 21,17kg to znai da ukupna masa iznosi 28.241 kg, odnosno 7.071 kg za
seriju.
Cijena elika 4320 po kg iznosi 8,2 kn i time dolazimo do cijene od 2,05 kn/kom.










Izgled i dimenzije otkovka (izratka)


Masa otkovka: 0,185 kg
Masa izratka: 0,101 kg
Razlika masa: 0,084 kg
PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:11 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
6 ODREIVANJE REDOSLJEDA OPERACIJA
Nakon odabira primarnog procesa cilj je odabrati broj potrebnih operacija obrade prema obliku
zadane povrine i tehnolokih zahtijeva na odreenu povrinu. Prema obliku povrina izratka
odabirem operaciju glodanja prema slijedeoj slici jer mogu svoj izradak smatrati kao prizmatini i
glodanje zadovoljava uvjet hrapavosti Ra=1,6 m. Dalje iz tablice takoer odabirem operaciju
buenje za buenje provrta sa bone strane proizvoda.

























PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:12 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
6.1 UTVRIVANJE NAJSTROEG ZAHTJEVA ZA OBRADU PROMATRANE
POVRINE
Najstroi zahtjev koji se postavlja kod izratka je hrapavost povrine Ra=1,6 m, a sve ostale
povrine imaju hrapavost Ra=25 m, odnosno Ra=6,3 m Iz slijedee tablice odabirem te
tehnoloke postupke koji e zadovoljiti traenu kvalitetu povrine.

Zakljuak:
Nakon svih postavljenih zahtjeva iz tablice sam oitao postupke koji su potrebni za izradu
proizvoda. Da bi postigao traenu kvalitetu povrina nuna je obrada odvajanjem estica, s toga
odabirem glodanje kao sljedei proces. Za izradu provrta na bonim stranama odabirem buenje.

PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:13 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
7 REDOSLJED OPERACIJA
10 Rezanje
10/10 Priprema stroja
10/20 Stezanje obratka
10/30 Rezanje obratka
10/40 Skidanje obratka

20 Kovanje
20/10 Priprema stroja
20/20 Zagrijavanje sirovca
20/30 Transport sirovca na kovaki stroj
20/40 Kovanje obratka
20/50 Transport izratka do mjesta za ohlaivanje
20/60 Krzanje
20/70 Kontrola izratka
20/80 ienje kalupa

30 Glodanje
30/10 Priprema obradnog centra
30/20 Stezanje obratka
30/30 Grubo glodanje 1 (Ra25)
30/40 Glodanje skoenja 1x45
0


40 Glodanje
40/10 Drugo stezanje obratka
40/20 Grubo glodanje 2 (Ra25)

50 Glodanje
50/10 Stezanje obratka
50/20 Grubo glodanje 3
50/30 Fino glodanje (Ra1,6)

60 Buenje
60/10 Zamjena alata na stroju
60/20 Stezanje i pozicioniranje obratka
60/30 Buenje 5,5
60/40 Zamjena alata
60/50 Uputanje 10 do dubine 4 mm
PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:14 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
60/60 Zamjena alata
60/70 Buenje 5
60/80 Skidanje obratka sa stroja

30 Cementiranje
40 Uljenje Antikorozivnim uljem ANTOKSIN 35

PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:15 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
8 RAZRADA POJEDINIH FAZA
10 Rezanje

20 Kovanje

30 Glodanje
30/30 Grubo glodanje 1 (glodanje donje i bonih strana na Ra25)




PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:16 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
30/40 Izrada skoenja 1 X 45


40/20 Glodanje 2 (glodanje bonih strana na Ra25)



PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:17 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
50 Glodanje 3
50/20 Grubo, a zatim i fino glodanje povrine na Ra1,6


60 Buenje



PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:18 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
9 ODABIR STROJEVA
9.1 ODABIR STROJA ZA REZANJE
Odabirem cirkular KNUTH KKS 350.


9.2 ODABIR HIDRAULIKOG BATA


Hidrauliki bat
KNUTH KKS 350 Tehnike specifikacije
Maksimalni promjer rezne ploe: 350 mm
Motor 400 V / 2 Brzine: 1,5 / 2,2 kW
Broj okretaja: 40, 80 opm
irina: 160 mm
Masa: 205 kg
HIDRAULIKI BAT Tehnike specifikacije
Impact of a blow job: 20kJ
Ram Weight (without holder) 650 kg
Number of ram strokes 40-min
Max. ram stroke 400 mm
Stroke (lift) 25 mm
Die Clamping surface 200x450 mm
Die height 160 mm Min
Drive hammer
Pump motor power 22 kW
Working fluid pressure 16MPa
Dimensions hammer
Length 2200 mm
width 1400 mm
height above the floor 3000 /-mm
PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:19 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
9.3 ODABIR OBRADNOG CENTRA
9.3.1 PRORAUN SNAGE STROJA ZA GLODANJE





PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:20 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
a
p
=2,5 mm
a
e
=22 mm
Dc =32 mm
f
z
=0,08 mm
k
c 1.1
=2000 N/mm
2
1-m
c
=0,76
z
n
=4
Kr =900
v
c
=280 m/min



U proraunu je koritena maksimalna brzina rezanja (v
c
)

za reznu ploicu koja je navedena u
poglavlju 8.3.3 i zadani materijal obratka, i maksimalna dubina rezanja 2,5 mm. Sve formule, kao i
specijalna sila rezanja po Kienzle-u (k
c

1.1
) i eksponent korekcije debljine rezanja (m
c
) uzeti su s
FSB Katedra za alane strojeve.

9.3.2 ODABIR ALATNOG STROJA
Odabirem vertikalni obradni centar sa automatskom izmjenom alata. Proizvoa i model stroja su:
HAAS DT 1.



Slika stroja



HAAS DT 1 Tehnike specifikacije

Pomak:
x 508 mm
y 406 mm
z 394 mm
Stol: Duina 660 mm
irina 381 mm
Maksimalna Snaga: 11 kW
Maksimalna Brzina: 12.000 opm
Masa Stroja: 1.905 kg
Ostale specifikacije:
http://www.haascnc.com
PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:21 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
9.3.3 ODABIR GLODALNE GLAVE
U obzir su uzeta vrsta glodanja, materijal obratka i zahtjevane kvalitete povrine. Odabirem
CoroMill 490.





Odabir reznih ploica:



9.3.4 ODABIR ALATA ZA BUENJE
Za buenje rupe promjera 5 mm odabirem svrdlo 4,8 mm, analogno tome za 5,5 mm
odabirem svrdlo promjera 5,3 mm. Dubina buenja odabranog svrdla je 4 5 X Dc to
zadovoljava potrebnu dubinu. Sa odabranim svrdlom postie se traena tolerancija provrta H12.
PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:22 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE





Za Uputanje rupe promjera 10 mm odabrano je svrdlo 9,8 mm.





PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:23 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
9.4 CEMENTIRANJE
Cementiranje = Pougljienje + Kaljenje + niskotemperaturno poputanje

Cilj postupka je postizanje tvrdih povrinskih slojeva dijela otpornog na troenje tvrdoe 710 50
Hv i dubinu cementiranja 0,8 mm, a da pri tome jezgra dijela postigne to viu otpornost na udarna
optereenje ilavost.
Postupak se provodi u sredstvu koje je u stanju da na temperaturi austenitizacije elika (900 do
950C) predaje eliku ugljik.


Cementira se cijela jedna serija od 1000 kom, vrijeme trajanja postupka se uzima se 1 dan.

PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:24 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
9.5 MJERNI ALATI
Pomino mjerilo (digitalno):


Za mjerenje provrta izradit emo okrugle profile, znai kratke tapie polumjera 5, 5,5 i 10 i
jednostvano ako tapi prolazi kroz provrt onda on zadovoljava zadane dimenzije.

PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:25 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
10 IZRAUNI VREMENA IZRADE

Pripremno zavrna vremena
10 Rezanje

t
pzs
= 15min
t
pz
= t
pzs

.
K
d
= 15
.
1,18 = 17,7 min

10/20 Stezanje obratka

Stavljanje komada u kripac 1,20
Mjerenje i postavljanje komada na odreenu mjeru 0,40
Stezanje obratka 0,20
t
p10/20
= 1,8 min
10/30 Rezanje obratka

Broj okretaja cirkulara:
n =1,33 s
-1
Brzina rezanja:


Korak zubi cirkulara:
h =3 mm
Broj zubi cirkulara:
350
366, 00
3
c
D
z
h
t t
= = =

Posmak po zubu:
003 , 0 =
z
f mm
PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:26 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
Posmak po okretaju:


Radni pomak:


Povratni hod:
f
p
=160 mm/min
Tehnoloko vrijeme:
( )
|
|
.
|

\
|
+ + + =
p r
t
f f
l l l t
1 1
2 1

d= 144 mm
1
1
= l mm
1
2
= l mm

t
t10/30
= 2,57 min


Pomono vrijeme:

Ukljuivanje stroja: 0,10 min
Iskljuivanje stroja: 0,10 min
t
p
= 0,2 min

10/40 Skidanje obratka

Pomono vrijeme:

Otpustiti i odloiti obradak: 0,5 min
t
p
= 0,5 min t
p10/40
= 0,5 min

Komadno vrijeme za operaciju:
( ) ( )
d p t
k t t t + + =

1
1

=
(2,57 + 1,80 + 0,20 + 0,50)(1+0,18)
=5,98 s

1 u
t =
s
pz
n
t
+
1
t =
25000
7 , 17
+5,98 = 5,98 min
Budui da emo istovremeno piliti 6 komada t
u1
=0,99 min

PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:27 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
20 Kovanje

Pomono-zavrno vrijeme:

Priprema rada: 5,0
Transport sirovca: 1,0
ienje kalupa: 1,0
Kontrola: 0,3
t
pz
= 7,3 min

20/40 Kovanja obratka


Potrebna su dva udarca: t
p
=0,2 min
t
t20
=0,17 min
Transport obratka: t
p
=0,17 min

Komadno vrijeme za operaciju:

=(0,02+0,17+0,17) x (1+0,15)
=0,54 min

1 u
t =
s
pz
n
t
+
1
t =
25000
3 , 7
+0,54 = 0,54 min


30 Glodanje

30/10 Priprema obradnog centra
Pripremno zavrno vrijeme

Priprema rada i dokumentacije: 8,00
Priprema i kontrola alata: 3,10
Stezanje i potrebne korekcije alata: 5,00
ienje stezne naprave: 0,30
Stezanje i centriranje stezne naprave: 12,45
Ukljuivanje stroja: 1,05
Unos programa u UR: 1,05
Podeavanje referentne roke: 3,50
Iskljuivanje stroja: 0,25
ienje stroja: 0,25
t
pz30=
34,9 min

( ) ( )
d p t
k t t t + + E =

1
1
PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:28 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
30/20 Stezanje obratka
Pomono vrijeme

Stezanje obratka: 0,30
Centriranje obratka: 0,50
Zatvaranja vrata stroja: 0,05
t
p30=
0,85 min

30/30 Grubo glodanje 1

Put alata:
l= 76+14,3+9,1= 99,4 mm
Ulaz alata:
l
1
= 2 mm
Izlaz alata:
l
2
= 2 mm
Broj prolaza:
i= 1
Duljina puta alata:
L= li+l
1
+l
2
= 103,4 mm
a
p
= 2,5 mm
s = 0,08 mm (posmak po zubu)
Odabrano glodalo ima 4 zuba:
f = 0,08 x 4 = 0,32 mm/okr
v
c
= 280 m/min = 4,67 m/s
Dc= 32 mm



t
t30/30
= 0,11 min


30/40 Glodanje skoenja 1x45
0


Put alata:
l= 71 mm
Ulaz alata:
l
1
= 2 mm

PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:29 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
Izlaz alata:
l
2
= 2 mm
Broj prolaza:
i= 1
Duljina puta alata:
L= li+l
1
+l
2
= 75 mm
a
p
= 1 mm
f = 0,08 x 4 = 0,32 mm/okr
v
c
= 280 m/min = 4,67 m/s
Dc= 32 mm



t
t30/40
= 0,08 min


40/20 Grubo glodanje 2
Pomono vrijeme

Otputanje obratka: 0,15
Ponovno stezanje i
centriranje obratka:
0,50
Zatvaranja vrata stroja: 0,05
t
p40/20=
0,70 min

Grubo glodanje bonih strana:
Put alata:
l= 76+76= 152 mm
Ulaz alata:
l
1
= 2 mm
Izlaz alata:
l
2
= 2 mm
Broj prolaza:
i= 1
Duljina puta alata:
L= li+l
1
+l
2
= 152+2+2= 156 mm
a
p
= 2mm
f = 0,08 x 4 = 0,32 mm/okr

PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:30 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
v
c
= 280 m/min = 4,67 m/s
Dc= 32 mm



t
t40/20
= 0,17 min

50 Glodanje 3 i Fino glodanje
Pomono vrijeme

Otputanje obratka: 0,15
Ponovno stezanje i
centriranje obratka:
0,50
Zatvaranja vrata stroja: 0,05
t
p50/10=
0,70 min

50/20 Grubo glodanje 3

Put alata:
l= 75,6 mm
Ulaz alata:
l
1
= 2 mm
Izlaz alata:
l
2
= 2 mm
Broj prolaza:
i= 1
Duljina puta alata:
L= li+l
1
+l
2
= 75,6+2+2= 79,6 mm
a
p
= 2 mm
f = 0,08 x 4 = 0,32 mm/okr
v
c
= 280 m/min = 4,67 m/s
Dc= 32 mm



t
t50/20
= 0,08 min

PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:31 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
50/30 Fino glodanje (Ra1,6)

Put alata:
l= 75,6 mm
Ulaz alata:
l
1
= 2 mm
Izlaz alata:
l
2
= 2 mm
Broj prolaza:
i= 1
Duljina puta alata:
L= li+l
1
+l
2
= 75,6+2+2= 79,6 mm
a
p
= 1 mm
f = 0,0325 x 4 = 0,13 mm/okr
v
c
= 280 m/min = 4,67 m/s
Dc= 32 mm



t
t50/30
= 0,21 min

60 Buenje
Pomono vrijeme

Otputanje obratka: 0,15
Stezanje obratka i centriranje: 0,50
Automatska izmjena alata: 0,07
Zatvaranje vrata stroja 0,05
t
p60
= 0,77 min

60/30 Buenje 5,5

Put alata:
l= 18 mm




PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:32 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
Izlaz alata:
l
2
= 2 mm
Broj prolaza:
i= 1
Duljina puta alata:
L= l+l
1
+l
2
= 18+3,37+2= 23,37 mm
f = 0,08 mm/okr (posmak)
v = 30 m/min (brzina svrdla kod buenja)
D = 5,3 mm (promjer svrdla)




t
t60/30
= 0,16 min

60/50 Uputanje 10 do dubine
Pomono vrijeme:

Automatska izmjena alata: 0,07
t
p60/50
=

0,07 min

Put alata:
l= 4 mm
Ulaz alata:
l
1
= 2 mm
Izlaz alata:
l
2
= 2 mm
Broj prolaza:
i= 1
Duljina puta alata:
L= li+l
1
+l
2
= 4+2+2= 8 mm
a
p
= 1 mm
f = 0,08 mm/okr
v
c
= 30 m/min
Dc= 9,8 mm



PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:33 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE



t
t60/50
= 0,10 min

60/70 Buenje 5
Pomono vrijeme:

Automatska izmjena alata: 0,07
t
p60/70
=

0,07 min

Put alata:
l= 18 mm


Izlaz alata:
l
2
= 2 mm
Broj prolaza:
i= 1
Duljina puta alata:
L= l+l
1
+l
2
= 18+2,99+2= 22,99 mm
f = 0,08 mm/okr (posmak)
v = 30 m/min (brzina svrdla kod buenja)
D = 4,8 mm (promjer svrdla)




t
t60/70
= 0,14 min

PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:34 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
Ukupno vrijeme operacija odvajanjem estica:



Ukupno vrijeme operacija odvajanjem estica:
K
d
= 0,15



Ukupno vrijeme za jedan komad:



PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:35 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
11 ANALIZA VREMENA
Detaljan pregled svih vremena obrade:

Operacija Tehnoloko vrijeme (min)
Rezanje 0,42
Kovanje 0,17
Glodanje 0,65
Buenje 0,40

Tablica 1. Tehnoloko vrijeme po operaciji



Dijagram 1.

Rezanje
26%
Kovanje
10%
Glodanje
40%
Buenje
24%
Tehnoloko vrijeme po operaciji
PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:36 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE

Operacija Pomono vrijeme (min)
Rezanje 0,38
Kovanje 0,37
Glodanje 2,25
Buenje 0,91

Tablica 2. Pomono vrijeme po operaciji



Dijagram 2.

Rezanje
10%
Kovanje
9%
Glodanje
58%
Buenje
23%
Pomono vrijeme po operaciji
PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:37 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE

Operacija Ukupno vrijeme (min)
Rezanje 0,99
Kovanje 0,54
Glodanje 2,84
Buenje 1,31

Tablica 3. Ukupno vrijeme po operaciji



Dijagram 3.

Rezanje
17%
Kovanje
10%
Glodanje
50%
Buenje
23%
Ukupno vrijeme po operaciji
PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:38 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
12 IZRAUN TROKOVA
12.1 REZANJE
Vrijeme izrade komada: 0,99 min= 0,0165 h
Cijena rada pile za rezanje je 78 kn/h
Cijena obrade po komadu iznosi: 0,0165 x 78= 1,29 kn/kom
Broj komada u seriji: 25.000
Cijena rezanja za seriju: 25.000 x 0,73= 32.175 kn
12.2 KOVANJE
Vrijeme izrade komada: 0,54 min= 0,009 h
Cijena rada kovanja je 170 kn/h
Cijena ukovnja: 26.000 kn
Cijena operacije po komadu iznosi: 0,009 x 170+(26.000/25.000)= 2,57 kn/kom
Broj komada u seriji: 25.000
Cijena rezanja za seriju: 25.000 x 2,57= 64.250 kn
12.3 OBRADA NA OBRADNOM CENTRU
Vrijeme izrade komada: 4,77 min= 0,0795 h
Cijena rada obradnog centra je 187 kn/h
Cijena rada po komadu iznosi: 0,0795 x 187= 14,86 kn/kom
Broj komada u seriji: 25.000
Cijena rada za seriju: 25.000 x 14,86= 371.500 kn
12.4 CEMENTIRANJE
Na cementiranje aljem serije od 1.000 komada
Cijena postupka 5 kn/kg
Masa jednog komada iznosi: 0,11 kg
Cijena jednog komada iznosi: 0,11 x 5=0,55 kn
Cijena obrade male serije iznosi: 0,55 x 1.000= 550 kn
Cijena obrade za seriju od 25.000 iznosi: 25 x 550= 13.750 kn

PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:39 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
12.5 UKUPNA CIJENA
PO KOMADU

C
ur1
= cijena materijala + cijena rezanja + cijena kovanja + cijena obradnog centra + cijena
cementiranja

C
ur1
= 2,05 + 1,29 + 2,57 + 14,86 + 0,55 = 21,32 kn/kom

SERIJA OD 25.000 KOMADA

C
25.000
= 25.000 x 21,32 = 533.000 kn

KOMPLETNA NARUDBA OD 100.000 KOMADA

C
100.000
= 100.000 x 21,32 = 2.132.000 kn

PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:40 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
13 PONUDA


PTP
PP:FSBDokument:Robert_Rezek_PTP_D10.docx Autor: Robert Reek :16.3.2012List:41 od 41
SVEUILITE U ZAGREBU - FAKULTET STROJARSTVA I BRODOGRADNJE
ZAVOD ZA INDUSTRIJSKO INENJERSTVO
KATEDRAZA PROJEKTIRANJE PROIZVODNJE
14 OPTIMIZACIJA PROCESA
U proraunu vremena i openito operacija kovanja, koje je odabrano kao primarni proces
popraena je s nekoliko idealizacija i nije dovoljno precizno razraena. Broj udaraca je odreen
odprilike, vrijeme zagrijavanja obratka kao i vrijeme potrebno za krzanje vijenca nisu uvrteni u
proraun to je sigurno imalo utjecaj na znatno krae ukupno vrijeme operacije. Trajanje ukovnja
ogranieno je na jednu seriju i kao takvo povisuje cijenu kovanja za 1,04 kn, odnosno iznosi 40%
cijene. Kada bismo uzeli dulji period trajanja ukovnja, odnosno kada bismo ga reparirali u
''podruju eksploatacije ukovnja'' njegova iskoristivost bi bila vea i tu su mogue eventualne
utede.
to se tie odabira samog primarnog procesa. Ako usporedimo cijene lijevanja koje su izraunate
kod kolege Kolingera (20 kn/kom; 3.000 kom) i ukupnu cijenu materijala + rezanje + kovanje (5,91
kn/kom; 100.000 kom) vidimo viestruku isplativost odabranog procesa, ali treba uzeti u obzir
veliku razliku u broju komada.

Izraun najmanje koliine kod koje bi se jo isplatilo lijevanje:




komada.