UR

HET NIEUWSTE BOUWEN
SOCIAL MEDIA & CROWDSOURCING IN HET BOUWPROCES
kaft: DISPATCHWORK BY J. VORMANN
htp://www.dispatchwork.info
HET NIEUWSTE BOUWEN
SOCIAL MEDIA & CROWDSOURCING IN HET BOUWPROCES
Een uitgave van
JULI ONTWERP EN ADVIES ROTTERDAM
In samenwerking met Ruud Brok
COBOUW (25-11-2011)
VOORWOORD
Voor u ligt een inventarisate van het gebruik van social media door en
voor bedrijven in de Nederlandse bouwsector. Volgens verschillende
media lijkt de bouwsector de boot te missen wat betref het inzeten
van social media, terwijl in deze moeilijke tjden ontwerpers,
ontwikkelaars en aannemers juist alle zeilen zouden moeten bijzeten.
Of zoals CoBouw mooi kopte: “Bouw eens aan sociale media”. We
moeten dus op zoek gaan naar de mogelijkheden van het nieuwe
medium en deze in ons voordeel gebruiken en er niet slechts met een
vies gezicht aan ruiken.
We zullen in dit boekje een korte introducte geven over social media
in het algemeen. Wat is het? Welke vormen zijn er? Hoe kun je ze
gebruiken? En op wat voor manier worden ze op dit moment al ingezet
door de bouwsector? Let wel, men kan oneindig veel informate. We
hebben dan ook geprobeerd een selecte te maken van informate
die relevant en zo actueel mogelijk is. Geheel in de geest van social
media gebruiken we in deze gids getallen, informate, afeeldingen
en infographics zoals die op blogs te vinden zijn. Delen is het devies,
zoals later in deze studie zal blijken. Vanzelfsprekend zullen wanneer
mogelijk alle bronnen trouw vermeld worden.
Dan tenslote over de vorm. Idealiter zou dit niet een papieren gidsje
zijn, maar een weblog op het internet. De mogelijkheden tot uitbreiden
zouden groter en minder tjdrovend zijn. Bovendien zouden bezoekers
input kunnen geven en kan er een dialoog ontstaan. Zoals gezegd
worstelen bouwers echter nog met het medium, wat ons heef doen
besluiten vooralsnog voor een handzame analoge versie te kiezen. We
sluiten echter niet uit dat er in de toekomst alsnog een blog opgetuigd
wordt. Tot die tjd veel plezier met bladeren!
INHOUDSOPGAVE
THE FIRST EMAIL COMPUTER
htp://openmap.bbn.com/
INLEIDING
In 1971 werd de eerste email tussen twee computers verstuurd.
Deze reusachtge apparaten stonden toentertjd nog naast elkaar in
hetzelfde kamertje (zie foto) maar waren slechts via een netwerk
met elkaar verbonden. Niemand kon op dat moment nog vermoeden
welke technische stroomversnelling met dat ene berichtje in werking
werd gezet.
Sinds die ene dag veertg jaar geleden is er op het gebied van
internet een hoop veranderd. We kunnen inmiddels online chaten,
downloaden, streamen, uploaden, televisie kijken en boodschappen
doen. Je kan het zo gek niet bedenken of het kan wel op het internet.
Een van de meer recente en waarschijnlijk belangrijkste ontwikkelingen
op dit gebied is de introducte van het mobiele datanetwerk (in
Nederland rond 2007) en daarop meelifend, het immense succes van
de verschillende vormen van sociale media. Je kan vandaag de dag
geen tjdschrif openslaan, televisieprogramma bekijken of website
bezoeken zonder dat je om de oren geslagen wordt met de inmiddels
welbekende icoontjes:



Net zoals bij de opkomst van de mobiele telefoon ging men in het
begin nog voorzichtg en naïef met social media om. Het duurt immers
even voordat nieuwe omgangsvormen passend bij het nieuwe medium
hun plek vinden. Inmiddels lijken netwerken zoals Facebook, LinkedIn,
Youtube, Hyves en Twiter (in Nederland De Grote Vijf genoemd) hun
vaste plekje tussen de meer traditonele media te hebben veroverd.
THE HISTORY OF SOCIAL MEDIA
htp://www.onelily.com/
WAT ZIJN SOCIAL MEDIA?
Andreas Kaplan, Professor Marketng en Social Media aan het ESCP
Europe te Parijs defnieert social media als volgt:
“A group of Internet-based applicatons that build on the ideological
and technological foundatons of Web 2.0, and that allow the
creaton and exchange of User Generated Content. Next to blogs and
mircoblogs, also collaboratve projects, content communites, social
networking sites, virtual game worlds, and virtual social worlds are
part of social media.”
htp://www.andreaskaplan.eu/
In het kort hebben we het dus over internetapplicates die gebruikers
de mogelijkheid verschafen zelf dingen te creëren én deze met
anderen te delen. De gebruiker kan als individu zijn creates tot stand
brengen of als deel van een groep. Dit groepsproces wordt dikwijls
aangeduid met de Engelse termen crowdsourcing of co-creaton.
In een later hoofdstuk zullen we de meest voorkomende vormen
bespreken en enkele voorbeelden van crowdsourcing nader onder de
loep nemen.
Kaplan verdeelt met deze defnite sociale media in zes hoofdgroepen,
namelijk blogs en microblogs, sociale netwerk sites, content
communites, collaborateve projecten, virtuele game omgevingen en
virtuele sociale omgevingen. Op de hier volgende pagina’s zullen we
deze zes hoofdvormen wat nader toelichten en enkele voorbeelden
geven.
BLOGS & MICROBLOG (ExPRESSIE)
Een blog (samenvoeging van ‘web’ en ‘log’) is een type website waarop
gebruikers door middel van een zogenaamd content management
system (CMS) op eenvoudige wijze content kunnen aanmaken en
delen. De ‘look & feel’ van het blog kan naar ieders eigen smaak
worden aangepast. Bezoekers kunnen reageren op berichten en
deze op hun beurt delen. Een microblog is een vereenvoudigde vorm
van een blog, waarmee over het algemeen slechts korte berichten
geplaatst kunnen worden.
De meest gebruikte blogsites in ons land zijn Wordpress en Blogger.
Tussenvorm Tumblr is een grote inhaalslag aan het maken. De grootse
microblog-dienst in ons land is met voorsprong Twiter, gevolgd door
Posterous.
SOCIALE NETWERK SITES (INTERACTIE)
Een sociale netwerk site is een online service waarmee gebruikers
hun sociale relates kunnen aangeven en onderhouden. Over het
algemeen dient een gebruiker een profelpagina aan te maken waarop
een korte introducte van het individu of organisate gegeven kan
worden. Vervolgens kunnen gebruikers vriendschappen aangaan met
anderen, (sub)groepen aanmaken of hier lid van worden, aangeven
wat de persoonlijke interesses zijn, content delen, deelnemen aan
evenementen, spelletjes spelen of aangeven waar zij zich nu bevinden
(Locaton Based).
De mogelijkheden van de verschillende netwerksites worden met
de dag uitgebreider. Ook zijn er steeds meer bedrijven die hun eigen
netwerk sites aanmaken. Voorbeelden hiervan volgen later.
In Nederland is Hyves nog steeds de grootste netwerksite gevolgd
door Facebook en LinkedIn. In Amerika was MySpace lang de grootste
partj tot zij van haar troon gestoten werd door Facebook. Sinds
kort probeert Google zich in de strijd te mengen met haar Google+.
Foursquare is met haar check-ins het bekendste ‘locaton based
network’. Deze check-in opte is inmiddels ook in veel andere sociale
netwerk sites geïntegreerd.
COLLABORATIEVE PROJECTEN (SAMENWERKEN)
Collaborateve projecten zijn het beste te omschrijven als een
immer uitbreidende encyclopedie op het web. De inhoud wordt via
een CMS of Wiki aangemaakt, beheerd en gecontroleerd door een
‘select’ groepje mensen, een zogenaamde crowd. Thema’s zijn legio.
De meest bekende variant hiervan is Wikipedia, de grootste online
encyclopedie, die sinds 10 jaar bestaat en meer dan 17 miljoen
artkelen in zo’n 280 talen omvat. De techniek achter Wikipedia wordt
door veel andere sites gebruikt, bijvoorbeeld door Last.fm, een van de
grootste online muziekdatabases. NuJij, onderdeel van nieuwswebsite
Nu.nl, probeert via crowdsourcing nieuws te vergaren. De NOS is met
een gelijksoortg project bezig.
CONTENT COMMUNITIES (DELEN)
Content communites, ook wel content sharing services genoemd,
zijn diensten of websites waar data in allerlei vormen geupload kan
worden en vanaf die plek bekeken, gedeeld of ingebed worden. Er zijn
voor elke mediavorm ontelbare communites te vinden. We zullen ons
beperken tot de bekendste en meest gebruikte voorbeelden.
Het bekendste voorbeeld van een content community is de videosite
Youtube (die zich overigens steeds meer ontwikkelt tot een sociale
netwerk site). Flickr en Picasa zijn bekende voorbeelden van photo
sharing sites. Soundcloud, Bandcamp en in mindere maten Spotfy
zijn geschikt voor het delen van audio. Tenslote zijn ook Prezi en
Slideshare interessant om te noemen. Via deze websites is het
mogelijk presentates te maken en met elkaar te delen.
VIRTUAL WORLDS (GAME & SOCIAL)
Virtual Worlds zijn in het kader van dit onderzoek minder interessant.
Virtual Game Worlds zijn kort gezegd sociale netwerken in spelvorm.
Spelers maken karakters aan en kunnen vriendschappen sluiten om
vervolgens de opdrachten van het spel te vervullen en hun karakter
steeds verder door te ontwikkelen. Het bekendste voorbeeld is World
Of Warcraf.
Virtual Social Worlds moeten vooral niet verward worden met Virtual
Game Worlds. Waar bij de laatste het spelelement leidend blijf,
proberen Virtual Social Worlds een totale vervanging van de analoge
wereld te zijn. Men maakt een avatar aan dat in de virtuele wereld
gelijke handelingen verricht als wij in de normale wereld doen. Er
wordt werk gezocht, relates aangegaan, feesten georganiseerd en er
wordt geld verdiend.
Second Life is het bekendste voorbeeld van een virtual world.
Verschillende grote bedrijven opende al een virtueel fliaal in Second
Life. De Chinese Ailin Greaf, beter bekend als haar avatar Anshe
Chung zou de eerste persoon zijn die miljonair is geworden met haar
vastgoedhandel in Second Life. In 2006 werd na drie jaar al weer de
stekker uit de Second Life servers getrokken.
DE GROTE VIJF ONTLEED
Om aan te geven hoe groot De Grote Vijf nu daadwerkelijk zijn in
Nederland zullen we de netwerken kort en bondig bespreken. Actuele
getallen zijn moeilijk te geven, die veranderen dikwijls met miljoenen
per maand. Om enigszins een beeld te scheppen van de omvang van
de netwerken hebben we toch een poging gedaan elk van De Grote
Vijf in cijfers te vangen. Nevenstaande infograpic is gemaakt door IN10
te Roterdam en zo goed mogelijk aangepast aan de actualiteit (die bij
het lezen van dit stuk alweer hopeloos achterhaald is).
Hyves is een social network site die in oktober 2004 is opgericht door
Raymond Spanjar, slechts 7 maanden na de oprichtng van Facebook.
Hyves verwacht in de winter van 2011/2012 haar 11 miljoenste
gebruiker te mogen ontvangen. Ondanks het feit dat ‘onthyven’ in ons
land sinds de opkomst van Facebook een hype lijkt te zijn, groeit de
site dus nog steeds. In juni 2011 heef Spanjar aangegeven Hyves na
zo’n zeven jaar te verlaten.
Hyves heef wereldwijd zo’n 10,6 miljoen leden, waarvan er ruim 9
miljoen de Nederlandse natonaliteit hebben. Het gemiddelde aantal
vrienden ligt op 101. Gerard Joling krikt dit gemiddelde met + o’n
300.000 vrienden aardig omhoog. Per maand heef de site zo’n 5,8
miljard pageviews. Er worden een klein 3 miljoen krabbels per dag
geplaatst en in diezelfde 24 uur worden er 800.000 foto’s geupload.
Uit onderzoek zou blijken dat Hyvers sociaal begaafder zijn, zowel
online als in het dagelijkse leven.
Facebook is een social network site die in februari 2004 is opgericht
door de Amerikaanse student Mark Zuckerberg. In eerste instante
was de site slechts bedoeld als een soort smoelenboek voor de
Universiteit waar hij studeerde. Zeven jaar later wordt de waarde van
Facebook geschat op ruim 50 miljard dollar.
Facebook heef inmiddels zo’n zevenhondermiljoen gebruikers
wereldwijd. Als Facebook een land zou zijn zou ze het derde land
in de wereld zijn wat betref inwoners. Dat betekent dat 1 op de 12
wereldburgers een account heef, van wie ongeveer de helf dagelijks
inlogt. 48% van de gebruikers tussen de 18 en 34 jaar kijkt ‘s ochtends
eerst even op Facebook, 29% doet dit nog in bed. In Nederland zijn
ruim vier miljoen mensen lid.
Twiter is een micro-blogging site die in maart 2006 is opgericht. Via
de site of een van de tentallen applicates die inmiddels ontworpen
zijn, kan de gebruiker in maximaal 140 tekens een statusupdate
invoeren. Andere social media zoals Facebook en LinkedIn bieden de
mogelijkheid een twiterfeet te tonen. Veel mensen zien Twiter nog
als een medium voor fapuits. Het zou een babbelcultuur stmuleren
die het medium eigen is.
Twiter kent ruim 225 miljoen gebruikers waarvan het merendeel
passief is. Gemiddeld worden er zo’n 460.000 nieuwe accounts per
dag aangemaakt. Gemiddeld worden er zo’n 140 miljoen tweets per
dag gestuurd, wat resulteert in ruim 1 miljard tweets per week. De
Utrechtenaar Arjan EL Fassad heef meer volgers op Twiter dan de
Domstad aan inwoners telt.
LinkedIn is een social networking site die zich vooral richt op de
carrièretjger. Dit in tegenstelling tot Hyves en Facebook, die geen
thematsche insteek hebben. Naast de gebruikelijke onderdelen van
een social networking site, zoals een profelpagina, groepspaginas
en zakelijke pagina’s, kunnen gebruikers hun CV plaatsen en kunnen
er vacatures geplaatst en gezocht worden. Daarnaast wordt in een
magazine zakelijk nieuws gepresenteerd. Bestaat sinds mei 2003.
Elke twee weken komen er een miljoen nieuwe LinkedIn gebruikers bij.
Het totaal wordt geschat op zo’n 700.000.000 accounts. Nederland is
met ruim 2 miljoen gebruikers het vijfde land in de wereld gekeken
naar aantal LinkedIn gebruikers. Ongeveer de helf van de LinkedIn
gebruikers valt in de leefijdscategorie van 25 tot 34 jaar. Ruim de
helf van de gebruikers staat open voor een een nieuwe aanstelling.
Jaarlijks telt LinkedIn zo’n 5,5 miljard pageviews.
Youtube is een zogenaamde content community (of content
hostng service) die in februari 2005 werd opgericht door drie oud-
werknemers van betaalservice PayPal. In eerste instante stonden
de servers van de site in een garage van een van de initatefnemers.
Het succes was enorm en binnen een jaar was Youtube wereldwijd
een van de ten meest bezochte websites. In 2006 nam Google het
bedrijf over voor een schamele 1,65 milard dollar. Youtube ontwikkelt
zich steeds meer in de richtng van een social networking site, met
profelen, groepen en zakelijke kanalen voor bedrijven, inclusief de
bijbehorende advertentemogelijkheden.
Na Google is YouTube inmiddels de meest gebruikt ‘zoekmachine’ ter
wereld. Als je alle video’s op YouTube achter elkaar afspeelt ben je
440 jaar verder. Per minuut wordt er 24 uur aan video’s geupload, wat
neer komt op zo’n 100.000.000 unieke video’s per dag. Er worden zo’n
2 miljard video’s per dag bekeken. De gemiddelde bezoeker zit zo’n 15
minuten per dag achter YouTube. Justn Biebers videoclip voor “Baby”
is de meest bekeken video met zo’n 570 miljoen views.
SOCIALE MEDIA SWOT
htp://www.frankwatching.com/tags/social-media-swot/
Nu we weten wat social media zijn en hoe ze gebruikt kunnen worden,
wordt het tjd te kijken wat de mogelijkheden zijn. Terwijl een groot
deel van de bevolking lyrisch is over het medium, staat een finke
groep er nog steeds behoorlijk sceptsch tegenover, waaronder dus
een groot deel van de bouwende wereld. Om deze scepsis weg te
halen willen we de voor- en nadelen op een rijtje zeten zodat een
ieder een weloverwogen keuze kan maken.
De website Frankwatching, één van de meest toonaangevende
online magazines op het gebied van internet en marketng, heef een
SWOT analyse gemaakt van social media. Deze SWOT, wat staat voor
Strengths, Weaknesses, Opportunites en Threats, is een veel gebruikte
methode in de marketngwereld. Het laat ons op overzichtelijke wijze
zien wat we kunnen en mogen verwachten van social media en waar
we voor moeten waken bij het gebruik ervan. De volgende analyse is
een samenvatng van het artkel van Arnout de Vries, onderzoeker
human-centred design en innovate management bij TNO.
S
T
R
E
N
G
T
H
S
ALTIJD & OVERAL
Social media zijn steeds meer plaats- en tjdsonafankelijk door de
aanwezigheid van de mobiele datanetwerken
LAAGDREMPELIG
Social media stellen tot op zekere hoogte steeds lagere eisen aan
digitale vaardigheden, kennisniveau en welvaart.
SNEL
Niet alleen door snellere verbindingen, maar ook door het feit dat men
in ‘een cloud’ communiceert, worden social media steeds sneller.
DIRECT
Door social media kunnen individuen heel gericht en tegelijkertjd op
grote schaal bereikt worden. Dit is uniek aan het medium.
TRANSPARANT
Doordat informate beter te vinden is, is de wereld transparanter
geworden. Informate lijkt gemeengoed te zijn geworden.
RIJK EN DIVERS
Het palet aan informate- en communicatevormen neemt met de dag
toe. Hierdoor wordt het medium steeds rijker
DIALOOG
Via social media kan laagdrempelig en (vrijwel) kosteloos een dialoog
worden aangegaan.
PERSOONLIJK
Individuen en organisates zijn heel gericht, maar tegelijkertjd ook op
grote schaal te bereiken.
W
E
A
K
N
E
S
S
E
S
INTENSITEIT
Doordat internet en social media altjd en overal gebruikt kunnen
worden, ligt inefciënt gebruik op de loer.
TOEGANGSDREMPEL
Hoewel internet voor bijna iedereen toegankelijk is, zijn er nog steeds
groepen die een hogere drempel kennen in het gebruik ervan.
SNEL VERANDERLIJK
Groeiende technologische mogelijkheden en de transparante hebben
als gevolg dat het social media landschap in hoog tempo verandert.

OVERLOAD
Door de omvang van het social media landschap, de intensiteit en door
de verspreidheid van informate is al snel sprake van een overload.
TRANSPARANT
Digitale sporen zijn eenvoudig traceerbaar. Het is moeilijk ongewenste
content te wissen of je persoonsgegevens te beschermen.
DECENTRALITEIT
Door de empowerment van het individu in organisates maken social
media centrale aansturing en formele uitngen lastg.
ONVOLWASSEN
Ondanks de belangrijke plek die social media in ons leven hebben
ingenomen zijn digitale omgangsvormen nog niet altjd duidelijk.
WAARDE ONDUIDELIJK
Waarde in de volledige breedte wordt nog nauwelijks onderzocht. Het
is moeilijk de maatschappelijke waarde van social media te bepalen.

O
P
P
O
R
T
U
N
I
T
I
E
S
BEREIK
Door het grote aantal gebruikers is het bereik toegenomen. Het bereik
is ook efectever door een snelle en directe informate fow.
VERENIGING
Door social media kunnen mensen efciënter en efectever dan ooit
hun krachten bundelen.
INVOLVEREN
De massa kan op allerlei manieren betrokken worden bij processen
waarbij dit voorheen ondenkbaar was (denk aan co-create).
BEïNVLOEDING
De invloed die organisates en opinieleiders voorheen hadden
vermindert . Men kan zichzelf beter informeren en uiten.
NIEUWE WAARDEKETENS
Er ontstaan mogelijkheden voor nieuwe samenwerkingsverbanden,
sociale innovate en technologische innovate.
EMPOWERMENT
Het individu krijgt steeds meer macht. Zij kan immers eenvoudig en
(vrijwel) kosteloos communiceren met de wereld.
VERANDERLIJK
Door het snel veranderende karakter kunnen gebruikers zich
onderscheiden door als eerste nieuwe technieken te gebruiken.
WAARDECREATIE
Social media bieden de mogelijkheid om een relate aan te gaan met
derden en hiermee waarde voor elkaar te creëren.
T
H
R
E
A
D
S
MISCOMMUNICATIE
Door overload, incompleetheid, overhaastheid of onzorgvuldigheid
ligt miscommunicate (met grote gevolgen) altjd op de loer.
DIGITALE KLOOF
De digitale kloof tussen ‘early adapters’ en late inspringers wordt in
Nederland kleiner, maar is wereldwijd gezien nog fors.
CHAOS
Niemand kan social media (be)sturen wat doet denken aan anarchie.
Hierdoor laten resultaten zich moeilijk voorspellen.
GEEN CONTROLE
Verenigen via social media kan nadelige gevolgen hebben, doordat ook
mensen met slechte bedoelingen gemakkelijk de krachten bundelen.
MISBRUIK
Kwaadwillenden kunnen social media op veler wijzen misbruiken om
zichzelf daarmee te verrijken..
SOCIOBESITAS
Naast infobesitas voegt social media een sociale component toe, die
vraagt om overal en altjd online zijn.
ZEEPBEL
Voor velen is het onduidelijk wat social media te bieden hebben. Is
het weer een hype en staat de volgende bubble op knappen?
BEïNVLOEDING
Er is het risico op waardedestructe doordat men makkelijk en
kosteloos informate (correct of incorrect) de wereld in kan sturen.
BUILDING A COMPANY
htp://www.elliance.com
'BEDRIJVIGHEID' OP INTERNET
KLM als voorbeeld
Steeds meer bedrijven laten actef hun gezicht zien op de
eerdergenoemde Grote Vijf. In eerste instante gebeurde dit nog
schoorvoetend en reactef, maar gaandeweg zijn steeds meer
bedrijven het belang in gaan zien van een proacteve werkwijze op
internet en durven zij hun hoofd boven het maaiveld uit te steken.
In enkele gevallen wordt het gebruik van de sociale media kanalen uit
nood geboren. Zo zag KLM zich door de IJslandse stofwolk genoodzaakt
actef haar Twiteraccount te gaan gebruiken om gestrande reizigers uit
hun benarde situates te kunnen bevrijden. En zo blijkt de uitbarstng
van de Eyjafoell op lange termijn toch nog een gunstge spin-of voor
de maatschappij te hebben gehad. Zij heef momenteel een van de
meest gewaardeerde zakelijke Twiteraccounts van Nederland:
Daarnaast heef de luchtvaartmaatschappij met haar Flying Blue CLub
China een succesvol eigen sociale netwerk weten neer te zeten.
Passagiers die om zakelijke redenen frequent naar China vliegen
kunnen via dit platorm een profel aanmaken, vluchtnformate
raadplegen en tps en relates uitwisselen. Tevens kunnen gebruikers
van het netwerk op luchthavens profteren van allerlei voordelen van
hun lidmaatschap. KLM bindt klanten op deze manier aan haar merk.
Ook introduceert de luchtvaartmaatschappij binnenkort ‘sociaal
inchecken’. Deze online functonaliteit maakt dat je voordat je
het vliegtuig instapt de Facebook- en Twiter-profelen van je
medepassagiers kunt bekijken. Dit zou de transparante voor
de passagiers vergroten; een ontwikkeling die gezien wordt als
belangrijkste meerwaarde van het sociaal maken van de organisate.
SOCIAL MEDIA MONITOR 4 - TOP 10
SOCIAL MEDIA MONITOR
htp://www.socialmediamonitor.nl/
Sinds drie jaar stelt Social Embassy jaarlijks de ‘Social Media Monitor’
samen: “Een onafankelijk onderzoek naar de inzet van sociale
media door de top 100 merken in Nederland”, aldus de samensteller.
Aanvoerder op deze lijst (zie links de top 10) is telecommaatschappij
Vodafone. Internetgigant Bol.com, de lijstaanvoerder van de de social
media monitor van vorige jaar, is compleet van de kaart geveegd en
komt niet meer voor in de top 100. Het kan snel gaan.
Merken worden vrienden. Niet alleen een conclusie van de vierde
edite van de Social Media Monitor, maar ook een ambite voor het
komende jaar. Sinds de derde edite van de Social Media Monitor is er
veel gebeurd. Inmiddels is 90% van de top 100 adverteerders actef
en weten zij de inzet steeds beter te benuten. Merken en netwerken
professionaliseren. Er komen nieuwe netwerken bij. Campagnes
ontwikkelen zich en integreren steeds meer sociale elementen in hun
kern en bureaus winnen prijzen.
Om die redenen lijkt de conclusie ‘merken worden vrienden’
gerechtvaardigd. Toch schuilt in deze stelling ook een ambite. De
aandacht voor social media lijkt de afgelopen maanden verschoven
naar middelen, netwerken en campagnes. De merken die de prijzen
winnen zijn het meest zichtbaar en over succesvolle campagnes
wordt het vaakst gesproken. De vraag is te rechtvaardigen of deze
merken ook daadwerkelijk het meest succesvol zijn. Zijn niet de stlle,
minder zichtbare merken, die achter de schermen bouwen aan een
integrate van social media in hun business, veel structureler bezig?
De gehele Social Media Monitor 4 is te lezen en te downloaden via
bovenstaande website.
Belangrijkste drempels bij het gebruik van social media
Belangrijkste voordelen van het gebruik van social media
DREMPELS & VOORDELEN
htp://www.booz.com
SOCIAL MEDIA IN DE TOEKOMST
htp://www.booz.com/
Volgens recentelijk onderzoek van Booz & Company hebben
Nederlandse bedrijven een finke achterstand op hun Amerikaanse
concurrenten wat betref het zinvol inzeten van social media. Wel
verwachten ze hun social media budget de komende jaren met ruim
dertg procent te verhogen. Ook wordt verwacht dat het aantal fe dat
ter beschikking staat voor social media verdubbeld zal worden.
Booz & Company ondervroeg zo’n 60 bedrijven over hun social
media beleid. Het feit dat een groot deel van de ondervraagde
bedrijven aan geef social media vooral te gebruiken voor merk- en
naamsbekendheid, geef nogmaals aan dat het zakelijk gebruik ervan
nog in de kinderschoenen staat. Efecten als klantenbinding, lagere
kosten, service en recruitment worden veel over het hoofd gezien.
De belangrijkste oorzaken hiervan zijn het ontbreken van een
duidelijke strategie, het ontbreken van bewezen verdienmodellen en
het gebrek aan vaardigheden om social media ten volle te kunnen
gebruiken. Veel bedrijven geven ook aan dat ze niet weten hoe ze de
efecten van het gebruik van social media kunnen meten. Bovendien
zien zij dikwijls door de bomen het bos niet meer.
Opvallend genoeg zijn kleine bedrijven actever dan de grote bedrijven,
waarschijnlijk omdat zij fexibeler zijn. LinkedIn is vooralsnog de meest
gebruikt vorm van social media op zakelijk gebied, gevolgd door
Facebook en Twiter. Zie voor extra informate de grafeken hiernaast.
Het volledige rapport van Booz & Company is als PDF te downloaden
via bovenstaande website.
HET NIEUWSTE BOUWEN
Social media en crowdsourcing in het bouwproces.

Volgens makelaars website Makelaarspunt Factoregio ligt de toekomst
van de woningmarkt in social media. In 2013 zal volgens het artkel
30% tot 40% van de huizen via sociale media verkocht worden.
Deze bewering wordt nauwelijks met cijfers onderbouwd, maar
desalnietemin is het een interessante stelling.
Met een stagnerende woningmarkt worden zowel makelaars als
verkopers steeds createver. De eerste zien hun omzet slinken mede
door het feit dat de tweede groep steeds vaker de verkoop van het
huis voor een groot deel in eigen handen neemt. En waarom niet? Het
zoeken naar een woning gebeurt al jaren niet meer voor de etalage
van een makelaar of met het lokale sufertje op schoot. Zo’n 80% van
de woningzoekende struint websites als Funda, Jaap en Marktplaats
af, op zoek naar dat nieuw paleisje. Het actef verkopen van de eigen
woning lijkt dus slechts de logische volgende stap.
Social media bieden legio mogelijkheden een woning in de spotlight te
zeten. Een groot voordeel is het persoonlijk contact tussen verkoper
en potentele koper. Men kan direct vragen stellen en beantwoorden,
vertrouwen kweken en de regie in eigen houden. Bovendien is het
bereik van sociale media groot.
Zo werden de bizarre foto’s van een appartement in Den Haag
veelvuldig gedeeld op Twiter en Facebook. Toegegeven, het betrof
een uitzonderlijke woning, maar het geval toonde wel de reikwijdte
van social media aan. De advertente was binnen afzienbare tjd van
Funda verwijderd.
HOUSE FOR SALE
Vanzelfsprekend laten makelaars zich niet de kaas van het brood eten
door deze innovateve huizenverkoper. In de bouw blijken makelaars
momenteel het beste hun weg met social media te kunnen vinden. De
rol van de makelaar verandert van verkoper pur sang, naar sturende
begeleider van woningzoekenden en tevens aanbieder van geschikte
woonoplossingen. Websites met nieuwe ideeën over het (ver)kopen
van een woning schieten dan ook als paddenstoelen uit de grond.
Zo ziet bank/verzekeraar Aegon de grote mogelijkheden van social
media voor de kopers en verkopers en lanceerde de website Mijn
Woonportaal. Via de website kunnen verkopers een huisprofel
aanmaken met foto’s en informate over het te koop staande object.
Met een eenvoudige druk op de knop kan dit profel vervolgens
gedeeld worden op de verschillende social media kanalen zoals
Facebook en Twiter.
Ook PostNL heef haar zinnen gezet op de woningzoekende. Met het
inintatef www.kijkmijnhuis.nl biedt de postgigant een platorm waar
kopers, verkopers en makelaars gekoppeld kunnen worden. Naast de
reeds bekende verhuisservice, kunnen gebruikers ook hun huis 3D
inrichten. Met de ‘Help Mee tool’ kan het bereik van de verkoper op
eenvoudige wijze vergroot worden.
En dan is er tenslote nog de website www.huizentweets.nl waar
de huizenverkoper voor een kleine maandelijkse bijdrage het te
verkopen object kan laten rondsturen naar ongeveer 65.000 duizend
Twitervolgers. Deze voorbeelden zijn slechts een kleine greep uit de
vele initateven die op het internet te vinden zijn.
HET BOUWPROCES
VOLGENS NEN 2574
(ring 1 & 2)

VS

GEBRUIK VAN SOCIALE MEDIA
GEDURENDE HET BOUWPROCES
(ring 3)

I
N
I
T
I
A
T
I
E
F



















H
A
A
L
B
A
A
R
H
E
ID
PROJECTDEFINITIE S
T
R
U
C
T
U
U
R



























V
O




































D
O































B
E
S
T
E
K





















P
R
I
J
S
V
O
R
M
I
N
G






















A
F
Z
E
T
V
O
O
R B E R E I D I N G U I T V
O
E
R
I N
G





O
P
L
E
V
E
R
I
N
G
































































G
E
B
R
U
I
K
I
N
T
E
R
E
S
S
E
R
E
N

(
h
y
p
e
,

b
u
z
z
,

v
i
r
a
l
)









PARTICIPEREN
(id
e
e
, in
p
u
t
,

i
n
s
p
r
a
a
k
)
















































































































I
N
F
O
R
M
E
R
E
N

(
s
t
a
t
u
s
,

v
o
r
d
e
r
i
n
g
e
n
,

Q
&
A
)
























































C
O
N
C
L
U
D
E
R
E
N

(
w
a
a
r
d
e
r
e
n
,

Q
&
A
)












































P
R
O
G
R
A
M
M
A



















O
N
T
W
E
R
P

















































U
I
T
W
E
R
K
I
N
G





















B
O
U
W






















































B
E
H
E
E
R

SOCIAL MEDIA IN HET BOUWPROCES

I
N
I
T
I
A
T
I
E
F



















H
A
A
L
B
A
A
R
H
E
ID
PROJECTDEFINITIE S
T
R
U
C
T
U
U
R



























V
O




































D
O































B
E
S
T
E
K





















P
R
I
J
S
V
O
R
M
I
N
G






















A
F
Z
E
T
V
O
O
R B E R E I D I N G U I T V
O
E
R
I N
G





O
P
L
E
V
E
R
I
N
G
































































G
E
B
R
U
I
K
I
N
T
E
R
E
S
S
E
R
E
N

(
h
y
p
e
,

b
u
z
z
,

v
i
r
a
l
)









PARTICIPEREN
(id
e
e
, in
p
u
t
,

i
n
s
p
r
a
a
k
)
















































































































I
N
F
O
R
M
E
R
E
N

(
s
t
a
t
u
s
,

v
o
r
d
e
r
i
n
g
e
n
,

Q
&
A
)
























































C
O
N
C
L
U
D
E
R
E
N

(
w
a
a
r
d
e
r
e
n
,

Q
&
A
)












































P
R
O
G
R
A
M
M
A



















O
N
T
W
E
R
P

















































U
I
T
W
E
R
K
I
N
G





















B
O
U
W






















































B
E
H
E
E
R

SOCIAL MEDIA IN HET BOUWPROCES
Hoe kunnen bouwkundigen (zowel opdrachtgevers als ontwerpers) dan
profteren van de krachten van social media? Zoals het cirkeldiagram
hiernaast aantoont kunnen we de verschillende toepassingsvormen
van social media, zijnde interesseren, partciperen, informeren en
concluderen, naast het bouwproces leggen. Er ontstaat op deze
manier een overzichtelijk beeld hoe en wanneer social media in het
bouwproces ingezet kunnen worden.
Zoals hiervoor besproken houden makelaars zich via social media
vooral bezig met interesseren en informeren. Ook bouwers en
ontwikkelaars laten steeds meer hun gezicht zien op de verschillende
vormen van social media. De meest gebruikte kanalen blijken LinkedIn
en Twiter. Zoals uit de infographic over het Twitergedrag van de ten
grootste bouwers van Nederland op de volgende pagina blijkt, blijf
dit vooralsnog bij informate- en nieuwsvoorziening en gebeurt er
weinig proactefs.
Terwijl er vooral voor opdrachtgevers (en dus ook voor architecten
en stedenbouwkundigen) juist grote mogelijkheden verscholen
liggen in de partciperende mogelijkheden die social media te bieden
hebben. Gebruikers zouden al heel vroeg in het bouwproces, zo
halverwege de programmafase, een meedenkende en wellicht zelfs
meer ontwerpende rol toebedeeld kunnen worden. Dit gezamenlijke
ontwerpen noemen we ook wel co-creaton of co-design, een vorm
van crowdsourcing. Social media vormen de ulteme tools om een
online codesign te bewerkstelligen.
JEFF HOWE - CROWDSOURCING
EAN: 9781905211159
GEBRUIK SOCIAL MEDIA IN DE BOUW
Praktjkvoorbeelden
We zullen hier een aantal initateven op het gebied van het
inzeten van social media in het ontwerpproces door verschillende
opdrachtgevers en ontwerpers onder de loep nemen. Opvallend
genoeg lijkt de innovate in ons land op het gebied van interacteve
bouwplannen niet veel verder te komen dan het zogenaamde bouwen
a la carte: binnen een vastgestelde bouwenveloppe kunnen bewoners
hun eigen wensen samenstellen. We hebben hier enkele voorbeelden
van opgenomen maar zouden met alle initateven inmiddels een
complete telefoongids kunnen vullen.
Het aantal bouwkundige initateven op het gebied van crowdsourcing
zijn daarentegen op twee handen te tellen. We zullen daarom
dit principe wat verder uitdiepen, omdat wij geloven dat daar
vernieuwende mogelijkheden liggen. Ook zullen we aan de hand
van enkele voorbeelden de verschillende verschijningsvormen van
crwodsourcing wat verder uitdiepen. Dit is voor zowel opdrachtgevers
als ontwerpers toch het meest interessante aspect van web 2.0. Dat
zou wel eens echt het bouwen van de toekomst kunnen worden.
WOONAPPS (DURA VERMEER)
htp://www.woonapps.nl/

WoonApps en initatef van Dura Vermeer en is een nieuwe manier
om je huis te kopen. Alles wat nodig is voor je nieuwe woning kun
je met een paar drukken op de knop regelen via WoonApps. Van het
kiezen van een Wenslocate tot de aankoop van je woning. Ook de
leverancier van je hypotheek kun je hier vinden. In de nabije toekomst
wordt ook informate op maat gegeven over verzekeringen, energie
en inrichtng.
Via de Lofi app kun je online je starterswoning samenstellen. De
Lofi is een royaal en compleet huis, klaar om in te wonen, maar
zonder alle franje die je als starter niet echt nodig hebt. De basis is
geregeld, de indeling en uiterlijk van het huis kun je voor een groot
deel zelf bepalen.
WOONDATEN DELFT
www.woondaten.nl

Woondaten is een initatef van de gemeente Delf. De website is
opgericht voor mensen die graag hun eigen huis willen (laten) bouwen.
Op de site kan de gebruiker een woonwensenprofel aanmaken met
voorkeuren voor de woning en de woonomgeving. De website koppelt
vervolgens mensen met gelijke woonwensprofelen aan elkaar of
suggereert nieuwbouwprojecten in de gemeente Delf die aansluiten
bij het woonwensprofel van een specifeke gebruiker.
Daarnaast kunnen verschillende gebruikers zich verenigen in groepen
om vervolgens samen op zoek te gaan naar een geschikte woonlokate
en professionals met wie ze het vervolgtraject willen ingaan; een vorm
van collectef partculier opdrachtgeverschap. De mate van bemoeienis
van de professionals kan per gebruiker of per groep nog verschillen.
Hieronder een afeelding van T-HUIS Gemaakt, een samenwerking
tussen een groep Deltse bewoners en Hulshof architecten.

TWITTERHOUSE
htp://www.x-l-r.org
Ook in het bouwkundig onderwijs druppelt het gebruik van
crowdsourcing en social media langzaam binnen. David Mulder en
Max Cohen de Lara van xML Studio liet studenten aan de TU Delf
een huis ontwerpen voor bekende Amsterdammers. De ontwerpers
mochten echter niet met hun opdrachtgevers rond de tafel ziten maar
moesten een programma samenstellen op basis van hun tweets.
Een van de ‘gestalkte’ BN-ers was actrice Victoria Koblenko, die blij
verrast was met het eindresultaat: een prachtge woning op de daken
van de bestaande bebouwing aan de Amsterdamse Dam, zodat zij
midden in haar geliefde stad kon wonen maar tegelijkertjd de nodige
privacy zou hebben. De elf ontwerpen zijn uiteindelijk gepresenteerd
in het Arcam en gebundeld in een boekwerk.
DZINEBOX
htp://www.dzinebox.com
In Nederland kennen we sinds een paar jaar werkspot, een website
waar je als consument een verbouwingsopdracht kan plaatsten.
Aannemers kunnen vervolgens online een oferte aanbieden en de
gebruiker kan een van de aannemers kiezen om de klus te klaren.
Achteraf kunnen de opdrachtgevers hun gekozen aannemer nog een
beoordeling geven, om het beunen te voorkomen.
Het Amerikaanse Dzinebox werkt volgens hetzelfde principe.
Consumenten plaatsen hun ontwerpopdracht op de site en
aangesloten architecten kunnen een schetsontwerp aanleveren. De
opdrachtgevers kiezen hun favoriete ontwerp en Dzinebox zorgt dat
zij in contact komen met de winnende ontwerper, waarna die twee
partjen het ontwerpproces samen voortzeten.
WIJ BOUWEN EEN WIJK
www.wijbouweneenwijk.nl
In oktober 2010 kopte Ruimtevolk, een onafankelijk platorm voor het
debat over de ruimtelijke ordening en kwaliteit van de leefomgeving,
het volgende:
“Professionals aan de zijlijn bij nieuwbouw in Smallingerland”
Het blog doelde op de start van het vooruitstrevende project ‘Wij
Bouwen Een Wijk’ (WBEW) van de Friese gemeente Smallingerland. In
het piepkleine dorp Opeinde zou een complete nieuwbouwwijk van
zo’n 17 ha gerealiseerd worden. Het gebruikelijke bouwproces werd
omgekeerd. De toekomstge gebruiker zou niet pas aan het einde
van het bouwproces bij het geheel betrokken worden, maar al aan
het begin. Sterker nog, de hele wijk zou ontworpen moeten worden
door vrijwilligers, al dan niet met een professionele (bouwkundige)
achtergrond. Theoretsch gezien zou de hele wereld mogen
partciperen. Het kavel en de eis dat het ‘een wijk van overmorgen’
zou moeten worden, waren de enige opgelegde spelregels.
Met een duur woord noemen we deze manier van ontwerpen ook wel
co-create, wat een vorm van crowdsourcing is. Het idee is dat hoe
groter de crowd is, des te groter de kans op een geslaagd eindresultaat
is. Dit wordt ook wel collecteve intelligente genoemd. De massa
weet meer dan een klein groepje specialisten. Slechte ideeën zouden
vanzelf door de massa worden geëlimineerd.
Het idee voor WBEW bouwt voort op een viertal maatschappelijke
trends, zijnde de toenemende interesse voor een duurzame
benadering van de woonomgeving, een steeds kritscher wordende
massa die zich graag wil onderscheiden, de opkomst en populariteit
van het Collecteve Partculiere Opdrachtgeverschap (CPO) en de
vlucht die nieuwe media de laatste jaren hebben genomen.
WIJ BOUWEN EEN WIJK - VARIANTEN
Gemeente Smallingerland & Atelier Dutch
Om dit doel te bereiken werd met behulp van The Crowds, het bedrijf
van social media expert Erwin Blom een website ontworpen.Via
deze website (inclusief forum) konden gebruikers hun ideeën over
de nieuwe wijk delen en bespreken. Idealiter zou de crowd bestaan
uit een mix van omwonende, toekomstge bewoners, professionals,
studenten en andere createvelingen. Om alles overzichtelijk te
houden werd het project opgeknipt in vier stappen:
STAP 1: IDEEËNBUS
Via de website van WBEW werd gebruikers de mogelijkheid geboden
ideeën aan te dragen en deze onderling te bespreken. De ingediende
hersenspinsels werden gerangschikt in een aantal onderwerpen zoals
landschap, (sociale) duurzaamheid, verkeer, wonen en proces.
STAP 2: THEMA’S
Aan de hand van de ideeën werd een achtal thema’s vastgesteld, die
verder uitgewerkt zouden worden. De thema’s werden: hoofdstructuur,
koppeling met het oude dorp Opeinde, waterstructuur, collectviteit,
duurzaamheid, innovate, de auto en werken.
STAP 3: RAAMWERK
Op basis van deze thema’s werd door het inmiddels ingeschakelde
Atelier Dutch een raamwerk opgesteld dat bestond uit een aantal
vlekkenplannen. Uit deze varianten werd het ‘eindproduct’ (dat op de
volgende pagina is afgebeeld) verkozen door de deelnemers.
STAP 4: WIJ BOUWEN EEN WIJK 2.0
Via manifestates en de website moet het plan nu verkocht gaan
worden. Hoe dit precies moet gaan gebeuren is nog niet duidelijk. De
website ondergaat op het moment van schrijven een metamorphose.
Het project loopt nog steeds, maar er is nog geen schop de grond
in gegaan. In een interview met Evelien Oosterbaan, communicate-
medewerker bij de gemeente Smallingerland en vanaf het begin
nauw betrokken bij WBEW, besproken we kort het idee achter en de
vorderingen van het project.
Bij de gemeente Smallingerland bestond al langer de wens ‘het
een keertje anders aan te pakken’. Bovendien begon de ernst
van de crisis op de woningmarkt duidelijk te worden. Hoe we het
dan precies ‘anders’ konden doen wisten we echter nog niet. We
hadden het er onderling dikwijls over en op een gegeven moment
kwamen we via een connecte van Wim de Bie terecht bij Erwin
Blom. De Bie kende Blom nog van hun tjd bij de VPRO. Blom heef
inmiddels zijn eigen bedrijf The Crowds dat is gespecialiseerd in
nieuwe media strategieen. Van het een kwam het ander en het
idee voor Wij Bouwen Een Wijk was geboren.
In eerste instante kon iedereen zijn of haar ideeen kwijt in een
ideeenbus op de website. Om de drempel zo laag mogelijk te
houden hoefde men geen account aan te maken of in te loggen.
Deze ideeen werden vervolgens gerangschikt op thema’s en via
plangroepen verder uitgewerkt tot meer concrete voorstellen.
De uitgewerkte plannen dienden uiteindelijk als basis voor het
uiteindelijke stedenbouwkundige (vlekken)plan.
Op het hoogtepunt waren er zo’n 150 deelnemers verdeeld
over verschillende plangroepen. Deze bestonden vooral uit
omwonenden en studenten. Bij een gebrek aan deelnemende
professionals hebben we op een gegeven moment Atelier Dutch
moeten inschakelen. Het een en ander diende toch tot op een
professioneler niveau uigewerkt te worden. Daarnaast bleek met
het voortschrijden van het project dat een website alleen niet
genoeg was. Er ontstond onder de deelnemers snel een behoefe
aan informatedagen en samenkomsten, waar onderlinge ideeen
nog wat dieper en op een persoonlijke manier besproken konden
worden.
We hebben het ons wel afgevraagd waarom professionals niet
of nauwelijks bereid waren mee te werken aan het initatef. We
merkten wel dat er een idee was dat wij als gemeente even grats
advies probeerde in te winnen, maar dat is nooit onze bedoeling
geweest. Er zal ook wel een soort angst voor het onbekende
hebben geheerst en dat is ook niet gek. Binnen de gemeente
hebben we in eerste instante ook de nodige scepsis moeten
overwinnen.
Misschien waren we iets te vroeg met het idee. In 2008 was alleen
Hyves een veel gebruikte vorm van social media. Inmiddels is het
gebruik van Facebook en Twiter zoveel meer ingeburgerd en zijn
de mogelijkheden zoveel groter.
Halverwege 2010 hebben we de eerste fase van de ontwikkeling
afgesloten met een presentate van Atelier Dutch. De website
is er nog wel maar er kan niets meer toegevoegd worden. Het
vlekkenplan biedt goede uitgangspunten en komt op veel vlakken
overeen met de ideeen en ambites die de gemeente heef.
Vanzelfsprekend zijn er ook vragen gerezen, met name rondom de
fnanciering van het project. Op dit moment is de gemeente druk
bezig met een onderzoek naar mogelijke innovateve oplossingen
om invulling te kunnen geven aan het vlekkenplan.
VLEKKENPLAN WIJ BOUWEN EEN WIJK
Gemeente Smallingerland & Atelier Dutch
In de laatste WBEW nieuwsbrief van de gemeente Smallingerland, die
stamt uit april 2011, voegt de gemeente nog het volgende toe:
Tijdens deze zoektocht [naar mogelijke innovateve oplossingen om
invulling te kunnen geven aan het vlekkenplan] is de gemeente tegen
een partj aangelopen die een innovatef concept heef, dat aansluit
bij het vlekkenplan Opeinde Zuid. Deze niet-commerciële partj, géén
ontwikkelaar dus, heef een concept waarbij duurzame woningbouw
in zeer lage dichtheden gecombineerd wordt met de ontwikkeling van
een nieuw, vrij voor publiek toegankelijk, natuurgebied. Anders dan
anders, is de voorwaarde daarbij dat het natuurgebied het gezamenlijk
eigendom wordt van de nieuwe bewoners en dat die bewoners ook
zelf verantwoordelijk worden voor het beheer.
Bovenstaande gedachte sluit aan bij het vlekkenplan en dus bij de
wensen die eerder op www.wijbouweneenwijk.nl naar voren zijn
gebracht. Daarnaast vindt de gemeente het een aantrekkelijke
gedachte om aan de zuidkant van Opeinde ook openbaar toegankelijke
natuur te creëren. Niet alleen nieuwe inwoners van het gebied, maar
ook de huidige bewoners van Opeinde en zelfs uit Drachten kunnen
daar straks van genieten. Alle reden dus om dit concept verder te
onderzoeken en uit te werken.
Het is drie jaar later dus nog niet helemaal duidelijk of het project
een succes te noemen is. Wel blijkt met het inschakelen van Atelier
Dutch dat de professional nog niet ‘langs de zijnlijn staat’, maar ook
in een crowdsourcing project zoals WBEW (gelukkig) hard nodig is.
Wanneer u meer wilt lezen over het hoe en wat van WBEW kunt u
uitgebreide informate en interviews met ondere andere wethouder
Nieske Ketelaar vinden op de websites www.ruimtevolk.nl, www.
basis-online.nl en www.frankwatching.com.
CROWDSOURCING EXPLAINED
www.obizmedia.com
HOE WERKT CROWDSOURCING?
Om vast te stellen of Wij Bouwen Een Wijk als crowdsourcingproject
goed uit de verf is gekomen, is het verstandig het concept van
crowdsourcing en co-create eens goed onder de loep te nemen.
Crowdsourcing raakt aan het begin van deze eeuw in zwang in de
online marketngwereld, voor een groot deel dankzij het boek ‘The
Wisdom Of Crowds’ van de Amerikaanse journalist James Surowiecki
(waarin hij overigens slechts ofine cases bestudeert).
De term crowdsourcing wordt in 2006 voor het eerst gebruikt door
de Amerikaanse journalist Jef Howe in zijn artkel ‘The Rise Of
Crowdsourcing’ in Wired Magazine. Het begrip is een samenvoegsel
van de begrippen crowd, de menigte, en outsourcing, het uitbesteden
van werk in andere bedrijven of landen waar dat goedkoper of
efcienter kan gebeuren. Er bestaan talloze defnites van het begrip,
maar wij houden ons aan die van haar uitvinder. Jef Howe defnieert
het fenomeen als volgt:
“Crowdsourcing is the act of taking a job traditonally performed by
a designated agent (usually an employee) and outsourcing it to an
undefned, generally large group of people in the form of an open
call.”
htp://crowdsourcing.typepad.com/
Bij crowdsourcing wordt werk dus uitbesteed aan een crowd. Het idee
is dat de massa meer weet dan een expert. Slechte ideeën worden
vanzelf door de crowd gesignaleerd en onbruikbaar bevonden. Dit
zichzelf regulerende proces wordt dikwijls aangeduid met de term
collecteve intelligente, wat een vorm is van mass collaboraton.
Volgens Don Tapscot en Anthony D. Williams, schrijvers van het boek
Wikinomics: How Mass Collaboraton Changes Everything, kan mass
collaboraton slechts plaatsvinden als aan vier eisen voldaan wordt:
Bedrijven en instantes moet openstaan voor de mening van de 1.
de crowd.
De crowd moet als gelijkwaardige entteit benaderd worden. 2.
Men moet bereid zijn openheid van zaken te geven en ideeën 3.
durven delen met de crowd.
De kracht van het internet moet optmaal benut worden. 4.
Over het begrip ‘crowd’ in crowdsourcing bestaan veel misverstanden.
Men denkt snel dat hele volksstammen betrokken dienen te worden.
De crowd kan echter ook bestaan uit alle medewerkers binnen een
bedrijf, een groepje mensen met gelijkwaardige interesses, een
verzameling gedupeerden of een groepje experts. Zoals social media
expert Erwin Blom het omschrijf in zijn column in Bright Magazine
van maart 2011:
“Het grote misverstand rondom het betrekken van ‘The Crowd’ is
dat het om het inzeten van de massa moet gaan. Dat we toegroeien
naar een soort permanent referendum. Maar ‘The Crowd’ gaat voor
mij niet over de massa. De kracht van het publiek kan overal ingezet
worden. Door individuen, bedrijven en organisates. Intern en extern.
[...] Zoek naar EEN crowd, maar niet naar THE crowd. Want THE crowd
bestaat niet. [...]”
htp://www.bright.nl/38-de-crowd-bestaat-niet
VORMEN VAN CROWDSOURCING
Op zijn website beschrijf Jef Howe dat er vier vormen van
crowdsourcing zijn, namelijk crowdcreaton, crowdfunding, crowd
wisom en crowd votng. We zullen deze verschillende vormen kort
behandelen met voorbeelden uit andere industrieen, aangezien deze
dikwijls een finke voorsprong op de bouwsector hebben.
CROWDCREATION
Bij crowdcreaton wordt aan de crowd een ontwerpopgave voorgelegd.
Opdrachten kunnen varieren van grafsch werk, tot programmeerwerk,
tot wetenschappelijk onderzoek. Er kan gezamenlijk aan een opdracht
gewerkt worden of verschillende individuen kunnen elk hun eigen
visie insturen waaruit de opdrachtgever (of the crowd) kan kiezen.
Een van de eerste initateven die een winstgevend verdienmodel
heef weten te ontwikkelen met crowdsourcing als uitgangspunt is
Threadless, een website waar vormgevers T-shirts kunnen ontwerpen.
Bezoekers van de site (the crowd) mogen deze ontwerpen beoordelen.
De best beoordeelde ontwerpen worden daadwerkelijk in producte
genomen en de ontwerpers ontvangen een percentage van elk verkocht
T-shirt. Ook open-source sofware zoals het besturingssysteem Linux,
de webbrowser Firefox en de app-store van Apple zijn bekende
voorbeelden van crowdcreaton.
Een Nederlands voorbeeld van crowdcreaton is de website Ontwerpen-
Voor-Geld.nl waar bedrijven grafsche opdrachten zoals huistjlen of
logo’s kunnen plaatsen. Ontwerpers kunnen ideeën insturen en de
opdrachtgever kan zijn favoriete ontwerp kiezen. Van tevoren wordt
een vergoeding voor de opgave vastgelegd, die vanzelfsprekend aan
de winnaar wordt uitgekeerd.
CROWDFUNDING
Door middel van crowdfunding probeert men met een crowd
projecten te fnancieren die anders fnancieel niet van de grond
komen. Een van de eerste voorbeelden van crowdfunding is de
website Sell-A-Band. In eerste instante was deze website gericht op
beginnende bands. Zij konden hun demo’s op de website plaatsen in
de hoop hiermee voldoende ‘believers’ te krijgen. Een ‘believer’ is een
persoon die geloof in de kwaliteit van de band en is bereid aandelen
te kopen. Vantevoren wordt aangegeven hoeveel geld er verzameld
dient te worden om daadwerkelijk over te gaan tot opname. In ruil
voor hun vertrouwen krijgen believers gesigneerde merchandise,
concertkaarten en soms zelfs een deel van de opbrengst.
Momenteel is vooral www.kickstarter.com een groot succes. Hier
kunnen createve geesten hun plannen presenteren aan het publiek
en haar om een fnanciele bijdrage in de realisate van deze plannen
vragen. De site werkt volgens dezelfde principes als Sell-A-Band.
Nederlandse voorbeelden van crowdfunding zijn Voordekunst.nl
en TenPages.com. Bij de eerste kunnen kunstenaars via soortgelijke
principes hun kunst aan de man proberen te brengen. TenPages biedt
beginnende schrijvers een kans hun manuscript te laten drukken.
CROWD WISDOM
Het grondbeginsel van crowd wisdom is het idee dat een grote groep
mensen altjd meer weet dan een klein groepje experts. De kennis van
de menigte wordt ingezet om problemen op te lossen of bepaalde
toekomstverwachtngen te kunnen opstellen. Crowd wisdom wordt
dikwijls toegepast in wetenschappelijke onderzoeken aangezien
gebleken is dat de gemiddelde mening van een crowd akelig dicht bij
de werkelijkheid komt.
THE WIKIBOOK
Rob Mathews
Het bekendste voorbeeld van crowd wisdom is de online encyclopedie
Wikipedia, die volledige gevuld wordt door gebruikers en, belangrijker
nog, contnu aangepast en verbeterd wordt door deze gebruikers.
Een ander voorbeeld van crowdwisdom dat de acteve internetgebruik
wellicht zal herkennen is het zogenaamde reCaptcha. Een manier om je
als menselijke gebruiker op het web te identfceren, die tegelijkertjd
oude boeken en teksten digitaliseert.
CROWD VOTING
Crowd Votng is de meest voorkomende vorm van crowdsourcing
maar dikwijls ook de minst opvallende. Door middel van crowd votng
wordt het oordeel van de massa ingezet om content te flteren, te
organiseren of te rangschikken.
Content hostng services zoals Youtube en Flickr vragen hun bezoekers
de flmpjes en foto’s die ze kijken te beoordelen, met als gevolg dat de
beste of mooiste exemplaren naar boven komen drijven.
Ook internetwinkels als Amazon.com en Bol.com laten de producten
die zij verkopen beoordelen zodat hun aanbod aan de vraag van
de consument kan worden aangepast, en verkopers op Ebay en
Marktplaats worden beoordeelt door de kopers, met als doel het
aanbod zo betrouwbaar mogelijk te houden. Zelfs het stemsysteem bij
talentenjachten zoals Idols en x-Factor is een vorm van crowd votng.
D
O

S
STEL JE PUBLIEK CENTRAAL
Organisates beginnen te vaak bij hun eigen belang. Als je publiek actef
wilt krijgen, moet je bij de doelgroep beginnen. Wie wil je betrekken,
welke rol kunnen ze spelen, waar hangen die mensen online uit? Wat
is het bindend element? Ken je publiek door en door?
STEL HELDERE DOELEN
Als de crowd je source is, moet je duidelijk op een rij hebben hoe je
haar wil inzeten. Zet op een rij wat je wilt bereiken en wanneer dit
doel bereikt is. Vraag je af wat je ermee wint: Zorgt het voor binding,
genereert het extra inkomsten of speelt het een rol bij innovate?
ZORG VOOR EEN BELONING
Vergeet het individueel belang niet. What’s in it for me, zal iedereen
zich afvragen van wie betrokkenheid wordt verwacht. Beloning hoef
niet in de vorm van geld. Mensen laten graag zien wat ze kennen of
kunnen. Maak je publiek dan ook goed zichtbaar op de site.
HOU HET SIMPEL
Het moet in één klap duidelijk zijn wat er te beleven valt en wat er
van het publiek verwacht wordt. Maak onderwerpen niet te groot,
maar deel ze op in hapklare brokken. Zorg dat een kleine bijdrage ook
waardevol is. Vele handen maken zwaar werk licht.
COMMUNICEER!
Deel de resultaten, maak je publiek onderdeel van het succes. Laat zien
dat het publiek belangrijk voor je is. Als je publiek actef wilt krijgen is
contnue communicate over voortgang en resultaten, cruciaal.
CROWDSOURCING FOR DUMMIES
htp://www.bright.nl/38-crowdsourcing-dummies
D
O
N

T
S
VIND HET WIEL NIET OPNIEUW UIT
Het fenomeen heef de afgelopen jaren enorm om zich heen gegrepen.
Overal hebben zich groepjes gevormd rondom gemeenschappelijke
problemen, passies en doelen. Kijk eerst of je aansluitng vindt bij
bestaande crowds alvorens je er zelf een probeert te starten.
DENK NIET DAT HET VANZELF GAAT
Wie crowdsourcing ziet als simpele of goedkope manier van inhoud
verzamelen of werk verzeten, vergist zich. Een acteve community
opbouwen kost tjd. Maak van kostenbesparing dus geen doel. Begin
er alleen aan als je oprecht de kracht van je publiek wilt benuten.
LAAT DE CROWD NIET AAN ZIJN LOT OVER
Een bedrijf begint een community. Men laat een site bouwen en denkt
dan dat het publiek zijn eigen weg wel kan vinden. Fout. Laat zien
hoe belangrijk je de community vindt door zelf actef te zijn. Initeer,
reageer, motveer. Wees onderdeel van het geheel.
DENK NIET DAT JE DE BAAS BENT VAN JE COMMUNITY
De site kan van jou zijn, maar een community laat zich moeilijk
controleren. Groepsgedrag is onvoorspelbaar, evenals het eind-
resultaat. Timmer je project in het begin dan ook niet te dicht, maar
beweeg mee met je publiek. Stel jezelf in dienst van de crowd.
MAAK VAN BETROKKENHEID GEEN GIMMICK
Vaak wordt er een community gestart die langdurige verbondenheid
suggereert maar later een tjdelijk belang blijkt te dienen. Dit kan,
maar maak doelen en levensduur van meet af aan duidelijk.
DRAWING HANDS
M.C. Escher
CROWDCREATION IN DE BOUW
Voorbeelden uit binnen- en buitenland
Zoals aangetoond zijn er steeds meer bouwkundige projecten in
Nederland die de kracht van social media proberen te benuten.
Het gebeurt nog schoorvoetend maar het begin is er. De aanwas van
projecten die volgens de beginselen van online crowdcreatng worden
begonnen, is op zijn zachtst gezegd dunnetjes. Eerder behandelde we
al Wij Bouwen Een Wijk wat misschien wel het enige echte online
bouwkundige crowdcreatng project is dat vooralsnog in Nederland
heef plaatsgevonden. Zelfs hiervan moet de toekomst uitwijzen of
het succesvol is geweest in haar opzet.
Wereldwijd zijn er echter al wat meer voorbeelden te vinden, waarvan
we er hier twee in het kort zullen behandelen. Zo is daar Studio
Wikitecture, een vooruitstrevend experiment op het gebied van co-
create, dat vooralsnog virtuele werelden zoals Second Life gebruikt
als laboratorium voor gelijksoortge projecten in de echte wereld.
Ook zullen we kijken naar Architecture For Humanity, een zeer
open hulporganisate die de nadruk legt op de bouwkundige
wederopbouw van gebieden die gebukt gaan onder armoede, geweld
en/of natuurgeweld en crowdsourcing inzet om haar doelen te
verwezenlijken.
Maar we beginnen met een Nederlandse voorbeeld van crowdfunding.
Een fenomeen dat ook steeds meer in de bouw in beeld lijkt komt. Zo
is TU Delf student Joris Burggraaf op het moment van schrijven aan
het afstuderen op dit onderwerp. Museum Orientalis probeert voor
haar renovateplannen via crowdfunding een deel van haar fnancien
voor elkaar te krijgen. Maar eerst I Make Roterdam:
DE LUCHTSINGEL
htp://www.zus.cc/
I MAKE ROTTERDAM
htp://www.imakeroterdam.nl
I Make Roterdam geef een impuls aan de stad, in een post-bubble
economie, waarin iedereen kan meedoen. Een winkel beginnen,
concert organiseren, restaurant openen of een huis bouwen: I Make
Roterdam biedt ruimte om deze initateven een plek te geven.
De eerste stap van I Make Roterdam is de Luchtsingel: een
tjdelijke voetgangersbrug tussen CS en de Hofogen. De brug
wordt de Luchtsingel genoemd omdat hij gezien kan worden als de
vervolmaking van het singelproject van stadsarchitect Rose uit 1854.
In het Waterproject werden twee singel-complexen in de polders rond
de stad aangelegd met aan het einde van de singels een gemaal. Vers
water werd ingelaten vanuit de Nieuwe Maas.
Tijdelijk project Luchtsingel van de hand van ZUS creëert met
minimale middelen een aantrekkelijke voetgangersverbinding van CS
naar Hofogen. In combinate met een groot aantal andere stedelijke
initateven en ontwikkelingen op straatniveau wordt binnen korte
tjd op low-budget wijze dit gebied tot kwalitatef hoogstaande
verblijfsruimte getransformeerd.
Via crowdfunding kan elke Roterdammer meebouwen aan de
Luchtsingel. Er kan een bijdrage betaald worden in ruil voor
naamsvermelding op een enkele plank (€25), op een element (125€)
of op een heel brugdeel (€1250). De Luchtsingel wordt zo gemaakt
door alle Roterdammers samen. Naar verwachtng zal de Luchtsingel
zo’n €440.000 euro moeten kosten. Men wil in april 2012 met de
aanleg beginnen.
ARCHITECTURE FOR HUMANITY
htp://architectureforhumanity.org
ARCHITECTURE FOR HUMANITY
htp://architectureforhumanity.org
“Design is important to every aspect of our lives. It informs the
places in which we live, work, learn, heal and gather. We engage
all stakeholders in the design process. We believe our clients are
designers in their own right.”
Architecture for Humanity (AFH) is een stchtng die in 1999 is
opgericht en door middel van crowdsourcing, zowel ofine als online,
bouwprojecten in ontwikkelingslanden of landen die door rampspoed
getrofen zijn, tot stand probeert te brengen.
Momenteel is AFH werkzaam in 21 landen en zijn er zo’n 210 vrijwilligers
verdeeld over 68 zogenaamde chapters, ofewel afdelingen. Deze
lokale afdelingen komen samen en proberen met hun tjd en talenten
sociale problemen op te lossen met constructeve oplossingen, zowel
leterlijk als fguurlijk. Dit kan gezien worden als een vorm van ofine
crowdsourcing.
Daarnaast probeert AFH het begrip en maatschappelijk bewustzijn te
vergroten. Zij probeert dit te bereiken door middel van internatonale
ontwerpprijsvragen, tentoonstellingen, workshops en conferentes.
Voor dit doel heef AFH het Open Architecture Network in het leven
geroepen, een bouwkundige online community van ontwerpers die
graag een maatschappelijke bijdrage willen leveren.
In haar strijd gaat AFH op zoek naar commerciële partners om de
impact van haar projecten te vergroten. Zo werkte de stchtng al
samen met grote partjen als internetgigant Google, sportmerk Nike
en de wereldvoetbalbond FIFA.
STUDIO WIKITECTURE
htp://studiowikitecture.wordpress.com
“Studio Wikitecture is an open group, composed
of a diverse range of individuals from varying
disciplines, interested in exploring the applicaton
of an open-source paradigm to the design and
producton of both real and virtual architecture and
urban planning.”
Studio Wikitecture bestaat uit een groep bouwkundige ontwerpers die
in een virtuele wereld verschillende manieren testen van online co-
create. Hiertoe leggen zij zichzelf verschillende ontwerpopdrachten
op, die zij met hun crowd proberen op te lossen. Er wordt nauw
samengewerkt met sofware engineers, die trachten de juiste tools
te ontwikkelen waarmee deze doelen bereikt kunnen worden.
Op deze manier proberen zij procedures en protocollen op te stellen
die nodig zijn om de collecteve intelligente van een crowd in
ontwerpprojecten in de goede richtng te sturen. Men zoekt naar een
manier waarop mensen, die zich verspreid over de wereld bevinden,
samen aan een opgave kunnen werken, ideeën kunnen aandragen,
deze kunnen beoordelen en zelfs elkaars ideeën kunnen aanpassen.
Gebaseerd op de wiki-technologie die ook achter Wikipedia zit heef
Studio Wikitecture een virtuele tool ontwikkeld, die zij de Wiki-Tree
noemt. Het is een tool die verschillende versies van een 3D model
opslaat. Zo kan er eenvoudig gesprongen worden tussen oude en
nieuwe versies van een ontwerp en kunnen versies door verschillende
gebruikers worden aangepast. Inmiddels is deze mogelijkheid ook al
ingebed in CAD sofware zoals Revit.
In 2009 nam Studio Wikitec-
ture deel aan een prijsvraag
van The Open Architecture
Network. Voor het eerst
werd de ontwikkelde werk-
wijze getest in een echte
ontwerpopgave.
Het betrof een ontwerp voor een
medisch centrum in Nepal. De
inzending behaalde de derde plaats.
Er kan dus met enige zekerheid gezegd
worden dat de ontwikkelde ontwerp-
methode lijkt te werken.
T
H
E

W
I
K
I
T
R
E
E

SLOW GROWTH ARCHITECTURE
htp://www.juliontwerpenadvies.nl/
De bouwopgave is sterk aan het veranderen. Maatschappelijke
veranderingen en nieuwe werkvormen zorgen voor een toenemend
aantal leegstaande fabrieken, religieuze gebouwen en kantoren die
getransformeerd moeten worden. Daarnaast blijken steeds meer
opgaven binnenstedelijk en mult-functoneel waarbij verschillende
belangen een rol spelen. Deze opgaven zijn complexer dan voorheen
en vragen van professionals een andere manier van werken: een
manier die gericht is op het creeren van draagvlak bij de betrokken
partjen, uit gaat van onderscheidende gebruiksconcepten en lange
termijn waarde als doel heef.
ALS JE SNEL WILT GAAN, REIS DAN ALLEEN. ALS JE
VER WILT KOMEN, REIS DAN SAMEN.”
Oud Afrikaanse spreekwoord
Op basis van haar ervaring met complexe binnenstedelijke
bouwopgaven en exploitates van gebouwen heef Juli Ontwerp
& Advies voor dit soort opgaven Slow Growth Architecture (SGA)
ontwikkeld. SGA richt zich op het combineren van maatschappelijke
en fnanciële waarden om zo bij bestuur en publiek het gevraagde
draagvlaak voor gezonde vastgoedontwikkelingen te creëren.
Deze waarden worden in belangrijke mate bepaald door het vermogen
een krachtg ontwerp te combineren met de constante veranderingen
in de vraag van gebruikers. Gebruik is tenslote geen statsch gegeven
en moet zich dan ook in de loop van de tjd organisch kunnen
ontwikkelen om vastgoedwaarde vast te houden.
LOC HARDERWIJK
htp://www.juliontwerpenadvies.nl/
SGA neemt dit organisch groeien van gebruiksconcepten als
uitgangspunt en werkt liever met ‘strategieën voor waarde-
ontwikkeling’ dan met ‘oplossingen voor projecten’. Hierbij speelt de
integrate van sofware (de gemeenschap en het gebruik) en hardware
(het geld en de gebouwen) van projecten een belangrijke rol.
Daarbij wordt niet gewerkt met een ‘masterplan’ met een vast
eindbeeld maar meer met een ‘planmaster’ die het gebruik de
gelegenheid geef te groeien wat zal leiden tot steeds stabielere
en hogere vastgoedwaarden. Via codesign sessies, een vorm van
crowdsourcing, en met behulp van social media kunnen een aantal
kernwaarden worden gedefniëerd die als leidraad in het proces
zullen dienen.
Voor deze groeiprocessen is ‘geld met geduld’ nodig. Door met
een goede exploitatemaatschappij de organische groei van het
gebruiksconcept te vertalen in stjgende huuropbrengsten wordt
dit geduld uiteindelijk beloond met een hogere belegginswaarde.
Door de sofware en hardware van projecten te integreren kan SGA
maatschappelijke waarden combineren met vastgoedwaarden.
ZUIDERZIEKENHUIS ROTTERDAM
htp://www.juliontwerpenadvies.nl/
Na het vertrek van het ziekenhuis in 2011 komt het terrein van
het ziekenhuis vrij voor herontwikkeling. Om tot een optmale
waardeontwikkeling voor het project te komen is er samen met onze
opdrachtgever De Groene Groep een drie-stappen-strategie voor
Slow Growth opgezet.
Eerst is er een lange termijn perspectef opgesteld dat is gebaseerd op
een vijfal kernwaarden: behouden oudbouw, ontwikkelen van ‘user
driven concepts’, een publieke plek voor de omliggende wijk creeren,
bestaande typologie en groen doorzeten en aanvullende nieuwbouw
realiseren. Deze waarden zijn in codesign sessies met de gemeente,
omwonende en ondernemers opgesteld. Er wordt gestart met tjdelijk
verhuur.
Vervolgens wordt het gebruiksconcept verfjnd en wordt er een
globaal plan opgesteld, waarin voor de gemeente en omwonenden
relevante zaken zoals ontsluitng, parkeren en bouwvolumes zijn
uitgewerkt. Aangezien de cash-fow neutraal is kan de ontwikkelaar
vervolgens experimenteren met ‘user driven concepts’. Gebaseerd op
de resultaten van deze experimenten zal in de loop der tjd de verdere
invulling van het plangebied bepaald worden.
LOC HARDERWIJK
htp://www.juliontwerpenadvies.nl/
Het LOC is een multfunctoneel gebouw dat onderdak biedt aan
vier middelbare scholen, een regionale bibliotheek, muziekschool,
createf centrum, Suwi cluster, uitzendbureau en het WMO loket. Het
gebouw is een goed voorbeeld van een ontwerp dat niet is ontstaan
op basis van een rigide eindbeeld maar op basis van een sterk
interactef proces met de vele gebruikers.
Samen met de drie opdrachtgevers is in codesign sessie een drietal
kernwaarden geformuleerd, namelijk het ontwerp van een open
en publiek gebouw, het mogelijk maken van synergie tussen de
verschillende gebruikers en het opzeten van een fexibel maar goed
gecontroleerd exploitatemodel.
Op basis van deze kernwaarden en het
gebruiksconcept is een ruimtelijk model
ontwikkeld dat in nauw overleg met de
betrokken aannemer is uitgewerkt. In
codesign sessies is men gekomen tot een
compacte opzet en gunstg bouwsysteem
zodat er budgetair voldoende ruimte
was voor het zorgvuldig uitvoeren van de
conceptgerelateerde ontwerponderdelen.
Door deze goede interacte is het project op
tjd en binnen budget opgeleverd.
Bij codesign sessies met de verschillende
gebruikers zijn zaken zoals looplijnen,
afvalstromen, openingstjden, beheer-
plannen en onderhoud geindexeerd en
meegenomen in het ontwerp zodat het
eindresultaat een ‘slimme machine’ is.
NIEUW LEYDEN
CPO - CODESIGN IN DE BOUW
Collectef Partculier Opdrachtgeverschap
Bij het initatef Woonwensen van de gemeente Delf stpte we het
fenomeen CPO al even aan. Collectef Partculier Opdrachtgeverschap
is een vorm van nieuwbouw waarbij een groepje partculieren de
handen ineen slaat en samen een aantal zelfgekozen partners in de
arm neemt om hun droomhuis te laten ontwerpen.
Soms wordt er gezamenlijk een bouwlocate gekocht maar steeds
vaker zien we dat gemeenten in hun nieuwbouwplannen ruimte
reserveren voor CPO projecten. Enkele bekende voorbeelden van CPO
zijn Nieuw Leyden in Leiden, het Homeruskwarter in Almere en de
Harnaschpolder in Delf.
CPO bestaat al sinds de jaren tachtg maar is de laatste jaren steeds
populairder geworden, zowel bij gemeenten als bij partculieren.
Gemeenten zien het als een ideaal middel starters aan zich te binden en
als mogelijkheid om de leefaarheid, diferentate en toekomstwaarde
van wijken te vergroten. Partculieren krijgen daarentegen veel meer
inspraak en keuzevrijheid bij het ontwerp van hun woning wat weer
past bij de individualistsche tjdsgeest van het moment.
Zoals het begrip al doet vermoeden is CPO in wezen de bouwkundige
variant van codesign. De mogelijkheden en slagingskans van zulke
projecten kunnen alleen nog maar groter worden wanneer social
media op een goede manier bij deze projecten worden ingezet.
Toekomstge bewoners zouden nog meer en eerder in het bouwproces
betrokken kunnen worden. Zoals uit het project Wij Bouwen Een Wijk
blijkt, blijf professionele begeleiding een must.
CONCLUDEREND
Eerder besproken we al de do’s en don’ts bij het gebruik van social
media. Deze adviezen richten zich vooral op het gebruik van de nieuwe
media in het algemeen. Bij deze zullen we proberen enkele adviezen
te geven die meer toegespitst zijn op onze markt en dan vooral op
het gebied waar social media ingezet worden als gereedschappen bij
codesign.
OVERTUIGING
Ten eerste is er een finke dosis durf en bravoure nodig om deze stap
te maken. Doe het uit een overtuiging. Geloof in de meerwaarde en
ga niet slechts mee met de hype. Wanneer je zelf de meerwaarde
niet kan benoemen, zul je deze zeker nooit kunnen overdragen aan
anderen.
GEEN HALF WERK
Gelukkig hoef je deze stap niet alleen te maken. Er kunnen externen
ingehuurd worden. Liever echter school je werknemers om/bij en
geef je deze een duidelijke taakomschrijving, gericht op het social
media beleid van het bedrijf. Dikwijls lopen er op de werkvloer
mensen rond met een verborgen schat aan kennis op dit gebied. Het
is belangrijk dat er voldoende tjd wordt vrij gemaakt. Het opzeten
van een digitale identteit doe je er niet even naast; het opzeten van
een crowdsourceproject kost nog meer tjd.
MENTALITEITSVERANDERING
Daal af uit de ivoren toren en ga met mensen in gesprek. Social media
en crowdsourcing zijn gebaseerd op een gelijkwaardigheidsbeginsel,
wat niet betekent dat de expert naar de zijlijn wordt verbannen zoals
de casestudie van Wij Bouwen Een Wijk’ uitwijst.
STEL HELDERE DOELEN EN DEADLINES
Wat wil je bereiken en in welk tjdsbestek. Verlies vanzelfsprekend ook
het fnanciële plaatje niet uit het oog.
WERK ZOWEL ONLINE ALS OFFLINE
Social media zijn prima tools in de begeleiding van crowdsourcing
projecten, maar zoals ‘Wij Bouwen Een Wijk’ en beide ‘Slow Growth
Architecture’ voorbeelden laten zien, zijn ‘fysieke contactmomenten’
erg belangrijk. Deze scheppen een band en trekken een project uit
de anonimiteit. Tijdens zulke sessie wordt direct gereageerd uit een
soort oergevoel.
Tot slot willen we benadrukken dat deze studie vooral geen eindstaton
is. De digitale trein raast met grote snelheid voort, door een snel
veranderend landschap. Nieuwe technieken en ontwikkelingen zien
bijna dagelijks het levenslicht, waarvan vele ook snel weer in de
vergetelheid zullen geraken. Zelfs tjdens het maken van deze gids
kwamen ons nieuwe initateven ter ore die we met alle liefde in onze
selecte hadden opgenomen, maar helaas moeten wij zelf ook doelen
en deadlines stellen, dus voorlopig is dit de tussenstand.
NAWOORD
WEBGIDS
Zoals dit gidsje aantoont hebben de inzet van crowdsourcing en het
gebruik van social media de laatste paar jaar een enorme vlucht
genomen. Ook ontwerpers en bouwers beginnen mondjesmaat het
medium te omarmen. Wanneer we alle initateven zouden willen be-
schrijven zou deze gids van een omvang worden die de analoge vari-
ant van wikepedia zou benaderen.
Omdat sommige projecten toch wel het noemen waard zijn zeten
we op de volgende pagina’s toch nog even kort enkele aansprekende
voorbeelden op een rijtje. Wanneer u nog een goed voorbeeld uit de
praktjk kent horen wij dat natuurlijk graag van u.
Online architectuurgids gebaseerd op wiki-technologieen. Dit wil
zeggen dat alle content door de gebruikers zelf wordt aangemaakt
en gecontroleerd. Mimoa richt zich op moderne architectuur
overal ter wereld. Sinds 2009 is er ook een iPhone App, een must
voor de architectuurliefebber op reis.
www.mimoa.eu
Doel van Open Buildings is het archiveren van de gehele gebouwde
wereld. De database kan door iedereen worden aangevuld en
er kunnen koppelingen met verschillende toepassingen gelegd
worden. Ook wordt er een blog bijgehouden en is er een grats
App met de naam ‘Buildings’.
www.openbuildings.com
Een Amerikaans samenwerkingsplatorm voor bouwers uit de
verschillende disciplines. Partciperende professionals delen hun
expertse, wat erg interessant kan zijn voor kleine bureau’s die geen
eigen experts in dienst hebben. De website herbergt daarnaast
de online schets-tool ScetchSpace aan, waarmee eenvoudig,
tekeningen gemaakt en gedeeld.
www.openingdesign.com
M
I
M
O
A
O
P
E
N

B
U
I
L
D
I
N
G
S
O
P
E
N
I
N
G

D
E
S
I
G
N
O
P
E
N

A
R
C
H
I
T
E
C
T
U
R
E
Een online open-source community, opgericht door Architecture
for Humanity, die zichzelf tot doel heef gesteld de algemene
leefomgeving te verbeteren door middel van innovatef en
duurzaam design. Een soort denktank waar ontwerpers ideeen
kunnen posten en bespreken. De website heef ook een eigen iPad
app.
www.openarchitecturenetwork.org
Het online magazine van architectenweb werd in korte tjd een veel
geraadpleegd medium voor architecten. Dit initatef is volledig
gebouwd met de technieken die web 2.0 biedt. De onderliggende
techniek is een blogstructuur en er wordt gebruikt gemaakt van
een wiki om een grote database aan te leggen. Sinds een paar jaar
is er ook een papieren magazine.
www.architectenweb.nl
Een klein maar interessant initatef van een groepje Amsterdamse
bureaus die de handen ineen hebben geslagen. Aan de hand
van een jaarlijks thema organiseren zij workshops, seminars
en debaten met als doel het ruimtelijke debat te verrijken met
nieuwe concrete kennis, ideeen en oplossingen.
www.anet.net
Initatef van Niels van Doorn, zelf projectmanager bij een
ontwikkelde aannemer. Van Doorn verzamelt op zijn blog
allerhande tps en trucs wat betref het zakelijk inzeten van social
media voor de bouwende branche. De doelstelling van Bouwtweets
is de bouwwereld kennis te laten maken met social media, zonder
enig winstoogmerk.
www.bouwtweets.nl
A
R
C
H
I
T
E
C
T
E
N
W
E
B
A
N
E
T
B
O
U
W
T
W
E
E
T
S
R
U
I
M
T
E
V
O
L
K
Een onafankelijk platorm voor het debat over ruimtelijke ordening
en kwaliteit van de leefomgeving. In 2007 in het leven geroepen
voor en door een nieuwe generate gedreven professionals met
een gemeenschappelijke passie voor ruimtelijke kwaliteit in het
(on)geordende Nederland.
www.ruimtevolk.nl
Een vooralsnog Amerikaanse social networking site specifek op
architecten en ontwerpers. Opvallend genoeg richt de site zich
vooral op het netwerken. Zelfpromote en acquisite wordt niet
toegestaan. Er wordt ook een blog bij gehouden. De website
bevindt zich vooralsnog in de beta-fase.
www.architecturelinked.com
Er is contnu een grote community bezig Google Earth te vullen
met SketchUp modellen en foto’s. Langzaam verandert Google
Earth tot een grote online architectuurgids.
htp://www.google.com/intl/nl/earth/index.html
htp://sketchup.google.com/3dwh/buildingmaker.html
Initatef van Architectenweb en met 247.000 likes het meest
gewaardeerde architectuurnetwerk op Facebook. Archello bouwt
voort op het grote succes van haar oprichter, maar richt zich op
de internatonale markt. Ook hier is informate te vinden over
projecten, architecten en producenten.
www.archello.com
A
R
C
H
I
T
E
C
T
U
R
E
L
I
N
K
E
D
G
O
O
G
L
E

E
A
R
T
H
A
R
C
H
E
L
L
O
A
R
C
H
D
A
I
L
Y
Internatonale website met een immense database van
architectuurprojecten, prijsvragen, producten, evenementen
en interviews. Claimt de meest bezochte architectuurwebsite
ter wereld te zijn. Fijne bijkomstgheid is de hoge kwaliteit en
compleetheid van het beeldmateriaal.
www.archdaily.com
DISCLAIMER
Juli Ontwerp En Advies
Westerkade 22
3016 CM Roterdam
Telefoon: +31(0)10 2410019
bureau@juliontwerpenadvies.nl
www.juliontwerpenadvies.nl