You are on page 1of 24

V E RS CHI J NT GRAT I S T WE E WE KE L I J KS OP WOE NS DAG I N AL L E Z I E KE NHUI Z E N I N NE DE RL AND E N OP I NT E RNE T

Jaargang 3
nummer 15
2 september
2009
Extra service:
op internet worden de
advertenties doorgelinkt
naar de eigen website
03 07 09 19
Vlietland Ziekenhuis in zwaar weer ‘Laat patiënten zelf beslissen’ Niet veel animo voor zzp Videobegeleiding in Bethesda
De Neuroscience Campus van de Vrije Univer-
siteit in Amsterdam ontvangt 6,6 miljoen euro
voor het Erasmus Mundus programma, waar-
bij onderzoek wordt gedaan naar hersenziek-
ten, zoals Alzheimer en Multicple Sclerose.
Deze ziekten veroorzaken een grote maat-
schappelijke uitval.
Tussen 2009 en 2013 worden in totaal vijftig
PhD studenten (AIO’s) aangesteld, roulerend
tussen de vijf EU Neuroscience capitals,
Amsterdam, Bordeaux, Göttingen, Zurich
en Coimbra. De mogelijkheid bestaat dat
ook voor de tweede periode van vijf jaar
financiering wordt geregeld. Neuroscience
Campus Amsterdam is de coördinator van
dit Erasmus Mundus programma, dat wordt
gefinancierd door de Europese Commissie. De
Vrije Universiteit in Amsterdam zal ‘host’ zijn
voor twintig van deze vijftig PhD-studenten.
Binnen het project wordt samengewerkt met
de meest vooraanstaande wetenschappers op
het gebied van Neuroscience zoals Nobelprijs-
winnaar (1991) prof. Erwin Neher en prof.
Martin Schwab, een van de meest geciteerde
EU-onderzoekers in het vakgebied.
Neuroscience Campus
krijgt 6,6 miljoen
voor hersenonderzoek
De geur van vers gras roept een ontspannen gevoel op.
Grasmaaien helpt tegen stress
De facilitaire
zorgondersteuner
www.isshospitalservices.nl
Tel: 030 - 24 24 800
www.medifix.nl - tel. 013-5111111
Mensen die gestrest zijn, hebben baat bij de
geur van vers gras. Die geur kan een ontspan-
nen gevoel oproepen. Australische weten-
schappers ontwikkelden daarom een parfum,
Serenascent, dat naar vers gemaaid gras
ruikt. Eén van de onderzoekers, Nick Lavidis
van de universiteit van Queensland, kwam
op het idee een parfum te maken omdat hij
zelf altijd een ontspannen gevoel krijgt van
een vers gemaaid gazon. De wetenschappers
ontwikkelden een spray die op kleding of
linnengoed kan worden gespoten. In Neder-
land is het parfum nog niet op de markt.
Jantine: 40 jaar trouwe dienst.
Ik zie geen verbetering Jantine! Dat wordt je
ontslag en je krijgt daarbij geen vergoeding.
Jantine (57) werkt al 40 jaar lang in de zorg met veel plezier. In de afgelopen
jaren neemt de werkdruk in het ziekenhuis echter steeds meer toe. Er wordt meer
van het personeel gevraagd en er is steeds minder tijd om aandacht te besteden
aan de patiënten. Haar baas vindt haar insteek om extra tijd in te plannen voor een
praatje met patiënten niet efÀciënt en besluit haar na waarschuwingen ontslag te
geven. Wat gaat er gebeuren? Lees verder op pagina 9.
W
A
A
R
G
E
B
E
U
R
D
E
V
E
R
H
A
L
E
N
C
NV PUBLIE
K
E

Z
A
A
K




W
W
W
.
M
I
J
N
V
A
KBOND.NL
J ti (57) kt l 40 j l i d t l l i I d f l
B
E
U
R
D
E
R
D
E
L
E
N
L
E
N
B
E
U
R
D
U
R
D
E
R
D
E
A
K
NL N
W
A
A
R
G
E
B
E
V
E
R
H
AA
W
A
A
R
G
E
W
A
A
R
G
E
C
N
W
W
WW
W
WW
.
WW
M
I
MM
J
NN
JJ
VV
NN
AA
VV
K
AA
B KK
O BB N OO D
R
G
E
B
E
H
A
L
E
A
L
E
G
E
B
E
B
E
U
ND NN .NL NN
c
a
s
e
0
1
ontslag op
je oude dag!
Wegens succesvolle 1e serie:
Interactieve bijeenkomsten voor ondernemende
ziekenhuizen met oog voor kwaliteit én
bedrijfs economisch denken!
Kijk voor meer informatie of aanmelden op
www.cbo.nl/lnbc
2e serie Lerend Netwerk
Businesscase
in de Zorg
bel voor Gratis
proefstoel
Voedingsstoel Nutrimax
Mmax.nl
Laboratoriumstoelen
Projektmeubilair
Tel. 0294 28 5215 • Info@Mmax.nl
Advertorial
Wesemann
Zie pagina 16
Leiderschap bepaalt
zorg voor kwaliteit
Samenhang tussen kwaliteitsmaatregelen én
het leiderschap van ziekenhuisbestuurders
zijn bepalend voor de mate waarin medisch
specialisten, verpleegkundigen en andere
zorgprofessionals landelijke kwaliteitsnormen
volgen. Dat blijkt uit onderzoek waarop Michel
Dückers op 9 september 2009 promoveert
aan de Universiteit Utrecht.
Van 2004 tot 2008 is een landelijk verbeter-
programma uitgevoerd, gericht op organisatie-
ontwikkeling en kwaliteitsverbetering binnen
ziekenhuizen. Michel Dückers onderzocht
hoe het programma is uitgevoerd en met welk
effect. Hij beschrijft hoe het dagelijks han-
delen van professionals door het programma
wordt afgestemd op landelijke kwaliteits-
normen. “Opvallend is dat de combinatie van
landelijke kwaliteitsnormen, diverse verbeter-
maatregelen en externe druk inderdaad lijken
bij te dragen aan een meer systematisch
kwaliteitsmanagement binnen ziekenhuizen.
Samenhang tussen de maatregelen op de ver-
schillende niveaus blijkt heel belangrijk. De
concrete invulling van het kwaliteitsmanage-
ment hangt sterk af van het leiderschap van
ziekenhuisbestuurders.” Dit leiderschap komt
deels tot uiting in de mate waarin Raden van
Bestuur kwaliteitsnormen vaststellen, daar-
over afspraken maken met afdelingen en de
naleving periodiek controleren. “Regelmatige
controle of afdelingen aan normen voldoen,
stimuleert afdelingen goede werkwijzen over
te nemen en deze te blijven toepassen”, ver-
klaart Dückers. “Daarbij is ook heel belang-
rijk dat de Raad van Bestuur voor de mede-
werkers zichtbaar verbetering stimuleert.
Medisch specialisten nemen vaker deel in ver-
beterprojecten als zij en hun collega’s ervaren
dat de bestuurder verbetering stimuleert.”
Medisch specialisten nemen vaker deel in verbeterprojecten als zij en hun collega’s ervaren dat de bestuurder
verbetering stimuleert.
2
Actueel
Colofon
Nummer 15
2 september 2009
Topsalaris door
gebrekkig toezicht
Ziekenhuisdirecteuren verdienen meer wan-
neer de Raad van Toezicht meer verdient
en wanneer de raad over minder medische,
juridische en financiële expertise beschikt.
Dat blijkt uit onderzoek van dr. Eddy Cardi-
naels naar de effectiviteit van de raden
van tachtig Nederlandse ziekenhuizen. Om
excessen in de beloning van de ziekenhuistop
te voorkomen, zou volgens de Tilburgse
accountancy-econoom de toezichtstructuur
van ziekenhuizen moeten worden verbeterd.
Heel wat ziekenhuisdirecteuren verdienen
meer dan de ‘Balkenendenorm’ van 180.000
euro. De juiste hoogte van de beloning is
echter moeilijk vast te stellen en kan sterk
variëren per ziekenhuis. Marktomstandig-
heden, prestaties op het gebied van kosten-
efficiëntie, de complexiteit van de bestuur-
staak en de verantwoordelijkheden van de
bestuursfunctie kunnen een hoge beloning
rechtvaardigen. De Raad van Toezicht van
een ziekenhuis moet erover waken dat het
belonings pakket van topbestuurders in over-
eenstemming is met hun positie. Accountancy-
econoom Eddy Cardinaels onderzocht in
hoeverre verschillen in de toezichtstructuur
van tachtig Neder landse ziekenhuizen de ver-
schillen in top salarissen van ziekenhuisdirec-
teuren kunnen verklaren. Hij concludeert dat
Raden van Toezicht soms tekort schieten in de
bewaking van het beloningspakket. Wanneer
de raad onvoldoende expertise in huis heeft op
bijvoorbeeld medisch, juridisch en financieel
gebied, lijken directeuren extra compensatie
naar zich toe te kunnen trekken. Ook lijken
ziekenhuizen waarvan toezichthouders zelf
een fikse vergoeding ontvangen, althans meer
dan wat geadviseerd wordt in de zorgbrede
governance code, minder nauwkeurig te zijn
in het bepalen van een economisch verant-
woorde beloning van bestuurders. Cardinaels
concludeert dat goed toezicht essentieel is
voor controle op het ziekenhuismanagement.
Het opstellen van normen of beloningspla-
fonds is niet de juiste strategie om excessen te
voorkomen: het debat zou zich moeten richten
op verbetering van de toezichtstructuur van
een ziekenhuis.
Huisartsen geven hoge prioriteit aan de tele-
fonische bereikbaarheid van hun praktijk. Dat
blijkt uit een onderzoek van ARGO Rijksuni-
versiteit Groningen onder 966 huisartsprak-
tijken in opdracht van de Landelijke Huisart-
sen Vereniging (LHV). Zeventig procent van de
onderzochte praktijken heeft het afgelopen
jaar geïnvesteerd in de verbetering van de
telefonische bereikbaarheid van de praktijk.
De belangrijkste verbeteringen waren het
informeren van patiënten (64 procent) en
investeren in een nieuwe telefooncentrale
(59 procent). In het onderzoek is ook nage-
gaan wat de belangrijkste oorzaken zijn dat
huisartspraktijken soms matig bereikbaar zijn.
De helft van alle ondervraagden geeft aan dat
dit komt door de toegenomen zorgvraag van
patiënten en de toegenomen behoefte aan
telefonisch contact. Een andere belangrijke
oorzaak is het takenpakket van de praktijk-
assistent; zij heeft er zowel meer telefonische
als patiëntgebonden taken bij gekregen. Voor
de verbetering van de telefonische bereikbaar-
heid ontwikkelde de LHV voor haar leden
een toolkit, waarmee huisartsen en hun prak-
tijkassistenten op eenvoudige, snelle wijze de
bereikbaarheid van de eigen praktijk kunnen
verbeteren.
Huisartsen werken
aan telefonische
bereikbaarheid
Wetenschappers zijn er bij proeven op apen-
moeders in geslaagd om haar erfelijke ziekte
niet over te dragen op haar kinderen.
Daarbij maakten de onderzoekers gebruik van
genetisch materiaal van een ander vrouwtje
dat het ongezonde deel uit het DNA verving.
Deze techniek zou al binnen een paar jaar op
mensen kunnen worden toegepast. Volgens
Britse media zou reeds een officieel verzoek
om toestemming zijn gevraagd voor proeven
met menselijke eicellen. Het onderzoek staat
beschreven in het tijdschrift Nature.
Hoop voor ouders met
erfelijke ziekte
Door de lezers van van het blad West-Friesland op Zondag zijn de zestig patiëntenvervoerders van het Westfries-
gasthuis in Hoorn gekozen tot vrijwilliger van het jaar 2009. De patiëntvervoerders waren getipt door Nel Balla,
KNF-laborant van de afdeling Neurologie, die grote bewondering voor ze heeft. De Raad van Bestuur heeft de
gelegenheid aangegrepen om deze groep vrijwilligers, die van onschatbare waarde is voor het ziekenhuis, eens in
het zonnetje te zetten. Alle vrijwilligers hebben een mooie bos bloemen gekregen. De afdeling patiëntenvervoer
bestaat al achttien jaar, enkele van de vrijwilligers zijn al vanaf deze tijd werkzaam op de afdeling. De oudste
vrijwilliger is 79 jaar, de jongste is veertig jaar.
Bloemen voor patientenvervoerders
Uitgever:
Gouda Media Groep B.V.
Crabethstraat 38 D, 2801 AN Gouda
T (0182) 322456
F (0182) 322466
Eindredactie:
Marja den Otter
Opmaak en fotografie:
Gouda Media Groep B.V.
Druk:
Wegener NieuwsDruk Gelderland
Verspreiding:
DHL Amsterdam
Redactie-adres:
Crabethstraat 38 D, 2801 AN Gouda
T (0182) 322456
E redactie@ziekenhuiskrant.nl
Advertentieverkoop:
Gouda Media Groep B.V.
T (0182) 322 451
E info@ziekenhuiskrant.nl
Mw. Anneke de Pater
Mw. Laura Fuykschot
Alhoewel deze krant met de grootst mogelijke
zorg is samengesteld, kan geen van betrokken
partijen aansprakelijk worden gesteld voor even-
tueel voorkomende fouten.
Algemene servicevragen:
maandag tot en met vrijdag van 9.00-16.00 uur;
telefoon (0182) 322 456 of mail naar:
info@ziekenhuiskrant.nl
Abonnementen
adres: Crabethstraat 38-D
2801 AN Gouda
Tel: (0182) 322 456
info@ziekenhuiskrant.nl
Prijzen: per jaar 74,20 euro
Redactie/tips:
Tips voor de redactie, een redactionele tekst of
een persbericht kunt u mailen naar
redactie@ziekenhuiskrant.nl
De redactie houdt zich het recht voor om artike-
len niet te plaatsen of in te korten.
Verspreiding:
De krant wordt tweewekelijks beschikbaar ge-
steld in het personeelrestaurant van alle zieken-
huizen in Nederland. Daarnaast wordt de krant
toegestuurd aan leidinggevenden onder wie de
hoofden inkoop in de ziekenhuizen.
De oplage bedraagt 25.000 exemplaren.
Webkrant:
De webkrant is op de avond vóór het verschijnen
van de papieren krant beschikbaar op
www.ziekenhuiskrant.nl In de webkrant worden
enkele pagina’s dagelijks ververst.
Komende verschijningsdata 2009:
Tweewekelijks. Klik op:
www.ziekenhuiskrant.nl/verschijning
Bezorging:
Bezorgklachten kunt u mailen naar
info@ziekenhuiskrant.nl of bel (0182) 322456
U zorgt: wij geven u de ruimte!
WWW.HOSPITALLOGISTICS.EU
Besparing van 1,6 miljoen euro
ZorgSaam Zeeuws-Vlaanderen heeft van het
WaarborgFonds voor de Zorgsector (WFZ)
bericht gekregen van borging voor de eerste
vijftien miljoen euro van de nieuwbouw in
Terneuzen. Hierdoor wordt het mogelijk zo’n
1,6 miljoen euro te besparen.
Het WFZ beoordeelt of zorginstellingen in
aanmerking komen voor garantstelling van
hun kredieten. Het is een borging die, in
deze tijd van kredietcrisis en stelselwijzi-
ging van de kapitaalslasten, pittige discussie
en steeds zwaardere eisen kent. Naarmate
de bekende zekerheden worden afgeschaft,
nemen immers de eisen van kapitaalverschaf-
fers toe om de risico’s beperkt te houden. Om
de daarbij horende rente niet te veel te laten
oplopen, wordt borging door het WFZ dus ook
steeds meer van belang. ZorgSaam wordt al
vele jaren geborgd door het WFZ; het zieken-
huis werd destijds als nummer 38 toegelaten.
Jaarlijks bij het gereedkomen van de jaarreke-
ning wordt de actuele situatie herbeoordeeld.
Dit jaar kwamen de reserves – weerstands-
vermogen genaamd – uit op 13,4 procent, tegen
12,9 procent in 2007. Het Waarborgfonds
meldde dan ook dat ZorgSaam aan de deel-
namecriteria voldoet. Met de grote nieuw- en
verbouwactiviteiten in Terneuzen moet er
de komende jaren voor veertig miljoen euro
worden geleend. Voor de eerste tranche van
vijftien miljoen euro is zojuist van het waar-
borgfonds bericht ontvangen dat borging
akkoord is. Dit scheelt ongeveer 0,75 procent
aan rente ten opzichte van ongeborgd lenen;
dit bespaart over de hele looptijd van de
lening zo’n 1,6 miljoen euro. Naast dit rente-
voordeel is het echter minstens zo belangrijk,
dat WFZ ook het vertrouwen uitspreekt in de
ingediende ondernemingsplannen, waarvoor
de bouw bedoeld is, zoals de upright MRI, de
oncologie-afdeling en het cardiologisch inter-
ventiecentrum.
Wetenschappers zijn er bij proeven op apenmoeders in
geslaagd om haar erfelijke ziekte niet over te dragen
op hun kinderen.
Patiënten blijken meer behoefte te hebben aan telefo-
nisch contact.
Het Martini Ziekenhuis in Groningen wil zijn
patiënten een prettige en gastvrije omgeving
bieden. Aandacht voor zingeving is daar een
belangrijk onderdeel van. Dit beperkt zich niet
tot specifieke plekken zoals een stilteruimte
of kapel, maar wordt zichtbaar en herkenbaar
in het hele gebouw. Onder de projectnoemer
‘Bakens van bezinning’ nodigt het ziekenhuis
kunstenaars uit een ontwerp te maken voor
een kunstwerk – baken – in de openbare ruim-
te.

Op verschillende ‘knooppunten’ in het gebouw
wil het Martini Ziekenhuis kunst zinnige
‘ bakens’ plaatsen die patiënten, bezoekers
en medewerkers houvast bieden, prikkelen
en uitnodigen tot een gesprek. Ze komen op
plekken waar veel mensen passeren in ver-
schillende richtingen. Een baken kan ook een
ontmoetingsplek zijn. De projectcommissie
die nauw samenwerkt met de Dienst Geeste-
lijke Verzorging van het ziekenhuis, stelt als
voorwaarde dat het kunstwerk de functies
oriëntatie, zingeving en ontmoeting verbeeldt.
Hoewel deze functies gelden voor alle bakens,
heeft elk baken zijn eigen accent.

Prijsvraag
Het Martini Ziekenhuis nodigt kunstenaars
- bij voorkeur uit Noord-Nederland - uit om
een ontwerp in te dienen voor een baken. De
kunstenaar met het beste idee krijgt 10.000
euro om het ontwerp te laten uitvoeren.
Tot 7 september kunnen geïnteresseerde
kunstenaars hun belangstelling kenbaar
maken. De inschrijving sluit 14 september,
waarna de kunstenaars tot 30 oktober de
tijd hebben een ontwerp in te leveren. Op
10 decem ber maakt het ziekenhuis bekend wie
de winnaar is. Meer informatie over de prijs-
vraag staat op www.martiniziekenhuis.nl
3 Actueel
Nummer 15
2 september 2009
Geen steun voor
Vlietland Ziekenhuis
Het Vlietland Ziekenhuis in Schiedam ver-
keert in financiële problemen, maar hoeft
niet te rekenen op steun van minister Klink
(Volks gezondheid). De minister vindt dat het
ziekenhuis niet noodzakelijk is voor de con-
tinuïteit van cruciale zorg in de regio en hij is
daarom van mening dat steun niet nodig is.
Klink schreef dit kortgeleden in een brief aan
de Tweede Kamer.
Het Vlietland Ziekenhuis, dat eind vorig jaar
is verhuisd naar een nieuwe locatie, zit in
liquiditeitsproblemen. Onder meer doordat
het de opbrengst van de verkoop van het oude
gebouw in Vlaardingen nog niet binnen heeft.
De achttien miljoen euro die het ziekenhuis
hierdoor misloopt, wil de instelling lenen bij
de bank. Dit kan alleen als het ministerie van
VWS garant staat. Klink weigert die garantie.
Wel wil hij dat de kwaliteit van de zorg op
peil blijft. Daarom houdt de Inspectie voor de
Gezondheidszorg (IGZ) een extra oogje in het
zeil. Verder waarschuwt de minister de zorg-
verzekeraars in de regio dat zij bij het even-
tueel omvallen van het Vlietland Ziekenhuis
ervoor moeten zorgen dat patiënten in andere
instellingen terecht kunnen. Het Vlietland
Ziekenhuis kampt met nog meer financiële
tegenvallers. De verhuizing eind vorig jaar
zorgde voor een tegenvallende exploitatie.
Daarom moet de instelling tien miljoen euro
bezuinigen, waarvan de helft nog dit jaar.
Verder bleek eerder dit jaar dat het ziekenhuis
zestig miljoen euro minder waard is dan
waarvoor het in de boeken staat. Een verzoek
om zestig miljoen euro aan overheidssteun
is afgewezen door de Nederlandse Zorg-
autoriteit (NZa). Het ziekenhuis kan wel reke-
nen op een compensatie van bouwschade die
is geleden door nieuwe overheidsregels. Die
compensatie komt neer op achttien miljoen
euro. Ziekenhuizen moeten van het ministe-
rie van Volksgezondheid nu zelf de verant-
woordelijkheid dragen voor de risico’s van
hun vastgoedinvesteringen, maar veel zorg-
instellingen zijn daardoor in de problemen
gekomen. Het Schiedamse ziekenhuis heeft
al langer te maken met financiële problemen.
Het ziekenhuis wilde daarom een coöperatie
oprichten onder leiding van verzekeraar DSW.
Ook andere zorgaanbieders willen deelnemen
aan deze corporatie. Maar de Tweede Kamer
hield dit tegen. Een meerderheid is bang voor
belangenverstrengeling als een verzekeraar
eigenaar wordt van een ziekenhuis. Een motie
van de Kamer waarin werd gevraagd om een
wettelijk verbod op fusies tussen verzekeraars
en zorgaanbieders, werd door minister Klink
afgewezen.
In de wachtkamers van DeKinderkliniek (een poliklinisch en dagbehandelingcentrum voor niet-acute tweedelijns
kindergeneeskundige zorg) in Almere staan wilgentenen manden, gevuld met heerlijke appeltjes. ‘Neem gerust
een appeltje!’, staat er op het kaartje, dat aan de mand hangt. En dat wordt vaak gedaan. Door kinderen, ouders
en door het personeel. Per week wordt er meer dan dertig kilo aan appels gegeten in De Kinderkliniek Almere. In
DeKinderkliniek wil men het zo aangenaam mogelijk maken voor kind en ouders. Wachten is al vervelend genoeg.
Dus werd er naast koffie en thee naar iets anders gezocht. Een appel is gezond, erg lekker, hoort bij Flevoland en
past binnen het concept van DeKinderkliniek. De appels komen van fruitteeltbedrijf Elshof uit Dronten.
Ziekenhuis St Jansdal in Harderwijk organiseert op zaterdag 19 september voor de derde keer de oldtimer
toerrit ‘Toeren voor leven’. De bedoeling van dit initiatief is aandacht vragen voor orgaan- en weefseldonatie.
Nieuw dit jaar is dat liefhebbers kunnen meerijden in een van de klassiekers door een stoel te kopen, die ter
beschikking is gesteld door de eigenaren. De opbrengst gaat naar twee goede doelen. De toerrit is ongeveer
100 tot 125 kilometer lang en start tussen 09.00 en 09.30 uur vanaf de parkeerplaats van het St Jansdal en eindigt
omstreeks 13.00 uur ook op de parkeerplaats van het ziekenhuis. Op de website www.stjansdal.nl/toerrit staan
alle klassiekers op een rij met het aantal beschikbare stoelen. Een zitplaats kost vijftig euro. Liefhebbers van
klassiekers kunnen onder meer meerijden in deze Citroen Traction Avant 7C Légiere uit 1936.
De appeltjes van DeKinderkliniek
Koop een stoel voor het goede doel Eind vorig jaar was er een open dag in het nieuwe Vlietland Ziekenhuis.
Drs. Emile Lohman, voorzitter van de Raad
van Bestuur van het UMC St Radboud in
Nijmegen,verricht donderdag 10 september
de officiële opening van het Han Fortmann
Centrum voor Mindfulness in Nijmegen.
Dit centrum is een belangrijk instituut voor
onder zoek, opleiding en patiëntenzorg op het
gebied van mindfulness. De opening vindt
plaats tijdens een wetenschappelijke confe-
rentie in de aula van de Radboud Universiteit.
Behalve de wetenschappelijke conferentie
(met als thema ‘de klinische toepassingen
en neurowetenschappelijke achtergrond van
mindfulness’, wordt er op zaterdag 12 sep-
tember een publieksdag georganiseerd. Het
thema van de publieksdag is‘mindfulness
in het dagelijks leven’. Mindfulness is een
bewustzijnsvorm waarbij iemand obser-
veert wat er zich voordoet in zijn lichaam
en geest, zonder onmiddellijk te oordelen of
te handelen. Door deze observaties kan men
afstand nemen van automatische reacties die
het welzijn in de weg staan. Mindfulness kan
systematisch getraind worden, waardoor een
andere houding ontstaat tegenover lichamelijk
of psychisch leed. Het is de laatste tien jaar in
de belangstelling komen te staan als behandel-
methode bij depressies en andere psychische
problemen. Het Han Fortmann Centrum is al
dertig jaar een centrum voor bewustwording.
Dit gaat goed samen met het principe van
mindfulness. Het centrum is nauw gelieerd
aan het UMC St Radboud en de Radboud
Universiteit. Het Han Fortmann Centrum is
het eerste centrum voor mindfulness in Neder-
land. Inschrijven voor de wetenschappelijke
conferentie of de publieksdag is mogelijk via
formulieren op www.hanfortmanncentrum.nl.
Opening Centrum voor Mindfulness
k| | k op: z| ekenhu| sst oe| en. n|
k| | k op: z| ekenhu| sst oe| en. n|
W|| hebben een stoe|
voor e|ke werkp|ek . . .
. . . en onders moken we
hem spec|oo| voor u
Vraag gratis catalogus
aan via info@scoremedi.nl
Martini Ziekenhuis vraagt kunstenaars
‘baken’ voor openbare ruimte te ontwerpen
4
Advertentie
Nummer 15
2 september 2009
Het Bouwsteentje
Even slikken.....
Bouwsteentjes bestaan uit een zeer luchtig cakegebak met een zachte romige vulling.
Ze bevatten bestanddelen die een belangrijke bijdrage leveren aan het terugdringen
van ondervoeding. Bovendien bevorderen ze het herstel.
Gelijk aan de Bouwsteentjes geeft elke verstrekking van
Easy-to-Eat maar liefst 8 gram hoogwaardig eiwit!
Vroegtijdige herkenning van ondervoeding is
in veel zorginstellingen de prestatie-indicator.
De SNAQ-score of de ‘MUST’ worden veelal
als meetinstrument gebruikt. Volwassenen, maar
ook kinderen die onbedoeld afvallen, krijgen op
basis van deze score diverse tussendoortjes aan-
geboden die rijk zijn aan energie en eiwit.
Energie- en eiwitrijk
Het Bouwsteentje is een energie- en eiwitrijk ge-
bakje, verkrijgbaar in de smaken banaan en aard-
bei. Beide smaken zijn ‘verassend lekker’ en een
welkome aanvulling op uw assortiment. Extra
energie, vitamines, mineralen en spoorelementen
worden aan de Bouwsteentjes toegevoegd
Het Bouwsteentje is naast energierijk, opge-
bouwd uit hoogwaardige eiwitten die het herstel
bevorderen. Eén Bouwsteentje van ca. 55<>60
gram dat de afmeting heeft van een petitfour be-
vat 8 gram hoogwaardig eiwit.
Als slikken moeilijker wordt…
Ook het Bouwsteentje is door mensen met slik-
problemen een traktatie. Zij die grof gemalen
voeding geserveerd krijgen kunnen een Bouw-
steentje prima consumeren.
Met name van deze groep krijgen wij lovende
reacties over het opbouwende gebakje.
Vriendelijk geprijsde traktatie
U kunt dit gebakje op gastvrije wijze presente-
ren aan uw cliënten door het in de menucyclus
op te nemen als nagerecht, of als traktatie bij de
koffie of thee!
Voor vragen over het Bouwsteentje staan wij
graag voor u klaar.
www.bouwsteentjes.nl
info@patisserieunique.nl
Bij eten en drinken denkt men niet direct aan
de slikveiligheid. Men denkt in de eerste plaats
aan het gezellig samen tafelen. Eten en drinken
is vooral een sociaal en emotioneel gebeuren.
Omdat eten en drinken zo belangrijk is, zijn
voedingsproblemen direct van invloed op de le-
venskwaliteit.
Na hersenletsel (bijvoorbeeld een CVA, een on-
geval of een hersentumor), een aandoening van
het zenuwstelsel ( zoals Parkinson of ALS) of
na een operatie in het hoofd- halsgebied kun-
nen stoornissen in het slikproces ontstaan. De
gevolgen kunnen van medische aard zijn (bij-
voorbeeld een longontsteking, stikken, ernstig
verslikken, dehydratie of ondervoeding), maar
ook tot sociale problemen leiden.
Bij veel mensen met slikproblemen neemt de
eetlust af. Ze zijn te moe om te eten of ze eten
bewust niet, omdat het mogelijk verslikken tot
gevolg heeft. Veel van deze mensen schamen
zich als ze in gezelschap eten. Sommige knoeien
of eten relatief langzaam. Aanpassing van het
eten biedt technisch gezien een oplossing, ech-
ter voelen veel mensen zich hierdoor nog meer
patiënt.
Easy-to-Eat is geschikt voor cliënten die dik
vloeibaar en een fijn gemalen maaltijd veilig
kunnen eten. Veel cliënten zien Easy-to-Eat als
een ware traktatie. Ze voelen zich minder patiënt
en worden tegelijkertijd voorzien van een opti-
male aanvulling.
Verder is Easy-to-Eat uitstekend geschikt en
heerlijk fris om na medicijngebruik te serveren.
Per verstrekking bevat Easy-to-Eat 8 gram hoog-
waardig eiwit en draagt deze toevoeging bij aan
een verbeterende voedingstoestand. Juist men-
sen met een slikstoornis hebben behoefte
aan extra voedingstoffen waaronder
eiwit en past Easy-to-Eat perfect
in het SNAQ assortiment.
Easy-to-Eat heeft amylase-
resistente eigenschappen die
helpen bij het veilig slikken en is zeer geschikt
om meerdere malen te nuttigen als extra aanvul-
ling op de dagelijkse voeding.
o Eat 8 gram hoog
toevoeging bij aan
stand. Juist men-
en behoefte
aaronder
fect
e
De energiewaarde van 100 gramEasy-to-Eat is 255 Kcal
Easy-to Eat weegt +/- 55 gramper Vse >=140.25 Kcal
Eiwitwaarde van 100 gramEasy-to-Eat is 14,3 gram.
Easy-to-Eat weegt +/- 55 gramper Vse >=7,87 gram.
WETENSWAARDIGHEDEN
5 Voeding
Nummer 15
2 september 2009
Kleur brood zegt niets over hoeveelheid vezels
Pain de Boulogne van Albert Heijn en Multi-
korn van C1000 zijn donkergekleurde broden
maar deze bevatten de kleinste hoeveelheid
vezels vergeleken met andere meergranen-
broden. Dit is de uitkomst van een test van
de Consumentenbond. De fabrikanten voegen
aan deze broden gebrande mout toe om de
kleur donkerder te maken. De vraag is nu of
dit voor de consument misleidend is.
De Consumentenbond heeft 23 meergranen-
broden gekocht bij supermarkten, een natuur-
voedingswinkel, een marktkraam, een waren-
huis en een broodketen. Er is gekeken naar
de hoeveelheid voedingsvezels en zout in
verhouding tot de prijs. Het testpanel dacht
dat de donkerste broden, Pain de Boulogne
van AH en Multikorn van C1000 (respectie-
velijk op nummer 23 en 22 in de top 23) de
meeste vezels zouden bevatten maar het bleek
slechts 5,3 gram vezels per 100 gram brood
te zijn. Tegenover 9,4 gram vezels in Bio+
Donker Meergranen dat onder meer bij Jumbo
en Plus te koop is. Dit brood bevat niet alleen
de meeste vezels maar ook het minste zout.
Volkorenbrood geniet qua vezelgehalte nog
steeds de voorkeur boven meergranenbrood.
Het meergranenbrood van Aldi staat met 0,99
euro op 10 in de top 23. Door de lage prijs
beschouwt de Consumentenbond dit brood als
de beste koop. Het Bio+ Donker Meergranen-
brood dat op nummer 1 staat is het duurste,
namelijk 3,00 euro. De volledige top 23 van
de meergranenbrodentest is te vinden in het
septembernummer 2009 van de Consumen-
tengids.
Bron: Consumentengids september 2009
Sojasaus alternatief voor zout
Daglicht kan helpen bij afvallen
Popcorn gezonder dan gedacht
Popcorn is gezonder dan tot nu toe werd
gedacht. Dat stellen wetenschappers van de
Amerikaanse Universiteit van Scranton. Pop-
corn bevat namelijk veel antioxidanten, voor
het grootste deel polyfenolen. Antioxidanten
zijn verbindingen die oxidatie tegen kunnen
gaan. Ze beschermen het lichaam tegen
zogenaamde 'vrije radicalen' en andere scha-
delijke stoffen die in het lichaam vrijkomen als
gevolg van allerlei oxidatieprocessen.
Al eerder ontdekten onderzoekers dat vezels
in granen en gepofte granen zoals popcorn
positieve effecten hebben op de gezondheid.
Maar volgens scheikundige en hoofdonder-
zoeker Joe Vinson spelen polyfenolen in
de vezels daarbij een grotere rol dan tot nu
toe werd gedacht. Polyfenolen, die ook in
producten als groente, fruit, chocolade, wijn,
thee en koffie zitten, verminderen de kans op
kanker en hart- en vaatziekten. In popcorn zit-
ten meer polyfenolen dan in ontbijtgranen. Uit
testen bleek dat 2,5 procent van het gewicht
van de kern van popcorn bestaat uit polyfenol.
Bij de meeste ontbijtgranen is dat niet meer
dan 0,5 procent. Warme ontbijtgerechten zo-
als pap bevatten nog minder van die stof. Dat
popcorn relatief veel gezonde antioxidanten
bevat, komt omdat dat graanproduct alleen
verhit wordt en verder niet bewerkt is. Dit in
tegenstelling tot veel ontbijtproducten, waar-
bij tijdens het productieproces veel polyfeno-
len verloren gaan. "Het beste zou zijn om zelf
je ontbijt samen te stellen uit granen, noten
en gedroogde vruchten", aldus onderzoeker
Vinson.
Het verzadigend effect van een voedings-
middel kan worden vergroot door het
vrijkomen van aromastoffen tijdens de con-
sumptie te verlengen. Daarnaast beïnvloeden
de complexiteit van de aromastoffen en de
duur van de voedselverwerking in de mond
de regulering van de eetlust. Dit zijn enkele
conclusies van het onderzoek van Rianne
Ruijschop van NIZO Food Research in Ede,
die op 2 juli promoveerde aan de Universiteit
van Maastricht.
Door de obesitasepidemie is het van groot
belang om smakelijke voedselproducten te
ontwikkelen die een grote verzadigingswaarde
hebben om consumenten te beschermen tegen
overeten, aldus het NIZO. Ruijschop toonde
in haar onderzoek aan dat de aromastoffen
die tijdens het eten de neus bereiken invloed
hebben op de verzadiging en daarmee moge-
lijk ook op het moment van beëindigen van de
maaltijd. Ze kon bij het NIZO de effecten van
aromaprofielen bestuderen onafhankelijk van
de invloeden van andere stimuli zoals overige
ingrediënten, textuur en smaak. Bij vloeibare
voedingsmiddelen komen de aromastoffen
aanzienlijk eerder vrij dan bij vaste voedings-
middelen. Bij het verzadigend effect van een
voedselproduct spelen de complexiteit van
het totaal aan aromastoffen en de sterkte een
rol en ook in hoeverre het aroma aangenaam
is of niet. Ruijschop onderzocht de mate en
snelheid van verzadiging bij het consumeren
van een vloeibaar voedingsmiddel waarbij
het aroma-afgifteprofiel overeenkwam met de
consumptie van een vast voedingsmiddel. Het
gevoel van verzadiging bleek te worden ver-
sterkt naarmate de consument tijdens het eten
langer werd blootgesteld aan een aroma. Ook
werd het effect onderzocht van de hapgrootte
en duur van de voedselverwerking in de
mond op de hoeveelheid aroma die vrijkomt
tijdens het consumeren. Kleine happen bleken
aanzienlijk bij te dragen aan de cumulatie
van aroma die vrijkomt per geconsumeerd
gewicht. Op basis van de uitkomsten van het
onderzoek van Ruijschop wil het NIZO verder
gaan met de ontwikkeling van een multi-
disciplinaire benadering van verzadiging en
gewichtsbeheersing door toegepaste technolo-
gie van voedingsmiddelen. Meer informatie:
www.nizo.nl.
Langere aroma-
perceptie vergroot
verzadigend effect
Volkorenbrood geniet qua vezelgehalte nog steeds de voorkeur boven meergranenbrood.
Door sojasaus in plaats van zout bij de berei-
ding van voedingsmiddelen te gebruiken kan
het zoutgehalte worden teruggebracht. Dit
blijkt uit onderzoek van Wageningen Univer-
siteit in samenwerking met wetenschappers
van Kikkoman Europa.
Door op natuurlijke wijze, door fermentatie,
geproduceerde sojasaus aan voedsel toe te
voegen kan zout vervangen worden zonder dat
de smaak of smaakbeleving van het product
wordt aangetast. Hierdoor kunnen fabrikanten
in staat worden gesteld aan de eis te voldoen
om de hoeveelheid zout in voedingsmiddelen
terug te brengen. De resultaten van het onder-
zoek werden in juli 2009 gepubliceerd in het
Journal of Food Science. Door het gebruik van
op natuurlijke wijze geproduceerde sojasaus
was het mogelijk het zoutgehalte in bijvoor-
beeld saladedressings en soepen met respec-
tievelijk vijftig procent en zeventien procent
te verminderen zonder dat de smaak of smaak-
beleving van die producten werd aangetast.
Daglicht blijkt een belangrijke rol te spelen bij
de vetverbranding in ons lichaam. De
vetverbranding in het zogeheten bruin vet-
weefsel wordt vooral door daglicht gestimu-
leerd. Dat lijkt te verklaren waarom het voor
veel mensen moeilijk is om in de wintermaan-
den op gewicht te blijven.
Al eerder was bekend dat bruin vetweefsel door
het lichaam wordt gebruik om op temperatuur
te blijven: bruin vetweefsel verbrandt vetten
wanneer we het koud hebben. Dit in tegenstel-
ling tot wit vetweefsel dat in ons lichaam voor
vetopslag wordt gebruikt. Bruin vetweefsel
kan 300 keer meer warmte vrij maken door
verbranding dan ander weefsel in ons lichaam.
Door het gebruik van de centrale verwarming
hebben we het nauwelijks nog koud en maken
we maar weinig gebruik van deze fysiologi-
sche verbrandingskracht. Uit recent onder-
zoek van de University of Nottingham blijkt
nu bovendien dat dit bruin vetweefsel, Brown
Adipose Tissue (BAT), vooral bij vrouwen
voorkomt. En dat de vetverbranding in bruin
vetweefsel niet alleen door lage temperaturen
maar vooral door daglicht wordt geactiveerd.
De onderzoekers denken dat ze met deze ont-
dekking manieren kunnen ontwikkelen om de
vetverbranding in de winter te blijven stimu-
leren.
Biologisch voedsel steeds meer in trek
Ondanks de recessie is de verkoop van
biologische levensmiddelen in supermarkten
met tien procent gestegen. Tegenover een
omzetgroei van 2,9 procent voor de omzet
van supermarkten in het algemeen. Dat meldt
de Task Force Marktontwikkeling Biologische
Landbouw.
Brood en vleeswaren dragen het meest bij aan
de groei. De omzet daarvan steeg met veertig
procent ten opzichte van het eerste half jaar
van 2008. De Task Force Marktontwikkeling
Biologische Landbouw verwacht dat de groei
ook in het tweede halfjaar door zal zetten. De
economische teruggang lijkt nauwelijks van
invloed op de verkoop van biologische voe-
ding. Biologische producten zijn in de ogen
van de kopers geen luxe producten. Zij kopen
deze vanuit een bewuste keuze.
In popcorn zitten meer polyfenolen dan in ontbijtgranen.
In de zomermaanden is het gemakkelijk om op gewicht
te blijven.
6
Advertentie
Nummer 15
2 september 2009
7
Patiëntenzorg
Nummer 15
2 september 2009
Verschil in OK-muts van invloed op veiligheid
Operatiekamers kunnen veiliger werken door
te leren van de olie- en gasindustrie. Het Oog-
ziekenhuis Rotterdam nam veiligheidsmetho-
des van Heerema Marine Contractors over.
Een afwijkende kleur veiligheidshelm uit de
offshore stond model voor de invoer van een
veiligheidsmuts op de operatiekamer.
Kraanschepen en ziekenhuizen lijken op het
eerste gezicht twee onvergelijkbare werelden.
Beide organisaties hebben echter te maken
met complexe handelingen en hoge risico’s
op menselijke of financiële schade. Zowel in
ziekenhuizen als de olie- en gasindustrie is
systematische aandacht voor risico’s letter lijk
van levensbelang. Het Oogziekenhuis leerde
van HMC dat het van belang is duidelijk
onderscheid te maken tussen ervaren en
nieuwe medewerkers. Bij Heerema draagt
iedere medewerker die korter dan een jaar in
dienst is, een groene in plaats van een oranje
helm. Het Oogziekenhuis nam dit principe
over op de operatiekamers. Iedereen die op
het operatiecomplex komt en daar niet werkt
(van vertegenwoordiger tot directeur van het
ziekenhuis) krijgt een gele muts in plaats
van de reguliere blauwe. De bezoeker heeft
(on)gemerkt invloed op de veiligheid op de
operatiekamers en mogelijk indirect op de
veiligheid van een patiënt. Door duidelijk te
markeren wie wel en niet werkzaam is op het
operatiecomplex weten medewerkers direct
of zij extra alert moeten zijn op iemands aan-
wezigheid. Naast het overnemen van veilig-
heidsprincipes op de operatiekamer worden in
het project veiligheidsprocedures uitgewisseld
en krijgen boordverpleegkundigen van HMC
training in Het Oogziekenhuis. Het uitwisse-
lingsproject maakt deel uit van de introductie
van een veiligheidsmanagementsysteem in
het ziekenhuis. In Nederlandse ziekenhuizen
overlijden jaarlijks 1.735 mensen door tekort-
komingen in het systeem en menselijk falen
en lopen nog eens 30.000 patiënten onnodige
schade op, zo bleek uit onderzoek in 2007.
De introductie van een sluitend veiligheids-
managementsysteem moet zicht geven op de
aanpak van de grootste risico’s en deze cijfers
minimaal halveren.
‘Met de pacemaker op stap’
Hartpatiënt Jacques Janssen (midden) overhandigde op 19 augustus zijn eerder dit jaar verschenen boek ‘Met
de pacemaker op stap’ aan Claudia Zuiderwijk, voorzitter Raad van Bestuur van Tergooiziekenhuizen en Paul
de Milliano, cardioloog in Tergooiziekenhuizen (Hilversum/Blaricum). In dit boek doet Janssen verslag van een
langdurige en moeizame implantatie van een pacemaker. In 192 pagina’s laat de auteur zien wat (hart)patiënten
kunnen leren om voor zichzelf op te komen en hoe ze met angsten kunnen omgaan. Behandelaars krijgen inzicht
in waar het allemaal fout kan gaan. Behalve in Tergooiziekenhuizen werd Jacques Janssen ook in een academisch
ziekenhuis behandeld. Over de behandeling in Hilversum is hij positief: “De ondersteuning die ik bijvoorbeeld
heb ontvangen van Paul de Milliano en de klinisch psychologe Emmy Lieffijn-Meijer, heb ik zeer gewaardeerd en
heeft mij overeind gehouden.”
Mensen met een gezondheidsprobleem zijn
uitstekend in staat om zelf ingewikkelde
beslissingen over hun medische behandeling
te nemen. Dit blijkt uit het proefschrift van
Arno van Peperstraten, gynaecoloog in op-
leiding bij het UMC St Radboud in Nijmegen.
Hij onderzocht de effecten van een keuzehulp
voor ivf-paren bij de beslissing om één of twee
embryo’s in de baarmoeder te laten plaatsen.
Van Peperstraten promoveert op 3 september
in Nijmegen.
Paren die in aanmerking komen voor ivf, staan
voor de keuze om één dan wel twee embryo’s
in de baarmoeder te laten plaatsen. Dat is een
buitengewoon ingewikkelde beslissing, die de
ouders in spe, bij gebrek aan kennis en omdat
ze de consequenties niet goed overzien, nood-
gedwongen veelal aan de arts overlaten. Nu
is voor het eerst aangetoond, dat paren deze
beslissing heel goed zelf kunnen nemen. Zelfs
beter dan artsen. Als ze tenminste de beschik-
king hebben over alle relevante informatie en
op de keuze gerichte hulp krijgen. Een kwart
van de zwangerschappen na ivf zijn tweeling-
zwangerschappen. De kans op sterfte en ziek-
te bij moeders en kinderen is dan hoger dan bij
een éénlingzwangerschap. Een tweelingzwan-
gerschap kan vermeden worden door bij ivf
niet twee, maar één embryo in de baarmoeder
te plaatsen. Echter, de kans op zwangerschap
bij het plaatsen van twee embryo’s tegelijk is
per poging hoger dan bij het plaatsen van één
embryo. Bij paren die kiezen voor het plaat-
sen van één embryo kunnen er dus uiteinde-
lijk meer ivf-pogingen nodig zijn om zwanger
te worden, vergeleken met paren die kiezen
voor twee embryo’s. Daarnaast spelen er nog
andere factoren mee bij de kans op zwanger-
schap, bijvoorbeeld de leeftijd van de vrouw
en het feit dat de Nederlandse basisverzeke-
ring maximaal drie ivf-pogingen vergoedt. De
beslissing voor één of twee embryo’s is dan
ook een complexe afweging van kansen en
risico’s.
Opmerkelijk resultaat
Arno van Peperstraten ontwikkelde een
keuzehulp voor paren die voor deze afweging
staan. Deze keuzehulp is een zorgvuldig
gestructureerd document, waarin de voor- en
nadelen van beide opties zo worden gepresen-
teerd, dat elk paar de keuze kan maken, die
in hun geval de beste is. Hij onderzocht het
effect van de keuzehulp, in combinatie met
begeleiding van de paren door een speciale
ivf-verpleegkundige. Wat bleek? Van de paren
die gebruik konden maken van de keuzehulp
en de begeleiding koos 52 procent voor één
embryo. Van paren die de standaard ivf-zorg
kregen, was dat 39 procent. Dat is een groot
verschil en een opmerkelijk resultaat. Op
Europees niveau wordt bijvoorbeeld maar in
negentien procent van de gevallen voor één
embryo gekozen. De ivf-patiënten vonden
de keuzehulp een belangrijk hulpmiddel
bij hun beslissing, net zo belangrijk als de
ondersteuning van hun behandelend arts. Van
Peperstraten toonde ook aan dat de inzet van de
keuzehulp leidt tot meer kennis over ivf bij de
paren en tot een besparing op de kosten van de
ivf-behandeling. Deze kostenbesparing kwam
door de afname van (dure) tweelingzwanger-
schappen. Bovendien zijn er geen bijwerkin-
gen: het gebruik van de keuze hulp leidde niet
tot meer angst of onzekerheid bij de patiën-
ten. De promovendus is geen voorstander van
een wettelijk verbod op het plaatsen van twee
embryo’s, zoals dat in Zweden bestaat. “Daar-
mee ontneem je paren, bij wie om goede rede-
nen het plaatsen van twee embryo’s wenselijk
is, de mogelijkheid op eigen nageslacht.”
'Laat patiënten zelf
beslissingen nemen’
Van de paren die gebruik konden maken van de keuzehulp en de begeleiding koos 52 procent voor één embryo.
Iedereen die op het operatiecomplex komt en daar niet werkt (van vertegenwoordiger tot directeur van het
ziekenhuis) krijgt een gele muts in plaats van de reguliere blauwe.
I
LOG MEDICAL I
Medische producten en informatie bij de patiënt
Logimedical B.V.
Molenbaan 6
2908 LM Capelle aan den IJssel
T. 010 - 258 29 29
E. info@logimedical.nl
I. www.logimedical.nl
I
Didgeridoo spelen tegen snurken
Bij een aantal snurkers en slaapapneu-
patiënten werken bestaande behandelingen
onvoldoende. Voor deze groep heeft het
Slaapcentrum CWZ Nijmegen een nieuwe
behandeling binnengehaald: keelspiertraining
met de didgeridoo. De didgeridoo is een
Australisch instrument, waarbij de techniek
van het circulair ademen wordt toegepast: uit-
ademen via een reservoir in de mondholte en
gelijktijdig inademen via de neus.
Snurken ontstaat door een vernauwing van de
bovenste luchtwegen. Bij het dichtvallen van
de luchtweg ontstaat een adempauze, apneu
genoemd. Iemand met meer dan vijf apneus
per uur en klachten van slaperigheid overdag,
leidt aan het slaapapneu- syndroom. Ernstig
slaapapneu syndroom wordt behandeld met
CPAP, een soort maskerbeademing voor
‘s nachts. Minder ernstige vormen kunnen
vaak behandeld worden met snurkbeugels. Bij
sommige patiënten is een operatie mogelijk.
Het Slaapcentrum CWZ Nijmegen biedt alle
bovenstaande behandelingen. Samenwerken-
de keel-neus-oorartsen, longartsen en neuro-
logen zoeken naar een individuele oplossing
voor elk slaap- of snurkprobleem. De nieuwe
keelspiertraining is volgens het centrum veel-
belovend. Uit een artikel van een Zwitserse
onderzoeksgroep in het vooraanstaande tijd-
schrift The British Medical Journal blijkt
dat na vier maanden training een spectacu-
laire afname van de ernst van het slaapapneu-
syndroom en het snurken optrad.
8
Advertentie
Nummer 15
2 september 2009
PATIËNTEN MONITOREN

EN JE EIGEN CARRIÈRE BEWAKEN
TMI ZOEKT
º verp| eegkund| gen ( o| | e spec| o| | sot| es)
º cperot| eoss| stenten
º onesthes| e medewerkers
º g| psverbondmeesters
º | obcronten
º dckteross| stenten
º opcthekersoss| stenten
º CSA medewerkers
º med| sch secretoresses
a| het bcvengencemde met recente z| ekenhu| servor| ng
TMI BI EDT
º vost d| enstverbond
º vr| | he| d met de zekerhe| d von een u| tstekend so| or| s
º meer ervor| ng dccr ofw| sse| end werk
º een outo vonof 28 uur per week
º schc| | ng op maat
Werken op | cuw mon| er!
£en vost d| enstverbond of een 0-urenccntroct.
Tevens bem| dde| t TMI a| | oren vccr ZZP' ers. | nteresse?
KOM EENS PRATEN BIJ TMI .
DÉ DETACHEERDER IN DE ZORG.
www.tm|-|nter|m.n|
sm
a
l

3
7
,5
0
p
e
r s
tu
k
b
re
e
d
nieuw:
dispensers voor cupjes
LOG MEDICAL I
Medische producten en informatie bij de patiënt
Hammarplast medicijncupjes:
YHLOLJHQJHFHUWL¿FHHUG
Met medicijnen worden nog steeds veel fouten gemaakt.
De inspectie stelt daarom zware eisen aan de distributie.
Met medicijncupjes kan het volgende fout gaan:
- verwisselen van patiënten en deelrondes
- verkeerde doseringen
- laten vallen en vervuiling
De eisen van de inspectie, in heel Europa afgesproken, zijn daarom:
- juist gebruik van de materialen
- nauwkeurige aanduiding van mililiters
- certifceren van de cupies per stuk
- erkenning door een certifcerende instantie
Als u kiest voor de cupjes van Hammarplast kiest u daarom voor veiligheid:
- de oIfciele certifcering heeIt plaats gevonden
- niveau aanduiding tot 30 ml
- meerdere kleuren per deelronde
- CE-merk en nummer in de bodem van elk cupje
- dispensers, deelbladen en accessoires zijn ook verkrijgbaar
U kunt de cupjes bestellen bij
Logimedical B.V.
(voorheen Azimed)
Molenbaan 6
2908 LM Capelle aan den IJssel
T 010 - 258 29 29
F 010 - 442 30 04
I www.logimedical.nl
De afdelingen Neurochirugie en Neuro-onco-
logie van het Erasmus MC in Rotterdam heb-
ben vorige week 50.000 euro ontvangen voor
onderzoek naar de genezing van hersentumo-
ren. Zij kregen deze financiële bijdrage van
Stichting STOPhersentumoren.nl.
Deze stichting is 1,5 jaar geleden opgericht
door hersentumorpatiënt Nico Faaij en zijn
vrouw Klaske Hofstee. Prof. dr. S. Leenstra
nam de cheque namens het Erasmus MC in
ontvangst. “Het gebeurt niet vaak dat er geld
wordt gegeven aan hersentumorenonderzoek.
En dat terwijl elk jaar zo'n 1.500, veelal jonge,
mensen in Nederland sterven aan een primaire
hersentumor. We zijn daarom ontzettend blij
met deze cheque en hopen dat Nico Faaij
nog lange tijd zijn goede werk voor ons kan
voortzetten.” Nico Faaij had 43.000 euro van
het benodigde geld voor dit onderzoek bijeen
gebracht met zijn actie SteppenTegenKanker.
Zie voor meer informatie over de stichting
www.STOPhersentumoren.nl.
Een chirurg en drie intensive care-verpleeg-
kundigen van het St. Elisabeth Ziekenhuis
Tilburg verleenden hulp bij een uitbraak van
Nieuwe Influenza A (H1N1) in Suriname.
In het Academisch Ziekenhuis van Parama-
ribo greep de Mexicaanse griep vorige week
snel om zich heen. Vandaar dat een voormalig
intensivist van het St. Elisabeth Ziekenhuis
een beroep deed op oud-collega’s. Een dag
later zaten chirurg/intensivist Desirée Burger
en intensive care-verpleegkundigen Willem
Willemsen, Norbert Colenbrander en Maria
van de List in het vliegtuig naar Suriname. De
Tilburgse arts en de verpleegkundigen verleen-
den hulp bij het behandelen van de tien Suri-
naamse grieppatiënten. Vijf van hen worden
beademd op de intensive care. De Elisabeth
medewerkers geven hun Surinaamse collega’s
ook instructies over de beademingsapparatuur.
Inmiddels zijn de Tilburgse hulpverleners
weer in Nederland. Uiteraard werden ze direct
getest op de Mexicaanse griep. Tijdens hun
werk in Suriname slikten ze Tamiflu ter pre-
ventie en werkten ze alleen met mondkapjes
en handschoenen.
9
Werken in de Zorg
Nummer 15
2 september 2009
Niet veel animo voor
zzp-bestaan
Alsnog naar de kantonrechter. Vergoeding tot aan het pensioen!
40 jaar in de zorg Mr. Bond en nu dit!
Ik ben er ziek van!
Volgens CNV heeft Jantine recht op
vergoeding totdat ze met pensioen gaat.
Ik ben wel blij hoor met de vergoeding, maar het doet
mij nog steeds pijn dat ik na zoveel jaren ontslagen ben!
Ik ga nu aan de slag Jantine.
Ik kom er op terug.
Ok Mr. Bond. U heeft ons overtuigd.
Wij vergoeden 68.000 euro!!!
et pensioen gaat. at ze me
Hoe is dat mogelijk?
Vervolg van pagina 1. Volgens de kantonrechter is de werkgever tekort geschoten in zijn verplichtingen naar Jantine toe. Zij had meer begeleiding en scholing moeten
krijgen om de ontwikkelingen in de zorg bij te kunnen houden. Nu dat niet is gebeurd, mag het dienstverband alleen maar beëindigd worden als aan Jantine een
vergoeding van € 68.000,- bruto wordt toegekend. Hiermee kan zij haar inkomen tot de pensioengerechtigde leeftijd aanvullen.
Wilt u meer informatie over het team achter Mr. Bond? Ontdek nu www.MijnVakbond.NL
n!
oeten
een
c
a
s
e
0
1
case close
Eén op de zes verpleegkundigen en verzorgenden heeft zelf wel eens overwogen om als zzp'er te gaan werken.
Mensen in de zorg
De Universiteit van Tilburg heeft dr. Jaap
van Weeghel benoemd op de nieuwe, bij-
zondere leerstoel Rehabilitatie en maat-
schappelijke participatie van mensen met
ernstige psychische aandoeningen. Hij
oefent sinds 1 september deze functie uit bij
Tranzo, het wetenschappelijk centrum op
het gebied van zorg en welzijn van de UvT.
De leerstoel is bij Tranzo gevestigd door de
Parnassia Bavo Groep.
Emeritus-hoogleraar prof. dr. G.N.J. Tytgat
krijgt de Lifetime Achievement Award 2009
van de Europese gastro-enterologenvereni-
ging UEGF. De onderscheiding wordt in
november uitgereikt tijdens hun jaarlijkse
congres. Tytgat, die tot aan zijn emeritaat
was verbonden aan de afdeling Maag-,
Darm- en Leverziekten van het AMC krijgt
de Award vanwege zijn ‘klinisch en weten-
schappelijk leiderschap’, zijn rol als pionier
en zijn vernieuwende bijdragen aan de
gastro-enterologie.
Marc Sprenger, directeur-generaal van
het RIVM, is de Nederlandse kandidaat om
directeur te worden van het WHO Regionaal
Kantoor Europa. Sprenger is voorgedra-
gen door de Nederlandse regering. Naast
de Nederlandse kandidaat zijn er nog vier
andere kandidaten in de race. Op 15 sep-
tember kiezen de lidstaten van de Europese
Regio van de WHO (Wereld Gezondheids
Organisatie) hun nieuwe Regionaal Direc-
teur.
Eén op de zes verpleegkundigen en verzor-
genden in loondienst heeft serieus overwogen
als zelfstandige aan de slag te gaan. Maar
ze zullen die stap niet snel zetten. Daarvoor
vinden ze de nadelen te groot. Meer zelfstan-
digheid en grotere flexibiliteit zijn de belang-
rijkste overwegingen om het wel als zzp'er te
proberen.
Een zzp'er is een ondernemer die geen per-
soneel in dienst heeft. Er lijkt onder zorgme-
dewerkers een toenemende belangstelling te
bestaan om als zelfstandige zonder personeel
(zzp'er) te gaan werken, zo blijkt uit cijfers
van de Kamer van Koophandel. Met subsidie
van het ministerie van VWS onderzocht het
NIVEL in het Panel Verpleging & Verzorging
hoe in loondienst werkende verpleegkundigen
en verzorgenden tegen het werken als zzp'er
aankijken. Eén op de zes verpleegkundigen en
verzorgenden heeft zelf wel eens overwogen
om als zzp'er te gaan werken. Zij overwegen
dit niet zozeer uit onvrede met hun huidige
werk, maar vooral omdat zij als zzp'er moge-
lijkheden zien om meer te verdienen en pret-
tiger te werken. Als zelfstandige hebben ze
meer flexibiliteit in de werktijden en een gro-
tere zelfstandigheid om te bepalen welke zorg
een patiënt nodig heeft en hoe die gegeven
moet worden. Toch blijken in loondienst wer-
kende verpleegkundigen en verzorgenden niet
massaal als zzp'er aan de slag te willen gaan.
Daarvoor zien ze te veel nadelen. De belang-
rijkste zijn de administratie en het zelf moeten
zorgen voor voldoende werk. Ook zullen ze
het werken in teamverband, met vaste collega’s
missen. Dit betekent dat het aantal zelfstandig
werkende verpleegkundigen en verzorgenden
in de nabije toekomst waarschijnlijk niet snel
zal stijgen. Het onderzoek is uitgevoerd onder
de deelnemers van het landelijke Panel Ver-
pleging & Verzorging. Van de ongeveer 1.000
deelnemers hebben 685 verpleegkundigen en
verzorgenden schriftelijke, voorgestructureer-
de vragen beantwoord. De verpleegkundigen
en verzorgenden zijn allemaal in loondienst en
werken in verschillende sectoren van de zorg.
Geld voor onderzoek
naar hersentumoren
Vragen rond inzet Indiase verpleegsters
Klaske Hofstee overhandigt de cheque aan prof. dr. S. Leenstra.
Het Universitair Medisch Centrum Groningen
wil operatiekamerassistenten gaan werven in
India. De Stichting Wemos, die zich inzet voor
de gezondheidszorg in ontwikkelingslanden,
en de SP hebben dit voornemen gemeld bij
minister Klink.
De Stichting Wemos vindt het weglokken van
kennis uit ontwikkelingslanden niet verant-
woord. Juist daar is die kennis hard nodig.
Ook de SP is het er niet mee eens dat perso-
neel uit ontwikkelingslanden door westerse
instellingen wordt weggekocht, terwijl daar
nu juist een tekort aan goed personeel is. De
vakbond AbvaKabo noemt in de Volksrant van
25 augustus het voornemen van het UMCG
een ‘zwaktebod’ en zou liever zien dat het
ziekenhuis gaat investeren in de opleiding van
bestaand personeel. Minister Ab Klink heeft
het Groningse ziekenhuis per brief om ophel-
dering gevraagd. Het UMCG zegt dat het wel
degelijk investeert in huidig personeel maar
wijst erop dat zoiets tijd kost en dat nu voor
een korte termijnoplossing wordt gekozen.
St. Elisabeth
helpt Surinaamse
grieppatiënten
10
Advertentie
Nummer 15
2 september 2009
Werken
in de
ZORG
Gespecialiseerd
verpleegkundige?
zoekt jou!
Plaats nu je CV op
www.care2care.nl
Zoek een baan die bij je past!
Verpleegkundige/Verzorgende IG
Ben je gediplomeerd verpleegkundige niveau 4/5
of verzorgende ig? En ben je op zoek naar een
afwisselende baan in de zorg? Neem dan eens
een kijkje op onze vernieuwde website:
www.care4care.nl
Wij zijn op zoek naar jou en wij bieden uitstekende
arbeidsvoorwaarden!
Teken jij voor een nieuwe baan in de zorg?


‘Zelfstandige
in de zorg:
jouw toekomst?’
Maar hoe start je dan als zzp’er? wat komt er allemaal op je af en
wat moet je regelen? CareFirst helpt jou om deze vragen te
beantwoorden. Daarnaast bieden we jou de mogelijkheid om
binnen afzienbare tijd als zzp’er aan de slag te gaan!
INTERESSE OF VRAGEN?
Neem dan contact op met Pieter Koenis [tel. 030 - 229 60 12] of
Jolandi Schreuder [tel. 030 - 229 60 13] voor een vrijblijvend
gesprek om jouw wensen en mogelijkheden te bespreken.
Dolderseweg 2 | 3712 BP Huis ter Heide
www.carefrst.nl
Werken of van
werk veranderen
in de zorg?
www.zorgvacaturesonline.nl
Hèt uitzend- en detacheringbureau
voor de zorg.
Dudokplein 214
3315 KH Dordrecht
078 6309292
www.continuecare.nl
Personeelstekorten in de zorg. Het is al
bijna geen nieuws meer. Iedereen die in
de zorg werkt, krijgt ermee te maken.
Care2Care zet zich in voor een
evenwichtige arbeidsmarkt in de sector
zorg en welzijn in de regio's rond Leiden,
Gouda en Rotterdam. Wij ontplooien
allerlei activiteiten die positief bijdragen
aan het werkveld.
Onderzoek wijst uit dat de vraag naar
personeel in de zorgsector de komende
jaren blijft groeien. Dit komt door de
vergrijzing: steeds meer mensen doen
een beroep op de zorg terwijl de
beroepsbevolking krimpt. Dit biedt volop
kansen voor gediplomeerd verzorgenden
en (gespecialiseerd) verpleegkundigen!
Eén van de speerpunten van Care2Care
is het werven van voldoende en
gekwalificeerd personeel. Ook richten wij
ons op het behoud van personeel voor de
sector zorg en welzijn.
Schrijf je nu in op www.care2care.nl en
bekijk het actuele vacature-aanbod!
C
a
r
nl
Dé weg naar een baan
in zorg en welzijn
11
Werken in de Zorg
De risico's om last te krijgen van de spieraan-
doening RSI stijgt sterk. Uit onderzoek van de
RSI Vereniging blijkt dat het aantal uren dat
men achter een beeldscherm werkt, sterk
stijgt. Bijna de helft van de werktijd wordt nu
achter een beeldscherm doorgebracht: 3,7
uur per dag. Beeldschermwerk blijkt een van
de belangrijkste oorzaken van de spieraan-
doening RSI. Ruim 1,8 miljoen mensen, een
kwart van de beroepsbevolking, heeft RSI-
klachten. Dit aantal neemt toe. De maatschap-
pelijke schade als gevolg van RSI bedraagt
circa twee miljard euro. In Europa is RSI de
belangrijkste oorzaak voor verzuim en blijven-
de arbeidsongeschiktheid.
De RSI Vereniging constateert in het Jaar-
verslag 2008 dat de overheid minder belang-
stelling toont voor RSI en de gevolgen ervan.
Voorzitter Willem Hollander: "Het lijkt er op
dat de overheid RSI accepteert als een gegeven
en minder bereid is te investeren in onderzoek
naar de oorzaken en methoden om de gevol-
gen ervan te bestrijden. De overheid laat 400
duizend mensen die ernstige klachten hebben,
in de kou staan." RSI is een verzamelnaam
voor klachten, symptomen en syndromen die
voorkomen in bovenrug, nek- en schouder-
gebied, armen, ellebogen, polsen, handen en
vingers. De klachten worden doorgaans ver-
oorzaakt door repeterende bewegingen, een
langdurige statische houding of een combina-
tie van beiden. Verder kunnen persoonsgebon-
den en werkgebonden factoren een belang-
rijke rol spelen bij het ontstaan, verergeren
of het instandhouden van RSI. RSI komt in
veel beroepsgroepen voor. De RSI-vereniging
is een onafhankelijke vrijwilligersorganisatie
die zich op allerlei fronten inzet voor mensen
met RSI. De vereniging geeft voorlichting en
informatie over RSI, brengt 'lotgenoten' met
elkaar in contact en bevordert onderzoek.
Verder voert de vereniging overleg met perso-
nen en organisaties die veel met RSI te maken
(kunnen) hebben, zoals werkgevers, scholen,
universiteiten, onderzoekers en de overheid.
Daarnaast wisselt de vereniging informatie
uit met onderzoekers, artsen, ergonomen en
fysiotherapeuten. De RSI-vereniging is in
1995 opgericht en heeft 1.800 leden
Nummer 15
2 september 2009
Verschillende ziekenhuizen serveren tijdens de Ramadan die nog tot 19 september duurt halal maaltijden na
zonsondergang. Ook patiënten en medewerkers van het Flevoziekenhuis in Almere die meedoen aan de Ramadan,
kunnen na zonsondergang zo’n maaltijd bestellen. De keuken van het ziekenhuis verzorgt een uitgebreid
assortiment halal maaltijden. Het Flevoziekenhuis sluit de Ramadan af op 22 september met een viering van het
Suikerfeest voor medewerkers en patiënten.
Risico op het krijgen
van RSI stijgt
Ziekenhuizen serveren halal maaltijden
Beeldschermwerk blijkt een van de belangrijkste
oorzaken van de spieraandoening RSI.
Schuld
De man van dertig kwam voor een pil tegen
een depressie. Na twee jaar had hij nog steeds
verdriet van het overlijden van zijn vriendin.
Zij was van een bergwand naar beneden
gedonderd, de avond tevoren hadden ze een
flinke ruzie gehad en met haar val was ook
het conflict onuitgesproken de dood in ge-
jaagd. Hij voelde zich schuldig en kniezend
had hij de afgelopen twee jaren doorgebracht.
Had hij maar eerder met haar gepraat, ze was
nu ongelukkig gestorven, misschien was ze
door hem in de war geweest en daarom ge-
vallen. Via een testje op een website had hij
geconcludeerd dat hij depressief was. Na wat
doorvragen zat daar wel wat in. Hij was som-
ber, had moeite de dag te beginnen, überhaupt
nog initiatieven te nemen, negatief over zich-
zelf, at slecht en sliep slecht. Alles al twee
jaar lang en in sterke mate. Het leek inder-
daad logisch om hem met een pil te gaan be-
handelen en door te sturen naar een psycho-
loog. Maar ik kon het niet laten op te merken
dat zij hem wel een rotstreek had geleverd.
Hij veerde op. Hoe bedoelde ik dat, zij had
zich toch niet bewust in het ravijn gestort? Ik
benoemde zijn veerkracht, het leek wel of hij
boos werd. Wanneer had hij dat voor het laat-
ste gevoeld? Er gebeurde van alles bij hem,
hij draaide en zocht naar woorden. Wat be-
doelde ik nou? Ik zei hem dat ik me kon voor-
stellen dat hij zich wel in de steek gelaten
moest voelen door haar: eerst ruzie maken,
maar uitpraten, ho maar. Hij stond op. Nee,
zij was dood, haar gemis gaf hem verdriet, dat
was waar het over moest gaan. Nee, zei ik,
verdrietig zijn kun je al. Nu je bij mij komt
moet het ergens anders over gaan. Waar ben
je allemaal boos over? Het begon hem lang-
zaam te dagen en wat verward nam hij geen
recept maar een verwijzing naar een psycho-
loog mee. Schuldgevoelens lijken soms zo
edel, zo grootmoedig, maar ze nagelen vast,
zetten klem. Ze dwingen om zinloos naar het
verleden te blijven kijken en verhinderen om
te voelen wat er ook gevoeld wordt. Van alle
tegenstrijdige gevoelens na de dood van een
geliefde is boosheid over die ander vaak de
verliezer en als dat
geen plek krijgt
slaat het lam. La-
ter kwam ik de
jonge man weer
eens tegen. Hij
liep hand in hand
met zijn nieuwe
vriendin en haar
bolle buik ver-
raadde een zwan-
gerschap. Zijn
schuld uiteraard.
Peter Leusink, huisarts
www.dehuisarts.info
Het Carrièrecentrum voor Artsen is officieel
van start gegaan. Het centrum vormt het
coördinatiepunt voor kennis en advies op het
gebied van carrièregerelateerde vraagstukken
van artsen en (zorg)instellingen in Nederland.
Overkoepelend doel is een belangrijke bijdra-
ge te leveren aan de borging en bevordering
van het functioneren van artsen in Nederland.
Het Carrièrecentrum is een initiatief van
SWG Arts en Werk (arbeidsbemiddelings-
bureau voor artsen) en de Landelijke vereni-
ging van Artsen in Dienstverband (LAD) en
wordt mede mogelijk gemaakt door VvAA
(ledenorganisatie op het gebied van verzeke-
ringen voor professionals in de gezondheids-
zorg). Met het Carrièrecentrum spelen SWG
en LAD in op het belang van goed functio-
nerende zorgprofessionals en de continuïteit
van de zorgverlening. Loes van der Linden,
operationeel directeur SWG: "In de praktijk
signaleren wij dat zowel artsen als instellin-
gen waar artsen werken, behoefte hebben aan
loopbaanbegeleiding en specifieke kennis en
advies op dat gebied. Ten behoeve van de
persoonlijke ontwikkeling van artsen, maar
ook ten behoeve van de kwaliteit en conti-
nuïteit van de zorgverlening. Voortaan is het
Carrièrecentrum hiervoor hun centrale aan-
spreekpunt.” Artsen (in spé) en instellingen
waar artsen werken kunnen bij het Carrière-
centrum terecht voor een samenhangend
loopbaan beleid. Het Carrièrecentrum voor
Artsen is een kennis-, advies- en coördina-
tiepunt. Carrièrevraagstukken worden door
loopbaanadviseurs inzichtelijk gemaakt en in
samenspraak met arts (in spé) of zorginstel-
ling wordt er een route uitgestippeld om tot
een oplossing te komen. Het centrum werkt
samen met externe, onafhankelijke professio-
nals die zijn gespecialiseerd in de begeleiding
van artsen en zorginstellingen. Dit gescreende
netwerk bestaat onder meer uit loopbaanad-
viseurs, coaches, re-integratiebegeleiders en
psychiaters. Het centrum biedt onder meer
coaching, outplacement, re-integratie, loop-
baanbegeleiding, trainingen, workshops,
assessments, conflictbemiddeling en medi-
ation. Het Carrièrecentrum voor Artsen is
gevestigd in Utrecht. Meer informatie is te
vinden op www.carrierecentrumvoorartsen.nl.
Carrièrecentrum voor Artsen van start
Wij zoeken een
Teamleider radiologie en een
Radiodiagnostisch laborant
die de nuances ziet.
Wil je meer weten? Kijk op www.slaz.nl
Het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis is één van de
Samenwerkende Topklinische opleidingsZiekenhuizen
Wij zoeken
géén zwartkijkers!
Wij zoeken
géén zwartkijkers!
Zorg voor prostaatkankerpatiënten verbeterd
Het Martini Ziekenhuis in Groningen ver betert
de zorg voor prostaatkankerpatiënten. Dit
gebeurt in een zogenoemd zorgpad dat deze
maand van start gaat. Een zorgpad is een
vooraf vastgestelde ‘route’ waarin onderzoek,
behandeling en nazorg optimaal op elkaar zijn
afgestemd. Binnen het zorgpad is extra aan-
dacht voor voorlichting en nazorg. Het zorg-
pad is op basis van ervaringen en het oordeel
van de patiëntgroep zelf tot stand gekomen.
Prostaatkanker is een van de meest voor-
komende kankersoorten bij mannen boven
de vijftig jaar: een op de zeven mannen
wordt erdoor getroffen. Omdat verschillen-
de behandelingen mogelijk zijn en sommige
behandelingen ingrijpende bijwerkingen
kunnen hebben, is afstemming, voorlichting
en nazorg belangrijk. Hylco Wiarda, uroloog:
“We zijn alle stappen in het zorgtraject langs-
gelopen om te kijken waar betere afstemming
(bijvoorbeeld planning van verschillende
onderzoeken op één dag) mogelijk is. Daarna
hebben we alle informatie over onderzoeken,
behandelingen en nazorg op onze website
gezet. Deze informatie is binnenkort ook na
te lezen in het nieuwe Patiënten Informatie
Dossier. Dat is een losbladige map met alle
informatie die een patiënt tijdens zijn ‘route’
door het ziekenhuis nodig heeft."
Aanspreekpunt
"Onze nurse practitioner heeft een ‘rodedraad-
functie’ in het traject gekregen en is daarmee
een makkelijk benaderbaar aanspreekpunt
voor de patiënt. Hij biedt ondersteuning waar
dat nodig is. Zeker in de nazorgfase is dat
geen luxe. Bijwerkingen zoals incontinentie
en erectiestoornissen zijn belastend en vragen
om intensieve begeleiding.”
Financieel Alert
12
Kliniek
Nummer 15
2 september 2009
Collum Care bij Máxima Medisch Centrum
’t Lange Land Ziekenhuis gaat samenwerken
met verloskundig en screeningscentrum
De Nederlandse Obesitas Kliniek (NOK),
centrum voor behandeling en preventie van
overgewicht, heeft in samenwerking met
Medisch Centrum Haaglanden (MCH), Stich-
ting Bronovo-Nebo, het Groene Hart Zieken-
huis (GHZ) en ‘t Lange Land Ziekenhuis een
nieuw centrum voor behandeling van obesitas
geopend: Nederlandse Obesitas Kliniek West.
Op 10 augustus werden de eerste patiënten
welkom geheten. De Nederlandse Obesitas
Kliniek West biedt hen een volledige behande-
ling, inclusief chirurgische ingreep.
De Nederlandse Obesitas Kliniek biedt een
compleet behandelprogramma, gericht op de
behandeling van ernstig overgewicht ofwel
morbide obesitas. Vanaf vandaag wordt deze
zorg ook geboden in Den Haag in de Neder-
landse Obesitas Kliniek West. De kliniek is
opgericht door de coöperatie waarin de vier
ziekenhuizen samenwerken, de Nederlandse
Obesitas Kliniek en chirurgen van het MCH
en het GHZ. De voorlopige plaats van de be-
handelingen is in MCH Antoniushove in Leid-
schendam.
Gezondheidswinst
Geert Kampschöer, directeur van de Neder-
landse Obesitas Kliniek: “We zijn enorm blij
dit project samen vorm te mogen geven. We
kunnen onze patiënten nu een volledige ge-
integreerde behandeling van leefstijlveran-
dering met ondersteuning van chirurgie in de
regio bieden. We bieden mensen dichtbij huis
de zorg, die ze nodig hebben om hun gezond-
heid te verbeteren en gewicht te verliezen.”
Dr D. J. Swank, een van de vier chirurgen en
mededirecteur van de kliniek: “Verandering
van leefstijl en de juiste keuze van chirurgie,
toegepast in de eigen omgeving zal leiden tot
de beste resultaten voor ernstig overgewicht”.
Langdurige behandeling van obesitas leidt tot
gezondheidswinst, verbetering van kwaliteit
van leven en blijvend gewichtsverlies. Diverse
specialisten zoals internisten en chirurgen, en
andere zorgverleners zoals verpleegkundigen,
diëtisten, psychologen, bewegingstherapeuten
en zorgcoördinatoren, werken bij de Neder-
landse Obesitas Kliniek West nauw samen om
begeleiding op maat te geven.
Nederlandse Obesitas Kliniek West geopend
In Nederland heeft twaalf procent van de
vrouwen ooit een verkrachting meegemaakt,
ongeacht de etnische en religieuze achter-
grond. Meisjes en jonge vrouwen van Turkse
of Marokkaanse afkomst zoeken meest-
al geen professionele hulp na eenmalig
seksueel geweld. En dat terwijl zo’n ervaring
kan leiden tot ernstige psychische en licha-
melijke problemen. Het Landelijk Psychotrau-
macentrum voor Kinderen en Jongeren in het
UMC Utrecht start daarom een project om ver-
krachte Turkse en Marokkaanse meisjes hulp
te gaan bieden.
Sinds 2005 hebben 250 aangerande en
verkrachte meisjes in de leeftijd van dertien
tot en met 25 jaar en hun ouders zich bij
het Landelijk Psychotraumacentrum voor
Kinderen en Jongeren aangemeld. Opvallend
is dat de cliënten in het Psychotrauma centrum
voornamelijk van Nederlandse of westerse
afkomst zijn. In de afgelopen jaren heeft zich
geen enkel Turks of Marokkaans meisje ge-
meld, terwijl bekend is dat seksueel geweld
onder deze bevolkingsgroepen even vaak
voorkomt als onder de autochtone bevol-
king. Voor Turkse en Marokkaanse meisjes
is de drempel om een traumatische seksuele
ervaring te onthullen groter dan voor hun
autochtone seksegenoten. Ze kunnen name-
lijk te maken krijgen met de dubbele seksuele
moraal, stigmatisering en uitstoting, bedekte
communicatie over seksualiteit, eerwraak en
angst voor verlies van de maagdelijkheid.
Een grote groep Turkse en Marokkaanse
meisjes ontvangt door deze belemmeringen
geen adequate hulp bij het verwerken van
eenmalig seksueel geweld. Hierdoor kunnen
psychische klachten verergeren en bovendien
kan herhaald slachtofferschap ontstaan.
Herbelevingen
Meisjes en jonge vrouwen die eenmalig
seksueel geweld hebben meegemaakt, kunnen
daar blijvende problemen van ondervinden
zoals een Post Traumatische Stress Stoornis
(PTSS). Bekende PTSS klachten zijn her-
belevingen, vermijdingen, slaap- en concen-
tratieproblemen. Deze klachten hebben ern-
stige gevolgen voor het dagelijks functioneren
thuis, op school en in contact met vrienden en
relaties. Toch durven slachtoffers er vaak met
niemand over te praten vanwege angst voor
ongeloof, wraak van de dader en stigmatise-
ring. Slechts een minderheid doet aangifte en
zoekt medische en/of psychische hulp. Dit is
betreurenswaardig, omdat kortdurende thera-
pie effectief kan zijn in het herstellen van de
gevolgen van eenmalig seksueel geweld.
Migrantenorganisaties
Het Psychotraumacentrum start een initia-
tief om Turkse en Marokkaanse meisjes en
jonge vrouwen die eenmalig seksueel geweld
hebben meegemaakt te informeren over dit
gevoelige onderwerp en te motiveren voor
traumabehandeling. Door samenwerking met
migrantenorganisaties en het organiseren
van informatiebijeenkomsten in buurthuizen,
vrouwenhuizen, moskees en op scholen zal
contact worden gelegd met de doelgroep en
verwijzers. De meest toegepaste trauma-
behandeling in het Psychotraumacentrum is
STEPS. Deze methodiek, gebaseerd op de
cognitieve gedragstherapie, kenmerkt zich
door een directieve en pragmatische insteek.
Met de STEPS-methode zijn tot dusver goede
resultaten behaald. Als dat nodig blijkt te zijn,
zal STEPS aan de doelgroep worden aan-
gepast. Het initiatief krijgt financiële steun
van Stichting Kinderpostzegels Nederland.
Hulp voor verkrachte
allochtone meisjes
Beter voorbereid op de operatie, sneller reva-
lideren en nog betere zorg. Patiënten die een
nieuwe heup na een heupfractuur krijgen bij
Máxima Medisch Centrum (Eindhoven/Veld-
hoven) vallen sinds gisteren (1 september)
onder het Collum Care-project. Een nieuw
ketenzorgproject waarin verschillende afde-
lingen binnen het ziekenhuis samenwerken.
Jaarlijks breken ongeveer 350 patiënten hun
heup, waarna ze terechtkomen bij het MMC.
Patiënten komen met een heupfractuur binnen
bij de Spoedeisende Hulp en moeten daarna
snel onder het mes. Over het algemeen gaat
het om oudere patiënten die vaak meerdere
aandoeningen hebben. Vandaar dat ook andere
specialisten dan de orthopedisch chirurg,
moeten meekijken. Denk bijvoorbeeld aan
de cardioloog als een patiënt ook hartklach-
ten heeft. Door deze nieuwe aanpak worden
patiënten sneller en multidisciplinair geholpen.
Dit traject start al op de Spoedeisende Hulp.
Na de operatie komen de patiënten samen op
één afdeling te liggen. Orthopedisch chirurg
Floris van Douveren: “De ervaring leert dat
de patiënt dan sneller revalideert. Mensen zijn
namelijk gemotiveerder als ze samen revali-
deren. Als een patiënt ziet dat zijn buurman
al honderd meter kan lopen, dan wil hij dat
ook. Gezonde concurrentie dus en dat komt de
revalidatie ten goede. Ook wisselen mensen
ervaringen uit als ze bij elkaar liggen. Ze leren
als het ware van elkaar.” Patiënten liggen nu
nog drie tot vier weken in het ziekenhuis voor-
dat ze weer naar huis mogen of naar een ver-
pleeghuis gaan. In de nieuwe situatie wordt de
ligduur beperkt tot vijf dagen. Van Douveren:
“Jonge mensen met voldoende mantelzorg
kunnen zelfs al naar huis. Patiënten die meer
zorg nodig hebben gaan naar het verpleeghuis
om te revalideren.” De patiënten gaan naar de
revalidatieafdeling van twee verpleeghuizen:
Merefelt in Veldhoven (Regionale Stichting
Zorgcentra de Kempen) en Wissehaege in
Eindhoven (Vitalis Zorggroep). Zij houden
bedden vrij voor patiënten die net een nieuwe
heup hebben gekregen.
De maatschap Gynaecologie van ’t Lange
Land Ziekenhuis in Zoetermeer werkt sinds
1 september samen met verloskundig cen-
trum Partera en het screeningcentrum Boven-
Maas prenataal Zoetermeer, een eerstelijns
verloskundig centrum. Het streven is om de
zorg door bundeling van krachten te verbete-
ren.
De samenwerking is allereerst gericht op de
screening. Dit betekent dat gynaecologen van
’t Lange Land Ziekenhuis samen met ver-
loskundigen van Partera in het screenings-
centrum BovenMaas prenataal Zoetermeer
de twintig weken echo’s en de combinatie-
testen (nekplooimeting in combinatie met
serumscreening) gaan verzorgen voor zwan-
gere vrouwen in Zoetermeer. De samenwer-
king komt de zorg voor zwangere vrouwen ten
goede. Doordat de gynaecologen en de verlos-
kundigen samen in een centrum zitten, is het
eenvoudiger om te overleggen. Door dit laag-
drempelige overleg verloopt de vroege signa-
lering van problemen nog beter, zo verwacht
het ziekenhuis.
Meisjes en jonge vrouwen van Turkse of Marokkaanse afkomst zoeken meestal geen professionele hulp na
eenmalig seksueel geweld.
Ik weet niet hoe het u vergaat, maar goede
voornemens borrelen bij mij altijd op tijdens
de zomervakantie. Aan het einde van mijn
vakantie wil ik dan weer graag aan de slag
en mijn ideeën uitwerken. Zo zijn wij voor
de vakantie met een nieuw project begonnen
om onze adviesaanpak te moderniseren. En
daar gaan we nu weer mee verder. Een zomer-
vakantie duurt me dan soms gewoon te lang.
Moderne advisering
Deze adviesontwikkeling is noodzakelijk
om steeds beter aan de Wet op het financiële
Toezicht (Wft) te voldoen. Het wordt lang-
zamerhand wel duidelijk, dat verreweg het
grootste aantal adviseurs (banken en advies-
kantoren) de wetgeving nog lang niet goed op
orde heeft. Om nu eens echt een grote stap te
doen, zijn wij voor de zomer met een nieuw
project begonnen.
Onze beloning
Normaal gesproken werd onze beloning
betaald door de banken en de verzekeraars.
Als de banken en verzekeraars ons niet meer
belonen, dan worden de producten goed koper
voor onze klanten. De afsluitprovisie van
een hypotheek vervalt dan bijvoorbeeld of er
wordt rentekorting gegeven. In ruil daarvoor
bekijken wij hoeveel tijd wij besteden voor
een deugdelijk hypotheekadvies. Het effect is
dat klanten vaak voordeliger uit zijn, terwijl
de advisering veel beter verloopt.
Verdienden wij vroeger dan te veel?
Voorheen gingen wij slordiger met onze tijd
om. We hadden niet de gereedschappen om
efficiënt te werken. Hierdoor raakten wij tijd
kwijt. Er blijken nu veel meer adviesuren in
een dag te zitten. Onze verdiensten worden
dus over meer klanten verdeeld. Hierdoor zijn
klanten stukken voordeliger uit.
Tim van Dasselaar (links) en Rick Wassenaar
Financiële Planning voor medici
info@vandasselaar.com
Inleveren
13
Kliniek
Nummer 15
2 september 2009
RKZ start nieuwe afdeling hand-polschirurgie
Het Rode Kruis Ziekenhuis in Beverwijk
(RKZ) vervangt in oktober het Centrum
Handchirurgie stapsgewijs door een nieuwe,
aparte afdeling Handchirurgie. Redenen hier-
voor zijn een toename van het aantal gevallen
van handletsel én een toename van de moge-
lijkheden om handletsel te behandelen.
Het Centrum Handchirurgie van het Rode
Kruis Ziekenhuis in Beverwijk is de komende
drie jaar officieel erkend als Europees ‘Hand
Trauma Center’. Daarmee is het RKZ één van
de slechts vijf ziekenhuizen in Nederland die
als eerste deze titel mogen voeren. De erken-
ning door de Federation of European Societies
for Surgery of the Hand (FESSH - een Europe-
se commissie voor de bevordering van het vak
handchirurgie) is een bevestiging van de goe-
de handenzorg en onderlinge samenwerking in
het RKZ. In Nederland is handchirurgie niet
erkend als apart specialisme. In ziekenhuizen
valt het vaak onder het vakgebied plastische
chirurgie. De FESSH maakt zich sterk voor de
erkenning van handchirurgie als specialisme
in Europa. Onderdeel hiervan is het erken-
nen van Europese handencentra (hand-units)
als Hand Trauma Center. Daarvoor moeten de
units aan strenge criteria voldoen. Van opera-
tie tot nazorg: alles moet in orde zijn op het
gebied van handenzorg in het ziekenhuis.
In VU medisch centrum in Amsterdam is met
succes een net vier maanden oude baby aan
beide oren geopereerd om een zogenoemd
cochleair implantaat te plaatsen. Het jongetje
werd doof door een hersenvliesontsteking.
Een cochleair implantaat zorgt ervoor dat
klanken, geluiden en spraak opnieuw waar-
genomen kunnen worden. Wereldwijd heeft
nog niet eerder zo’n jong kind deze implanta-
ten gekregen.
Omdat het slakkenhuis/binnenoor door de
hersenvliesontsteking binnen enkele weken
dreigde te ‘verlittekenen’, wat implantatie
onmogelijk maakt, werd besloten op deze zeer
jonge leeftijd aan beide oren een cochleair
implantaat te plaatsen. Dit was voor het jonge-
tje de enige manier om een kans te behouden
om te leren horen. Meestal wordt deze ope-
ratie rond de leeftijd van één jaar verricht,
maar nu werd er al bij drie maanden door de
KNO-chirurgen ingegrepen. De implantatie
verliep succesvol. Al tijdens de operatie werd
bij minimale elektrische stimulatie een reactie
gezien van de gehoorzenuw in beide slakken-
huizen. De echte gehoorreactie van de baby
komt na het aansluiten van het uitwendige deel
van het cochleair implantaat, de zogenoemde
spraakprocessor. Een cochleair implantaat zet
geluid om in elektrische signalen die via een
elektrode in het slakkenhuis (de cochlea) de
gehoorzenuw stimuleren. Naast het inwendige
deel bestaat een cochleair implantaat uit een
uitwendig deel; de spraakprocessor. Dit deel
wordt als een hoortoestel achter het oor gedra-
gen. De baby en zijn ouders krijgen intensieve
begeleiding om die hoormogelijkheden zo
goed mogelijk te ontwikkelen. Hiervoor is een
intensieve revalidatie nodig, waarin aandacht
is voor het instellen van de spraakprocessor en
het stimuleren van de hoorontwikkeling en de
gesproken taalontwikkeling. Tevens leren de
ouders hoe ze om moeten gaan met een doof
kind. Bijvoorbeeld wordt hen gebarentaal
geleerd.
De huisartsen van Midsland op Terschelling
hebben woensdag 12 augustus een teleradio-
logievoorziening in gebruik genomen. Deze
faciliteit biedt de huisartsen de mogelijkheid
om in hun praktijk zelfstandig röntgenfoto’s
te maken. De foto’s worden via het netwerk
getransporteerd en direct beoordeeld door
een specialist in het Antonius Ziekenhuis in
Sneek.
Aansluitend overlegt de dienstdoende chirurg
of spoedarts met de huisartsen en samen
komen ze tot een behandeladvies. Hierdoor
is het bij tal van kwetsuren beter en sneller
mogelijk om te bepalen of een patiënt al dan
niet per boot of helikopter naar de vaste wal
moet worden overgebracht voor behandeling.
Naar schatting gaat het om ongeveer 500 tot
1.000 patiënten die jaarlijks gefotografeerd
zullen worden. De nieuwe techniek levert
volgens huisartsen en ziekenhuis betere zorg
op voor de patiënten en minder belasting
omdat ze sneller weten wat er gaat gebeuren.
Voor een groot deel van de reguliere foto’s en
botbreuken hoeft de patiënt niet meer naar
de vaste wal. Daardoor bespaart de samen-
werking ook een aanzienlijk bedrag in geld,
omdat men vaker op het eiland kan blijven.
Bovendien legt de nieuwe faciliteit minder
beslag op de capaciteit van de ambulancezorg
op het eiland, die patiënten in veel gevallen
begeleidt naar het ziekenhuis aan de wal. De
betrokken huisartsen zijn in het Antonius
Ziekenhuis geschoold om de röntgenappara-
tuur te bedienen. Jaarlijks worden zij getoetst
en regelmatig bijgeschoold op dit specifieke
gebied. De apparatuur is eigendom van het
ziekenhuis; het ziekenhuis verzorgt het onder-
houd en de bijscholing. De kwaliteit van de
röntgenzorg is dus gegarandeerd. Behalve de
goede relatie met radiologie bestaan er meer
samenwerkingsverbanden tussen Terschelling
en Sneek. Sinds enige tijd verzorgen zowel
de cardiologen als kinderartsen regelmatig
spreekuren op het Friese Waddeneiland.
Terschelling krijgt röntgenfaciliteit
Gehoorimplantaat
bij jongste kind ooit
Wie op Terschelling woont, kan niet zo gemakkelijk naar het ziekenhuis.
De heer en mevrouw Vermeulen verhuisden
kort geleden van een serviceflat naar een
zorgcentrum. Mevrouw Vermeulen werd voor
de dagelijkse zorg afhankelijk van anderen.
Ze viel herhaaldelijk. Als je op het belletje
drukt komt er iemand om te helpen, maar
wachten duurt lang als je in een ongemakke-
lijke houding op de grond ligt. Daarom hielp
haar man haar zelf maar. Hij is moe, zijn con-
ditie is er niet beter op geworden.
De kinderen zijn opgelucht nu hun ouders
de noodzakelijke zorg krijgen, het echtpaar
zelf heeft er moeite mee. Het voelt sterk als
INLEVEREN, alweer! Ze verhuisden eerder
van een eengezinswoning naar een service-
flat. Mevrouw Vermeulen miste haar tuin-
tje en haar man miste de schuur waar hij zo
fijn kon klussen. Het waren prachtige jaren.
De gelijkvloerse serviceflat was prettig. Het
tuintje werd ingeruild voor een balkon met
hangplantjes waar de heer Vermeulen nog
wat klusjes kon doen. Ze hadden hun eigen
kleine huishouden, maar toch voelde het als
inleveren.
Het valt niet mee om een stap terug te moeten
doen. Maar dat moment kan komen, soms
onverwacht. Inleveren van energie, conditie,
contacten en vrijheid. Verstand en emotie zijn
twee verschillende dingen. Met ons verstand
zeggen we dat je hulp niet moet weigeren,
maar emoties zeggen iets heel anders. Als je
je leven lang gewend bent om je doen en laten
voor een groot deel zelf te bepalen valt het
niet mee om dat uit handen te geven. En zeg
eens eerlijk: wij zouden in eenzelfde situatie
waarschijnlijk precies hetzelfde reageren!
Hiervoor heb je tijd nodig. Door geduld en
begrip te hebben kunnen wij hen een handje
helpen.
De heer en mevrouw Vermeulen hebben in-
middels hun draai gevonden. Ze hebben zelfs
weer oude contacten van heel vroeger aan-
gehaald. Ze kunnen herinneringen ophalen,
elkaar een stukje gezelligheid bieden. Juist
deze dingen maken het leven zo waardevol!
Vera
vera@ghz.nl
www.ghz.nl/weblog
Vera is verpleegkundige in het Groene Hart
Ziekenhuis in Gouda
Het Jeroen Bosch Ziekenhuis werkt aan
een nieuwe poli speciaal voor chronische
Q-koorts patiënten. Het aantal Q-koorts
patiënten in Noord-Brabant neemt toe. Bij
een deel van deze patiënten bestaat het risico
op chronische klachten. Een vast team van
artsen behandelt deze patiënten die door de
huisarts zijn doorverwezen.
Bij meer dan 2.000 mensen is dit jaar in
Nederland Q-koorts vastgesteld. Tachtig
procent is hiervan afkomstig uit Brabant. Het
grootste gedeelte van deze patiënten kan goed
worden geholpen met medicijnen, maar bij
een klein gedeelte neemt de ziekte chronische
vormen aan. Tot op heden zijn in het Jeroen
Bosch Ziekenhuis twintig patiënten gecon-
stateerd met chronische Q-koorts. De meeste
mensen met Q-koorts hebben geen klachten
of een mild griepachtig ziektebeeld. Patiënten
met chronische Q-koorts hebben echter ern-
stigere klachten zoals aandoeningen aan het
hart.
De poli
Patiënten bij wie de huisarts vermoedt dat
er sprake is van chronische Q-koorts kunnen
terecht bij de nieuwe Q-koorts poli. Op de poli
is een vast team van artsen-microbioloog en
internisten werkzaam dat patiënten ziet en na
afloop gezamenlijk overlegt over het behan-
delplan. Het is namelijk zeer moeilijk om vast
te stellen of iemand chronische Q-koorts heeft
en om de beste behandeling te bepalen. Met
de nieuwe poli waarin verschillende specia-
listen samenwerken hoopt het ziekenhuis de
vaststelling en behandeling van chronische
Q-koorts te verbeteren. De poli is nog in
ontwikkeling maar huisartsen kunnen al wel
chronische Q-koortspatiënten doorverwijzen.
Poli voor chronische Q-koorts patiënten
De bovenste illustratie toont de spraakprocessor achter
het oor. Het zwarte stippellijntje op de andere illustra-
tie laat de elektrode van het cochleair implantaat in het
slakkenhuis zien.
Financieel maatwerk
voor de maatschap
Keerkring 61 - 2801 DG Gouda
www.vandasselaar.com - Tel: 0182-692888
Wassenaar & Van Dasselaar
14
Advertentie
Nummer 15
2 september 2009
VOOR EEN VERTROUWD GEVOEL
De producten van ons instituut worden door onze eigen vakmen-
sen ontwikkeld en zijn daarom van hoogwaardige kwaliteit. Onze
haarvervangingen zijn volledig onzichtbaar, zeer comfortabel en
een permanente oplossing tegen kaalheid of andere vormen van
haarverlies. Als eerste haarinstituut in de Benelux ontvingen wij
een ISO 9001 certificaat. Dit kwaliteitscertificaat bewijst dat het
Veluws Haar Instituut voldoet aan de hoogste kwaliteitsnormen.
Privacy is naast kwaliteit en de beste service één van de speerpun-
ten van het Veluws Haar Instituut. De inrichting van onze klinieken
en de uitgebreide mogelijkheden om afspraken te maken bieden u
elke vorm van privacy die u maar wenst. Bij het Veluws Haar Instituut
kunt u rekenen op een vakkundig, persoonlijk en uitgebreid advies.
Belt u gerust voor het maken van een afspraak voor een
vrijblijvend eerste Consult!
Telefoonnummer 0341 - 42 41 30 of kijkt u op www.echthaar.nl
Veluws Haar Instituut
vestiging Nunspeet
F.A. Molijnlaan 145
8071 AE Nunspeet
tel 0341 424 130
Al zeven jaar lang werkt het Veluws Haar Instituut met
passie voor mensen met kaalheidsproblemen. Uw zorg
is onze zorg. Wij streven naar perfectie en doen er alles
aan om een concrete bijdrage te leveren aan uw
zelfbewustzijn en welbevinden.
Veluws Haar Instituut
vestiging Apeldoorn
Hoofdstraat 218
7311 BG Apeldoorn
tel 055 576 39 88
“Ik snap niet waarom
ik zo lang gewacht
heb om een oplossing
voor mijn haar probleem
te zoeken.”
“Jarenlang keek ik angstig
naar mijn haar of het
alsjeblieft niet wéér
dunner was geworden.”
kijk op echthaar.nl
Uw kaalheidsprobleem wordt in het Veluws Haar Instituut gega-
randeerd opgelost. Niet met medicijnen, implantaten, of pruiken,
maar met echt haar. Haar dat op unieke wijze is samengesteld na
uitgebreid onderzoek van uw eigen haar.
Onzichtbare nieuwe haardelen
De specialisten van het Veluws Haar Instituut kunnen uw haar
exact namaken. Lengte, kleur, dikte en krulling blijven hetzelfde.
Doordat echt haar gebruikt wordt voelt de haarvervanging na-
tuurlijk en zacht aan. De bevestiging is dun, flexibel, onzichtbaar
en prettig in het dragen.
Op basis van de allernieuwste, door onszelf ontwikkelde metho-
den worden uw nieuwe haardelen onzichtbaar bevestigd met
een zogenaamde tweede huidlaag. U hoeft niet bang te zijn voor
onaangename verrassingen zoals een plotselinge windvlaag die
ineens uw haargrens bloot legt. Onze specialisten brengen de
nieuwe haarlijn geleidelijk aan zodat de overgang volledig na-
tuurlijk is. Deze bevestiging is volstrekt pijnloos. Zo krijgt u weer
een prachtig kapsel met aanvullend haar dat niet van uw eigen
haar te onderscheiden is!
Maar wist u dat dun haar of
kaalheid niet meer hoeft!
-
Geschiedenis van de gezondheidszorg
15
Gezondheid
Nummer 15
2 september 2009
Negen op tien deelnemers aan het Europees
patiënten onderzoek van InSites Consulting
zijn het laatste jaar wel eens ziek geweest. In
deze studie werden vier duidelijke patiëntpro-
fielen onderscheiden: de ‘Gezonde’, de ‘Non-
conformist’, de ‘Hedonist’ en de ‘Gezond-
heidsexpert’. De types verschillen van elkaar
qua levensstijl, betrokkenheid bij gezondheid
en hun houding ten opzichte van preventie
en alternatieve geneeswijzen. Dit patiënten-
onderzoek is uitgevoerd door InSites Consul-
ting in zeven Europese landen. In Nederland
blijken in vergelijking met de andere deel-
nemende landen de meeste mensen in de
categorie ‘Gezond’ te vallen.
In het onderzoek werd iemand die het laatste
jaar last had van een acute, een chronische
(langer dan een maand) of een wederkerende
aandoening als een ‘patiënt’ beschouwd. Het
eerste segment wordt de ‘occasioneel zieken’
of de ‘Gezonden’ noemen. Dit zijn mensen
met een gezonde levensstijl en goede eet-
gewoontes. Ze zijn relatief jong en minder dan
gemiddeld ziek. In Nederland vertegenwoor-
digen ze maar liefst 37 procent van de totale
populatie. Hiermee zijn de ‘Gezonden’ in
Nederland significant beter vertegenwoordigd
dan in alle andere deelnemende landen. De
‘Non-conformisten’ tellen relatief veel rokers
en ze hebben meer dan gemiddeld last van
overgewicht. De ‘Non-conformist’ zet zich
niet alleen af tegen een gezonde levensstijl,
maar ook tegen de traditionele gezondheids-
zorg. In Nederland komt hij het minst vaak
voor, slechts tien procent van de patiënten zijn
‘Non-conformist’. In Frankrijk en Italië loopt
dit op tot respectievelijk 27 en 28 procent.
Het derde type betreft de ‘Hedonisten’. De
‘Hedonist’ (vaker een man) is eerder op een
goed leven gesteld, dan op een gezond leven.
In Nederland vertegenwoordigt deze groep
32 procent van de patiëntenpopulatie. In
Duitsland loopt hun aandeel op tot 36 procent.
De ‘Gezondheidsexperts’ zijn vaker vrouwen
en ze zijn best vertegenwoordigd in de leef-
tijdsgroep boven de 55 jaar. De experts zijn
sterk begaan met hun gezondheid en infor-
meren zich goed. De ‘Gezondheidsexperts’
komen vaker voor in Spanje (36 procent) en
Italië (35 procent) dan in Nederland (twintig
procent). De experts hebben veel vertrouwen
in hun huisarts en de diagnose van de arts.
Ze zorgen er wel voor om goed geïnformeerd
het gesprek met de professional aan te gaan.
Deze onderzoeksgegevens zijn het resultaat
van een onderzoek opgezet door het Know-
ledge Center Health van InSites Consulting.
Dit onderzoek werd begin dit jaar uitgevoerd
in zeven Europese landen: België, Nederland,
Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Konink-
rijk, Spanje en Italië. In totaal werden meer
dan 1.000 registraties (van ziektes) per land
gemaakt.
Een nieuwe behandeling in het Nijmeegse
UMC St Radboud leidt voor patiënten met veel
cysten in hun lever tot een verrassend resul-
taat. Als deze patiënten zes maanden worden
behandeld met een synthetisch maagdarm-
hormoon, krimpt de fors opgezwollen lever
met bijna vijf procent, vergeleken met niets
doen. Nijmeegse en Leuvense onderzoekers
hebben dit on line in het wetenschappelijk
tijdschrift Gastroenterology gepubliceerd.
Zeker vijf procent van de bevolking heeft
een of twee cysten in de lever. Dit zijn met
vocht gevulde holtes. Er zijn ook patiënten
die vele cysten in hun lever hebben; dit wordt
een polycysteuze lever genoemd. Door deze
cysten kan de omvang van de lever vier tot zes
maal toenemen. Tot voor kort waren patiën-
ten voor de behandeling van een polycysteuze
lever aangewezen op een operatie. Maar niet
iedereen komt hiervoor in aanmerking en ook
is deze aanpak niet altijd succesvol. Daarnaast
is er risico op complicaties. Een enkele keer
komen deze patiënten in aanmerking voor één
van de schaarse levertransplantaties.
Injectie
Hoogleraar hepatologie prof. dr. Joost Drenth:
“In Nijmegen hadden we ervaring met toe-
diening van het synthetische maagdarm-
hormoon lanreotide bij twee patiënten met
een polycysteuze lever. Deze behandeling
resulteerde in aanzienlijk kleinere cysten in
de lever. Dit stimuleerde ons om een groot
onderzoek met in totaal 54 patiënten uit
Nijmegen en Leuven op te zetten. De omvang
van de lever van de patiënten werd bepaald
met een computerscan. Die omvang bleek met
gemiddeld 4,6 liter zeker drie maal te groot.
De helft van de patiënten kreeg elke maand
een injectie met lanreotide. De resultaten zijn
vergeleken met de 27 andere patiënten, die een
placebo-injectie kregen. Na zes maanden was
de lever van de patiënten die lanreotide kregen
met 2,9 procent in volume afgenomen, terwijl
die van de placebogroep met 1,6 procent was
gegroeid. Lanreotide bleek het best te werken
bij de patiënten met de grootste levers.” Door
deze nieuwe biotechaanpak kunnen de patiën-
ten voor het eerst geholpen worden zonder dat
ze geopereerd hoeven te worden. In Nederland
betreft het naar schatting een groep van 17.000
patiënten, van wie driekwart in de loop van hun
ziekte geopereerd wordt. Het onderzoek is in
het UMC St Radboud uit gevoerd door promo-
venda Loes van Keimpema. Verantwoordelijk
onderzoeker in Leuven, Universitair Zieken-
huis Gasthuisberg, is prof. Frederik Nevens.
De eindverantwoordelijkheid lag in handen
van prof. dr. Joost P.H. Drenth van de afdeling
Maag-Darm-Leverziekten van het UMC
St Radboud.
Nederlanders zijn
vaker gezond
Gezwollen levers beter te behandelen
Nederland telt relatief veel mensen met een gezonde
levensstijl en goede eetgewoontes.
De kinderpatio krijgt kleurige vloeren, bomen, sprookjesfiguren en een kasteel.
Renovatie kinderpatio St. Elisabeth
Ook kinderen die in het ziekenhuis liggen,
spelen graag. Daarom is het St. Elisabeth
Ziekenhuis Tilburg vorige week gestart met de
complete renovatie van de binnenspeeltuin/
kinderpatio op de Kinderafdeling.
De afdeling zelf werd vorig jaar compleet
gerenoveerd. Diverse sprookjesfiguren en
bekende Eftelingfiguren kregen er een plek.
De Kinderpatio sluit helemaal aan op de
belevingswereld van de afdeling. Het is de
bedoeling dat de huidige binnentuin eind
dit jaar is veranderd in een vrolijk, kleurrijk
kinderparadijs. Dit wordt mogelijk gemaakt
door een groot aantal sponsors, dat zich
bijzonder betrokken voelt bij het ziekenhuis
en de patiëntjes. Daardoor is het St. Elisabeth
Ziekenhuis in staat een speelplek voor kinde-
ren aan te leggen, ter waarde van zo’n 100.000
euro.
Paratus
Onafhankelijk van elkaar vonden de Franse
arts Charles Pravaz en Alexander Wood in
Schotland, halverwege de negentiende eeuw
de injectiespuit uit. Deze eerste kostbare
spuiten werden in een speciaal van binnen met
vilt en zijde bekleed doosje bewaard. In die
tijd werden nog weinig injecties gegeven. Hier
kwam verandering in toen in het begin van de
twintigste eeuw de glazen recordspuit op de
markt was gekomen. Het was toen mogelijk
geneesmiddelen subcutaan of intramusculair
toe te dienen. Door het reinigen en uitkoken
van de recordspuit braken vaak de glazen
cilinders. Gelukkig waren losse, uitwissel-
bare cilinders te koop. Het was de gewoonte
dat de huisarts deze injectiespuit, samen
met enkele naalden, in een speciale metalen
koker met alcohol, schokbestendig bewaarde.
Hij had zijn spuit steeds paraat, waardoor de
naam ‘paratus’ was geboren. De maat van de
paratus was afhankelijk van de grootte van
de injectiespuit. Op de behandeltafel stonden
zelfs heel grote houders van bakeliet voor
recordspuiten van tien of twintig cc. Iedereen
ging ervan uit dat alcohol een deugdelijk
desinfectans was om injectiespuiten in te
bewaren, dus injecteerde de dokter verschil-
lende patiënten na elkaar met dezelfde spuit.
Toegegeven moet worden dat in de huisprak-
tijk bij deze handelwijze weinig complicaties
werden gezien, er was dus geen aanleiding
om de inhoud van de paratus op bacteriegroei
te controleren. Nadat de Delftse microbio-
loog prof. M. Beyerinck in 1898 het bestaan
van het virus had aangetoond, duurde het nog
tot na de Tweede Wereldoorlog dat men tot
de overtuiging kwam dat een injectiespuit in
alcohol niet steriel kon worden bewaard. Dit
was mede de aanleiding om over te gaan op
disposables, die dus na gebruik worden weg-
gegooid. Tegenwoordig zijn goedkope, steriel
verpakte spuiten van allerlei formaat beschik-
baar. De paratus vindt men nog uitsluitend in
het museum.
Bob K.P. Griffioen
Medisch Farmaceutisch Museum Delft
Borstcentrum Máxima opent de deuren
Het nieuwe Borstcentrum Máxima opent op
zaterdag 3 oktober de deuren. Dat gebeurt
met een lifestyle beurs en lezingen die worden
gegeven door specialisten van Máxima
Medisch Centrum (Eindhoven/Veldhoven).
Het thema van deze lezingen is ‘Een andere
kijk op borsten’.
Met de opening van het Borstcentrum wordt
ook de kick-off gegeven van de borstkanker-
maand, die zoals gebruikelijk wordt gehouden
in oktober. In het kader van deze maand
wordt het thema borstkanker volop belicht.
Zo wordt ingegaan op de behandeling,
erfelijkheid, seksualiteit en psychologische
aspecten van borstkanker. In dit nieuwe
centrum, een onderdeel van het Máxima
Oncologisch Centrum van het Máxima
Medisch Centrum, wordt alle zorg voor-
vrouwen met borstkanker (of verdenking op)
geconcentreerd achter één loket. Het totale
pakket aan zorg is vertegenwoordigd in één
afdeling, waarbij de patiënt alle mogelijke
zorg op één plek kan ontvangen.
16
Advertentie
Nummer 15
2 september 2009

Vijfenzestig jaar actief als transformatorleverancier
(advertorial)
transformatoren in medische gebruikte

Impedantiebewaking en monitoring van
ruimten volgens NEN1010-7-710:2007
Voor meer informatie:
www.wesemann.eu/wescom
Bent u in veilige Handen?
Droogbloem 31
3068 AW ROTTERDAM
tel.: +31 (0)10 286 20 00
fax: +31 (0)10 286 20 05
www.wesemann.eu / sales@wesemann.eu
Kies voor zekerheid met WeCare XXX
Wesemann is een vooraanstaande Europese transformato-
renfabrikant en een begrip in de wereld van elektrotech-
niek, transformatoren en elektronica. Daarnaast timmert
Wesemann aan de weg op het gebied van oplossingen
voor medisch gebruikte ruimten. Eén van de speerpunten
is het “one-stop-shop” concept voor technische installa-
teurs. Het belangrijkste nieuws op dit vlak is de introduc-
tie van het WECARE impedantiebewakingssysteem,
gebaseerd op WESCOM technologie, een in eigen huis
ontwikkeld monitoringsysteem voor de lekstroom van
beschermingstransformatoren in medisch gebruikte
ruimten.
Wesemann bestaat in 2010 vijfenzestig jaar.
Al sinds 1945 ontwikkelt en produceert het Rotterdamse
bedrijf transformatoren op klantenspecifcatie. Wesemann is
een begrip in de wereld van elektrotechniek, transformatoren
en elektronica. De werkmaatschappij Wesemann Elektro-
techniek is de specialist op het gebied van klantspecifeke
oplossingen, waarbij de kernactiviteit altijd transformatoren
is. Globaal is het werkterrein van Wesemann Elektrotechniek
onder te verdelen in vier aandachtsgebieden: Marine &
Offshore, Tractie & Tractiecontrol, Medische toepassingen
en Industriële & Civiele toepassingen.
Kwaliteit
Kwaliteit staat bij Wesemann voorop. Mede daarom is
Wesemann al sinds 1995 ISO-gecertifceerd; in december
2009 zal de vernieuwing van dit kwaliteitscertifcaat
plaatsvinden en is Wesemann ISO9001: 2008 gecertifceerd.
Wesemann werkt alleen met kwalitatief hoogwaardige
toeleveranciers die kunnen voldoen aan de hoge norm die
Wesemann zichzelf ook oplegt. Alleen dan kan een
kwaliteitsproduct worden geleverd aan de klant, dat
ruimschoots aan de gestelde eisen voldoet.
Voorts werkt Wesemann samen met internationaal erkende
keuringsinstanties zoals KEMA, Lloyds, Bureau Veritas,
ABS, CCS en DNV.
Ervaring
Wesemann Elektrotechniek baseert haar productkennis op de
jarenlange ervaring in de meest uiteenlopende omgevingen,
waarin de afgelopen jaren oplossingen werden uitgewerkt
voor klanten. Mede door het aspect klantspecifcatie heeft
Wesemann door de jaren heen een grote mate van fexibili-
teit en klantgerichtheid getoond.
Eigen fabrikaat
Juist de beschikking over een eigen transformatorenfabriek,
Wesemann Transformatoren, biedt draagvlak voor mogelijk-
heden om fexibel, snel en effciënt te handelen.
De transformatoren met de bekende groene kleur zijn hét
handelsmerk van Wesemann Transformatoren. Tevens
beschikt Wesemann over een uiterst goed geoutilleerde
werkplaats en laboratorium met beproevingsruimte om de
eigen producten uitgebreid te kunnen toetsen aan de eigen
hoge eisen en die van de klant. Dankzij de beschikking over
een eigen R&D afdeling wordt constant aan nieuwe produc-
ten gewerkt en worden de vragen en problemen van de klant
beantwoord en opgelost.
Organisatie
Wesemann werd in 1945 opgericht. In 1982 kwam daar de
handelsmaatschappij Wesemann Imex bij. De laatste
ontwikkeling binnen het concern was de inlijving van de
transformatorenfabriek Wesemann Transformatoren, die
sinds 1999 deel uitmaakt van de Wesemann-groep. Door de
toegenomen vraag naar kwalitatief hoogwaardige transfor-
matoren is in 2005 de fabriek sterk uitgebreid qua facilitei-
ten en oppervlak. De capaciteit is daarmee verder vergroot
en gereed voor de toekomst.
Noviteit op Beurs Elektrotechniek 2009
Het belangrijkste nieuws van Wesemann op de beurs
Elektrotechniek is de introductie van het WECARE impedan-
tiebewakingsysteem; een in eigen huis ontwikkeld monito-
ringsysteem voor
de impedantiemeting van het secundaire netwerk, aangeslo-
ten op beschermingstransformatoren in medisch gebruikte
ruimten en gebaseerd op WESCOM technologie. Er is bij
Wesemann Elektrotechniek gezocht naar mogelijkheden om
een isolatiebewakingssysteem te ontwikkelen dat voldoet aan
de gestelde eisen die volgens de geldende normen zijn
gespecifceerd voor dergelijke ruimtes. Het systeem biedt
ook voldoende schaalbaarheid bij eventuele uitbreidingen van
bestaande installaties. De huidige op de markt aanwezige
systemen geven in de visie van Wesemann reden om een
state-of-the-art bewakingssysteem te ontwerpen, klaar voor
de nieuwe generatie ziekenhuizen. WECARE bewaakt
zogenaamde zwevende voedingssystemen zoals die worden
toegepast in de behandelkamers van zorginstellingen en
ziekenhuizen, specifek voor klasse 2 en 3 ruimtes. Bij de
start van de ontwikkeling van WECARE werden de volgende
doelstellingen geformuleerd: Continue on-line lekstroomme-
ting van transformatoren en directe real-time terugmelding
bij de overschrijding van de vastgestelde meetwaarden om zo
de optimale veiligheid van de patiënt te garanderen.
Daarbij moest het systeem gebruikmaken van de in eigen huis
ontwikkelde communicatiebus WESCOM
Op de beurs in de stand van Wesemann (Hal 8, D036) is een
voorbeeld van een transformatorkast voor medisch gebruikte
ruimten gepresenteerd met daarin het nieuwe bewakingssy-
steem WECARE.
Continue bewaking
Het monitoring- en terugmeldingssysteem WECARE kan
worden toegepast in de vorm van een master unit, met
daaraan gekoppeld de elektronisch uitleesbare transformato-
ren. Deze transformatoren worden continue gemeten door
on-line meetunits en foutmeldingen kunnen direct worden
uitgelezen. De actuele waarde voor impedantie van het
secundaire voedingscircuit wordt continue gemeten en de
waarde hiervan kan worden uitgelezen op het grafsch
touchscreen bedienbaar kleurendisplay. Dit display kan op de
kast worden gemonteerd of bijvoorbeeld in de zusterpost bij
de balie; een en ander afhankelijk van waar de klant het
display wenst. Ook bestaat de mogelijkheid om de waarden
op afstand uit te lezen via bijvoorbeeld een gekoppelde pc of
laptop op de verpleegsterpost. In het geval van een alarmsi-
tuatie wordt direct het desbetreffende circuit aangeduid en
kan er actie worden ondernomen. Met behulp van dit systeem
kunnen worden uitgelezen: Impedantiewaarde, Temperatuur-
alarm, Secundaire stroom.
Van deze waarden kunnen de alarmniveaus met de hand naar
keuze worden ingesteld. Vervolgens is er gekozen voor een
eenvoudig, maar doeltreffende wijze van communiceren. Om
het systeem te kunnen integreren met bestaande gebouwbe-
heersystemen (GBS), zoals toegepast in de meeste zieken-
huizen, wordt gebruik gemaakt van een standaard in eigen
huis ontwikkeld communicatie bussysteem, WESCOM.
Koppeling met bestaande systemen, met minimale aanpassing
van bestaande bedrading, behoort hierdoor ook tot de
mogelijkheden. Ten slotte is het in de toekomst mogelijk om
web based, dus bijvoorbeeld via Microsoft Internet Explorer
™, de gegevens uit te lezen, zonder het installeren van extra
applicaties of ondersteunende software. Elke TCP/IP-
verbinding is bruikbaar om de gegevens uit te lezen.
Duurzaamheid van geleverde producten is een van de
doelstellingen van Wesemann Elektrotechniek. Het systeem
bevat dan ook geen schakelende componenten. Hierdoor zijn
betrouwbaarheid en levensduur van het systeem boven elke
twijfel verheven.
One-Stop-Shop
“Het one-stop-shop concept van Wesemann scheelt ons tijd
en geld, dit is een grote stap in de goede richting op het
gebied van effciënt en tijdsbesparend installeren”
Door het one-stop-shop concept door te voeren op de
producten voor zorginstellingen wordt het voor de technische
installateur eenvoudiger om de benodigde kennis en
componenten in huis te halen voor ieder zorgproject. De
grote distributietransformatoren, de noodstroomvoorziening,
de transformatorkasten voor behandel- en operatiekamers en
het daarbij horende impedantiebewakingssysteem maken het
voor de elektrotechnisch installateur alsook voor de
ingenieursbureaus uiterst eenvoudig om in één project alle
benodigde componenten te betrekken of te engineeren. De
recentelijk toegevoegde WECARE-systematiek voldoet aan
de hoogste eisen op het gebied van patiëntveiligheid en kan
worden toegepast in iedere transformatorkast voor medisch
gebruikte ruimten. WECARE heeft een lage TCO (total cost
of ownership), is gebruiksvriendelijk en eenvoudig te inte-
greren en te combineren met bestaande systemen. Kom
kijken op de stand van Wesemann voor een demonstratie.
17
ICT / Innovatie
Nummer 15
2 september 2009
Diabetes patiënten in de regio Rivierenland
kunnen sinds juli voor een oogonderzoek
terecht bij de huisarts. Ziekenhuis Rivieren-
land heeft een bus aangeschaft waarmee de
apparatuur wordt vervoerd.
Eén van de vervelende gevolgen van de aan-
doening diabetes mellitus is dat er afwijkingen
aan de kleine bloedvaatjes van het netvlies
in het oog kunnen ontstaan. Met de fundus-
camera kunnen foto’s worden gemaakt van de
bloedvaatjes. Door dit onderzoek regelmatig
te herhalen kunnen afwijkingen tijdig worden
opgespoord en behandeld. De oogartsenmaat-
schap en het ziekenhuis hebben de huisartsen
aangeboden om deze onderzoeken in de huis-
artsenpraktijk uit te voeren. Patiënten en hun
begeleiders hoeven dan voor dit onderzoek
niet meer naar het ziekenhuis, tenzij er afwij-
kingen worden geconstateerd. De fundusbus
rijdt, met de ziekenhuismedewerkers die het
onderzoek uitvoeren, vijf dagdelen per week
door de Betuwe. De verwachting is dat het
aantal mensen met diabetes mellitus in de toe-
komst enorm toe zal nemen en dat daarmee
ook vaker gebruik van deze voorziening zal
worden gemaakt.
Het nieuwe hartcatheterisatie-labo van het
Algemeen Stedelijk Ziekenhuis Aalst in België
is uitgerust met een primeur in de medische
wereld: de Philips FlexVision XL, visualise-
ring via een extra groot scherm. Het nieuwe
concept vervangt de apparatuur die traditio-
neel gebruikt wordt in catheterisatie-labo’s
met drie, vier of zes schermen.

In het hartcatheterisatie-labo gebeuren diverse
onderzoeken waarbij de kransslagaders van
het hart worden gevisualiseerd. In dit labo kan
ook een dilatatie worden verricht (in geval van
vernauwing van een kransslagader) met of
zonder stentplaatsing. Ook onderzoeken naar
storingen in de elektrische geleiding van het
hart en de behandeling hiervan gebeuren met
hetzelfde toestel. Nieuwe uitdagingen voor de
nabije toekomst zullen in dit labo ook moge-
lijk zijn zoals onder meer het vervangen van
een hartklep zonder dat de patiënt nog dient
geopereerd te worden.
Uit een onderzoek van het AD blijkt dat patiën-
ten die met een herseninfarct terechtkomen
op de Eerste Hulp in een derde van de geval-
len te lang moeten wachten op een levens-
reddende spoedbehandeling.
De resultaten van dit onderzoek werden
vorige week vrijdag in de krant gepubliceerd.
In de regel moeten mensen met een beroerte
binnen een uur na aankomst in het zieken-
huis een zogeheten trombolyse ondergaan.
Hoe langer daarmee wordt gewacht, hoe meer
hersenweefsel er afsterft. Volgens het AD
moeten jaarlijks 700 van de 2.000 patiënten
te lang wachten.
Hartcatheterisatie met extra groot scherm
Te lang wachten op hulp na herseninfarct
Dr. Nanne Kort, orthopedisch chirurg bij Orbis
Medisch Centrum in Sittard, is onlangs als
eerste orthopeed in Nederland gestart met
Signature, een nieuwe techniek bij plaatsing
van een totale knieprothese. Het voordeel voor
de patiënt is dat er al vóór de operatie exact
bepaald wordt hoe de prothese geplaatst
wordt zodat de positionering nog nauwkeuri-
ger is en er geen onnodige schade aan het
bot nodig is en het bloedverlies beperkt kan
blijven. De operatietijd van ongeveer een uur
kan met circa tien minuten worden ingekort.
Dr. Kort licht de gang van zaken bij deze
operatie toe: “Ongeveer zes weken vóór de
operatie wordt een MRI (werkt niet met rönt-
genstraling) gemaakt van knie, enkel en heup.
De orthopeed bepaalt op basis van deze MRI
in overleg met de leverancier van de knie-
prothese de meest ideale positie en maat van
de kunstknie. De leverancier maakt op basis
van deze gegevens een mal van het onder- en
bovenbeen die tijdens de operaties gebruikt
worden voor de juiste plaatsing van de knie-
prothese. Op deze manier wordt de kniepro-
these in de meest ideale positie voor deze
patiënt geplaatst. Voor elke patiënt wordt dus
een unieke mal gemaakt. Dit in tegenstelling
tot de conventionele technieken waarbij er uit-
gegaan wordt van het algemene gemiddelde.”
Dr. Kort is enthousiast over de nieuwe tech-
niek die uniek is in Nederland en nog maar in
drie ziekenhuizen in Europa wordt toegepast.
“Bij deze wijze van opereren vindt de naviga-
tie vóóraf plaats en niet tijdens de operatie. Ik
denk dat het in de toekomst de standaardpro-
cedure zal worden. Het is weer een stap verder
dan de nog relatief nieuwe navigatie technie-
ken. En in toekomst zie ik ook mogelijkheden
voor de plaatsing van heup- en halve kniepro-
theses.”
Vele voordelen
De techniek is ontwikkeld om de knieprothe-
se zo optimaal mogelijk te kunnen plaatsen,
aangepast aan de anatomie van de patiënt.
Hierdoor zal de ‘nieuwe knie’ zo natuurlijk
mogelijk functioneren. Tevens wordt de tech-
niek om de prothese te plaatsten vereenvou-
digd waardoor de operatieduur korter is en
minder belastend is voor de patiënt. Meestal
gaan nieuwe technieken gepaard met hogere
kosten, maar met Signature worden ook
kosten bespaard in het ziekenhuis. Doordat
vooraf de maat van de prothese bepaald wordt,
is er veel minder voorraad noodzakelijk in het
ziekenhuis. Ook de vereenvoudiging van de
techniek zorgt ervoor dat tijdens de operatie
minder instrumentarium noodzakelijk is en er
wordt ook bespaard op het reinigen en sterili-
seren van deze instrumenten.
Nieuwe techniek
voor knieoperatie
Het nieuwe hartcatheterisatie-labo van het Algemeen Stedelijk Ziekenhuis Aalst in België is uitgerust met een
primeur in de medische wereld: de Philips FlexVision XL, visualisering via een extra groot scherm.
Oogonderzoek bij de huisarts
Medewerkers van de poli Oogheelkunde met de nieuwe bus. Van links naar rechts: Ilse Luckel-van Wijk, Alinda
Oudijk en Janine Verkleij.
Specialisten van Medisch Centrum Alkmaar
(MCA) kunnen sinds kort nóg meer informa-
tie uit onderzoeksfoto’s halen. De ingebruik-
name van de zogeheten Digital Lightbox op
de operatiekamers stelt hen in de gelegen-
heid om tegelijkertijd én eventueel gecom-
bineerd onder meer röntgenfoto’s, MRI’s en
CT-scans te bekijken. Daarmee wordt de kans
op eventuele onjuiste interpretatie van de
beelden geminimaliseerd. Het MCA is naar
eigen zeggen het eerste ziekenhuis in de
Benelux dat met dit apparaat werkt.

Met slechts een paar simpele handelingen op
het ‘touch-screen’ kan men op de operatie-
kamer inzoomen op de onderzoeksbeelden
(door ze met de vingers te ‘pakken’, net als op
de iPhone), de foto’s vergroten en over elkaar
heen leggen. “Door bijvoorbeeld beelden van
een CT- en MRI-scan te ‘fuseren’, kan ik exact
zien waar iets zit, hoe groot het is en welke
vorm het heeft”, zegt neurochirurg Tan, motor
achter de aanschaf van de Digital Lightbox.
“Om een voorbeeld te noemen: om te zien
waar de druk op een zenuw zich precies
bevindt (MRI-scan) en hoeveel bot ik moet
weghalen om dat te verhelpen (CT-scan), kan
ik dat op basis van de gecombineerde beel-
den heel nauwkeurig vaststellen. Wat je voor-
heen in je hoofd moest reconstrueren, krijg
je nu aangeleverd. Door de foto’s letterlijk
over elkaar te leggen kunnen we er veel meer
informatie uit halen en kunnen fouten worden
voorkomen.”

Het thema van Elektrotechniek 2009, de
vakbeurs voor installateur en industrie, is
‘Innovatie en Relatie’. Deze vakbeurs wordt
van maandag 28 september tot en met vrijdag
2 oktober gehouden in de Jaarbeurs Utrecht
(hallen zeven tot en met twaalf). In de Zieken-
huiskrant van 16 september wordt hieraan uit-
gebreid aandacht besteed.
Een van de onderwerpen die aan de orde
komen is ‘Elektrotechniek en Veiligheid’.
In hal twaalf is een nieuwe sector ingericht
op het gebied van veiligheid. Hier vinden
bezoekers alle aanbieders op het gebied van
toegangscontrole, veiligheidsproducten, vei-
ligheidskleding en brandbeveiliging. Aan de
beurs is een uitgebreid activiteitenprogramma
gekoppeld. Zo zijn er maandag 28 septem-
ber lezingen en dinsdag 29 september een
forumdiscussie over het thema ‘De elektrische
veiligheid in medisch gebruikte ruimten’. De
lezingen en de forumdiscussie worden gehou-
den in de Croesezaal en beginnen op beide
dagen om 14.00 uur. Voor meer informatie
hierover en voor aanmelding kan men kijken
op www.roukema.info Kijk voor meer infor-
matie over de beurs zelf op:
www.elektrotechniek-online.nl.
Meer informatie uit onderzoeksfoto’s
Vakbeurs Elektrotechniek met uitgebreid
activiteitenprogramma
In tijden van crisis
loont repareren!
18
Advertentie
Nummer 15
2 september 2009
De tweede Zorg Carrière Beurs staat voor de deur. Met nog meer banen, workshops en kansen om interessante werkgevers
persoonlijk te spreken. Maar je kunt er ook loopbaanadvies krijgen en een overzicht van alle opleidingsmogelijkheden
Ben jij toe aan de volgende stap in je zorgcarrière? Dan is dit de gelegenheid om je te oriënteren, informeren, inspireren
of gelijk te solliciteren. Meld je aan op www.zorgcarrierebeurs.nl voor je gratis toegangskaart.
Hij is er weer.
De Zorg Carrière Beurs: 27 & 28 november 2009 Passenger Terminal Amsterdam
Het innerlijke medicijn
(Advertorial)
19
Patiëntenzorg
Nummer 15
2 september 2009
Aangekleed door DeKinderkliniek
Drie maanden lang werkte Cyriel Voogd onder begeleiding hard aan zijn gewicht. Toen hij voor controle op
de Obesitaspoli van DeKinderkliniek (een poliklinisch en dagbehandelingcentrum voor niet-acute tweedelijns
kindergeneeskundige zorg) in Almere kwam, stond hem een verrassing te wachten. Zijn verpleegkundige vertelde
hem dat hij op kosten van DeKinderkliniek een gloednieuwe outfit mocht uitzoeken, omdat hij bijna twintig kilo
was afgevallen en niets meer van zijn kleding paste. En vooral omdat het obesitasteam ontzettend trots op Cyriel
was.
Ziekenhuis Bethesda Hoogeveen startte
in 2007 een zorgvernieuwingsproject,
genaamd ‘Video Interactie Begeleiding op de
Polikliniek’. Het VIB- spreekuur groeit gestaag
en de verwachting is dan ook dat deze manier
van werken een stevige bedding in Ziekenhuis
Bethesda gaat krijgen.
Video Interactie Begeleiding (VIB) is een
begeleidingsvorm die ingezet kan worden bij
preventie en begeleiding van afstemmings-
problemen tussen ouder en kind. Het heeft
als doel de natuurlijke communicatie tussen
ouder en kind weer op gang te brengen of te
herstellen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van
videobeelden. Dit middel wordt vaak ingezet
bij kinderen met eet- en slaapproblemen,
obstipatie en huilgedrag bij baby’s. Interactie
bleek een sleutelwoord om dit soort proble-
men het hoofd te bieden. Jessica Boerema,
pedagogisch medewerker van de kinderafde-
ling, startte in 2007 de opleiding tot video-
interactiebegeleider en kreeg ruimte om het
project in twee jaar op poten te zetten. Inmid-
dels is men 2,5 jaar verder en draait de poli
voor VIB op volle toeren. Op dit moment is
er een tweede pedagogisch medewerker in
opleiding.Als ouders bij de kinderarts op de
polikliniek komen, kan hij hen doorverwij-
zen voor de VIB. De video- interactiebege-
leider belt vervolgens binnen een week om
een afspraak met de ouders te maken voor
een kennismakinggesprek waarbij ook direct
een filmopname wordt gemaakt. Bij baby’s
en kinderen die al op de afdeling verblijven,
komt de video-interactiebegeleider langs voor
een kennismakingsgesprek en wordt er een
afspraak voor het filmen gemaakt. Het filmen
van baby’s gebeurt tijdens de verzorging.
Oudere kinderen worden met hun ouders in
de speelkamer gefilmd. Op een later afgespro-
ken tijdstip worden de beelden met de ouders
bekeken en besproken.
Neonatologie
Ook op de afdeling Neonatologie worden
alle prematuur geboren baby’s jonger dan
35 weken samen met de ouders op de video
gezet. Ouders voelen zich na het zien van film-
fragmenten waarop contact tussen hen en de
baby zichtbaar is, vol vertrouwen om contact
aan te (blijven) gaan. Dit bevordert te ontwik-
keling van de hechting tussen ouder en kind.
En de ouders leren de lichaamstaal van hun
kleine (beter) te duiden, waardoor het minder
spannend wordt om de tere baby te verzorgen
omdat ze weten wat de lichaamstaal betekent
en ze hierop kunnen anticiperen. Daarnaast is
er voor een speciale poli voor veel huilende
baby’s opgezet. De ouders van deze doelgroep
zijn vaak oververmoeid en voelen zich mach-
teloos. Ze hebben alles geprobeerd om het
huilen te stoppen maar niets helpt. Op deze
poli worden ouders en kind direct door de
kinderarts gezien en krijgen meestal binnen
een week begeleiding middels de VIB-metho-
diek. Het streven is om in één tot maximaal
vier gesprekken het gewenste resultaat met
de ouders te bereiken. De link tussen fysieke
klachten en interactie is niet voor iedereen
even duidelijk. Ouders zijn geneigd te denken
dat klachten als bijvoorbeeld obstipatie alleen
met medicijnen op te lossen zijn. Bij dit soort
klachten is vaak een omgangsverandering
tussen ouders en kind ontstaan door de zorgen
van de ouders over het kind of het machteloze
gevoel. VIB helpt om deze omgangsverande-
ring te herstellen en bewijst dat een prettige
omgang met een kind, waarbij het kind zich
gehoord en begrepen voelt, duidelijkheid en
grenzen krijgt aangeboden, even zo belang-
rijk is als medicatie. Door een prettig contact
kan het kind (opnieuw) ontspannen waar-
door de ontlasting op gang komt. De kracht
van de begeleiding schuilt er in dat de ouders
gestimuleerd worden zélf de oplossing in de
beelden te zien. Tevens werkt het goed als zij
worden bekrachtigd in de positieve effecten
van de omgang met hun kind in plaats van
het negatieve te benadrukken. De behoeftes
en signalen van het kind staan centraal. De
video-interactiebegeleider ondersteunt de
ouders hoe zij de zelf verkregen informatie
kunnen integreren in de dagelijks omgang met
hun kind.
Bethesda blij met
videobegeleiding
Jessica Boerema, pedagogisch medewerker van de kinderafdeling, startte in 2007 de opleiding tot video-
interactiebegeleider en kreeg ruimte om het project in twee jaar op poten te zetten.
De Belgische chirurg en psychotherapeut
Thierry Janssen legt uit waarom alternatieve
en complementaire geneeswijzen een po-
sitieve werking kunnen hebben. Hij pleit er-
voor dat mensen hun ‘innerlijke medicijn’,
hun zelfhelend vermogen aanspreken en in
de medische wetenschap nieuwe wegen in-
slaan.
Wereldwijd is er een beweging op gang ge-
komen die pleit voor een samenwerking tus-
sen de reguliere medische wetenschap en de
alternatieve en complementaire geneeskunde.
Steeds meer artsen, therapeuten en patiënten
staan open voor een brede en holistische be-
nadering van gezondheid en ziekte. Volgens
Janssen is de tijd rijp voor de hervorming
van de gezondheidssector tot een moderne
en transparante ‘geïntegreerde geneeskunde’.
Mensen dienen hun eigen verantwoordelijk-
heid voor hun gezondheid te nemen en de
arts en therapeut moeten weer het zelfhelend
vermogen van de patiënt aanspreken. Aan de
hand van heldere praktijkvoorbeelden laat de
auteur zien dat het lichaam sterk beïnvloed
kan worden door de geest en dat fysieke
ongemakken hun uitwerking kunnen hebben
op emoties en gedachten. Hij stelt dat het
‘innerlijke medicijn’, het innerlijk potentieel
van mensen, dé ingang is om het subtiele
evenwicht tussen lichaam en geest in stand
te houden. Het is Janssen gelukt interesse te
wekken voor een nieuwe vorm van genees-
kunde zoals ook door de Wereldgezondheids-
organisatie (WHO) wordt aanbevolen. De
Nederlands talige en niet-medisch geschoolde
lezer echter zal weinig hebben aan de vele
noten achterin het boek en zijn eigen weg
moeten vinden om meer informatie over deze
boeiende materie te verkrijgen.
Het innerlijke medicijn. De weg naar een nieuwe
geneeskunde voor lichaam en geest. Door Thierry
Janssen. Nederlandse vertaling uit het Frans:
Uitgeverij Ten Have, 2009. Paperback, 279 pagina’s,
27,50 euro. ISBN 978 90 79001 11 8.
BIOVAAS
Olivier van Noortlaan 55
3133 AP Vlaardingen
E. biovaas@gmail.com
T: 010 - 43 44 891
I: www.biovaas.nl
Biovaas
is een gepatenteerde wegwerpbare bloemenvaas
van bioplastic (biologisch afbreekbare kunststof)
Wegwerp biovaas gemaakt van honderd
procent biologisch afbreekbaar materiaal
In sommige ziekenhuizen zijn boeketten
bloemen in verband met de hygiëne niet
welkom. Bekend is dat er in een bloemenvaas
nogal wat bacteriën zitten die bij het omspoe-
len van de vaas vrijkomen. Met de komst van
de biovaas is dit probleem opgelost.
De wegwerp biovaas maakt het mogelijk om
de patiënten behalve een bos bloemen ook een
vaas aan te bieden. Deze vaas kan na een week
samen met het boeket de GFT-bak in. Beden-
ker van deze biovaas is Paul Looijé uit Vlaar-
dingen. Deze wegwerpvaas heeft volgens hem
een aantal belangrijke voordelen. De speciale
vaas, die vooralsnog in drie kleuren (zwart,
rood en wit) wordt gemaakt, is van biologisch
afbreekbaar en composteerbaar bioplastic.
Vazen van bioplastic verteren volgens Looijé
binnen vijf tot zeven weken, terwijl vazen van
papier er zo’n veertig jaar over doen. Meer
informatie over de biovaas is te vinden op
www.biovaas.nl.
20
Advertentie
Nummer 15
2 september 2009
ARTSEN DOEN
REVOLUTIONAIRE
ONTDEKKING
NOOIT MEER DIKKER WORDEN.
ARTSEN ONTDEKKEN HORMONEN
OORZAAK OVERGEWICHT.
TLC Benelux - vestigingen Baarn, Budel, Eindhoven, Den Bommel,
N33lOWl|k, PCtt8IO3m & SChCCIl º WWW.tlCU8n8lUx.nl
B8l Cf m3ll vCCI 88n vIl|Ull|v8nO kC8t8lCC8 CCn8Ult: 0800-8522667 admin@tlcbenelux.nl
ARIENA VAN DER REE: “Veel mannen en vrouwen hebben evenals ik het ene na het
andere dieet tevergeefs gevolgd. Ik was gelukkig nog net niet moegestreden, toen ik
een medisch specialist leerde kennen bij het onderzoeksteam van TLC International.
Hij vertelde mij over het individuele dieetprogramma van TLC.
Enthousiast volgde ik mijn persoonlijk programma en verloor 32 kilo in 3 maanden.
Ik weet nu dat mijn eerdere pogingen niet berusten op een gebrek aan doorzettings-
vermogen maar aan onvoldoende inzicht in de werking van het menselijk lichaam”.
Wetenschappers bevestigen:
“zwaarlijvigheid is een
ziekte!”
Overgewicht en zwaarlijvigheid is
een ziekte, een stofwisselingspro-
bleem veroorzaakt door een dis-
balans van 3 hormonen insuline,
serotonine en het groeihormoon.
INTERNATIONAAL MEDISCH TEAM
Een international medisch team (waar-
onder cardiologen, gynaecologen, en-
docrinologen,…) leidde een internati-
onal onderzoek naar overgewicht en
zwaarlijvigheid.
Dit resulteerde tot de opmerkelijke
conclusie dat overgewicht en zwaarlij-
vigheid een ziekte is. Het heeft niets
te maken met een gebrek aan zelfdis-
cipline, maar een stofwisselingspro-
bleem, dat voortkomt uit een verstoord
evenwicht in de hormoonhuishouding.
Het medische team besloot dat de bes-
te manier om dit verstoord evenwicht
te herstellen de voeding was.
Ondertussen zijn talloze vrouwen en
mannen genezen van hun overgewicht en
weer gezond zonder dikker te worden.
Uw voeding is uw medicijn.
DEELNEMEN IS SIMPEL!
Het TLC individuele dieetprogramma is
een pilloze methode om gewicht te ver-
liezen. Allereerst wordt er via uw huis-
arts of laboratorium bloed afgenomen
en een analyse gemaakt. Aan de hand
hiervan stelt het team een persoonlijk
voedingsprogramma samen en legt een
streefgewicht vast. Binnen twee weken
kan met het dieet gestart worden. Een
smakelijk dieet dat afhankelijk van de
waarden bestaat uit bijvoorbeeld vis,
vlees groente, fruit, kaas en yoghurt.
Wie zich hieraan houdt, kan uitkijken
naar een maandelijks gewichtsverlies
tussen de 7 en 10 kilo. Zodra u 1 tot
3 kilo van uw streefgewicht af bent,
wordt opnieuw bloed geprikt en volgt
een stabilisatieprogramma van 20 da-
gen om uw hormonen te stabiliseren,
zodat u na het programma weer nor-
maal kan eten zonder dik te worden.
Tijdens het hele traject worden deelne-
mers aan het voedingsprogramma des-
kundig begeleid.
Geen pillen, geen shakes,
geen injecties...
Uw voedsel is uw medicijn!
Mijn laatste dieet!
Wilt u meer informatie over dit geavanceerde systeem? Vult u dan deze coupon in.
U kunt deze sturen naar antwoordnummer 10248, 2700 VB Zoetermeer of faxen naar 079-593 5009.
Naam: Functie:
Zorginstelling :

Afdeling:

Plaats:

©
A
to
s
M
e
d
ic
a
l A
B
, S
w
e
d
e
n
.
2
0
0
8
0
1
M
C
0
3
3
7
-C
o
N
L
Chirurgisch Navigatiesysteem
Een revolutionair systeem voor endoscopische sinuschirurgie.
Dit systeem werkt op basis van een elektromagnetisch veld, hetgeen
betekent dat u volledige bewegingsvrijheid hebt gedurende de operatie.
Installatie en kalibratie zijn eenvoudig en snel: in minder dan 5 minuten
is het navigatiesysteem gereed voor gebruik. Nauwkeurigheid van dit
systeem is 0,6 mm en de chirurgische instrumentenset is herbruikbaar.
ALLEEN VOOR KNO-APPLICATIES
Dit systeem is onlangs in gebruik genomen door het Universitair
Medisch Centrum Groningen, het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis
Amsterdam, het Mesos Medisch Centrum Utrecht en het St. Lucas
Andreas ziekenhuis in Amsterdam. Daarnaast is dit systeem veel-
vuldig gebruikt tijdens sinusoperaties gedurende een testperiode in
diverse Nederlandse ziekenhuizen en is als zeer positief ervaren.





EENVOUDIG
NAUWKEURIG
GEBRUIK EIGEN INSTRUMENTEN MOGELIJK
ZEER BETAALBAAR
NU beschikbaar:
Otologie applicatie
E-mail:
□ Demonstratie/Proefplaatsing DigiPointeur
□ Brochure DigiPointeur
□ Afspraak met Account Manager
Atos Medical BV • Postbus 574 • 2700 AN Zoetermeer • Tel.: 079 593 5000 • Fax: 079- 593 5009 • E-mail: info.nl@atosmedical.com
(Advertorial)
21
Gezondheid
Nummer 15
2 september 2009
Chirurgische navigatie speciaal voor KNO
Dat nieuwe technologische ontwikkelingen
en medische innovaties hand in hand gaan
wordt wederom bewezen door de ontwik-
keling van chirurgische navigatie. Veilig-
heid en nauwkeurigheid staan hierbij voor
arts en patiënt voorop. In 2007 heeft Atos
Medical deze techniek geïntroduceerd op
de Nederlandse markt. Dit is het eerste
navigatie systeem dat ontwikkeld is door een
KNO-arts speciaal voor KNO-artsen. Atos
Medical is van origine een Zweeds bedrijf
met een uitgebreid internationaal netwerk van
55 exclu sieve distributeurs en negen vestigin-
gen wereldwijd. Het Nederlandse hoofdkan-
toor is gevestigd in Zoetermeer en in 2008 is
een tweede vestiging geopend in Groningen.
Als producent en leverancier van een com-
pleet, innovatief assortiment voor de Keel-
Neus- en Oorheelkunde, leveren wij onder an-
dere stemprotheses, middenoorimplantaten,
chirurgisch instrumentarium, tracheotomie
producten, diverse disposables en medische
apparatuur. Ons doel is om de kwaliteit van
leven voor patiënten te ver beteren en om pro-
ducten te leveren die specialisten een toege-
voegde waarde bieden. De producten en de
deskundigheid van Atos Medical worden ont-
wikkeld in nauwe samenwerking met toon-
aangevende instituten, artsen, onderzoekers,
logopedisten en patiënten overal ter wereld.
Dit alles wordt ondersteund met deskundig
advies, service, educatieve workshops en
seminars. Zo organiseren wij jaarlijks een
cursus voor operatie-assistenten, seminars
voor logopedisten en nationale en internatio-
nale cursussen met live-chirurgie voor KNO-
artsen. Navigeren met de DigiPointeur. Sinds
de introductie in Nederland worden continu
proefplaatsingen georganiseerd in academi-
sche en perifere ziekenhuizen. De ervarin-
gen zijn zeer positief. Het UMC Groningen,
het Mesos Medisch Centrum Utrecht, het
OLVG in Amsterdam en recent het St. Lucas
Andreas Ziekenhuis in Amsterdam hebben de
Digipointeur aangeschaft. Zelfs het landelijke
dagblad Metro heeft hierover gepubliceerd.
Naast de toepassing voor sinuschirurgie is er
sinds kort ook een oorapplicatie beschikbaar.
Hiermee worden middenoorcholesteatomen
en akoestische neuroma gedetecteerd. Deze
nieuwste applicatie is recent getest met goed
resultaat in een aantal Nederlandse zieken-
huizen.
Voor meer informatie kunt u contact opnemen
met ons hoofdkantoor in Zoetermeer: tele-
foon (079) 593 5000, www.atosmedical.com
of info.nl@atosmedical.com.
Onderzoek naar lichttherapie bij huidkanker
De afdeling Dermatologie van het UMC St
Radboud in Nijmegen start deze maand met
een driejarig onderzoek naar de doelmatig-
heid van fotodynamische therapie bij huidkan-
ker. De dermatologen volgen 600 patiënten
gedurende deze periode.
Ze onderzoeken onder meer de kwaliteit van
leven en kosteneffectiviteit ten opzichte van
andere bestaande therapieën, zoals chirurgie.
Een deel van het onderzoek richt zich op de
ontwikkeling van het basaalcelcarcinoom
bij jonge vrouwen. Dit type tumor neemt bij
jonge vrouwen namelijk meer toe, vergeleken
met de toename bij de rest van de bevolking.
ZonMw en het College voor Zorgverzekeraars
(CVZ) heeft, samen met de farmaceutische
industrie, een subsidie van ruim 570.000 euro
toegekend aan dermatoloog Rianne Gerritsen,
die het onderzoek leidt. CVZ besluit na
afronding van het onderzoek of deze vorm
van fotodynamische therapie structureel
wordt toegelaten tot de lijst vergoede dure
geneesmiddelen. Bij fotodynamische therapie
worden kwaadaardige huidcellen extreem ge-
voelig gemaakt voor licht. Dit gebeurt door het
aanbrengen van een speciale crème (methyl
aminolevulinaat, ofwel MAL) op de verdachte
huid. De huid wordt vervolgens belicht, waar-
bij de structuur van de huidkankercellen wordt
aangetast en de cellen afsterven. Na enkele
weken zijn de afgestorven cellen vervangen
door nieuwe, gezonde huidcellen. De therapie
geeft een mooi cosmetisch resultaat en heeft
het minste kans op littekenvorming. Ook is de
behandeling beduidend minder belastend dan
bijvoorbeeld het operatief verwijderen van
een huidtumor, zeker bij patiënten die meer-
dere tumoren ontwikkelen. Fotodynamische
therapie is geschikt bij oppervlakkige huid-
tumoren, zoals het basaalcelcarcinoom en
actinische keratose. De laatste is het vroegste
stadium van een plaveiselcarcinoom en ont-
staat door zonbeschadiging van de huid.
Melanoom
Huidkanker is de meest voorkomende vorm
van kanker in Nederland. Maar liefst een op
de zes Nederlanders krijgt een vorm van huid-
kanker en naar verwachting worden in 2009
zo’n 35.000 huidtumoren vastgesteld. Er zijn
drie veelvoorkomende vormen van huidkan-
ker, waarbij het basaalcelcarcinoom en acti-
nische keratose (zonbeschadiging) het meest
voorkomen. Het melanoom is de meest agres-
sieve vorm. Deze tumor kan in negentig pro-
cent van de gevallen worden genezen, mits op
tijd ontdekt.
Nieuwe kennis over het risico minimale
lymfeklier-uitzaaiingen biedt betere moge-
lijkheden voor genezing. Borstkanker is, mits
in een vroeg stadium vastgesteld, vaak te
genezen. Belangrijk hierbij is om patiënten
met risicofactoren te selecteren voor aan-
vullende behandeling met medicijnen zoals
chemo therapie en/of hormoontherapie. Tot
nu toe was onduidelijk of de aanwezigheid
van micrometastasen of geïsoleerde tumor-
cellen in de lymfeklieren de genezingskans
ongunstig beïnvloeden en dus een selectie-
criterium zouden moeten zijn voor aanvul-
lende behandeling. Onderzoekers, onder lei-
ding van prof. dr. Vivianne Tjan- Heijnen, hoofd
Medische Oncologie van de afdeling Interne
Geneeskunde van het Maastricht Universitair
Medisch Centrum+, tonen aan dat de aan-
wezigheid van micrometastasen of geïsoleer-
de tumorcellen inderdaad de genezingskans
ongunstig beïnvloedt.
Bovendien laten ze zien dat die overlevings-
kans weer gunstig wordt bijgesteld door
aanvullende behandeling met medicijnen.
De resultaten van het onderzoek verschenen
onlangs in het gezaghebbende Amerikaans
tijdschrift The New England Journal of Medi-
cine. Meer dan tien jaar geleden introduceer-
den chirurgen in Nederland de schildwacht-
klierprocedure bij patiënten met een vroeg
stadium borstkanker. De schildwachtklier is
de eerste lymfkeklier waarop het borstweef-
sel draineert. Als deze klier schoon is, is er
geen noodzaak voor aanvullende okselklier-
behandeling. Gedegen onderzoek van deze
klier is dus een voorwaarde om onderbehan-
deling van de oksel te voorkomen. Dit ge-
degen onderzoek door de patholoog, heeft
er echter toe geleid dat tegenwoordig steeds
vaker micrometastasen (uitzaaiingen tussen
0,2 en 2,0 millimeter) en geïsoleerde tumor-
cellen (individuele cellen of tumorcelgroepjes
die kleiner zijn dan 0,2 millimeter) worden
aangetroffen. De vraag is nu: zijn deze kleine
afwijkingen van belang voor de lange termijn
uitkomst? En, moet dan ten tijde van de diag-
nose al aanvullende behandeling met medicij-
nen worden voorgesteld?

Resultaten
De resultaten van de MIRROR-studie (staat
voor ‘Micrometastases and Isolated tumor
cells: Relevant and Robust Or Rubbish’),
laten zien dat micrometastasen en geïsoleerde
tumorcellen geassocieerd zijn met een absolu-
te afname in de vijfjaars ziektevrije overleving
van tien procent. Bij patiënten die na de ope-
ratie met medicijnen waren behandeld, bleek
de prognose met bijna tien procent verbeterd.
”Deze studie geeft resultaten, waar we meteen
wat mee kunnen”, onderstreept de Maas-
trichtse hoogleraar Vivianne Tjan-Heijnen het
belang van het onderzoek. “Het zijn telkens
kleine stapjes vooruit, waardoor we uiteinde-
lijk de toekomstverwachting voor patiënten
met borstkanker steeds verder kunnen ver-
beteren. We hebben uit dit onderzoek geleerd
dat geïsoleerde tumorcellen prognostisch
belangrijk zijn, even belangrijk als microme-
tastasen. Tot op heden werden deze hele kleine
afwijkingen als lymfekliernegatief geclassifi-
ceerd, maar nu hebben we internationaal laten
zien dat deze afwijkingen als lymfeklierposi-
tief moeten worden beschouwd.”
Studie
Voor deze landelijke studie werden meer dan
3.000 patiënten geïdentificeerd die vóór 2006
een schildwachtklierprocedure hadden onder-
gaan. Dat gebeurde via de database van de
Nederlandse Kanker Registratie. Uiteinde-
lijk bleken 2.700 patiënten te voldoen aan
de criteria voor deze studie. Vervolgens wer-
den deze vrouwen ingedeeld in drie groepen:
één groep zonder tumorcellen in de klieren
en zònder aanvullende behandeling, één met
geïsoleerde tumorcellen of micrometastasen
in de klieren zònder aanvullende behandeling,
één groep met geïsoleerde tumorcellen of
micrometastasen in de klieren mèt aanvullen-
de behandeling. De diagnose-, behandel- en
follow-upgegevens van al deze patiënten wer-
den verzameld, met hulp van de registratie-
medewerkers van de regionale kankercentra,
onder aansturing van het Integraal Kanker-
centrum Oost. De stuurgroep telde vertegen-
woordigers uit alle universitaire medische
centra en de categorale kankercentra. De
pathologiecoupes van de schildwachtklieren
zijn allemaal centraal gereviseerd in Utrecht
en Nijmegen. Alle ziekenhuizen in Nederland
hebben deelgenomen aan het onderzoek.
Minimale uitzaaiing
in lymfeklieren
Gedegen onderzoek van de okselklier is een voorwaar-
de om onderbehandeling van de oksel te voorkomen.
Kwaliteitscertificaat voor dialyse
De afdeling dialyse van het Scheper Zieken-
huis in Emmen heeft opnieuw het HKZ-certifi-
caat gekregen.
HKZ staat voor Harmonisatie Kwaliteitsbe-
oordeling in de Zorgsector en geeft aan dat de
dialyseafdeling voldoet aan de kwaliteitseisen
die door de sector zelf, patiënten en overheid
zijn gesteld. Het betekent dat de afdeling goed
georganiseerd is, patiënten centraal stelt en
continu werkt aan optimalisering van de zorg.
De afgelopen jaren is er veel werk verzet om
de kwaliteit van zorg verder te verbeteren en
de organisatie en cultuur verder te optimalise-
ren. Het certificaat geeft aan dat aan alle voor-
waarden is voldaan om deze optimale zorg te
kunnen leveren. Het nieuwe HKZ-certificaat
is drie jaar geldig en zal jaarlijks worden be-
oordeeld.
22
Zorgkalender
Nummer 15
2 september 2009
WIJZER
in de
ZORG
Congressen, seminars, cursussen
AGENDA
Concert- en congresgebouw
de Doelen
Antwoordnummer 1544
3000 WB Rotterdam
telefoon 010 2171700
Comfortabel congresseren en
vergaderen in het hart van Amstelveen
www.congrescentrumamstelveen.nl
info@congrescentrumamstelveen.nl
Tel. +31(020) 6453545
CONGRESCENTRUM AMSTELVEEN
Typeservice Kruger
DE GOUDSE SCHOUWBURG
in het Groene hart van Nederland
Dé ideale locatie voor o.a.
congressen, bedrijfsfeesten
en seminars
Makkelijk bereikbaar met openbaar
vervoer en meer dan 1000
parkeervoorzieningen binnen een
loopafstand van 5 minuten.
Voor meer informatie kijk op
www.goudseschouwburg.nl
of bel: 0182-513353
Tot ziens in
De Goudse Schouwburg!
Dinsdag 15 september
• ‘Prinsjesdagsymposium Werk en verslaving’
• Locatie: Nijmegen, van 09.00 tot 17.15 uur
• Kosten: 305 euro
• Informatie: www.paogheyendael.nl
• Aanmelden: B.Gremmen-vanBergen@paog.umcn.nl
Dinsdag 15 september
• ‘Patiëntveiligheid? Leer van de luchtvaart!’
• Locatie: Aviodrome, Lelystad, van 13.00 tot 17.00 uur.
• Kosten: Vóór 11 augustus 2009 175 euro, na 11 augustus 2009 195 euro
• Meer informatie: www.zorgvisie.nl
Donderdag 17 september
• Symposium ‘Kanker en creativiteit’
• Locatie: Grote Kerk Den Haag
• Organisatie: Stichting Kanker in Beeld en Stichting Care for Cancer
• Meer informatie op www.kankerinbeeld.nl/site/manifestatie/symposium
Maandag 21 september
• Symposium ‘Diagnostiek en preventie van trombose anno 2009’
• Locatie: studiecentrum UMC st Radboud Nijmegen, van 18.00 tot 22.00 uur
• Kosten: zestig euro
• Inschrijven: www.paogheyendael.nl
• Informatie: j.nagengast@paog.umcn.nl
Dinsdag 22 september
• Congres Neurorevalidatie
• Locatie: Jaarbeurs Utrecht
• Kosten: 195 euro
• Inschrijven: www.bsl.nl/neurorevalidatie
Dinsdag 22 september
• ‘Medicatieveiligheid verbeteren in Cure en Care’
• Locatie: Mammoni Mariaplaats 14, Utrecht;
• Kosten: 295 euro (dagdeel), 495 euro (hele dag)
• Informatie: www.medilex.nl
Vrijdag 25 september
• ‘Governance en kwaliteit van zorg, hoe nu verder?’
• Locatie: Congresgebouw Capgemini Nederland BV, Utrecht,
van 09.30 tot 16.00 uur
• Kosten: 345 euro voor Zorgvisie-abonnees en 395 euro voor niet-abonnees.
• Informatie: www.zorgvisie.nl
Maandag 28 september tot vrijdag 2 oktober
• Vakbeurs Elektrotechniek 2009
• Locatie: Jaarbeurs Utrecht (hallen zeven tot en met twaalf)
• Informatie: www.elektrotechniek-online.nl
V E RS CHI J NT GRAT I S T WE E WE KE L I J KS OP WOE NS DAG I N AL L E Z I E KE NHUI Z E N I N NE DE RL AND E N OP I NT E RNE T
Adverteren?
Uw advertentie in een
oplage van 25.000
exemplaren?
Bel voor meer informatie met
Anneke de Pater, 0182 - 322 451

Locatie: Crabethstraat 38-D, 2801 AN te Gouda
Tijd: tijdens kantooruren 08.30 tot 17.00 uur
Deelnemers: maximaal 10 deelnemers
Informatie: Gouda Media Groep,
tel. 0182 - 322 456
Zie ook www.goudamediagroep.nl
Cursusruimte te huur!
www.zorgcarrierebeurs.nl
Zoekt u
personeel?
De eerste was een groot succes.
Daarom organiseren we nu de tweede
Zorg Carrière Beurs! En wel op
27 & 28 november 2009. Schrijf u nu
alvast in én verzeker uzelf van de mooiste
standplaats en de vroegboekkorting.
Bel 06-10770774 of mail naar
info@zorgcarrierebeurs.nl
V E RS CHI J NT GRAT I S T WE E WE KE L I J KS OP WOE NS DAG I N AL L E Z I E KE NHUI Z E N I N NE DE RL AND E N OP I NT E RNE T
Jaargang Ziekenhuiskrant gebundeld
Net als afgelopen jaar zal ook de jaargang 2009
van de Ziekenhuiskrant in een beperkte oplage
gebundeld te koop zijn. Alle nummers worden
met de hand fraai ingebonden en voorzien van
een blauw hard kaft met gouden opdruk.
Ideaal als naslagwerk in de bibliotheek.
De kosten bedragen € 250,- excl. btw maar
inclusief verzendkosten.Voorintekening is
noodzakelijk en zal worden bevestigd met een
aanbetaling van € 100,- ex btw. Levering vindt
plaats in februari 2010. Bestellingen kunnen
worden geplaatst via info@ziekenhuiskrant.nl
gebundeld
Voor mensen die van koken houden en graag
eens willen kennismaken met (onbekende)
biologische producten is er op De Bloemberg
een cursus ‘Biologisch koken’. De Bloem-
berg is de naam van een woonboerderij in het
landelijke Drentse dorpje Veeningen (vlakbij
Meppel). Willemijn Sevens, mede-eigenaar
van de Bloemberg, kookt al jaren biologisch
en wil haar kennis graag overdragen op
anderen.
Natuurlijk worden tijdens de cursus alleen
producten gebruikt die op een natuurlijke
wijze zijn geproduceerd. Er zijn bijvoorbeeld
geen giftige bestrijdingsmiddelen gebruikt
en alleen natuurlijke meststoffen. Maar niet
alleen de omgang met de natuur kan een
goede reden zijn om biologische producten te
gebruiken, ook de smaak is volgens Willemijn
Sevens beter. Neem bijvoorbeeld de uien uit
de natuurwinkel. De smaak daarvan is volgens
haar krachtiger.
Tijdens de workshop, die in totaal vier uur
duurt, staan deze winter vooral veel vergeten
groenten op het menu. Zoals pastinaken, aard-
peren en pompoenen. Willemijn Sevens, die
zelf deze workshop geeft, heeft de recepten
gemaakt en de ingrediënten ingekocht.
Twee aan twee gaan maximaal acht mensen
aan de slag. Ze stellen met elkaar een com-
pleet menu samen. Ondertussen vertelt Wille-
mijn Sevens het een en ander over de achter-
gronden van de biologische producten. Zo laat
ze de deelnemers wat proeven van natuurlijke
zoetmiddelen die gezonder zijn dan geraffi-
neerde suikers. “De meeste mensen kennen
die producten niet en daar laat ik ze graag mee
kennismaken.”
Nadat er met elkaar gekookt is, gaan de cur-
sisten gezellig aan tafel zitten om de resulta-
ten te proeven. Na afloop mogen ze de recep-
ten mee naar huis nemen. De kookcursus, die
meestal tussen 16.00 en 20.00 uur wordt gege-
ven, kost zeventig euro per persoon, inclusief
recepten en ingrediënten. Behalve deze cursus
biedt De Bloemberg ook enkele creatieve cur-
sussen aan, zoals ‘Speksteen bewerken’. Deze
workshops duren vaak enkele dagen. De cur-
sisten kunnen logeren op De Bloemberg, waar
ze volledig worden verzorgd. Als de groep dat
wil, wordt er biologisch gekookt. Kijk voor
meer informatie op www.debloemberg.nl.
Gouda in de ban van jazz
De derde editie van Yes Gouda Jazz vindt
plaats op zaterdag 5 september in de Goudse
Schouwburg. ’s Middags is er een bruisend
programma voor de jeugd met interactieve
jazz workshops en optredens van onder
andere The BiggerBand, Flexible Sound en
leerlingen van het Bonaventura College.
’s Avonds zullen, verdeeld over zo’n zeven
podia, nationaal- en internationaal gelouterde
jazzmusici acte de présence geven.
In de Grote Zaal geeft jazzdiva Laura Fygi
voorlopig haar laatste twee concerten, want
daags na het festival vliegt ze naar
Singapore waar zij de hoofdrol
zal vertolken in de musical Victor
Victoria. Op de overige podia zijn
er optredens van onder andere
Marzio Scholten met Randall
Corson, Margriet Sjoerdsma,
Deborah J. Carter, Swing Twice,
Jam in Progress en BB Three. Met
de timetable, die op de avond zelf
wordt verstrekt, kunnen bezoe-
kers hun eigen ideale jazzavond
samenstellen. Top cateraar Maître
Fréderic biedt een keur aan heer-
lijke hapjes. Tegen het eind van
de avond is er een optreden van
de elfkoppige salsaband ‘Nueva
Caliente’ die een passievolle en
energieke show vol stampende
salsa en meeslepende Merengues brengt.
Tenslotte wordt het festival afgesloten met
een jamsessie, die zal worden ingeluid door
de Goudse pianist Cas Berkhout, waarna
diverse artiesten zullen aanschuiven. Kaarten
voor zowel het middag- als avondprogramma
zijn verkrijgbaar bij de schouwburgkassa.
Toegangsprijs middagprogramma: vijf euro,
kinderen van vijf tot en met zestien jaar:
2,50 euro. Toegangsprijs avondprogramma:
25 euro. Locatie: Goudse Schouwburg. Kijk
voor het volledige programma op:
www.yesgoudajazz.nl.
23
Servicepagina
Nummer 15
2 september 2009
Prijswinnaars Hermitage Amsterdam
Prijswinnaars
toegangskaarten Koningin Juliana Toren
B
Beleef het landgoedgevoel
Nunspeet - Tel. 0341-261016 - www.vennendal.nl - info@vennendal.nl
Centraal gelegen in het midden van het land. Voor
meetings op maat, bruiloften, partijen of een paar
heerlijk romantische dagen.
Charmant & Stijlvol
Landgoedhotel Vennendal
V E RS CHI J NT GRAT I S T WE E WE KE L I J KS OP WOE NS DAG I N AL L E Z I E KE NHUI Z E N I N NE DE RL AND E N OP I NT E RNE T
Adverteren?
Uw advertentie in een
oplage van 25.000
exemplaren?
Bel voor meer informatie met
Anneke de Pater, 0182 - 322 451
Lezersactie
Wil je meer weten over biologisch
koken en het zelf uitproberen?
De Bloemberg organiseert voor
lezers van de Ziekenhuiskrant
een workshop ‘Biologisch koken’
in het mooie Reestdal (Drenthe).
Bij een groep van zeven personen
betaal je voor zes. Op verzoek
kan de workshop ook op lokatie
worden gegeven, neem voor
meer informatie contact op met
Willemijn Sevens (0528) 391 195
info@debloemberg.nl
of kijk op www.debloemberg.nl
Het juiste antwoord was: b. Vrouwen ouder dan vijftig jaar.
De volgende personen krijgen ieder twee toegangskaartjes:
mevrouw Van Tiel uit Alphen aan den Rijn,
mevrouw Van Hemert uit Nootdorp,
de heer Wass uit Leeuwarden,
mevrouw Vis uit Tilburg
en de heer Hoogendoorn uit Hoorn.
Het goede antwoord was: Jul’s Simulator.
De winnaars zijn:
Linda Loontjes uit Terneuzen en P. Verburgh uit Capelle aan den IJssel.
Zij krijgen per persoon twee toegangskaartjes en een informatieboekje toegestuurd.
Dagje uit Madame Tussaud
Biologisch koken op het Drentse platteland
Amsterdam kent veel attracties voor de toerist in eigen land. Een van de top attracties is nog steeds Madame
Tussaud, dat gevestigd is in het centrum op de hoek van de Dam.
Een tafel vol biologische producten.
Jazzdiva Laura Fygi
24
Advertentie
Nummer 15
2 september 2009
Open dag
Glimlachen, hartelijk lachen,
stralend lachen... natuurlijk ook voor u!
Zaterdag
12 september
van 10.00 tot 16.00 uur
Alles wat u wilt weten over:
KLIK protheses
Implantaten
Tanden bleken
Kronen en bruggen
Microscoopbehandeling
Mondhygiëne & preventie
Cosmetische tandheelkunde
www.greenline.info
Locatie: Ronsseweg 551, 2803 ZK Gouda (tegenover Groene Hart Ziekenhuis - Bleuland).