You are on page 1of 9

Osnovni pojmovi evropskih integracija

www.dei.gov.ba > Osnovni pojmovi evropskih integracija > Abeceda evropskih integracija

Acquis communautaire
Acquis communautaire, skraćeno acquis – (naziva se još i naslijeđem Zajednice) skup je prava i obveza koji sve
zemlje članice obvezuju i povezuju unutar Europske unije. On ne predstavlja samo pravo u užem smislu, jer
obuhvaća: sadržaj, načela i političke ciljeve osnivačkih ugovora, zakonodavstvo usvojeno primjenom osnivačkih
ugovora te presuda Suda Evropske zajednice, deklaracije i rezolucije koje je Unija usvojila, mjere koje se odnose
na zajedničku vanjsku i sigurnosnu politiku, mjere koje se odnose na pravosuđe i unutarnje poslove te
međunarodne ugovore koje je Zajednica sklopila kao i ugovore između zemalja članica u području djelovanja
Unije.
Svaka država koja želi postati članicom Evropske unije mora prihvatiti odluke iz osnivačkih ugovora i uskladiti
svoje zakonodavstvo s acquis communautaireom.

Poglavlja Acquis Communautaire

Poglavlje 1 Slobodno kretanje robe
Poglavlje 2 Slobodno kretanje ljudi
Poglavlje 3 Slobodno pružanje usluga
Poglavlje 4 Slobodno kretanje kapitala
Poglavlje 5 Kompanijsko pravo
Poglavlje 6 Politika konkurencije
Poglavlje 7 Poljoprivreda
Poglavlje 8 Ribarstvo
Poglavlje 9 Politika transporta
Poglavlje 10 Oporezivanje
Poglavlje 11 Ekonomska i monetarna unija
Poglavlje 12 Statistika
Poglavlje 13 Socijalna politika i zapošljavanje
Poglavlje 14 Energija
Poglavlje 15 Industrijska politika
Poglavlje 16 Mala i srednja preduzeća
Poglavlje 17 Nauka i istraživanje
Poglavlje 18 Obrazovanje
Poglavlje 19 Telekomunikacije i informaciona tehnologija
Poglavlje 20 Kultura i audio viyuelna politika
Poglavlje 21 Regionalna politika i koordinacija strukturalnih instrumenata
Poglavlje 22 Okolina
Poglavlje 23 Zaštita potrošaća i zdravlja
Poglavlje 24 Saradnja u područijima pravosuđa i unutrašnjih poslova
Poglavlje 25 Carinska unija
Poglavlje 26 Vanjski odnosi
Poglavlje 27 Zajednička sigurnosna i vanjska politika
Poglavlje 28 Finansijska kontrola
Poglavlje 29 Odredbe koje se odnose na finansije i budžet
Poglavlje 30 Institucije
Poglavlje 31 Ostalo

Bijela knjiga
Bijela knjiga je dokumenat kojeg je sačinila Evropska komisija kao dio strategije za pripremu zemalja kandidata
srednje i istočne Evrope za integraciju na unutarnje tržište. To je zapravo vodič pridruženim zemljama srednje i
istočne Evrope u procesu usklađivanja zakonodavstva u području uređenja unutarnjeg tržišta. Taj dokument
obrađuje 22 od ukupno 31 poglavlja propisa sadržanih u acquis communautaireu.

Opširnije o bijeloj knjizi možete naći ovdje!

CARDS - Community Assistance for Reconstruction, Development and Stabilisation
CARDS jest program tehničke pomoći Evropske unije za obnovu, razvoj i stabilizaciju namijenjen Albaniji, Bosni i
Hercegovini, Federalnoj Republici Jugoslaviji, Hrvatskoj, i Makedoniji. Osnovna namjera CARDS programa je
pomoć ovim zemljama u izgradnji institucionalnog, zakonodavnog, privrednog i socijalnog sistema po uzoru na
Evropsku uniju. Uslovi za primanje sredstava iz ovog programa su da zemlja primalac pomoći poštuje
demokratske principe, pravnu državu, prava manjina, te osnovne slobode i principe međunarodnog prava.

Prema regulativi Vijeća Evropske unije 2666/2000 sredstva iz CARDS programa prvenstveno su namijenjena za:
- obnovu te povratak izbjeglica u regiji,
- stvaranje institucionalnog i zakonodavnog okvira koji će poduprijeti: demokratiju, pravnu državu te poštivanje
ljudskih prava i prava manjina, pomirenje i konsolidaciju civilnog društva, nezavisnost medija i jačanje prava i
mjera za prevenciju organiziranog kriminala,
- održiv ekonomski razvoj i reforme usmjerene prema privrednoj reformi,
- društveni razvoj, s posebnim naglaskom na smanjenje siromaštva, jednakost polova, obrazovanje i stručno
usavršavanje/obuku, i obnovu okoliša,
- razvoj užih veza između zemalja koje primaju pomić, između njih i Evropske unije te između njih i zemalja
kandidata za članstvo u EU, u koordinaciji sa drugim instrumentima za prekograničnu, transnacionalnu i
regionalnu prekograničnu saradnju sa zemljama koje nisu članice EU, te
- promociju regionalne, transnacionalne, prekogranične i međuregionalne saradnje među zemljama koje primaju
pomoć te između njih i Evropske unije.
Program CARDS jedan je od temeljnih doprinosa Procesu stabilizacije i pridruživanja usmjeren ka izgradnji
institucionalnog, zakonodavnog, ekonomskog i socijalnog sklopa u gore navedenim zemljama, po uzoru na isti u
Evropskoj uniji te promicanje tržišne ekonomije. Temeljni preduvjeti za primanje tog programa su da zemlja
primalac programa poštuje demokratske principe, pravnu državu, ljudska prava i prava manjina, te osnovne
slobode i principe međunarodnog prava. Njegova temeljna namjena jest podrška za učešće tih zemalja u Procesu
stabilizacije i pridruživanja.

CARDS i Bosna i Hercegovina
U Bosni i Hercegovini za koordinaciju CARDS programa zaduženo je Direkcija za evropske integracije. Pomoć se
dodjeljuje isključivo za unaprijed isplanirane i razrađene programe/projekte, na temelju natječajne procedure
Evropske komisije. Da bi se postigla pravilna raspodjela i što veća iskorištenost dodijeljenih sredstava, od
iznimnog je značaja pravilna priprema i provedba programa i projekata određenih za financiranje sredstvima iz
CARDS-a. Provedba programa vrši se u skladu sa standardnim procedurama Evropske komisije.

U prvoj fazi provedbe CARDS programa utvrđuju se prioriteti Bosne i Hercegovine za provođenje istog programa,
kao i područja u kojima Evropska komisija želi djelovati. U toku je izrada temeljnih dokumenata za provođenje
programa CARDS u BiH. Osnovni dokument je Okvirna strategija za BiH za razdoblje 2001-2006. godine
(dokument Evropske komisije) kojim se određuju ciljevi programa i identificiraju prioritetna područja. Ta se
strategija zatim u suradnji s bosanskohercegovackim državnim tijelima podrobnije razrađuje u trogodišnjem
programu i, napokon, jednogodišnjem planu aktivnosti, u kojem se pristupa odabiru konkretnih projektnih ideja za
prethodno određena područja.

Nakon izrade jednogodišnjeg plana i identifikacije konkretnih ideja pristupa se formulaciji projekata. Izrađuje se
tzv. sažetak projekta koji sadrži osnovne informacije i opis projekta, opis ciljeva, budžet projekta, razrađuje
postojeći institucionalni okvir za njegovu provedbu i mehanizme za implementaciju. Sažetku projekta dodaje se i
tzv. logička matrica, šematski opis projekta koji olakšava praćenje provedbe i evaluaciju projekta.

Programiranje za CARDS vrši se u Općoj upravi za vanjske poslove Europske komisije kroz suradnju s DEI i
drugim resornim ministarstvima.

Nakon što se postigne konačni dogovor o modalitetima provedbe projekta, BiH i Europska komisija potpisuju
financijski memorandum, nakon čega je projekt spreman za implementaciju. Prije same implementacije, Evropska
komisija, Ured za saradnju Europe Aid sastavlja konačan tzv. opis projekta (Terms of Reference) koji sadrži
detaljne upute o projektu prije početka natječajne procedure.

Ured za suradnju EuropeAid objavljuje natječaje i osnovne informacije o objavljivanju natječaja na svojim Internet
stranicama i u Službenom glasilu Europskih zajednica – Serija C ( Official Journal of the European Communities –
C Series). Na natječaj se mogu javiti pravne osobe iz zemalja članica EU, zemalja korisnika CARDS programa,
zemalja korisnika PHARE programa, Turske, Cipra i Malte.

Nakon završetka natječajne procedure i izbora izvođača, projekt se pokreće i izvodi, te se prati njegova provedba.
Napokon, kad se provedba projekta privede kraju, procjenjuje se njegova učinkovitost, o tome se izvještava
Evropska komisija, i sastavljaju se upute o izvođenju sličnih projekata u budućnosti.

Ekonomska i monetarna unija
Ekonomska i monetarna unija (EMU) proces je kojim zemlje članice Evropske unije usklađuju svoje ekonomske i
monetarne politike s krajnjim ciljem usvajanja jedinstvene valute – eura. Sam proces stvaranja EMU odvijao se u
tri faze. U prvoj je fazi (1990.-1993.) cilj bio osigurati slobodno kretanje kapitala i ostvariti koordinaciju ekonomske
politike te uže saadnje između centaln banaka; u drugoj fazi (1994.-1998.) cilj je bilo približavanje ekonomskih i
monetarnih politika zemalja članica (kako bi se osigurala stabilnost cijena i stabilne javne financije); cilj treće faze
(od siječnja 1999.) bilo je osnivanje Evropske centralne banke, utvrđivanje tečaja i uvođenje jedinstvene valute.
Ugovorom iz Maastrichta (usvojenim 1993.) u potpunosti je razrađen cilj postizanja monetarne unije te metode i
vremenski okvir njezina stvaranja. Za provedbu evropske monetarne politike zadužena je Europska centralna
banka (European Central Bank). Euro
Euro je jedinstvena valuta koju je 1. siječnja 1999. godine prihvatilo 11 zemalja članica Evropske unije (Austrija,
Belgija, Finska, Francuska, Irska, Italija Luksemburg, Nizozemska, Njemačka , Portugal i Španjolska) s krajnjim
ciljem potpunog ukidanja nacionalnih valuta. Danska i Velika Britanija koristile su pravo ostajanja izvan “euro
zone”(prema Ugovoru iz Maastrichta), a Grčka i Švedska nisu zadovoljile kriterije konvergencije do gore
spomenutog datuma. Grčka je naknadno zadovoljivši navedene kriterije ušla u euro zonu 2001. godine. Uvođenje
eura kao jedinstvene valute u Evropskoj uniji treća je faza Ekonomske i monetarne unije. Potpuna zamjena
nacionalnih valuta zemalja euro-zone s novčanicama i kovanicama eura predviđena je za kraj februara 2002.
godine. Nakon toga datuma nacionalne će se valute moći mijenjati u centralnoj banci te nacionalne valute.

Evropska Unija
EU je rezultat procesa saradnje i integracije koji je 1951. godine započelo šest evropskih zemalja: Belgija,
Njemačka, Francuska, Italija, Luksemburg i Nizozemska. Nakon skoro pedeset godina, kroz četiri vala proširenja,
Uniji su pristupile 1973. Danska, Irska, i Ujedinjeno Kraljevstvo, 1983. Grčka, 1986. Portugal i Španjolska te 1995.
Austrija, Finska i Švedska. EU danas ima petnaest zemalja članica i priprema se za peto proširenje na zemlje
Srednje i Južne Evrope te baltičke zemlje.

Pojam Evropske unije uveden je Ugovorom iz Maastrichta koji je potpisan 7. februara 1992. godine. Temeljni
ciljevi Evropske unije su:

- postizanje ekonomskog rasta i društvenog napretka,
- stvaranje prostora bez unutrašnjih granica,
- poštivanje normi zaštite okoline,
- povečanje zaposlenosti i socijalne sigurnosti i
- povečanje životnog standarda i kvaliteta života.

Institucije Evropske unije su:

- Evropsko vijeće,
- Vijeće EU,
- Evropska komisija,
- Evropski parlament,
- Evropski sud pravde,
- Ekonomski i socijalni komitet,
- Komitet regija,
- Revizorski sud,
- Evropska centralna banka i
- Evropska investicijska banka.

- Europsko vijeće pojam je koji je nastao u praksi i koji je potom utemeljen Jedinstvenim europskim aktom (Single
European Act, 1986. godine). Čelnici država ili vlada zemalja Europske unije sastaju se najmanje dva puta u
godini zajedno s predsjednikom Europske komisije kako bi raspravljali o pitanjima bitnim za Uniju.

- Vijeće Evropske unije (u tekstovima često Vijeće ili Vijeće ministara) najvažnije je tijelo Europske unije koje
donosi odluke. Članovi Vijeća su resorni ministri petnaest zemalja članica, koji se sastaju ovisno o temi o kojoj se
raspravlja na Vijeću: vanjski poslovi, poljoprivreda, industrija i slično. Bez obzira na različit sektorski sastav
ministara Vijeća, koji ovisi o temi o kojoj se raspravlja, Vijeće djeluje kao jedinstvena institucija. Svaka zemlja
članica predsjeda Vijećem šest mjeseci. Ugovorom iz Amsterdama glavni tajnik Vijeća djeluje kao visoki
predstavnik za zajedničku vanjsku i sigurnosnu politiku, a u radu mu pomaže njegov zamjenik kojeg izabire Vijeće
jednoglasnom odlukom i koji je odgovoran za rad glavnoga sekreterijata Vijeća.

- Evropska komisija je jedna od pet temeljnih i ujedno najveća institucija EU, koja ima ovlasti inicijative, provedbe,
upravljanja i kontrole. Ona osigurava provedbu osnivačkih ugovora Zajednice. Komisija je sastavljena od 20
članova (po dva iz Francuske, Njemačke, Italije, Španije i Velike Britanije te po jedan član iz ostalih zemalja).
Članove Komisije sporazumno dogovaraju zemlje članice, a potvrđuje ih Evropski parlament kojem je Komisija
odgovorna. Mandat članova Komisije traje 5 godina.
- Sud pravde osigurava istovjetnu primjenu i interpretaciju zakona Zajednice. Njegove su ovlasti u sporovima koje
uključuju zemlje članice, institucije EU, poduzeća i osobe.

- Revizorski sud je nezavisna institucija Unije koja se brine za zakonitost prihoda i rashoda Unije te za financijsko
upravljanje budžetom EU.

- Evropski ekonomski i socijalni odbor predstavlja mišljenja i interese organiziranog civilnog društva prema
Komisiji, Vijeću i Evropskom parlamentu. Odbor je savjetodavno tijelo čije se mišljenje mora tražiti u pitanjima
ekonomske i socijalne politike. Također, Odbor i sam izdaje mišljenja u stvarima koje smatra važnim.

- Komitet regija osigurava zastupljenost i poštivanje interesa regionalnih i lokalnih tijela u sklopu Unije. Ono je
također savjetodavno tijelo čije se mišljenje mora zatražiti u pitanjima regionalne politike, politike zaštite okoliša i
obrazovanja. Sastavljen je od predstavnika regionalnih i lokalnih vlasti.

- Evropski parlament je predstavničko tijelo 370 miliona stanovnika Evropske unije. Zastupnici u Parlamentu biraju
se izravnim glasanjem još od 1979. godine, a broj zastupnika koji se biraju u pojedinoj zemlji članici razmjeran je
udjelu stanovnika te zemlje u ukupnom broju stanovnika EU. Trenutačno Evropski parlament broji 626 zastupnika
i njegove su ovlasti sljedeće: razmatranje prijedloga Komisije, sudjelovanje u donošenju propisa putem postupka
suodlučivanja s Vijećem Evropske unije, imenovanje i razrješenje članova Komisije, pravo upita vezanih za rad
Komisije i Vijeća Evropske unije, podjela ovlasti u donošenju godišnjeg budžeta i nadziranje (zajedno s Vijećem)
njegove implementacije.

- Evropska centralna banka postavlja te provodi evropsku monetarnu politiku te osigurava funkcioniranje platnih
sistema u Uniji

- Evropska investicijska banka predstavlja financijsku instituciju Evropske unije ustrojena Rimskim ugovorom. Cilj
ove institucije jeste doprinos procesu integracije, uravnoteženom razvoju te socijalnoj koheziji zemalja članica
kroz osiguravanje dugoročnih financijskih sredstava za određene kapitalne projekte.

- Bosna i Hercegovina i Evropska unija
Nakon što je Bosna i Hercegovina u februaru 2000. godine Evropskoj uniji prezentirala svoj zahtjev za
otpočinjanje izrade Studije izvodljivosti za početak pregovora sa BiH o zaključenju Ugovora o stabilizaciji i
pridruživanju (Stabilization and Association Agreement), u Sarajevu je 09. marta 2000. godine prezentirana Mapa
puta. Ovaj dokumenat sadrži 18 uslova koje BiH treba ispuniti prije otpočinjanja izrade Stdije izvodljivosti. Nakon
toga se ulazi u process stabilizacije i pridruživanja te se potpisuje Sporazum o Stabilizaciji i pridruživanju koji vodi
BiH bliže punopravnom članstvu u Evropskoj uniji.

Predsjedništvo Bosne i Hercegovine je 6. aprila 2000. godine prihvatilo uslove Evropske unije sadržane u Mapi
puta i naložilo odgovarajućim institucijama u BiH i entitetima njihovu implementaciju. Mapa puta je podjeljena u tri
podgrupe uslova i to politički, ekonomski i uslovi iz oblasti demokratije, ljudskih prava i vladavine zakona. O
realizaciji ovih uslova opširnije u EU-BiH Konsultativno radno tijelo (EU-BiH Consultative Task Force).

Sve aktivnosti u vezi realizacije uslova iz Mape puta odvijaju se kroz redovne sastanke EU/BiH CTF-a u čiji rad su
uključeni predstavnici relevantnih državnih i entitetskih ministarstava. Sastanke CTF-a koordiniraju predstavnici
Delegacije Evropske komisije i Direkcije za evropske integracije BiH.

Evropski sporazum
specifičan tip Sporazuma o pridruživanju, koji se zaključuje između EU i zemalja centralne i istočne Evrope
(CEEC). Cilj mu je da pripremi pridružene zemlje za buduće članstvo u Evropskoj uniji; bazira se na poštivanju
ljudskih prava, demokraciji, vladavini prava te tržišnoj ekonomiji, putem postupne uspostave slobodne trgovine
između EU i CEEC zemalja.

Ovaj tip sporazuma se zaključuje na neograničeno vrijeme, i sastoji se od brojnih elemenata, od kojih su najbitniji
slijedeći:

¨ Politički aspekt, koji uključuje bilateralne i multilateralne konzultacije po bilo kojem pitanju od zajedničkog
interesa;
¨ Trgovinski aspekt, u nakani uspostavljanja zone slobodne trgovine;
¨ Ekonomski, kulturna i financijska suradnja;
¨ Usuglašavanje zakonodavstva, sa posebnim naglaskom na intelektualno vlasništvo i konkurenciju.

Evropski sporazum podrazumijeva povećanu ulogu predpristupne strategije, te podrazumijeva pojačani
monitoring općeg progresa u zemljama kandidatima.

Kriteriji konvergencije
Kriteriji konvergencije predstavljaju ekonomske uvjete utvrđene Ugovorom iz Maastrichta, kojima se procjenjuje
spremnost zemalja EU za sudjelovanje u Ekonomskoj i monetarnoj uniji. To su sljedeća četiri kriterija:
(1) visok stupanj cjenovne stabilnosti - stopa inflacije ne smije biti viša od 1,5 % u odnosu na stopu inflacije u prve
tri zemlje s najstabilnijim cijenama;
(2) smanjenje prekomjernog javnog duga (do 3% BDP) i proračunskog deficita (do 60% BDP);
(3) postizanje stabilnog tečaja;
(4) prosječne nominalne dugoročne kamatne stope ne smiju biti više od 2 % u odnosu na kamatne stope triju
zemalja Unije s najnižom stopom inflacije.
Navedeni kriteriji poznati su i pod nazivom Kriteriji iz Maastrichta

Nepromjenjive stope konverzije za zemlje Euro zone fiksno su utvrđene 1999. godine (osim za Grčku koja je
postala članicom Euro zone 1. siječnja 2001.). Otada, 1 euro iznosi:

- BEF 40.3399 (belgijski franak)
- DEM 1.95583 (njemačka marka)
- ESP 166.386 (španjolska peseta)
- FRF 6.55957 (francuski franak)
- IEP .787564 (irska funta)
- ITL 1936.27 (talijanska lira)
- LUF 40.3399 (luksemburški franak)
- NLG 2.20371 (nizozemski gulden)
- ATS 13.7603 (austrijski šiling)
- PTE 200.482 (portugalski eskudo)
- FIM 5.94573 (finska marka)
- GRD 340.750 (grčka drahma)

Raspored usvajanja eura:

1. 1. 1999. Uvođenje eura kao valute
1.1. 1999 – 31. 12. 2001. Prijelazni period
1. 1. 2002. – najkasnije do 28. 2. 2002. Period cirkuliranja nacionalnih valuta i eura
28. 2. 2002 nadalje Euro postaje jedinstvena valuta

Zemlje kandidati za članstvo u Evropskoj uniji morat će zadovoljiti kriterije konvergencije baš kao i postojeće
članice Euro zone. To znači da će po ulasku u EU, još najmanje dvije godine te zemlje zadržati vlastite valute.
Nakon što dvije godine neprekidno budu udovoljavale kriterijima konvergencije te će zemlje moći usvojiti euro i
time postati članice Euro zone.

Pakt stabilnosti
je politička inicijativa za podršku zemljama jugoistočne Evrope u njihovim naporima da ojačaju mir, razviju
demokratiju, poštuju ljudska prava i obezbijede ekonomski prosperitet, a sve u cilju postizanja stabilnosti u cijelom
regionu. Osnivanje Pakta stabilnosti je inicirala Evropska Unija u junu 1999. godine, a zvanično je osnovan na
Samitu šefova zemalja i vlada Evrope, Kanade, Japana i SAD-a, održanog 30. jula 1999. u Sarajevu.

Ciljevi Pakta stabilnosti su: povećanje regionalne integracije i saradnje, ubrzanje ekonomskog razvoja, održanje
stabilnog mira i lansiranje procesa stabilizacije i pridruživanja Evropske Unije sa zemljama regiona. Kroz
navedene ciljeve Pakta, Evropska Unija je izrazila svoj strateški pristup prema zemljama jugoistočne Evrope.

Članice Pakta stabilnosti su: Albanija, Bosna i Hercegovina, Bugarska, Hrvatska, Rumunija, Makedonija, SR
Jugoslavija, Moldavija, Mađarska, Slovenija, Turska, Grčka, sve članice grupe G-8, međunarodne i druge
organizacije aktivne u regionu. Prvih osam zemalja su glavni fokus regionalne strategije i one su zemlje primaoci
pomoći.

Zemlje članice PS se obavezuju na saradnju u sljedećem:

-sprečavanju i zaustavljanju tenzija i kriza, kao preduslova za dugotrajnu stabilnost,
-razvijanju demokratskog političkog procesa, zasnovanog na slobodnim izborima, poštivanju zakona i ljudskih
prava i sloboda,
-kreiranju dobrosusjedskih odnosa,
-očuvanju multinacionalne i multietničke različitosti zamalja u regionu i zaštiti manjina,
-stvaranju uslova za tržišnu ekonomiju, koja uključuje i privatizaciju,
-borbi protiv organizovanog kriminala, korupcije i terorizma i svih vidova kriminalnih aktivnosti,
-povratku izbjeglih i raseljenih osoba.

Zemlje članice PS imaju obavezu da obezbjede finansijsku, tehničku i političku podršku programu reformi i
regionalnih inicijativa.

U sklopu organizacione stukture PS provodi i koordinira svoje aktivnosti putem Regionalnog stola, kao
najvažnijeg upravljačkog tijela Pakta. Regionalni sto koordinira aktivnosti među tri Radna stola:

- Radni sto I – demokratizacija i ljudska prava;
- Radni sto II – ekonomska obnova, razvoj i saradnja i
- Radni sto III – sigurnosna pitanja.

Radni sto I obuhvata aktivnosti demokratizacije i zaštite ljudskih prava, uključujući pravo na pripadnost
nacionalnim manjinama; slobodnih i nezavisnih medija; izgradnje civilnog društva; vladavine prava i primjene
zakona; izgradnje institucija i efikasne administracije te zaštite i povratka izbjeglih i raseljenih lica.

Aktivnosti Radnog stola I se realizuju putem sedam radnih grupa: Ljudska prava i manjine, Lokalna uprava i javna
administracija, Mediji, Obrazovanje i mladi, Parlamentarna razmjena, Jednakost polova i Povratak izbjeglih i
raseljenih osoba.

Na četvrtom Plenarnom sastanku Radnog stola I, održanom u maju 2001.godine, određeni su prioritetna područja
djelovanja: pitanja povratka, mediji, međuetnički dijalog i prekogranična saradnja i obrazovanje i mladi.

Radni sto II koncentriše svoje aktivnosti na ekonomsku obnovu, razvoj i saradnju, koja uključuje ekonomsku
saradnju zemalja u regionu i između regiona, Evrope i svijeta, promociju zona slobodne trgovine, direktnih stranih
investicija, prekograničnog prometa, snadbijevanje energijom, deregulacija i javnost i slično.

Najvažnije oblasti u okviru Radnog stola II su: Uklanjanje barijera u trgovini, Infrastruktura, Ekonomske reforme i
razvoj preduzeća, Vijeće za poslovne savjete (BAC), Zaštita okoliša, Socijalna kohezija i Inicijativa eSEEurope
(Razvoj strukture informacione tehnologije).

Aktivnosti Radnog stola III su unapređenje povjerenja i saradnje zemalja jugioistočne Evrope na području
odbrane, unutrašnjih poslova i pravosuđa. Radni sto III je koncipiran na način da su oformljena dva podstola:
Podsto za pitanja odbrane i sigurnosti i Podsto za pitanja pravosuđa i unutrašnjih poslova.

U okviru prvog podstola pokrenute su aktivnosti oko procesa humanitarnog razminiranja, kontrole i sakupljanja
naoružanja, prevencije i spremnosti od svih oblika katastrofa, reforme sistema odbrane i poboljšanja vojne
saradnje. Unutar drugog podstola pokrenute su aktivnosti oko borbe protiv korupcije, organizovanog kriminala,
trgovine ljudskim bićima, azila i migracije, regionalne saradnje na polju unutrašnjih poslova.

Na prvoj Regionalnoj donatorskoj konferenciji održanoj u martu 2000, međunaodna donatorska zajednica,
obećala je obezbjediti sredstva za 244 projekta u vrijednosti od 2.4 biliona eura. Ovaj paket projekata se
implementira u okviru sva tri radna stola i poznat je pod nazivom Paket za brzi početak.

Bosna i Hercegovina je zemlja članica Pakta stabilnosti i spada u grupu zemalja primaoca pomoći. Kao članica
Pakta, BiH imenuje svog nacionalnog koordinatora, čiji je zadatak da koordinira cjelokupne aktivnosti vezane za
Pakt stabilnosti. Unutar Direkcije za evropske integracije formiran je Sektor za koordinaciju sa Paktom stabilnosti
koji ima tri odjeljenja za saradnju sa svakim od Radnih stolova. Učešće BiH unutar Pakta stabilnosti predstavljeno
je posebnim tematskim prilogom na web stranici.

Kancelarija Specijalnog koordinatora Pakta stabilnosti za JIE

50 Rue Wiertz-1050 Brussels – Belgium
Tel: + 322 401 87 01
Fax: + 322 401 87 12
www.stabilitypact.org

Pregovori o pristupanju
obično se dešavaju kao serija bilateralnih međuvladinih konferencija između svake države kandidata i svake
države članice EU, pri čemu se sastaju ministri svakih 6 mjeseci. Na osnovu toga se definiraju zahtjevi, koje
država kandidat mora da ispuni u usvajanju, impementiranju i sprovođenju Acquis-a sa vremenskim rokovima.
Tempo pregovora zavisi od pripremljenosti države kandidata i kompleksnosti razriješenih problema.

Pristupni kriteriji
ili kako ih često nazivaju Kopenhagenški kriteriji jer su ustanovljeni tokom sastanka Evropskog Vijeća u
Kopenhagenu, 1993, koje zemlje kandidati moraju ispuniti da bi stekli pravo za punopravno članstvo u EU. Ovi
kriteriji su podjeljeniu tri grupe:

- Politički kriteriji: stabilne institucije, koje garantiraju demokratiju, vladavina prava, ljudska prava i poštovanje
prava manjina,
- Ekonomski kriteriji: funkcioniranje tržišne privrede
- Ostali kriteriji: prvenstveno se odnose na sposobnost države da prihvati Acquis Zajednice.

Čak i ako država ispuni sve zahtjeve pred nju postavljene, Unija zadržava pravo da odluči kada i da li će prihvatiti
nove članove.

Pristupno partnerstvo
Ovakvo partnerstvo zaključeno između zemlje kanididata i Vijeća EU mobilizira sve vrste pomoći koje nudi
Zajednica, što obuhvata sve neophodne akcije pri pripremi za članstvo, posebno u usvajanju Acquis
Communautaire u nacionalnu zbirku zakonskih akata.

Proces stabilizacije i pridruživanja
je strategija Evropske unije prema zemljama jugoistočne Evrope, koja uključuje šest elemenata:

1. Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju, kao novu vrstu ugovornih odnosa,
2. razvoj postojećih ekonomskih i trgovinskih odnosa sa regijom i unutar regije,
3. program CARDS, pomoć Unije za obnovu, razvoj i stabilizaciju,
4. povećanu pomoć za demokratizaciju, razvoj civilnog društva, obrazovanje i izgradnju institucija,
5. korištenje mogućnosti za saradnju u raznim područijima, uključujući pravosuđe i unutrašnje poslove i
6. razvoj političkog dijaloga, uključujući i politički dijalog na regionalnoj osnovi.

Proširenje evropske unije
predstavlja jedan od najvećih izazova za EU jer bi se broj država članica trebao udvostručiti. Povećanje
sigurnosti, stabilnosti i blagostanja su neki od glavnih ciljeva proširenja Unije. Ugovorom iz Nice, potpisanim 26.
februara 2001. godine, definiraju se institucije i odnosi koji će vrijediti nakon priključenja prvih zemalja članica
(Češka Republika, Estonija, Mađarska, Poljska i Slovenija)

Uslovi punopravnog članstva u Evropskoj uniji za zemlje u južnoj i srednjoj Evrope te baltičke zemlje definirani su
na sastanku čelnika država EU u Kopenhagenu 1993. godine. Sljedeći politički i ekonomski uslovi su poznati kao
Kriteriji iz Kopenhagena:

- uspostavljanje i stabilnost institucija koje osiguravaju demokratiju, pravnu državu, poštivanje ljudskih prava i
prava manjina,
- postojanje tržišne ekonomije
- sposobnost preduzeća da izdrže tržišni pritisak u EU i
- sposobnost preuzimanja obaveza koje proizilaze iz članstva uključujući provedbu ciljeva ekonomske,
političke i monetarne unije.

Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju
ima za cilj razvijanje političkog dijaloga između EU i zemlje potpisnice Sporazuma. Nakon potpisivanja
Sporazuma isti se ratificira u parlamentu zemlje potpisnice, Evropskom parlamentu te parlamentima zemalja
članica EU:

Internet adresa: http://www.europa.eu.int

Studija izvodljivosti
Studija koja se radi o potencijalnoj državi za kandidatski status, sa ciljem ustanovljavanja, da li je moguće
zaključiti Sporazum o stabiliziranju i pridruživanju.

Troika
Troika se sastoji od predstavnika zemlje članice koja trenutačno predsjeda Vijećem Evropske unije, zemlje
članice koja mu je predsjedala prethodnih šest mjeseci te zemlje članice koja će mu biti na čelu u idućih šest
mjeseci. Troiki obično pomaže i predstavnik Komisije, i taj sastav predstavlja Uniju u vanjskim odnosima. Taj
izvorni sastav Troike izmijenjen je Ugovorom iz Amsterdama. Dogovoreno je da će predstavnik predsjedavajuće
zemlje članice biti u pratnji glavnog tajnika Vijeća, koji će biti u funkciji visokog predstavnika za vanjsku i
sigurnosnu politiku, i predstavnika zemlje članice koja će u idućih šest mjeseci predsjedati Vijećem EU.

Vijeće Evrope
Vijeće Evrope je međuvladina, međunarodna organizacija osnovana 5.maja 1949.god.Vijeće je osnovalo deset
evropskih zemalja a danas ova organizacija broji 43 zemlje, sa sjedištem u Strasbourg-u. Pod okriljem Vijeća
Evrope živi oko 800 miliona ljudi od obala Atlantika do dalekog istoka Ruske Federacije.

Vijeće Evrope je trebalo da doprinese političkoj i moralnoj rekonstrukciji Kontinenta po okončanju II Svjetskog
rata, promovirajući duh pomirenja,uzajamnog povjerenja i saradnje, njegujući ideale i principe koji su njihovo
zajedničko nasljeđe, sa svim različitostima i pomažući njihov ekonomski i socijalni progres.

Svaka evropska zemlja može biti pozvana da bude član Vijeća Evrope pod uslovom da prihvata principe
vladavine prava i da na svom jurisdikcijskom području obezbijedi da sva lica uživaju ljudska prava i temeljne
slobode, te iskreno i efikasno sarađuje na realizaciji ciljeva Vijeća Evrope.

Sa dramatičnim promjenama u istočnoj i srednjoj Evropi krajem 1980. godine Vijeće Evrope postaje glavni
oslonac za napore onih zemalja koje teže ka demokratskim društvima i poštovanju ljudskih prava.

Glavni ciljevi
-zaštita ljudskih prava, parlamentarne demokratije i vladavine prava
-promicanje svijesti o evropskom identitetu i razvoj razumijevanja između ljudi različitih kultura
-razvoj širokog spektra evropskih ugovora kako bi zemlje članice standardizovale socijalnu i pravnu praksu
-iznalaženje rješenja za probleme sa kojima se suočava evropsko društvo
-jačanje demokratske stabilnosti Evrope podupirući političke, pravne i ustavne reforme

Aktivnosti VE pokrivaju sva glavna pitanja s kojima se susreće evropsko društvo sem odbrane. Područja
djelovanja su ljudska prava, mediji, pravna saradnja, socijalna i ekonomska pitanja, zdravstvo, obrazovanje,
kultura, sport, omladina, lokalna demokratija, prekogranična saradnja, okoliš i regionalno planiranje.

Od 1989. godine glavne preokupacije Vijeća Evrope su:

-djelovanje kao političkog oslonca i čuvara ljudskih prava u postkomunističkim evropskim demokratijama
-pomoć zemljama srednje i istočne Evrope u izvršavanju i konsolidovanju političkih, pravnih i ustavnih reformi
paralelno sa konomskim reformama
-transfer znanja u područjima kao što su ljudska prava, lokalna demokratija, obrazovanje, kultura, okoliš ...

Ciljevi i aktivnosti Vijeća Evropeostvaruje kroz svoje organe raspravljajući pitanja od zajedničkog interesa,
usvajanjem određenih dokumenata i zajedničkim akcijama.

Struktura VE
- Komitet ministara je organ koji donosi i provodi odluke u Vijeću Evrope. Komitet čine ministri inostranih poslova
zemalja članica. Ministri se sastaju najmanje dva puta godišnje dok se njihovi zamjenici sastaju dva puta
mjesečno i imaju iste kompetencije kao i ministri. Komitet ministara usvaja godišnji program međuvladinih
aktivnosti, odlučuje o aktivnostima Parlamentarne skupštine (po njenim preporukama), kao i aktivnostima lokalnih
i regionalnih vlasti Evrope (po njihovim preporukama), usvaja tekstove međunarodnih ugovora i konvencija,
razmatra pitanja od zajedničkog političkog interesa, posebno aspekte evropske saradnje, razvoj demokratskih
institucija, zaštitu ljudskih prava kao i saradnju sa EU i drugim međunarodnim organizacijama.

- Parlamentarna skupština je savjetodavni organ Vijeća Evrope. To je forum za debate i promišljanja o aktuelnim
pitanjima i dugoročnim ciljevima.Njena glavna politička uloga je da da Vijeću Evrope istinski demokratski karakter.
Skupština slobodno bira svoj dnevni red zasjedanja pokrivajući sve sfere evropskog društva.Debatama i
usvojenim tekstovima, Skupština pruža snažnu podršku Komitetu ministara i snažno utiče na parlamente i vlade
zemalja članica.Inicijative Skupštine često rezultiraju donošenjem ugovora poznatih kao ,,Evropske konvencije,,
koje čine osnovu autentičnog evropskog zakonodavstva. Parlamentarna Skupština se sastaje u punom sastavu
četiri puta godišnje u Strasbourg-u.

- Kongres lokalnih i regionalnih vlasti Evrope se sastoji od predstavnika svih zemalja članica, i podijeljen je u dva
doma, jedan koji predstavlja lokalne vlasti, a drugi regione. Održava godišnje plenarne sjednice u Strasboug-u.
Njegova svrha je jačanje demokratskih struktura na osnovnim nivoima, posebno novih demokratija. Kongres ima
karakter savjetodavnog tijela.

- Sekretarijat od 1200 evropskih činovnika opslužuje navedena tijela. Funkcionira na dva jezika, engleskom i
francuskom.

Najznačajnija ostvarenja
-Evropska konvencija o ljudskim pravima je kreirana da bi zaštitila fundamentalna prava i slobode svakog
pojedinca. Vijeće Evrope je kreiralo pravni postupak koji je jedinstven u svijetu, i omogućava zemljama članicama
ili pojedinim građanima da dostave primjedbe protiv države, koja po njihovim mišljenjima djeluje protivno
Konvenciji.
-Okvirna konvencija za zaštitu nacionalnih manjina sadrži ciljeve i principe za zaštitu prava nacionalnih manjina
-Evropska konvencija za sprječavanje torture i zlostavljanja , obezbjeđuje dodatne zaštite lica lišenih slobode
-Evropska socijalna povelja je dovela do reformi u oblastima, porodičnog prava, zaštiti mladih radnika, pravima
sindikata, socijalnom osiguranju i drugim područjima.
-Evropska kulturna konvencija pruža osnove za međunarodnu saradnju u sferama obrazovanja, kulture, kulturnog
nasljeđa, sporta i omladine.

Internet adresa: http://www.coe.int

Bosna i Hercegovina i Vijeće Evrope
Nakon potpisivanja Okvirnog mirovnog sporazuma (Dayton) Vijeće Evrope je jedan od garanta njegove provedbe.

Izvjestan broj Evropskih konvencija sastavni su dio Ustava Bosne i Hercegovine.

Od 28.01.1994. god.Bosna i Hercegovina uživa status specijalnog gosta u Vijeću Evrope.

Dana 10.04.1995.god. Bosna i Hercegovina je podnijela zahtjev za prijem u Vijeće Evrope. Nakon što je ispunila
niz uslova, Bosna i Hercegovina bi trebala da bude uskoro primljena u punopravno članstvo u Vijeće Evrope.

Prijem Bosne i Hercegovine u Vijeće Evrope od krucijalnog je značaja za poticaj mirovnom procesu i stabilnosti
mira u zemlji i regionu.

Članstvo u Vijeće Evrope pruža mogućnosti širokog korištenja znanja i iskustava Vijeća Evrope u izgradnji
civilnog društva, demokratije, pravne države, ljudskih prava i sloboda.

Punopravno članstvo u Vijeće Evrope je potvrda da je Bosna i Hercegovina sposobna prihvatiti i primjenjivati
dostignuća "evropske porodice" što otvara puteve ka drugim evropskim i međunarodnim asocijacijama.

Članstvo u Vijeću Evrope je snažan podstrek i velika obaveza izgradnje savremenog evropskog društva u Bosni i
Hercegovini.

Zajednička vanjska i sigurnosna politika
Zajednička vanjska i sigurnosna politika ustanovljena je Ugovorom o Evropskoj uniji, kao nastavak prijašnje
Evropske političke saradnje. Ona pruža okvir za zajedničku politiku odbrane koja bi u budućnosti mogla postati
zajedničkom odbranom (drugi stup EU). Sve odluke zajedničke vanjske i sigurnosne politike kojima se ciljevi Unije
postižu putem instrumenata zajedničke aktivnosti i zajedničke pozicije moraju se izglasavati jednoglasno u Vijeću
Europske unije/Vijeću ministara.