You are on page 1of 5

Tibetaanse Geneeskunde

Tekst : ""Genezen is heel maken, verenigen, erotiseren. Door onze onafscheidelijkheid van alle
leven te erkennen, kunnen we heelheid en genezing vinden, niet door ons domweg af te wenden van
de wereld, maar door uitbundiger te leven in de geest van generositeit en ongebonden speelsheid.""
Dalai ama
Geschiedenis.
!olgens een legende heeft "oeddha zelf in de geneeskunde onderwezen en deze openbaar gemaakt.
#et verhaal gaat dat in het noorden van $ndia een m%thische stad zou bestaan, gesticht door de
"oeddha. De stad was gelegen tussen vier bergen, in de vier windrichtingen. &p deze bergen
zouden alle geneeskrachtige kruiden, planten en kruiden groeien. $n deze periode en de eeuwen
daarna bestond er een rondtrekkend gilde van artsen en asceten. Dit gilde verspreidde zich in de
loop van de eeuwen via de eerste boeddhistische kloosters over 'oord($ndia.
De boeddhistische artsmonniken verzorgden, net als bij ons in de )iddeleeuwen, hun
medebroeders, maar ook boeren en bewoners van de streek waar deze kloosters zich bevonden. De
geneeskunde maakte dus al vroeg deel uit van het kloosterleven. $n de tijd dat het boeddhisme vaste
voet kreeg in Tibet, werd de boeddhistische geneeskunde vermengd met de bestaande
geneeskundige tradities, onder andere met de b*n(religie. Deze religie was in heel +entraal(,zi-
verbreid en verbonden met een sjamanistische geneeskunde.
ichaamssappen
!olgens de Tibetaanse geneeskunde bestaat het lichaam uit materie van uiteenlopende dichtheid,
van grof tot fijn, onderverdeeld in . lichaamsenergie-n en de / elementen 0aarde, water, vuur, lucht,
ruimte1 en vormen deze de basis van het lichaam:
,arde en water2 vormen het lichaamssap slijm. 3lijm reguleert de lichaamsvloeistoffen en zorgt
bijvoorbeeld voor voldoende vochtigheid in de luchtwegen, voor de verlijming van vaste
voedingsbestanddelen en de beweeglijkheid van de gewrichten. #et onderscheiden van
verschillende smaakstoffen en de zintuiglijke waarnemingen zijn verbonden met de slijmenergie
!uur, vormt het lichaamssap gal en be4nvloedt vooral de scheiding van voedingsbestanddelen en de
instandhouding van de lichaamswarmte. De galenergie is de basis van de ""ontbindende5
verbrandingsprocessen. #et ondersteunt het zien en geeft ons een gezonde lichaamskleur. #et
stimuleert het intellect, het zelfvertrouwen en geeft moed.
6ind 0lucht1 en ruimte, zijn als ""energie"" verbonden met ons bewustzijn, maar ook met de
ademhaling, de vorming van bloed, de spieren van de geslachtsdelen. De winden be4nvloeden ook
de zintuiglijke waarneming en de gedachten.
De Tibetaanse geneeskunde onderscheidt drie groepen oorzaken van ziekte:
#et denken. 7en ongezonde manier van denken, of negatieve gedachten, kan zich als gif afzetten in
het lichaam. !oeding, gedrag, klimaat. ,ls onmiddellijke oorzaak van storingen in de gezondheid
van het lichaam. 8arma, invloeden van vorige levens of van patronen en herinneringen van dit
leven. $nvloeden die men niet kan voorzien en die een arts niet kan veranderen.
!oeding
!oeding neemt in de Tibetaanse geneeskunde een bijzondere plaats in. 7en juiste voeding, en een
juiste spijsvertering zijn essentieel voor het goed functioneren van alle lichamelijke processen. 7en
onjuiste voeding kan verstoringen veroorzaken in deze processen en bijvoorbeeld leiden tot
rusteloosheid, gebrek aan concentratie, slaapstoornissen, angstaanvallen en nachtmerries. )aar ook
de manier van eten is voor het lichaam belangrijk. 3nel eten, onaandachtig en te onrustig eten 0ruzie
of discussies aan tafel1 zullen het verteringsproces en de opname van de belangrijke voedingstoffen
stagneren. #et is jammer te zien, dat de hedendaagse westerse mens het eten meer als een obstakel
in zijn dagelijkse werkzaamheden ziet, dan als een moment om even tot rust te komen, het lichaam
aandacht te geven en het goed te onderhouden in een rustige omgeving en met volle aandacht. 7ten
is een vorm van meditatie.
De verschillende t%pes
6indt%pe
+onstitutie 3toringen
ichte lichaamsbouw met
Tengere ledematen
$s snel van begrip, vergeet
echter ook snel
9ijngevoelig en houdt van
muziek
'eiging om zich te veel zorgen
te maken
#et haar is fijn en dun
Droge huid
3laapt niet diep en vaak
onrustig
#oudt van wind, voorjaar en
herfst
7etlust en stoelgang zijn
onregelmatig
'eiging tot verstopping
'eiging tot winderigheid
!aak moe en presteert weinig
,ngstig en besluiteloos
&verdag staart men in de lucht,
5s nachts heeft men
nachtmerries
De stemming wisselt
voortdurend
)oeite met concentreren
Gewichtsverlies
icht( en geluidgevoelig
:ilt vaak van de kou
!aak geeuwen
;ijnlijke spieren
Duizeligheid
Galt%pe
+onstitutie 3toringen
)iddelmatige stevige
lichaamsbouw, sportief
3nel van begrip
Denkt en leeft gevoelsmatig,
""vanuit de buik""
3nel opgewonden en
geprikkeld
)oedig en wilskrachtig
eeft met de ogen en houdt
van kleuren
$s niet gek op warm weer
#et haar is dun en zacht
'eiging tot zomersproeten,
levervlekken
8an alles eten en verteert snel
en goed
!oorkeur voor koude en
gekruide gerechten en
koude dranken De stemming is gedrukt
&ngeduldig en prikkelbaar
;roblemen met warm weer
#et lichaam ruikt onaangenaam
5s 'achts vaak wakker
"ittere smaak in de mond
#et haar valt meer uit
"randend maagzuur
)en knarst met de tanden
Dikwijls Diarree
7czeem<huidproblemen
;ijn in voorhoofd en nek
3lijmt%pe
+onstitutie 3toringen
3tevige, sterke beenderen
Traag van begrip
$s grondig en methodisch
in denken en handelen
Goed geheugen
:ustig en evenwichtig
:aakt niet vlug opgewonden
en geprikkeld
$s tevreden en zachtmoedig
#et haar is dun en zacht
Groot uithoudingsvermogen
en is productief
#oudt niet van vochtig
en nevelig weer
3laapt diep en vast
3terk vol haar en een
zachte soepele huid
#eeft zelden echt honger )en voelt zich traag
)en wil veel slapen
3omberheid
3maak is flauw en zoetig
)en heeft het doorlopend koud
&pzwellen
"leke en vettige huid
!et haar en roos
"raakneigingen na het eten
)aag voelt altijd vol aan
!erstopping
edematen voelen zwaar
&pgezwollen ledematen in de
ochtend
Diagnosetechnieken
;olsdiagnose
7en van de ongewoonste en tegelijkertijd gevoeligste methodes van diagnose in de Tibetaanse
geneeskunde is wel de polsdiagnose. $edere stoornis in een van de energie-n gaat vergezeld van een
karakteristieke pols. 7en Tibetaanse arts kan, aan de hand van veranderingen in de polsgolven,
aflezen hoe het met de verschillende organen gesteld is, of ze te veel of te weinig energie hebben.
De arts voelt met zijn vingers van de linkerhand aan de rechterpols van de pati-nt het pulseren of
golven van de verschillende organen.
:echterpols:
wijsvinger: longen en dikke darm. "ij vrouwen hart en dikke darm
middelvinger: lever en galblaas
ringvinger: rechternier en blaas
inkerpols:
wijsvinger: hart en dunne darm. "ij vrouwen longen en dunne darm2
middelvinger: milt en de maag2
ringvinger: linkernier, testikels, respectievelijk de baarmoeder.
De arts beoordeelt tijdens de polsdiagnose ook de energietoestand van de lichaamsdelen:
wijsvinger2 lichaamsgedeelte boven het hart en de huid2
middelvinger: middelste lichaamsgedeelte, het bloed, spieren. De
arts kan ook de aanwezigheid van tumoren en abcessen
meten 0voelen12
ringvinger: onderste lichaamsgedeelte en de botten.
!erdere diagnosetechnieken zijn onder andere:
=rinediagnose
Tongdiagnose
8leur van de ogen
8leur van de huid en soepelheid
Gesprek met de pati-nt
=itwendige geneesmethoden:
Tibetaans acupunctuur 0behandeling met de gouden naald1
)o>ibustie en 5gouden mo>a5. Door het laten branden van kleine
kogeltjes bijvoetkruid wordt geprobeerd de energiestroom in de
meridianen te herstellen. 7r zijn ?@ punten op het lichaam,
die geschikt zijn voor mo>ibustie. "ij 5gouden mo>a5 wordt het
bijvoetkruid om een gouden naald gewikkeld en aangestoken.
8oppen zetten
Tibetaanse massage. Deze massage lijkt op acupressuur, het
wordt alleen niet meer door de artsen gepraktiseerd, maar nog
wel door de vrouwen van het volk en behoort daarmee tot de
volksgeneeskunde.
;adma AB
7r bestaat in Cwitserland al ruim vijftien jaar een middel dat gebaseerd is op een oud Tibetaans
medisch recept, ;adma AB. Dit recept kwam via )ongoli- en ;olen twintig jaar geleden naar
Cwitserland, waar het als officieel medicijn is geregistreerd. #et heeft inmiddels vele
wetenschappelijke onderzoeken doorstaan waarbij de resultaten volgens westerse normen tot stand
zijn gekomen. #et middel zal binnenkort ook in 'ederland op de markt komen als
voedselsupplement en levert o.a. goede resultaten bij o.a. arteriesclerose of 5etalagebenen5. $n ;olen
wordt het middel ook voorgeschreven in geval van chronische hepatitis " omdat het veel goedkoper
is dan interferon en goede resultaten geeft. ,lle onderzoeken die op dit middel worden losgelaten
laten zien dat het middel werkt en veilig is. Dit is een begin van erkenning van de Tibetaanse
geneeskunde.
!oor de gene die wil ga ik . kaarten trekken, verleden , heden , toekomst.