You are on page 1of 14

National Achievement Test

Reviewer sa Filipino II


Ibat ibang uri ng Teksto

1. Informative o pagpapabatid ng kaalaman hal. Balita, Announcements
2. Narrative o pagsasalaysay hal. aikling !"ento
#. $%pository o paglalahad o paglalabas ng katotohanan hal. &athalain
'. (escriptive o paglalara"an hal. )ravel Brochures
*. Argumentative o pakikipagtalo hal. (ebate, $ditoryal
+. ,ersuasive o paghihikayat hal. Ads
-. ,rocedural o prosidyural hal. anual

Ibat ibang Bahagi ng Pahayagan

Pangmungkahing Pahina (Front page . nakalimbag sa pahinang ito ang pinakamahahalagng
balita.
Pahinang !"itoryal (!"itoryal page . natutunghayan dito ang pangunahing pangulong tudling,
kolum ng mga komentarista/ pitak, karikaturang editoryal, mga liham sa patnugot at talaan ng
patnugutan.
Tanging #athalain $ itinatampok dito ang katangi.tanging artikulo na maaaring tao, pook,
pangyayari, bagay, lunan at kakaibang panini"ala o panuntunan sa buhay.
Isports%Pampalakasan (&ports page $ nababasa sa pahinang ito ang mga tampok na
paligsaghan ng laro tulad ng basketball atbp. Itinatampok din dito ang mga pitak pang.isports.
'ovie (ui"e . (ito makikita ang mga pelikulang ipapalabas sa sinehan.
Tv (ui"e $ (ito makikita ang mga palabas sa telebisiyon.
)lasipika"ong Anunsyo (*lassi+ie" A"s $ 0a pahinang ito makikita ang mga trabaho,
ang mga house and lot na ipinagbibili atbp.
,bituary $ (ito makikita ang mga namatay na tao.
Pahinang Panlibangan (!ntertainment page $ (ito makikita ang mga !omiks, pu11le atbp.
#i+estyle $ (ito makikita ang mga pamamaraan ng pamumuhay ng mga sikat na tao.
Business page . (ito makikita ang mga bagay na may kaugnay sa negosyo.

Balita
2ri ng Balita
BALITANG PANLOKAL
. tumatalakay sa mahahlagang pangyayaring naganap lamang sa isang tiyak na bahagi ng bansa.
BALITANG PAMBASA
. tumatalakay sa mga mahahalagang pangyayaring nagaganap sa buong bansa
BALITANG PANDAIGDIG
. tumatalakay sa mga mahahalagang pangyayaring nagaganap sa iba3t ibang bansa sa daigdig
Bahagi ng Balita
1. ,ang.edukasyon
2. ,ampulitika
#. ,ampalakasan
'. ,antahanan
*. ,angkabuhayan
+. ,anlibangan
-. ,angkapaligiran

!"itoryal
ga uri ng editoryal4
a.5 ,agsasalaysay. Ipinalili"anag ang kahalagahan o kahulugan ng isang balita, kalagayan, o
ideya.
b.5 ,aglalahad. Ipinaaalam ang isang pangyayari na binibigyang.diin o lina" ang kahalagahan o
ilang kalituhang bunga ng pangyayari.
c.5 ,angangat"iran Nagbibigay ng puna sa isang kalagayan, sa isang tao, o sa isang paraan ng
pag.iisip. Naglalayong makuha ang panini"ala ng iba at makapagbunsod ng pagbabago.
d.5 ,aglalara"an. Binibigyang halaga ang isang taong may kahanga.hangang naga"a, katangi.
tanging ga"ain, o nagpaparangal sa isang taong namayapa na, na may naga"ang pambihirang
kabutihan.
e.5 ,agtutol. (ito ang a"tor ay nagbibigay ng kanyang panig at ipaglalaban niya ito upang
makumbinsi ang mga nagbabasa.
f.5 Nagpapaali" Nakakabigay ito ng ngiti at halakhak habang naglalahad ng katotohanan.pag
bibigay ng opinion ng isang a"tor.,"alang pinapanigan ang isang a"tor kundi antay pantay lahat
g.5 $spesyal na okasyon Ipinalili"anag nito ang kahalagahan ng isang okasyon.

-ika

.epinisyon ng -ika
Ang "ika ay isang kabuuan ng mga sagisag na panandang binibigkas na sa pamamagitan nito ay
nagkakauna"aan, nagkakaisa at nagkakaugnay ang isang pulutong ng mga tao.
6ika ay paraan ng pananagisag sa pamamagitan ng mga tunog na ginaga"a sa pamamagitan ng
mga sangkap ng kata"an sa pagsasalita upang ang isang tao ay mauna"aan at makauna"a
naman ng ibang tao. Itinuturing ang "ika bilang saplot ng kaisipan7 gayunman, mas angkop marahil
sabihing ang "ika ay ang saplot.kalamnan, ang mismong kata"an ng kasipan. 8)homas 9aryle5
Ang "ika ay isang sistematik na balangkas ng mga binibigkas na tunog na pinipili at isinasaayos sa
paraang 0ining ng ,akikipagtalastasan 8A..Bagon5 arbitrary upang magamit ng mga taong may
iisang kultura. 8:enry ;leason5
Ang "ika ay isang kalipunan ng mga salita at ang pamamaraan ng pagsasama.sama ng mga ito
para magkauna"aan o makipagkomyunikeyt ang isang grupo ng mga tao. 8,amela 9onstantino at
;alileo <afra5

)atangian ng -ika
1. ay sistematik na balangkas
2. Binibigkas na tunog
#. ,inipili at isinasaayos
'. !apantay ng kultura
*. ,atuloy na ginagamit
+. (aynamik o nagbabago

'ahalaga ba ang -ika/
1. !ahalagahang ,ansarili
2. !ahalagang ,anlipunan
#. !ahalagahang ;lobal/Internasyonal

Ang mga 0arayti ng -ika
1. (ayalek
2. Idyolek
#. 0osyolek

Teorya ng -ika $ Pinagmulan ng wika
.ing .ong . bagay. Ipinalagay sa teoryang ito na ang lahat ng bagay sa kapaliran ay may sariling
tunog na siyang kumakata"an sa nasabing bagay. ga tunog ang nagpapakahulugan sa mga
bagay tulad ng kampana, relo, tren, at iba pa.
Bow -ow kalikasan. (ito ang tunog ng nalikha ng kalikasan, anuman ang pinagmulan ay
ginagad ng tao.
:alimba"a, ang tunog.kulog, ihip ng hanging, at iba pa.
Pooh Pooh tao. Ipinalalagay na ang tao ang siyang lumikha ng tunog at siya ring nagbibigay ng
kahulugan. (ito ang tunog mula sa mga tao.
)ahariang !hipto Ayon sa haring si ,sammatichos, ang "ika ay sadyang natutuhan kahit
"alang nagtuturo o naririnig. Natutunan kahit "alang nagtuturo. 2nconsciously learning the
language.
*harles .arwin Ito ay nakasaad sa aklat na &ioberman 81=-*5 na may pamagat na >?n the
?rigin of &anguage@, sinasaad niya ang pakikipagsapalaran ng tao para mabuhay ang nagtuturo sa
kanya upang malikha ng ibaAt ibang "ika. 6ika natutunan tungkol sa mga pakikipagsapalaran.
(enesis 112 1$3 )ore ng Babel. 0tory of )o"er of Babel. Based on the Bible.
-ikang Aramean Believes that all languages originated from their language, Aramean or
Aramaic. 0yria. ay panini"alang ang kauna.unahang "ikang ginagamit sa daigdig ay ang
lengg"ahe ng mga Aramean. 0ila ang mga sinaunang taong nanirahan sa 0yria 8Aram5 at
esopotamia. )inata"ag na Aramaic ang kanilang "ika
!aragdagan sa teorya ng "ika mula kay yan ng )ristan9afe ,inoy Borum4
Teoryang 4,$5!$5,6 pinanini"alaan na ang "ika ay galing sa ingay na nililikha ng taong
magkatu"ang o nagtutulungan sa kanilang ga"ain. Ito ay ay unang nasapantaha ni N,IR!, isang
iskolar noong ika.1= na dantaon.
Teoryang 'usiko6 kilala sa teoryang ito ang (ANI0: na si ?))? C$D,$D0?N. sinasaad dito na
ang "ika ay may melodya at tono at "alang kakayahan sa komunikasyon o hindi nakakakomunika
sapagkat taglay nito ang kakulangan sa mga detalye at impormasyon.
Teorya ng Pakikisalamuha6 ayon kay ;. Deves1, isang propesor sa Amsterdam ;ermany, ang tao
mismo ang gumaga"a ng kaniyang "ika upang may magamit sa kaniyang pakikisalamuha.
Nanini"ala ito na ang "ika sa likas na pangangailangan ng tao upang makipagsalamuha sa
kaniyang kap"a.
Teoryang 'uestra6 pinanini"alaan sa teoryang iyo na nuuna ang pagsasalita sa pamumuestra.
agkaugnay ang pagsasalita at pagmumuestra at ang sentro sa utak na kumokontrol sa paggala"
at pagsasalita ay magkalapit at magkaugnay

Tayutay (Figures o+ &peech

&imili o Pagtutula" . di tiyak na paghahambing ng dala"ang magkaibang bagay. ;inagamitan ito
ng mga salitang4 tulad ng, paris ng, ka"angis ng, tila, sing., sim., magkasing., magkasim., at iba pa.
Ito ay tinata"ag na Simile sa Ingles.
'etapora o Pagwawangis . tiyak na paghahambing ngunit hindi na ginagamitan ng
pangatnig.Nagpapahayag ito ng paghahambing na nakalapat sa mga pangalan, ga"ain, ta"ag o
katangian ng bagay na inihahambing. Ito ay tinata"ag na METAPHOR sa Ingles.
Personipikasyon o Pagtatao . ;inagamit ito upang bigyang.buhay, pagtaglayin ng mga
katangiang pantao . talino, ga"i, kilos ang mga bagay na "alang buhay sa pamamagitan ng mga
pananalitang nagsasaad ng kilos tulad ng pandi"a, pandi"ari, at pangngalang.di"a.
3,$D0?NIBI9A)I?N3 sa Ingles.
Apostrope o Pagtawag . isang pana"agan o pakiusap sa isang bagay na tila ito ay isang tao.
Pag$uulit
Aliterasyon . Ang unang titik o unang pantig ay pare.pareho.
Anapora . ,ag.uulit ng isang salitang nasa unahan ng isang pahayag o ng isang sugnay.
Anadiplosis . ,aggamit ng salita sa unahan at sa hulihan ng pahayag o sugnay.
$pipora . ,ag.uulit naman ito ng isang salita sa hulihan ng sunud.sunod na taludtod.
$mpanodos o ,abalik na ,ag.uulit . ,ag.uulit nang pagbaliktad ng mga pahayag.
!atapora . ,aggamit ng isang salita na kadalasang panghalip na tumutukoy sa isang salita o
parirala na binanggit sa hulihan.
Pagmamalabis o 5ayperbole . Ito ay lagpalagpasang pagpapasidhi ng kalabisan o kakulangan ng
isang tao, bagay, pangyayari, kaisipan, damdamin at iba pang katangian, kalagayan o katayuan.
Panghihimig o ,nomatopeya . ito ang paggamit ng mga salitang kung ano ang tunog ay siyang
kahulugan. ,N,'AT,P,!IA sa Ingles.
Pag$uyam . Isang uri ng ironya na ipinapahi"atig ang nais iparating sa huli. adalas itong
nakakasakit ng damdamin.
&enek"oke o Pagpapalit$saklaw . isang bagay, konsepto kaisipan, isang bahagi ng kabuuan ang
binabanggit.
Paglilipat$wika . tulad ng pagbibigay.katauhan na pinasasabagay ang mga katangiang pantao, na
ginagamit ang pang.uri.
Balintuna . isang uri ng ironya na hindi ipinapahi"atig ang nais sabihin sa huli.
Pasuk"ol . pataas na paghahanay ng mga salita o kaisipan ayon sa kahalagahan nito mula sa
pinakamababa patungo sa pinakamataas na antas.
Pagtanggi o #itotes . gumagamit ng katagang EhindiE na nagbabadya ng pagsalungat o di.
pagsang.ayon. Ito3y may himig na pagkukun"ari, isang kabaligtaran ng ibig sabihin.

)anyuan ng &alita
Payak $ isang salita o isang salitang.ugat 8Doot "ord5.
'aylapi . isang salita na may isinasama o idinudugtong sa 0alitang.ugat na tinata"ag na ,anlapi
8,refi%/Affi%5.
)abilaan $ ,anlapi na inilalapat sa 2nahan, &oob o sa :ulihan.
7nlapi $ 8Inunlapian5 2ri ng panlapi na inilalapat sa unahan ng salitang ugat.
(itlapi $ 8;initlapian5 ,anlapi na inilalagay sa loob ng salitang ugat.
5ulapi $ 8:inuhunlapian5 ,anlapi na idinurugtong sa hulihan ng salitang ugat.
Inuulit $ isang salita na inuulit para magkaroon ng iba pang kahulugan.
Tambalan $ Isang salita na binubuo ng dala"ang salitang may magkaibang kahulugan. Ito ay
maaaring ga"in upang ipagsama ang kahulugan ng dala"ang salitang pinag.ugatan o para
makalikha ng salitang may panibagong kahulugan.

Pangngalan (Noun

Ang pangngalan ay salita o bahagi ng pangungusap na tumutukoy sa ngalan ng tao, bagay, pook,
hayop, at pangyayari. aaari din na ipakilala ng pangngalan ang isang kaisipan o konsepto. 0a
lingg"istika, kasapi ang pangngalan sa isang mala"ak, bukas na leksikong kategorya na kung saan
ang mga kasapi nito ay nagiging pangunahing salita sa isang simuno ng isang sugnay, bagay sa
isang pandi"a, o bagay sa isang pang.ukol.

Pagkahati$hati ng pangngalan
aaaring mahimay ang pangngalan nang ayon sa kaurian, katuturan, kasarian, kailanan,
kaanyuan, kalikasan, at katungkulan.

Ayon sa )atangian

Nauukol ang pangngalan ayon sa kaurian sa pagpapangalan sa tao, bagay o pangyayari. aaari
itong pambalana o pantangi.

,antangi . mga pangngalang nagsisimula sa malaking titik na tumutukoy sa tangi o tiyak na ngalan
ng tao, hayop, bagay, lugar, kathang.isip, o pangyayari na ibinubukod sa kauri nito. )initiyak ng
pangngalang pantangi na hindi maipagkamali ang tinutukoy sa iba. :alimba"a4 Cose Di1al, &uneta,
;loria acapagal.Arroyo, Bathala

,ambalana . mga pangngalang nagsisimula sa maliit na titik na tumutukoy sa pangkalahatang
ngalan ng tao, hayop, bagay, lugar, pangyayari at iba pa. !asama rin ang kabuuan ng mga basal
na salita. :alimba"a4 bayani, aso, katamisan ,pagdiri"ang, pusa
Ayon sa kayarian

Naayon sa sakop o uri ng katuturan ang mga pangalan. aaari itong tahas, basal, hango, lansak o
patalinghaga.

)ahas . pangngalang nararanasan ng isa sa mga limang pandamdam 8paningin, pandinig, panlasa,
pakiramdam at pang.amoy5 at may katangiang pisikal. :alimba"a4 tubig, bundok, pagkain

Basal . pangngalang tumutukoy sa mga kaisipan o konsepto na hindi nararanasan ng limang
pandamdam at "alang pisikal na katangian. Nasa anyong payak ang lahat ng pangngalan basal.
:alimba"a4 "ika, yaman, buhay

&ansak . pangngalang tumutukoy sa isang kalipunan o karamihan. aaaring maylapi ito o "ala.
:alimba"a4 madla, sangkatauhan, kapuluan

:ango . pangngalang nakabatay sa isang salitang basal. :alimba"a4 kaisipan, sala"ikain,
katapangan

,atalinghaga . pangalang hindi tu"irang patungkol sa bagay na pinangangalanan sa halip
inihahambing lamang sa bagay na kamukha o katulad lamang. :alimba"a4 bu"aya 8imbis na
kurakot5, langit 8imbis na ligaya5, kababuyan 8imbis na kasalaulaan5
Ayon sa kasarian

asasabing "alang partikular na babae o lalaki sa mga pangngalan. Ngunit matutukoy ang
kasarian ng pangngalan kapag nilalagyan ng salitang ElalakiE o EbabaeE bago o pagkatapos ng
salitang kinauukulan. :alimba"a4 batang babae, batang lalaki, lalaking aso, babaing pusa

ayroon din namang mga salitang hindi na kailangan lagyan ng mga salitang ElalakiE o EbabaeE
kung likas na matutukoy ang kasarian ng isang pangngalan. !adalasang matutukoy din ang
kasarian sa pangalan o palaya". :alimba"a, kadalasang lalaki ang mga pangalang tunog EoE at
babae naman kapag tunog EaE. )ingnan ang sumusunod na mga halimba"a4

,anlalaki . pari, hari, tatay, kuya, manong, tandang 8lalaking manok5, kalaykan 8lalaking kalaba"5

,ambabae . madre, reyna, nanay, ate, libay 8usang babae5, dumalaga 8hindi pa nanganganak na
babaing hayop5

(i tiyak . tumutukoy sa ngalang maaring babae o lalaki
6alang !asarian . ngalang tumutukoy sa bagay na "alang buhay
Ang )ailanan ng Pangngalan

)ungkol naman sa bilang kung isahan, maramihan, o lansakan ang kailanan ng pangngalan.

Isahan . pangngalang gumagamit ng pantukoy na si, ni, o kay kapag mga tao ang tinutukoy, at ang,
ng 8nang5, o sa kapag mga pangngalang pambalana. ;inagamit din ang pamilang isang o sang,
sam, at son na mga hangong salita nito. :alimba"a4 Ang burol ay isang anyong lua!

aramihan . pangngalang gumagamit ng pantukoy na sina, nina, kina, at ang mga 8manga, ng
mga, sa mga5 at gumagamit din ng mga pamilang nagmula sa dala"a. :alimba"a4 Sina Rober"o a"
Ro#ena ang bumato sa mga ibong lumilipad.

&ansakan . pangngalan na pinagsama.sama ang mga bagay na magkakatulad. !adalasang may
magkabilang panlapi itong EkaE at EanE o EhanE. :alimba"a4 kabahayan, kabukiran, !abisayaan

Ayon sa kalikasan
aaaring iuri ang pangngalan sa kalikasan o pinagmulan nito.

&ikas . pangngalang taal na sa sarili nito at kadalasang hango sa kalikasan. :alimba"a4 apoy,
lindol, ligaya

&ikha . pangangalang hinango ng mga dalubhasa dahil sa pangangailangan. aaaring bagong
likha at lumang salita na may bagong kahulugan ang pangngalan na ito. :alimba"a4 agham,
talatinigan, sining

&iga" . pangngalang hiniram o hinango mula sa mga salitang banyaga. :alimba"a4 demokrasya,
relihiyon, butones

Ayon sa kaanyuan

)ungkol paglalapi ang kaanyuan ng pangngalan.

,ayak . pangngalang hindi inuulit, "alang panlapi, o katambal. :alimba"a4 talumpati, "ata"at,
ligalig

aylapi . pangngalang binubuo ng salitang.ugat na may panlapi sa unahan, gitna, hulihan o
magkabila. :alimba"a4 sinigang, iniha", tinda$an, alakasan

Inuulit . pangngalang inuulit na maaaring may panlapi o salitang.ugat lamang. :alimba"a4 tau.
tauhan, bagay.bagay, bali.balita

)ambalan . pangngalang binubuo ng dala"ang salitang magkaiba na pinagsasama upang maging
isa at may gitling sa pagitan nito. :alimba"a4 kisap.mata, bahay.kubo, bantay.salakay
Ayon sa katungkulan

0a karani"ang katungkulan sa pangungusap, nagiging simuno o layunin ang isang pangngalan.
0ubalit maaaring gumanap din ang pangngalan bilang pagka.pandi"a, pagka.pandi"ari, pagka.
pang.uri, pagka.pang.abay at iba pa sa tulong ng ilang panlapi o pananalita.

Nasa sumusunod ang ilang mga halimba"a4

,angngalang malapang.uri . nagbibigay ng tiyak na kaurian kapag pinagsama sa kapu"a
pangngalan. :alimba"a4 Andres Bonifacio, !ay :useng Batute, dalagang anak, baboy.ramo

,angngalang malapandi"a . gumaganap bilang isang pandi"a na nagsisimula sa EpaE, EpagE,
EpangE, EpakiE o mga iba3t ibang anyo nito at may kasamang EanE o EhanE. :alimba"a4 Ang a$ayag
8ipinahayag5 ng 0enador ay mahalaga sa bayan.

,angngalang malapandi"ari . kung ang pagganap ay alangang pandi"a at alangang pang.uri.
atitiyak kung malapandi"ari ang pangngalan sa pagtatanong ng Eano ang...FE :alimba"a4 Ano
ang %ala 8dinala5 moF Ang dala ko ay...
,angngalang malapang.abay . kadalasang nauukol sa panahon na bahagi ng isang ara" o gabi.
:alimba"a4 Nilalagnat sa $aon ang may tuberkolosis

Pan"iwa (verb

'ga 7ri ng Pan"iwa ayon sa )aukulan

Payak
Ito ay ipinalalagay na ang simuno.
:alimba"a4
&ubos na malasin, mahirapan, at masaktan ang nambababoy ng "iking ito.

)atawanin
Ito ay may simuno ngunit "alang layong tumatanggap.
:alimba"a4
Ang masipag at determinado ay nagtatagumpay.
Ito ay may simuno at tu"irang layon.
:alimba"a4
Naglinis ng silid si kobe bryant.

Tahasan
Ito ay ginaganap ng simuno ang isinasaad na pandi"a.
:alimba"a4 0i Andres Bonifacio ang nag"a"ag ng !atipunan noong 1G=2.

Balintayak
Ito ay hindi ang simuno ang gumaganap sa isinasaad ng pandi"a.
:alimba"a4
Ang pagtatatag ng katipunan ay inasimulan ni Andres Bonifacio.

)ailanan ng Pan"iwa

Isahan
Ito ay kapag ang pandi"a ay nasa payak na anyo.
:alimba"a4 Ang aso ay nagbaban"ay ng bahay tu"ing gabi.

'aramihan
Ito ay marami ang simuno at kilos na isinasaad.
:alimba"a4 Ang mga aso ay nagsisiagban"ay ng bahay tu"ing hatinggabi.

'ga Aspekto ng Pan"iwa

Pangnag"aan%Naganap na o Perpektibo
Ito ay nagsasaad ng kilos o ga"ang natupad na.
:alimba"a4 Naglu"o ng lechong tuyo ang nanay ko.

Pangkasalukuyan%Imperpektibo
Ito ay ang pagkilos na nasimulan na pero hindi pa tapos.
:alimba"a4
Na"u"una#& ang sion ko!

Panghinaharap%(aganapin o kontemplatibo
Ito ay ang kilos ay mangyayari pa lamang.
:alimba"a4
Kakain si bebang ng tsokolate.

Pang$abay (a"verb

'ga uri ng Pang$abay

Pamanahon $ (A"verb o+ Time nagsasaad kung kailan ginanap ang kilos.
:alimba"a4 !ami ay nagsisimba tu"ing linggo.

Panlunan $ (A"verb o+ Place tumutukoy sa pook/lugar kung saan naganap ang kilos
:alimba"a4 ,umunta sa palengke ang nanay kanina.

Pamaraan $ (A"verb o+ 'anner naglalara"an kung paano naganap ang kilos ng pandi"a
:alimba"a4 0i ate ay umiyak nang malakas dahil pinalo ni ama.

Pang$agam $ pang.abay na nagsasaad ng "alang katiyakan ng isang kilos
:alimba"a4 :indi yata uulan mamaya dahil napakainit ng panahon ngayon.
Panang$ayon$ (A"verb o+ A++irmation pang.abay na nagsasaad ng pangsangayon. Ito ay
katumbas ng EaffirmationE sa Ingles.
:alimba"a4 )unay na napakaganda ng iyong damit.

Pananggi $ (A"verb o+ Negation pang.abay na nagsasaad ng hindi pagsangayon
:alimba"a4 :indi p"ede na isama ang mga alagang hayop sa party ko.

Panggaano . nagsasaad ng dami, halaga o timbang
:alimba"a4 &imang kilong baboy ang binili niya sa palengke.

Panghalip (pronoun

Panao
ang ta"ag sa panghalip na pamalit o panghalili sa pangngalang tao. Ang panghalip na panao ay
ipinapalit sa taong nagsasalita, kinakausap at pinag.uusapan. Ito ay maaring isahan o maramihan

Panauhan Isahan .alawahan 'aramihan
2na ako, ko, akin, kata kita, amin, natin, atin tayo, kami, naming,
atin
Ikala"a iyo, mo, ka, ika" kayo, inyo, ninyo kayo, inyo, ninyo
Ikatlo kaniya, siya, niya nila, sila, kanila nila, sila, kanila

!ung saan ang4
7nang Panauhan H tumutukoy sa tagapagsalita.
Ikalawang Panauhan H tumutukoy sa kinakausap.
Ikatlong Panauhan H tumutukoy sa pinag.uusapan.

Pamatlig
panghalip na ipinapalit o ihinahalili sa pangngalang bagay o lugar na itinuturo. :alimba"a, Ang ito,
iyan at iyon ay mga panghalip na pamatlig na pambagay. Ang dito, diyan at doon ay mga panghalip
na pamatlig na panlunan. ;inagamit ang4
Ito kung ha"ak o malapit sa nagsasalita ang bagay na itinuturo
Iyan kung ha"ak o malapit sa kinakausap ang bagay na itinuturo
Iyon kung ang itinuturong bagay ay malayo sa nag.uusap
(ito kung ang lugar na itinuturo ay malapit sa nagsasalita
(iyan kung malapit sa kinakausap ang lugar na itinuturo.
(oon kung ang lugar na itinuturo ay malayo sa nag.uusap
Ang dito, diyan at doon ay nagiging rito, riyan at roon kung ang nauunang salita ay nagtatapos sa
patinig sa mala.patinig na " at y. :alimba"a4 parke roon7 bahay rito

)inalalagyan Paturol Paari Patula" Pahimaton
alapit sa
nagsasalita
ito,ire,dito nito, nire ganito,ganire eto, heto
alapit sa kausap iyan niyan ganyan hayan, ayan
alayo sa kausap iyon niyon ganoon hayun, ayun

Panaklaw
Ito ay nagsasaad ng dami o kalahatan.
anuman' kaninuman' la$a"' ba#a"(isa' alinman' sinuman' ulos' ma%la' iba
Naka$ilig na an"i"ik
:alimba"a4&ahat "ayo ay magtutulungan.
,anghalip na kaukulan

Palagyo
Ito ay kapag ginagamit ang panghalip bilang simuno.

Panauhan 7na Ikalawa Ikatlo
2nang ,anauhan ako kata kami
Ikala"ang ,anauhan ka ika" kayo
Ikatlong ,anauhan siya sila
:alimba"a4
Ako ang magluluto.
Ika# ang magluluto.
Siya ang magluluto.

Paari
Ito ay nagsasaad ng pag.aari ng isang bagay.

2nang ,anauhan akin, ko, amin, atin, naming, natin
Ikala"ang ,anauhan mo, iyo, ninyo, inyo
Ikatlong ,anauhan niya, kaniya, nila, kanila
:alimba"a4
8,auna5 Ang inyong damit ay nalabhan na.
8,ahuli5 Ang damit mo ay nalabhan na.

Palayon
Ito ay ginagamit bilang layon ng pang.ukol at sumusunod sa pandi"ang nasa tinig ng balintiyak.
:alimba"a4
0i Cenny ay nakasakay ko.
,inakain nila ang mga tuta.

'ga (amit ng Panghalip

Panaguri ng Pangungusap
:alimba"a4
Ang pera ay kanya.
Ang bola ay kanila.

Panuring Pangngalan
:alimba"a4
Ang ganiyang tatak ng relo ay maganda.

(inagamit bilang Pantawag
:alimba"a4
Ika#, umalis ka na.
Kayo, hindi ba kayo sasamaF
Sila , hindi pa ba sila kakainF

Bilang )aganapang Pansimuno
:alimba"a4
Tayo ay kakain na.
Iyan ang gaga"in mo.

Pang$angkop

Ang mga salita ay ginagamitan ng mga pang.ugnay upang maging madulas ang pagbigkas. Ang
mga pang.ugnay na ito ay tinata"g na Epang.angkopE. ;inagamit ang pang.angkop bilang pang.
ugnay ng salita sa kap"a salita. ay tatlong pang.angkop ang ginagamit sa pag.uugnay ng mga
salita4
at ito ay ang 4
.ng halimba"a4 balik ng balik
.g halimba"a4 pagkaing baboy
.na halimba"a4 pangit na pangit

)laster
Ang klaster ay isang salitang may dala"a o higit pang magkakatabing katinig sa loob ng isang
pantig. :alimba"a4 kard, plantsa, plato, braso, eksperto

.iptonggo
Ang "iptonggo ay isang salitang may patinig at malapatinig 8y at "5 sa isang pantig.
:alimba"a4 kahoy, kalaba"

:indi itinuturing na diptonggo ang mga salitang tulad ng ngiin sapagkat ang ng ay iisang titik
lamang sa alpabetong Bilipino.

Pang$uri

Ang Pang$uri ay ang salitang naglalara"an sa pangngalan at panghalip. Ito ay tinata"ag na
A%)e*"i+e sa "ikang Ingles.

7ri ng Pang$uri

Panlarawan
Ito ay naglalara"an ng katangian ukol sa laki, kulay, hugis o kalagayan ng pangngalan o panghalip.

Pamilang
Ito ay nagsasaad ng bilang ng pangngalan o panghalip.
:alimba"a4
marami
kaun"i

Patakaran o )ar"inal
Ito ay gamit sa bilang o dami
:alimba"a4
lima' anim', san%aan' sanlibo

Panunuran
Ito ay nagpapahayag ng pagkakasunod.sunod ng bilang.
:alimba"a4
una' ikalima-ika(., pangala"a, ikasiyam/ika.=

Pamahagi
Ito ay pamilang na bahagi ng isang buo o mahigit sa isang buo.
:alimba"a4
kala$a"i 8I5
ba$ag%an 81/1JJ5
kaaa" 8K5

Pamilang
Ito ay iniuukol sa dala"a o higit pang tao o bagay.
:alimba"a4
"ig(aa" na iso
"ig(aanim na mansanas

Palansak
Ito ay nagsasaad ng bukod na pagsasama.sama ng mga tao o bagay.
:alimba"a4
%ala(%ala#ang ba"a
i"o(i"ong %a$on

)ailanan ng Pang$uri
Isahan
Ito ay ginagamit kung iisa lamang ang inilalara"an.
:alimba"a4
!aibigan ko siya.

.alawahan
Ito ay ginagamit kung dala"a ang inilalara"an.
:alimba"a4
agkasimpangit ang magkaibigan.

'aramihan
Ito ay ginagamit sa tatlo o higit pa.
:alimba"a4
0i carmen ay matalino na bata

)ayarian ng Pang$uri

Payak
Ito ay kapag ang anyo ng pang.uri ay salitang ugat.
:alimba"a4
basang "rao
sari#ang ga"as
u"ing sain

'aylapi
Ito ay pang.uring likas na may panlaping ma, maka at iba pa.
:alimba"a4
masiki na %aan
maka"aong asal

Inuulit
,ang.uring inuulit ang salitang ugat.
:al. agandang.maganda

Tambalan
Ito ay binubuo ng dala"ang salita na pinagtambal
:alimba"a4
bala"(sibuyas
kai"(bisig
"ulog(man"ika

)aantasan ng Pang$uri
#antay
ito ay ang pang.uring nag lalara"an sa isa o 1 pangkat ng tao,bagay,pangyayari
:alimba"a4
maini"
malakas
ayaa

Pahambing
Ito ay para sa pagtutulad ng dala"ang tao, bagay o pangyayari.

'agkatula"
Ito ay kung nagtataglay ng magkatulad na katangian, kagamitan ng panlaping4 sing, kasing at
magkasing
:alimba"a4
kasingala%
singgan%a
magkasinggaling

!ung ang pang.uring uulapian ay nagsisimula sa "8 l8 o8 r8 s8 t ay alisin ang titik g sa
palaping4 sing, kasing, masing at magkasing.
:alimba"a4
Ang lupa nila (ing ay kasinlaki ng kina (ang.

!ung ang pang.uring uunlapian ay nagsisimula sa b8 p8 alisin ang titik n sa panlapi at palitan ng m.
:alimba"a4
Ang kotse ni Noel ay kasimbilis ng kay ark.

.i$magkatula"
Ito ay kung hindi magkapantay sa katangian, gumamit sa salitang %i(gaano, $igi" o lalo bago ang
pang.uri at sinusundan ng4 "ula%' gaya o kaysa.
:alimba"a4
0i Coy ay $igi" na magaling kaysa kay Cane.

Pinasi"hi
Ito ay ginagamit upang ipakita ang kahigitan ng isang bagay kaysa sa karamihan o sa lahat.
;amitin ang sumusunod na paraan4 halimba"a4maganda si anarose.ang may salungguhit ay
maganda

,aggamit ng panlaping nag' naaka' inaka' an at $an.
:alimba"a4
nag"a"aasan
naakabai"
inakamabai"

,aggamit ng salitang gaya ng4 masya%o' lub$a' "alaga, at "unay.
:alimba"a4
masya%ong malaki
lub$ang maini"
"alagang mabai"

,aggamit ng mga pariralang4 ubo% ng' reyna ng, at $ari ng
$ari ng yabang
ubo% ng siag
reyna ng kagan%a$an

Pagbabagong 'orpoponemiko

Asimilasyon . pagbabagong nagaganap sa 8n5 dahil sa implu"ensya ng ponemang kasunod nito.
Asimilasyong di ganap . pagbabago sa unang morpema
:alimba"a4 pang L bansa M pambansa, sing L bait M simbait, mang L batas M
mambabatas
Asimilasyong ganap4 pagbabago ng kap"a panlapi at salitang.ugat.
:alimba"a4 mang L tahi M manahi, pang L palo M pamalo, pang L takot M panakot

Pagpapalit ng ponema M kapag ang 8d5 ay nasa pagitan ng dala"ang patinig kaya ito3y pinapalitan
ng ponemang ErE.
:alimba"a4 ma L damot M maramot, ma L dunong M marunong

Paglilipat 8etatesis5M.paglilipat ng posisiyon ng panlaping E.inE kapag ang kasunod na ponema ay
ang mga ponemang 8l, y5
:alimba"a4 lipadin.nilipad, yakapin.niyakap

Pagkakaltas ng ponema . mayroong pagkakaltas o pagtatangal ng ponema.
:alimba"a4 takip L an M takpan, sara L hanM sarhan, labahan M labhan, dalahin M dalhin