You are on page 1of 3

27.6.

2014 Flet Wikipedia, wolna encyklopedia


http://pl.wikipedia.org/wiki/Flet 1/3
Flety z rnych stron wiata
redniowieczna ilustracja
przedstawiajca grajcych na fletni
Pana
Chiskie kobiety grajce na flecie
Flet
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Flet instrument dty drewniany z grupy aerofonw wargowych.
Zazwyczaj ma posta cienkiej, pustej w rodku rurki (istniej rwnie
flety o innych ksztatach, np. okaryna).
Najbardziej znanymi odmianami fletw s flet poprzeczny, popularny
instrument muzyki powanej, oraz flet prosty, powszechnie
wykorzystywany jako pomoc dydaktyczna na zajciach wychowania
muzycznego w szkoach podstawowych.
Spis treci
1 Historia
2 Popularno
3 Zobacz te
4 Przypisy
Historia
Flet jest instrumentem uywanym w wielu formach, miejscach i
kulturach na wiecie, od czasw prehistorycznych.
Flet o dugoci 18,7 cm, z trzema otworami, zrobiony z ka mamuta
(odnaleziony w 2004 w jaskini Geienklsterle, w pobliu Ulm),
datowany na 3037 tys. lat.
[1]
Dwa flety zrobione z abdzich koci
zostay odkopane w tej samej jaskini dekad wczeniej i s datowane
na okoo 36 tys. lat. Zalicza si je do najstarszych znanych
instrumentw.
Biblia (Genesis 4,21) pisze o Jubalu jako ojcu tych wszystkich, ktrzy
graj na ugab i kinnor (ugab to termin hebrajski oznaczajcy
instrument dty, a kinor strunowy). Tak wic Jubal jest tradycyjnie
uwaany za wynalazc fletu.
Pierwszy flet znaleziony w Chinach (w prowincji Henan) szacuje si na ok. 9 000 p.n.e.
[2][3]
Najstarszy flet poprzeczny, typu chi ( ), znaleziono w grobie markiza Yi z Zeng w miejscowoci Suizhou, w
chiskiej prowincji Hubei. Jest on datowany na 433 p.n.e. (pna dynastia dynastia Zhou). Jest zrobiony z
lakierowanego bambusa z zamknitymi kocami. Flety chi s rwnie wzmiankowane przez wczeniejszych
autorw (Shi Jing w edycji Konfucjusza).
27.6.2014 Flet Wikipedia, wolna encyklopedia
http://pl.wikipedia.org/wiki/Flet 2/3
Informacje w siostrzanych projektach
Ilustracje i media
(https://commons.wikimedia.org/wiki/categ
ory:Flutes?uselang=pl) w Wikimedia
Commons
Cytaty w Wikicytatach
Flet poprzeczny by popularnym instrumentem w redniowieczu. W XI-wiecznej kopii z modlitewnika w.
Grzegorza z Nazjanzu, ktrego orygina pochodzi z IX wieku, znajduje si rysunek pasterza grajcego na flecie
poprzecznym. W nastpnych wiekach flet pojawia si czsto w ikonografii wieckiej i kocielnej. Flet staje si
czstym atrybutem anioa, prawdopodobnie ze wzgldu na "niebiaskie" brzmienie. Wystpuje take w
ikonografii militarnej, obok bbnw i trb. Analiza obrazw o charakterze wieckim pokazuje, e flet
poprzeczny oraz flet prosty by czsto wykorzystywanym instrumentem dworskim obok lutni, harfy i rebec.
Pierwszy zbir muzyczny, w ktrym znalazy si utwory rwnie na flet, pochodzi z okoo 1330 roku. piewnik
Johannesa Hadlauba zawiera 54 pieni przeznaczone na gos przy akompaniamencie skrzypiec i fletu. Okoo
1360 poeta Guillaume de Machaut w jednym ze swych pism wyjania rnice pomidzy fletem prostym a
poprzecznym. W tym samym czasie Eustache Deschamps w swych pismach sugeruje, e flet jednakowo nadaje
si do wykonywania muzyki dworskiej jak i militarnej.
W 1533 Pierre Attaingnant w Paryu publikuje dwie kolekcje 58 pieni. Wikszo z nich przeznaczona jest na
flet poprzeczny, inne na flet prosty lub na oba instrumenty. W 1600 Aurelio Virgiliano w swym Il Dolcimelo
zawiera Ricercare na flet. Jest to pierwsza znana solowa kompozycja na flet. W 1702 Michel de Labarre's
komponuje Pieces pour la flte traversire avec la basse-continue. Pierwsza barokowa kompozycja na flet.
W 1707 Jacques Martin Hotteterre, publikuje pierwszy podrcznik gry na flecie Principes de la flte
traversire. W roku 1740 Fryderyk Wielki, zamiowany flecista amator, zostaje krlem Prus. W 1779 zaczyna
sw karier jako cudowne dziecko niewidomy Friedrich Ludwig Dlon, pierwszy wirtuoz fletu. W tym samym
czasie powstaje wiele solowych utworw na flet pisanych przez kompozytorw klasycystycznych. Pod koniec
XVIII wieku w Paryskim konserwatorium naucza piciu profesorw gry i kompozycji na flet. W wieku XIX
popularno fletu zaczyna nabiera rozmiaru manii, co wspczesnym moe przypomina t zwizan z gitar w
latach szedziesitych XX wieku. Flet staje si wanym instrumentem amatorskim, zajmuje te stae miejsce w
orkiestrze i jako instrument solowy. Wystpuje wielu wirtuozw instrumentu: Ludwig Dlon, Charles Nicholson,
Theobald Bhm, Caspar Frstenau, Joseph Richardson, Adolphe Hennebains i inni.
Popularno
W XX i XXI wieku flet utrzymuje swoj popularno w muzyce powanej. Szczeglnie wraz z odkrywaniem
muzyki baroku, staje si wanym instrumentem.
Zostaje take, cho w do ograniczonym zakresie, zaadaptowany jako instrument jazzowy. Pierwszym znanym
jazzowym flecist by Wayman Carver z orkiestry Chicka Webba. Inni znani jazzowi flecici to: Tony Scott,
Herbie Mann, Hubert Laws i Jerome Richardson.
Take w rocku, szczeglnie w progresywnym, flet sta si popularnym i wanym instrumentem. W staym
skadzie instrumentalnym posiadaj go takie grupy i solici jak Genesis (Peter Gabriel), Jethro Tull (Ian
Anderson), Focus (Thijs Van Leer), Gryphon, Gong, Renaissance, Mike Oldfield i inne.
Zobacz te
fletnia Pana
alejka
Przypisy
1. http://www.cbc.ca/arts/story/2004/12/30/flute-
prehistoric041230.html Archeologists discover ice age dwellers'
flute, CBC Arts, Canadian Broadcasting Corporation, 2004-12-
27.6.2014 Flet Wikipedia, wolna encyklopedia
http://pl.wikipedia.org/wiki/Flet 3/3
Definicje sownikowe w
Wikisowniku
30
2. The bone age flute
(http://news.bbc.co.uk/1/low/sci/tech/454594.stm). BBC.
Retrieved July 2007.
3. Zhang, Juzhong; Xiao, Xinghua; Lee, Yun Kuen, "The early development of music. Analysis of the Jiahu bone
flutes", Antiquity, 78, 302, pp. 769778, 2004, December, http://antiquity.ac.uk/ant/078/Ant0780769.htm
rdo http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Flet&oldid=39467660
Kategorie: Aerofony wargowe Instrumenty dte drewniane Gosy organowe
T stron ostatnio zmodyfikowano o 12:15, 17 maj 2014. Tekst udostpniany na licencji Creative
Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach (http:https://creativecommons.org/licenses/by-
sa/3.0/deed.pl), z moliwoci obowizywania dodatkowych ogranicze. Zobacz szczegowe
informacje o warunkach korzystania (http:https://wikimediafoundation.org/wiki/Warunki_korzystania).