You are on page 1of 3

18.7.

2014 Dom Wikipedia, wolna encyklopedia


http://pl.wikipedia.org/wiki/Dom 1/3
Wspczesny dom jednorodzinny
Miejska kamienica
Drewniany dom konstrukcji zrbowej
Dom
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Dom przystosowany pod wzgldem konstrukcyjnym i
uytkowym budynek, przeznaczony do celw mieszkalnych. S
rne rodzaje domw, np.: blok mieszkalny, dom jednorodzinny
lub wielorodzinny.
Historia
Najstarsz form domw byy jaskinie (paleolit), pniej szaasy
i ziemianki (mezolit). Pierwsze budowane domy byy
jednoizbowe (neolit), w epoce brzu i elaza wystpuj ju
trzyizbowe (Biskupin). Wznoszono je z gazi oblepianych glin,
drewna i kamienia. W okresie staroytnym w Egipcie,
Mezopotamii budowano domy z cegie rcznie lepionych z gliny i
suszonych na socu. Byy to budynki wieloizbowe, czsto z
dziedzicem wewntrznym, wtedy pojawiy si te budynki
pitrowe. W Europie, wyksztaci si dom grecki i dom rzymski.
Wraz z upadkiem cesarstwa rzymskiego nastpio zaamanie
rozwoju budownictwa. Tradycje domu rzymskiego
kontynuowaa architektura islamu.
W Europie chrzecijaskiej, w okresie wczesnego redniowiecza
funkcj domw peniy warowne zamki i drewniane chaty
budowane na terenie grodw i podgrodzi albo jako rozproszone
(wie), na terenach chronionych w sposb naturalny np. w
lesie. W miastach w wieku XIII i XIV dom to przewanie
budynek o drewnianej konstrukcji szkieletowej, ktre zaczto
zastpowa budynkami o cianach murowanych (budynki w
konstrukcji muru pruskiego wznoszono jeszcze na pocztku
XX w.). W okresie gotyku w budownictwie miejskim zaczto
wznosi najczciej dwu-, trzypitrowe kamienice szczytowe.
Parter przeznaczony by na warsztaty rzemielnicze i sklepiki,
pitro suyo jako cz mieszkalna, a na poddaszu byy
magazyny. Poczwszy od renesansu, miejskie kamienice zyskuj
szersze, bogato zdobione fasady z wikszymi oknami, wzrasta
liczba pomieszcze, wewntrz budowane s arkadowe
dziedzice. Wystpuj take kamienice z podcieniami i dachy z
attykami. Ten typ budownictwa w okresie baroku zacz peni
rwnie funkcj miejskich rezydencji przedstawicieli najwyszych warstw spoecznych. Kamienice upodobniy
si do miejskich paacw.
Na terenach wiejskich zabudowa warowna przeobrazia si w paace i dworki szlacheckie.
Budownictwo jednorodzinne wyksztacio si w Anglii w XVII w. Kamienice czynszowe pojawiy si na
pocztku XVIII w. w miastach Anglii i Francji (pierwsze domy czynszowe znano ju w czasach staroytnych w
Grecji i w Rzymie insula). W czasach dzisiejszych funkcj domw peni budynki wielorodzinne (bloki
18.7.2014 Dom Wikipedia, wolna encyklopedia
http://pl.wikipedia.org/wiki/Dom 2/3
Pokryte strzech chaty ludu Todw
Bloki mieszkalne z wielkiej pyty
Wspczesny blok mieszkalny, odejcie od
wielkiej pyty i powrt do cegy
mieszkalne, kamienice) i jednorodzinne.
Domy wspczesne
Budynki wielorodzinne: Le Corbusier propagowa ide masowego budownictwa mieszkalnego. Jego projekty
zabudowy miast opieray si na wyodrbnieniu funkcji mieszkalnej, wypoczynkowej i sfer pracy (biura, zakady
przemysowe). Domy jednakowe wieowce, pozbawione ozdb, o geometrycznych ksztatach, sytuowane w
pobliu parkw, przeznaczone byy dla setek i tysicy osb. Z
tych zaoe wywodz si dzisiejsze osiedla realizowane w
Polsce od lat 60. XX w. Od pocztku lat 90. XX wieku, po
zmianie systemu gospodarczego, coraz popularniejsze s domy
jednorodzinne. W XXI wieku coraz popularniejsze s tak zwane
domy kanadyjskie.
Budynki jednorodzinne budowane s na terenach wiejskich i
miejskich jako wolno stojce oraz w zabudowie bliniaczej (dwa
domy posiadajce jedn cian wspln), szeregowej (szereg
budynkw o wsplnych cianach bocznych), czasem atrialnej
(okrelenie pochodzi od atrium) s to budynki jednorodzinne,
np. o rzucie w ksztacie litery L lub C z wewntrznymi
miniogrdkami. Na obszarach miast i osiedli podmiejskich
tworz czasem samodzielne zespoy urbanistyczne z wasnymi
sklepami, szkoami, orodkami zdrowia itp.
Funkcje mieszkalne zaspokajaj take budynki takie jak hotele,
internaty, koszary.
Poza Europ wyksztaciy si take inne formy budynkw
mieszkalnych. Podyktowane to byo innymi warunkami
klimatycznymi oraz zrnicowan dostpnoci materiaw do
wznoszenia domw.
Ze wzgldu na straty ciepa obecnie budowane domy mona
podzieli na:
domy konwencjonalne,
domy energooszczdne,
domy pasywne.
Ze wzgldu na pobr energii oraz wody domy moemy podzieli
na:
domy konwencjonalne,
domy autonomiczne, tzn. takie ktre dziki instalacji do
zbierania wody deszczowej, ogrzewaniu sonecznemu,
wasnym wytwornicom prdu, toaletom kompostujcym i
uyciu tzw. szarej wody nie wymagaj przyczenia do
jakichkolwiek mediw.
Zobacz te
18.7.2014 Dom Wikipedia, wolna encyklopedia
http://pl.wikipedia.org/wiki/Dom 3/3
Informacje w siostrzanych projektach
Ilustracje i media
(https://commons.wikimedia.org/wiki/Categ
ory:Houses?uselang=pl) w Wikimedia
Commons
Cytaty w Wikicytatach
Definicje sownikowe w
Wikisowniku
mieszkanie
typologia architektury mieszkaniowej
przydomowa oczyszczalnia ciekw
rdo http://pl.wikipedia.org/w/index.php?
title=Dom&oldid=39494204
Kategoria: Budynki mieszkalne
T stron ostatnio zmodyfikowano o 13:41, 21 maj 2014.
Tekst udostpniany na licencji Creative Commons: uznanie
autorstwa, na tych samych warunkach
(http:https://creativecommons.org/licenses/by-
sa/3.0/deed.pl), z moliwoci obowizywania dodatkowych ogranicze. Zobacz szczegowe
informacje o warunkach korzystania (http:https://wikimediafoundation.org/wiki/Warunki_korzystania).