Cấu trúc

NANO
Giọt nước – Cành sen – Hoa
hồng
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON
Bề mặt chi phối đặc tính của vật thể ở tất cả mọi
kích cỡ.
•Ở cấp độ vĩ mô (kích thước m, cm), hình dạng bề mặt của
xe hơi, máy bay, tàu thủy điều chỉnh khí lưu và thủy lưu làm
giảm sức cản của không khí hay nước; phân tán sóng radar
gia tăng hiệu quả "tàng hình".
•Ở cấp độ trung mô (kích thước mm, micromét), mô dạng •Ở cấp độ trung mô (kích thước mm, micromét), mô dạng
của bề mặt ảnh hưởng đến sự phản chiếu ánh sáng, âm
thanh, truyền nhiệt, ma xát, mài mòn (wear), ăn mòn
(corrosion).
•Ở cấp độ vi mô nanomét, sự tương tác giữa phân tử của
hai môi trường khác nhau dẫn đến sức căng bề mặt, sự
thấm ướt, sự bám dính (adhesion), tính ghét nước
(hydrophobicity) và thích nước (hydrophilicity).
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON
Hình 1: (a) Giọt nước trên bề mặt ghét nước
(hydrophobic) và (b) giọt nước trên bề mặt (hydrophobic) và (b) giọt nước trên bề mặt
thích nước (hydrophilic).
Khi góc tiếp xúc nhỏ hơn 90°, ta có bề mặt thích
nước, lớn hơn 90°là bề mặt ghét nước
Khi góc tiếp xúc lớn hơn 150°, bề mặt trở nên "cực
ghét" nước(superhydrophobic)
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON
γSV = γLV cos Ө + γSL
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON
Hình 3: Giọt nước trên bề mặt lồi lõm: (a) dạng
Wenzel và (b) dạng Cassie.
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON
Công kết dính
• Tính công kết dính giữa dietyl eter và
nước. Biết rằng :
γeter = 17,1 . 10
-3
N.m-1
γH2O= 72,75 . 10
-3
N.m-1 γH2O= 72,75 . 10
-3
N.m-1
γ eter-H2O = 10,70 . 10
-3
N.m-1
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON
Công thức Wenzel
• cos Ө' = R cos Ө (1)
R là độ lồi lõm
R : tỷ số giữa "diện tích bề mặt lồi lõm" và "diện R : tỷ số giữa "diện tích bề mặt lồi lõm" và "diện
tích bề mặt phẳng"
R ≥ 1
Khi R vô cùng lớn (như các bề mặt có cấu trúc
nano), nó trở nên vô nghĩa vì
-1 ≤ cos Ө' ≤ 1
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON
Công thức Kossen
• Cho bề mặt lồi lõm thích nước :
cos Ө' = f
s
. cos Ө + f
a
(2)
• Cho bề mặt lồi lõm ghét nước :
cos Ө' = f
s
. cos Ө - f
a
(3)
f
a
+ f
s
= 1
Ө là góc tiếp xúc của nước (chất lỏng) trên mặt phẳng
Ө' là góc tiếp xúc của nước (chất lỏng) trên mặt lồi lõm.
f
a
là tỷ suất rỗng (không khí), f
s
là tỷ suất chất rắn
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON
Thí dụ cho bề mặt thích nước:
Ө = 60°, f
a
= 0,5 , công thức (2)
cho
Ө'= 41°
Thí dụ cho bề mặt ghét nước: Thí dụ cho bề mặt ghét nước:
Ө = 120°, f
a
= 0,5 , công thức (3)
cho
Ө' = 139°
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON
Công thức Cassie
• Nếu bề mặt là một composite có 2
thành phần 1 và 2, ta có:
cos Ө' = f
1
cos Ө
1
+ f
2
cos Ө
2
(4)
f + f = 1 f
1
+ f
2
= 1
f
1
và f
2
là tỷ suất của thành phần 1 và 2 trong composite
Ө' là góc tiếp xúc trên bề mặt composite.
Ө1 là góc tiếp xúc khi bề mặt chỉ là thành phần 1.
Ө2 là góc tiếp xúc khi bề mặt chỉ là thành phần 2
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON
Khi f
2
là không khí, Ө
2
= 180°,
cos 180°= -1
Công thức (4) trở thành: Công thức (4) trở thành:
cos Ө' = f
1
cos Ө
1
- f
2
(5)
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON
lotus effect
Hiệu ứng lá sen, (Nguồn: http://www.stocorp.com)
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON
Cấu trúc hai thứ bậc của lá sen: Khối u lớn trên mặt lá (hình
trái), và hình phóng đại của khối u lớn (hình mặt) cho thấy
các khối u nhỏ nanomét xuất hiện liti trên mặt khối u lớn
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON
Cấu trúc micro/nano của khối u làm gia tăng góc tiếp
xúc:
(a) bề mặt trơn với chất sáp, Ө = 104°,
(b) bề mặt với khối u lớn, Ө = 150°và
(c) bề mặt với khối u lớn và khối u nanomét, Ө = 160 –
180°
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON
Cơ chế "tự làm sạch" trên lá sen: giọt nước
tròn cuốn trôi bụi (Nguồn: http://lotus-shower.isunet.edu ).
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON
Con muỗi nước
Θ = 105°
Θ =168°
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON
Sương mai trên cỏ
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON
Giọt mưa trên cánh hoa hồng
•Những "ngọn đồi” micromét trên cánh hoa
hồng (hình trái) và các khe nano trên đỉnh
đồi
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON
"hiệu ứng cánh hoa" (petal
effect) và cơ chế vừa ghét nước
vừa thích nước
• Sự khác biệt giữa giọt nước trên cánh hoa hồng và lá
sen
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON
WWW.DAYKEMQUYNHON.UCOZ.COM
WWW.FACEBOOK.COM/DAYKEM.QUYNHON