You are on page 1of 27

Tytu oryginau:

Divine Alignment. How GodWink Moments Guide Your Journey


Przeoy: Ryszard Olizo
Redakcja: Katarzyna Pietruszka
Korekta: Beata Piecychna
Projekt okadki: Robert Kempisty
Skad: skladigrafka@gmail.com

DIVINE ALIGNMENT
HOW GODWINK MOMENTS GUIDE YOUR JOURNEY
Copyright 2012 by SQuire Rushnell
All rights reserved, including the right to reproduce this book or portions thereof in any form whatsoever.
For information address Howard Books Subsidiary Right Departamenst,
1230 Avene of the Americas, New York, NY 10020.
Copyright for Polish edition by ILLUMINATIO ukasz Kierus 2014
Wszelkie prawa do polskiego przekadu ipublikacji zastrzeone. Powielanie irozpo-
wszechnianie zwykorzystaniem jakiejkolwiek techniki caoci bd fragmentw ni-
niejszego dziea bez uprzedniego uzyskania pisemnej zgody posiadacza tych praw
jest zabronione.
Wydanie 1
Biaystok 2014
ISBN: 978-83-63965-02-0
www.illuminatio.pl
Wydawnictwo ILLUMINATIO ukasz Kierus
E-mail: wydawnictwo@illuminatio.pl
Dzia handlowy: zamowienia@illuminatio.pl
Pena oferta wydawnictwa jest dostpna na stronie www.illuminatio.pl
Bd na bieco iled nasze wydawnictwo na Facebooku:
www.facebook.com/illuminatiopl
KROK 1: POROZMAWIAJ Z NAWIGATOREM . . . . . . . . 9
Rozmowa Carli . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
Biae wita Toni iDavida . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
Anita, Dick iDon: cud na mocie. . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
Chwila Allison . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31
Historia Nathana . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32
Pi czsto zadawanych pyta. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
KROK 2: SUCHAJ WEWNTRZNEGO KOMPASU. . . . 51
Jak Francis ujrza wiato. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52
Bohater ibohaterka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56
Wewntrzne gosy, niewidzialne nitki historia Ireny . . . . . . . 66
Plan Zakiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 77
KROK 3: ZAPLANUJ WASNE PRZEZNACZENIE . . . . 89
Boskie dostrojenie Carol Burnett . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90
Niemiao ipbuty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99
KROK 4: POZBD SI BAGAU . . . . . . . . . . . . . . 111
Najwaniejszy mczyzna Madei . . . . . . . . . . . . . . . . . 112
Wizy rodzinne, ktre ptaj . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 114
Moja Droga Matko . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116
Spis TrEci
6 boSki KompaS
Precelowa cieka cioci Anne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119
Mae kroczki Davea Ramseya . . . . . . . . . . . . . . . . . . 135
Dug iwstyd SQuirea . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136
Wyzwolenie zlku iniepokoju Carla . . . . . . . . . . . . . . 143
KROK 5: WYRUSZ Z WIAR I NIE WTP,
E DOTRZESZ DO CELU . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 147
Zakurzone drogi imarzenia. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 148
Prosto wogie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159
Peni wiary kierowcy ciarwek . . . . . . . . . . . . . . . . . 161
KROK 6: ODCZYTUJ ZNAKI, PONOWNIE
WYZNACZ TRAS I PRZYSPIESZ . . . . . . . . . . . . . . 169
Oznaki przejcia. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 171
Motory, czterech Mikew iznaki . . . . . . . . . . . . . . . . . 174
Steve wynaleziony na nowo . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177
Znak wpiwnicy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 181
KROK 7: NAPENIJ SWE WEWNTRZNE RDO, A GDY
DOTRZESZ DO CELU, BD WDZICZNY . . . . . . . . 187
Upadek ipowstanie Strawa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190
wita Erica pene niezadowolenia . . . . . . . . . . . . . . . . 207
CO DALEJ? OSTATECZNY CEL. . . . . . . . . . . . . . . . 211
Jakie jest niebo? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212
Jeszcze nie nadszed twj czas, Cynthio! . . . . . . . . . . . . . . 217
Dziecko, ktre rozmawia zBogiem . . . . . . . . . . . . . . . . 222
Dziecica wizja nieba . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 228
Aleksa powrt znieba. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 240
Tabela niebiaskich podobiestw . . . . . . . . . . . . . . . . . 250
A co zpiekem? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 252
Jak wybra drog do nieba? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 254
7 boSki KompaS
ZAKOCZENIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 257
Zdumiewajce dane potwierdzajce suszno wiary . . . . . . . 257
Nauka aBg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 258
Bg czy nie Bg? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259
Podsumowanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 262
Kocowe przesanie kogo, kto wynalaz si na nowo . . . . . . . 264
Podzikowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 269
Pytania do autora . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 271
Z
acznijmy od zrozumienia pojcia boski kompas. Pracownik wy-
poyczalni samochodw Hertz powiedzia mi, e kady samo-
chd mona wyposay wurzdzenie nawigacyjne GPS zwane Ne-
verLost (nigdy wicej zgubiony).
Pamitam, e pomylaem: Czy nie byoby wspaniale, gdybymy
wszyscy mieli swj GPS; globalny system okrelania pooenia, dzi-
ki ktremu nigdy nie gubilibymy drogi?
I wtedy co do mnie dotaro.
Przecie mamy.
KADY Z NAS RODZI SI Z WBUDOWANYM SYSTEMEM
GPS, BOSKIM SYSTEMEM NAWIGACJI.
Od urodzenia jestemy wyposaeni wniezwykle skomplikowany pakiet
nawigacyjny, ktry za pomoc wewntrznego gosu intuicji iboskich
mrugni okiem dostraja nas do ludzi iwydarze pomocnych wosi-
gniciu naszego celu iniepozwalajcych nam zgubi drogi.
Pozwl, e to wyjani.
Krok 1:
Porozmawiaj
z Nawigatorem
10 boSki KompaS
Kiedy telefon tak po prostu zadzwoni inawizae kontakt zkim,
kto przypadkowo popchn ci na zupenie nowe tory, albo te spo-
tkae osob, dziki ktrej jake niespodziewanie nastpio jakie prze-
omowe wydarzenie wtwoim yciu otrzymae now prac, stworzy-
e zwizek albo przeprowadzie si wrzeczywistoci dowiadczye
Boskiego dostrojenia, kierujc si osobistym GPS-em.
Podejrzewam, e cigle zadajesz sobie takie
pytania, jak: Dlaczego ten, anie inny czowiek
znalaz si wanie wtym miejscu iczasie, dzi-
ki czemu si spotkalimy? albo: Dlaczego telefon
zadzwoni akurat wtym szczliwym momencie?
Czy wanie tak jest wtwoim przypadku? Co-
dziennie natykasz si na rne osoby iprzecho-
dzisz od jednego zdarzenia do drugiego, uznajc
ycie za pasmo przypadkw. Dopiero kiedy zatrzymujesz si iotwie-
rasz na ogromne moliwoci Boskiego dostrojenia, zaczynasz dostrze-
ga wspaniae powizania iniewidzialne nici czce ci zkolejnymi
osobami. Zaczynasz rozumie, e twoje ycie wcale nie jest przypad-
kowe. Nie jeste jak gazka niesiona zprdem strumienia ku nie-
znanemu przeznaczeniu.
Jednak wpodry przez ycie to ty jeste przez wikszo czasu kie-
rowc. Ajeden ztwoich wrodzonych darw to wolna wola.
Moesz jecha zbyt szybko lub zbyt wolno. By lekkomylnym lub
odpowiedzialnym. Moesz nawet zupenie zjecha zautostrady, jeli
taka bdzie twoja decyzja.
Wolna wola pozwala ci te przyj lub odrzuci moliwo, e
znalaze si tutaj nieprzypadkowo.
W rzeczywistoci jeste czci niezwykego planu zaprogramowa-
nego wtwoim DNA na dugo przed narodzeniem.
Jak uzyska dostp do tego planu?
W swoim osobistym GPS-ie znajdziesz Nawigatora. Kogo znacz-
nie wikszego ni ty sam imy wszyscy kto prowadzi ci przez ycie.
Zaczynasz dostrzega
wspaniae powizania
iniewidzialne nici
czce ci zkolejnymi
osobami.
11 Krok 1 : Porozmawi aj z nawigatorem
Pytanie brzmi: Jak si do niego dostroi? Jak porozumie si ztym
Nawigatorem? Jak si dowiedzie, jaki cel zaplanowa tylko iwycz-
nie dla ciebie?
To bardzo proste nawi zNim kontakt.
JAK NAWIZA KONTAKT Z NAWIGATOREM?
Najlepiej po prostu zNim porozmawiaj. Tak samo, jak rozmawiaby
zojcem czy dziadkiem. Taka rozmowa ma swoj nazw:
Modlitwa.
NIE BJ SI TEGO SOWA
Prbowaem znale jaki eufemizm inne sowo, ktre, e tak po-
wiem, nie wytrcaoby zrwnowagi biorc pod uwag fakt, e yje-
my wspoeczestwie przewraliwionym na punkcie poprawnoci po-
litycznej. Wdzisiejszych czasach stalimy si tak bardzo nieufni, e
odegnujemy si od wszystkiego, co choby trci religi.
By moe zastanawiasz si wtej chwili: Czy mam przerwa lektu-
r? Nie chc czyta religijnej ksiki!
To nie jest ksika religijna. Jej tre ma charakter duchowy, mam
nadziej, e take inspirujcy, ale nie religijny.
Pamitaj, e nie napisa jej ani Einstein, ani Billy Graham. Jej au-
torem jestem ja, jeden ztwrcw serii programw Schoolhouse Rock!
(Szkolny rock)* nadawanej przez stacj ABC. Facet, dziki ktremu
wniedzielne poranki telewizja emitowaa kreskwki. Czy jest wtym
co teologicznego?
Szczerze mwic, nie potraf znale wojczystym jzyku sowa bar-
dziej odpowiedniego ni modlitwa aby wyrazi to, co chc prze-
kaza.
* Seria krtkich muzycznych animowanych flmw edukacyjnych dla dzieci, emitowanych
wamerykaskiej telewizji od lat 70. (przyp. red.).
12 boSki KompaS
Co wicej, modlitwa to nie tylko sowo. Jest
pojciem nierozerwalnie zwizanym z kad
wiar i obecnym prawdopodobnie w kadym
jzyku.
Mam zatem nadziej, e si ze mn zgadzasz;
zuwagi na brak odpowiedniego zamiennika sowo
modlitwa jest najtrafniejszym wyborem. Niech
miao zagoci na naszych ustach wraz zinnymi
wyrazami, takimi jak: rozmawia, mwi czy gawdzi.
Wanie to zrobia Carla zaprogramowaa swj osobisty GPS po-
przez rozmow-modlitw zNawigatorem. Niech jej historia posuy
za ilustracj tego pojcia.
ROZMOWA CARLI
Kiedy Carla odebraa telefon od koleanki, proszcej j o pomoc, nie
podejrzewaa niczego niezwykego.
Alice staraa si odziecko ichciaa, ebym przysza do niej, kie-
dy bdzie robia sobie test ciowy wspomina.
Ale na miejscu okazao si, e Alice kupia dwa testy: jeden dla sie-
bie, adrugi, ktry mia posuy jako test kontrolny, dla Carli.
Dobrze, dlaczego nie odpara Carla, zadowolona, e moe
pomc.
Wynik jednego ztestw by pozytywny, drugi negatywny.
Poczuymy si zdezorientowane izaskoczone opowiada Carla
bo to wynik mojego testu by pozytywny!
Kobiety niezwocznie uday si do apteki, kupiy jeszcze dwa testy
ipowtrzyy ca procedur. Wyniki byy takie same.
Szybko zadzwoniam do mojego ginekologa wyjania Carla
ktry zgodzi si przyj mnie jeszcze tego samego popoudnia. Zro-
bi mi badanie USG, dziki ktremu rzeczywicie ujrzaam mojego
maego urwisa.
Z uwagi na brak
odpowiedniego zamien-
nika sowo modlitwa
jest najtrafniejszym
wyborem.
13 Krok 1 : Porozmawi aj z nawigatorem
Carla zareagowaa bardzo emocjonalnie. Niespodziewana cia
wchwili, kiedy wjej yciu panowaa istna zawierucha, wywoaa la-
win niepewnoci poczonej znieoczekiwan radoci, e bdzie
miaa dziecko!
W cigu kilku kolejnych dni pojawiy si pierwsze wtpliwoci inie-
pokj, czy zasuguje na to, by zosta matk; zacza mie skurcze
ikrwawi.
Zaniepokojona, pospieszya do lekarza.
Powtrzono badanie USG. Niestety, to, co ujrzano na ekranie, byo
straszliwym wstrzsem: stracia dziecko.
Byam zdruzgotana szepcze Carla.
Smutek by tak przytaczajcy, e ledwo rozumiaa zalecenia leka-
rza: miaa wrci za par dni na zabieg yeczkowania macicy, aby nie
dopuci do infekcji.
Carla wrcia do domu, ciasno otulona peleryn alu. Nie moga
przesta paka. Nie wychodzia zka.
Nie potraf opisa tego, co czuam, mog jedynie powiedzie, e
czuam si, jakbym zostaa zepchnita ispadaa... byam taka ociaa.
Nie posza do pracy ani na umwion wizyt do lekarza, nie odbie-
raa telefonw inie ruszaa si zka przez tydzie.
Byam przybita... cigle pakaam. Mylaam, e by moe prze-
ywam jak normaln depresj poporonn.
Nie wiedziaa, co robi, do kogo si zwrci, wic... wezwaa Na-
wigatora.
Byam pogrona wtak strasznej rozpaczy, e wci tylko si mo-
dliam. Bagaam Boga, aby to wszystko okazao si pomyk, eby le-
karze nie mieli racji; obiecywaam, e bd najlepsz matk na wie-
cie, jeli tylko dostan jeszcze jedn szans. Naprawd wierzyam, e
mog odzyska swoje dziecko, o ile tylko bd si arliwie modli.
Kiedy Carla wkocu wstaa zka, zadzwonia do lekarza ipo-
sza na wizyt.
By troch zy, e nie pokazaam si wczeniej wspomina.
14 boSki KompaS
Przewidujc, e moe zosta zbesztana, ogldnie zasugerowaa, e
by moe nadal jest wciy.
Lekarz tylko spojrza na ni ze wspczuciem. Sysza to ju tyle razy.
To normalna reakcja na traum wywoan utrat dziecka stwier-
dzi, ostronie dobierajc sowa. Wiele kobiet, ktre poroniy, czuje
si podobnie. Ale... cign stanowczym tonem bardzo wane jest
przeprowadzenie teraz zabiegu yeczkowania.
Carla spojrzaa wprost na niego. Lekko skina gow.
Zgoda. Pod warunkiem, e jeszcze raz zrobi pan badanie USG.
Patrzy na ni przez chwil. Potem niechtnie si zgodzi.
Carla cicho pooya si na stole zabiegowym, alekarz ipielgniarki
przygotowali ultrasonograf. Przesuwali aparatem po jej brzuchu, jed-
noczenie obserwujc obraz na ekranie.
I zobaczyli, czarno na biaym, wyrany ksztat dziecka!
Carla nie wierzya wasnym oczom penym ez radoci iulgi; jej dol-
na warga zacza dre.
Lekarz zaniemwi.
Nie potraf tego wyjani powiedzia.
Nikt nie powiedzia tego na gos, ale wszyscy obecni tak wanie po-
myleli: Dziki Bogu, e Carla bya zdecydowana, aby nie zgodzi si
na yeczkowanie. Bo zpewnoci, gdyby przysza na umwiony za-
bieg, dziecko by ju nie yo.
Do dzi jest zdumiona tym cigiem wydarze icakowicie nieocze-
kiwanym skutkiem baga kierowanych do Nawigatora.
Jej crka ma obecnie 16 lat, aCarla dotrzymaa obietnicy, e po-
wici si jej wychowaniu. Zrezygnowaa zpracy zawodowej, zostaa
penoetatow matk inie auje tego. Codziennie dzikuje Bogu za
to, e da jej si wiary we wasne odczucia, ktre pokonay przekona-
nie lekarzy, i to oni maj racj.
Zaprogramowanie osobistego GPS-u poprzez rozmow zNawiga-
torem modlitwa podziaao.
15 Krok 1 : Porozmawi aj z nawigatorem
JAK SI MODLI?
To bardzo proste, modlitwa jest form komunikacji zkim wgrze,
wikszym od ciebie. ZBogiem.
Modlitwa nie wymaga adnego ceremoniau ani specjalnych wa-
runkw.
Nie musisz klcze.
Nie musisz mwi: Ty jest ani Jam jest.
Nie musisz nawet wypowiada jej na gos. Moesz rozmawia zBo-
giem wmylach albo napisa do Niego list.
Pozwl, e rozwin t myl. Pamitam, jak kiedy pewien starszy
dentelmen, pastor onazwisku Ralph Lankler, powiedzia mi zby-
skiem woku:
Co rano pisz do Boga list.
Serio?
Tak.
Ico wnim piszesz?
Och, po prostu opowiadam Mu owszystkim, oczym myl; dzi-
kuj Mu za dary, ktre zesa mi od ostatniego listu.
Ajak si podpisujesz?
Z mioci, Ralph.
Hmm. Niezy pomys, prawda?
Chodzi mi oto, e trzeba komunikowa si ze swoim Nawigatorem
Bogiem wtaki sposb, jak zwracaby si do ojca albo ukochanego
iszanowanego dziadka. Wwczas odkryjesz, e taki codzienny dialog
zNim pozwoli ci skutecznie programowa swj GPS.
Podczas tych chwil wyciszenia ze swoim Stwrc dajesz Mu te oka-
zj, by przemwi do ciebie twoim wewntrznym gosem. Moesz si
zdziwi, jak czsto wczasie modlitwy przyjd ci do gowy znakomi-
te pomysy. Wtych chwilach cakowitej uwanoci atwiej ci aktyw-
nie sucha boskich wskazwek.
16 boSki KompaS
CZY MOG POROZMAWIA
Z NAWIGATOREM O WSZYSTKIM?
Zasadniczo, tak.
Stosowne przyzwolenie znajduje si wBiblii.
Jeeli we Mnie trwa bdziecie, asowa moje wwas,
poprocie, ocokolwiek chcecie, ato wam si speni.
JAN 15:7*
A JELI CO JEST NAPRAWD NIEMOLIWE?
Opowiem jeszcze jedn histori, ktr najprawdopodobniej skwitu-
jesz stwierdzeniem: To niemoliwe, pomimo dowodu empiryczne-
go, ktry przedo.
BIAE WITA TONI I DAVIDA
Toni Espinoza, czterdziestoomioletnia matka dwjki dzieci, spojrza-
a wpene wtpliwoci oczy swojego przyjaciela.
Wanie przed chwil cichym gosem powiedziaa mu co, wco
wiedziaa otym trudno byo uwierzy. Ale Crawford Higgins by
wieloletnim przyjacielem rodziny. Caymi latami Toni ijej m David
wielokrotnie dzielili si swoimi problemami rodzinnymi zCrawfor-
dem ijego on. Razem dorastali. Ich dzieci razem si bawiy. Chodzili
do tego samego kocioa. Toni iDavid cenili sobie opini Crawforda.
Toni, oszalaa? otwarcie zapyta Crawford.
Rozmawiali oproblemie, ktry trapi ich rodziny od kilku tygodni,
odkd David dowiedzia si od trzech rnych kardiologw, e bez
przeszczepu serca umrze. Moliwe, e wcigu najbliszych miesicy.
* Tumaczenie wszystkich cytatw biblijnych pochodzi zBiblii Tysiclecia, Pallottinum, Po-
zna-Warszawa 1980, J 15:7, s. 1234.
17 Krok 1 : Porozmawi aj z nawigatorem
Obie pary zdaway sobie nawzajem relacj zkadej wizyty ulekarza.
Wsplnie przeszukiwali rda informacji medycznych. Modlili si,
aby David przey. Ale teraz Toni podzielia si zCrawfordem pew-
nym sekretem e modlia si oco innego: prosia Boga opotwier-
dzenie, e David wyzdrowieje, w postaci opadw niegu wich mie-
cie McAllen, pooonym przy granicy Teksasu zMeksykiem. Wdniu
Boego Narodzenia!
Toni, mieszkasz tu przez cae ycie powiedzia zniedowierza-
niem Crawford. Czy ty wogle kiedykolwiek widziaa nieg?
Powoli pokrcia gow isi umiechna.
Crawford wpatrywa si wni.
Czy wiesz, kiedy ostatnio wMcAllen spad nieg? Nie czeka
na odpowied. Sto dziewi lat temu.
Toni znowu si umiechna. Zniewytumaczalnych powodw jej
serce byo przepenione spokojem, ktry przewysza wszelki zdro-
wy rozsdek.
Ale Crawford jeszcze nie skoczy.
Inigdy nie padao wdniu Boego Narodzenia.
Toni iDavid Espinoza, oboje przed pidziesitk, mieszkaj wskrom-
nym domu przy cichej ulicy wmiecie McAllen, pooonym na pou-
dniowym kracu Stanw Zjednoczonych, przy granicy zMeksykiem,
pi ip godziny drogi na poudnie od Houston. Podczas najwik-
szych zimowych chodw temperatura wMcAllen nie spada poni-
ej 20 stopni Celsjusza. Toni iDavid byli wdziczni za ycie obftu-
jce wrado icenne wartoci. Byli maestwem od prawie 30 lat,
aTrisha iLisa, ich crki, wyfruny ju zrodzinnego gniazda irozpo-
czy wasne ycie. Wtedy jak grom zjasnego nieba spada na nich ta
druzgocca wiadomo. Wpoowie 2004 roku David dowiedzia si,
e zastoinowa niewydolno serca powikszya iuszkodzia jego ser-
ce wtakim stopniu, e jego wydajno spada do zaledwie 10 procent.
Jestem zaskoczony, e jeszcze chodzi. Tak ujmowa to kady le-
karz, do ktrego si zwrcili.
18 boSki KompaS
Przeszczep serca to jedyna moliwo powtarzali zgodnie.
Wprzeciwnym razie zostao panu tylko kilka miesicy ycia.
Wkrtce Toni iDavid pojechali do Houston na kolejne konsultacje
wsynnej placwce kardiologicznej DeBakey Heart Center wszpita-
lu Baylor. Potwierdzono tam, e warto frakcji wyrzutowej serca Da-
vida, ktra powinna mieci si wprzedziale 5070 procent, wynosi
zaledwie 1520 procent*.
Frakcja wyrzutowa (EF ang. ejection fraction) defniowana jest jako
procent objtoci krwi wypompowywanej zserca podczas kadego
skurczu**.
Lekarze zDeBakey Heart Center stwierdzili, e rozsdnie byo-
by wpisa Davida na list oczekujcych na serce, ostrzegajc go jed-
noczenie, e znalezienie waciwego dawcy trwa czsto ponad dzie-
wi miesicy. Nawet jeli znajdzie si dawc, przeszczep musi zosta
przeprowadzony wcigu trzech godzin. Biorc pod uwag odlego
dzielc McAllen od Houston, by to jeszcze jeden powany problem.
Toni iDavid przylgnli do siebie. Kolejne opinie lekarzy spaday
na nich jak seria ciosw. C jednak mogli zrobi, jeli nie zapa si
resztek nadziei na cud, ktry pozwoli im jako przetrwa?
Znalazszy si na najwaniejszym rozwidleniu drg yciowych
gdy wayy si kwestie ycia imierci, aich samych trawia niepew-
no robili to, co by moe zrobiby ity: modlili si. Nie zdajc so-
bie ztego sprawy, programowali swoje osobiste GPS-y, rozmawiajc
zNawigatorem. ZBogiem.
Modlc si kilka razy dziennie, Toni wzywaa Boga, by ocali jej ma.
Ale mimo to coraz bardziej dokuczaa jej wiadomo, e aby David
mg y, kto inny musi umrze.
To nie wporzdku rozumowaa.
Zamiast wic oprzeszczep, prosia Boga ocudowne uzdrowienie.
* Opinie lekarzy zDeBakey Heart Center wuwagach kocowych.
** Understanding Your Ejection Fraction, my.clevelandclinic.org/heart/disorders/heartfailure/ejec-
tionfraction.aspx, stan zdnia: 30 grudnia 2011.
19 Krok 1 : Porozmawi aj z nawigatorem
Do pocztku grudnia Toni iDavid odczuwali wzgldny spokj, kt-
ry stanowi co wrodzaju przerwania ognia podczas bitwy.
Czuem, e wszystko wrkach Boga powiedzia David.
Wierzyam, e Bg ju zacz proces uzdrawiania mojego ma
mwia Toni.
Ale chciaa czego wicej, jakiego namacalnego dowodu, e boski
cud nadejdzie.
W gbi serca porozmawiaa otym zNawigatorem.
Panie, bd wiedziaa, e zDavidem wszystko wporzdku, jeli
sprawisz, e wdniu Boego Narodzenia spadnie nieg tutaj, wMcAl-
len, wTeksasie stwierdzia stanowczo.
Nadmienia otym Davidowi. Ale kiedy nie zareagowa jak po-
wiedzia pniej, bya to jedna ztych chwil, kiedy mowie nie su-
chaj postanowia wicej otym przy nim nie wspomina. Zamiast
tego powiedziaa trzem innym osobom oswojej umowie zBogiem:
bliskiemu przyjacielowi rodziny Crawfordowi Higginsowi, swojej sio-
strze Sylvii iprzyjacice Marilyn.
nieg wMcAllen? To niemoliwe odpara jej siostra.
Crawford stwierdzi bez ogrdek:
Toni, jeli spodziewasz si niegu tutaj, gdzie mieszkamy cae y-
cie inigdy go nie widzielimy... aco dopiero wBoe Narodzenie... to
rwnie dobrze moesz zacz planowa pogrzeb.
Toni pokiwaa gow.
Nadesza Wigilia.
O 11.30 Toni wyjrzaa przez rozsuwane szklane drzwi na podwr-
ko za domem izrobia wielkie oczy. Znieba spaday patki niegu.
Trisha! zawoaa do crki, ktra przyjechaa zNowego Jorku
do domu na wita. To nieg, prawda? Nie bya pewna, bo nigdy
wczeniej go nie widziaa.
Tak!
Objy si.
20 boSki KompaS
Twj tata wyzdrowieje wyszeptaa Toni, powstrzymujc zy.
Szybko, przyprowad tat iLis.
Davida mczyo przezibienie, wic nastawiwszy budzik na wcze-
sn por, aby wywiza si zmikoajowych obowizkw, poszed wcze-
nie spa.
Toni rozsuna drzwi prowadzce na podwrko iwysza na traw-
nik, upstrzony teraz niegiem.
Bez paszcza, sam na sam zBogiem, zwrcia twarz ku niebu iza-
mkna oczy, abiae patki niegu spaday jej na wosy iumiechni-
t twarz.
Dzikuj Ci, Panie. Dzikuj Ci.
Nastpnego ranka, wdniu Boego Narodzenia, opatulone dzieci
zMcAllen wypady zdomw, aby ulepi pierwszego wyciu bawa-
na izrobi ory na niegu przed domem. Ipo raz pierwszy whisto-
rii miasto McAllen wTeksasie miao biae wita. Pierwszy nieg
od 109 lat*. Prasa obwiecia to niecodzienne zdarzenie w dzia-
le specjalnym.
* * *
Cztery tygodnie pniej Toni iDavid wrcili do Houston na wcze-
niej ustalone trzydniowe badania wDeBakey Heart Center. Rankiem
trzeciego dnia doktor Guillermo Torre wkroczy do niewielkiego ga-
binetu, trzymajc wrku kart Davida.
Przyjrza si jej uwanie idwukrotnie sprawdzi widniejce ugry
nazwisko.
Ze zdumienia a wytrzeszczy oczy iopada mu szczka. Spojrza
na stojc przed nim dwjk ludzi.
Nie potraf tego wyjani powiedzia, aw jego gosie brzmiao
zaskoczenie. Pan ju nie jest chory!
* Rose Ybarra, Te Monitor, 26 grudnia 2004.
21 Krok 1 : Porozmawi aj z nawigatorem
Jeszcze raz spojrza na kart pacjenta. Iznowu na nich.
Davidzie, jeszcze dugo pan sobie poyje.
Kady, kto wtpi, e wodpowiedzi na swoje modlitwy po nieustan-
nych rozmowach zNawigatorem Toni otrzymaa znaczce Boskie
mrugnicie okiem, znajdzie potwierdzenie whistorii choroby Davida,
znajdujcej si wDeBakey Heart Center*. Wdniu pierwszej wizyty
Davida, 27 kwietnia 2004 roku, lekarze napisali: Funkcjonowanie le-
wej komory jest powanie ograniczone zpowodu LVEF (frakcja wy-
rzutowa lewej komory) owartoci 1520 procent. Prawidowa war-
to, jak zapewne pamitasz, wynosi 5070 procent.
Jednak cztery tygodnie po biaym cudzie boonarodzeniowym
wMcAllen, 24 stycznia 2005 roku, whistorii choroby wpisano: Funk-
cjonowanie lewej komory wdolnej granicy normy. Jakociowa frakcja
wyrzutowa wynosi 50 procent.
Jeli bdziecie mie wiar jak ziarnko gorczycy, powiecie tej grze:
Przesu si std tam!, aprzesunie si.
Inic niemoliwego nie bdzie dla was.
MATEUSZ 17:20**
ALE JELI MOJA PROBA DO BOGA JEST NAPRAWD...
NAPRAWD NIEMOLIWA DO SPENIENIA?
Jakiekolwiek masz problemy, zjakimikolwiek kwestiami si zmagasz,
porwnaj je ztym, co spotkao tego czowieka. Pewnego dnia zado-
wolony Don wraca do domu zkonferencji, gdy nagle wprzedni szy-
b jego samochodu wjechaa osiemnastokoowa ciarwka. Jego auto
zostao zmiadone, aon sam umar po kilku chwilach.
Czy twoje problemy mog by wiksze?
* Fotokopie historii choroby znajduj si wuwagach kocowych.
** Biblia Tysiclecia, op. cit., Mt 17:20, s. 1143.
22 boSki KompaS
Jak Don... jak ty... jak ktokolwiek mgby wykaraska si ztakiej
sytuacji?
Jedno sowo: modlitwa.
Ale przecie przed chwil powiedziae, e umar! mylisz teraz.
Tak, by wbeznadziejnej sytuacji. Nie y. Ale dla Nawigatora nie
ma rzeczy niemoliwych.
By moe czytae histori Dona Pipera; jego ksika 90 minut
wniebie jest bestsellerem zlisty New York Timesa.
Chciabym jednak podzieli si innym spojrzeniem na zdumiewa-
jc histori Dona, zpunktu widzenia mczyzny ikobiety, ktrych
Bg wswj boski sposb wprowadzi wnajwaciwszym momencie
wycie araczej, wtym przypadku wmier Dona.
ANITA, DICK I DON: CUD NA MOCIE
Musz napi si prawdziwej kawy! Coraz bardziej boli mnie gowa
powiedziaa Anita, cigajc brwi iwskazujc na niedalek restau-
racj Dairy Queen. Kto mg przypuszcza, e ta naga ochota na f-
liank kawy miaa zmieni jej ycie, na zawsze splatajc je zlosami
innych osb? Patrzc wstecz, mona powiedzie, e ta flianka kawy
bya decydujcym Boskim mrugniciem okiem zarwno wjej yciu,
jak iw yciu innych.
Ten chodny ideszczowy poranek styczniowy Anita ijej m Dick
Onarecker spdzili na konferencji we wschodniej czci Teksasu, pod-
czas ktrej podawano wycznie kaw bezkofeinow. Anita bolenie
przekonaa si, e bez prawdziwej kawy worganizmie moe spodzie-
wa si pulsujcego blu gowy.
Ruszajc wdalsz, dwugodzinn, drog do domu iciskajc kubek
wdoniach, Anita zamrugaa ilekko pochylia si do przodu, patrzc
przez przedni szyb. Mga nadal osnuwaa most, do ktrego si zbli-
ali, iAnita miaa wraenie, e widzi co dziwnego. Wypadek. Ujrza-
a wielk, osiemnastokoow ciarwk, ktra staa na niewaciwym
23 Krok 1 : Porozmawi aj z nawigatorem
pasie! Dwaj mczyni stali przy pojedzie isi rozgldali. Jeden znich
mia na sobie co, co wygldao jak policyjny mundur.
Dick zwolni, aopony zachrzciy, gdy wjecha na most, omijajc
szcztki walajce si na drodze. Minli rozbity samochd tu obok ci-
arwki. Za jego kierownic siedzia oguszony mczyzna, ktry spra-
wia wraenie, jakby patrzy niewidzcym spojrzeniem przed siebie.
Minli jaki przedmiot, ktry Anita ledwo zdoaa rozpozna lo-
gika podpowiedziaa jej, e to jeszcze jeden samochd ale ksztatem
nie przypomina pojazdu. By zgnieciony, zmiadony ijeszcze dymi.
Tamta ogromna ciarwka musiaa wniego wjecha!
Dick gwatownie skrci, omijajc wrak, izatrzyma si przed nim
na mocie. Oboje wyskoczyli iruszyli wstron rozbitego samocho-
du. Gdy podeszli bliej, zobaczyli, e wrodku znajduje si zakrwa-
wione ciao.
Znajc wraliwo swojej ony na widok krwi, Dick powiedzia
szybko:
Sprawd tamten samochd iskin wstron drugiego auta.
Moe trzeba pomc tamtej osobie.
Anita odetchna zulg.
W chwil potem zagldaa przez rozbit szyb, przemawiajc a-
godnie iuspokajajco do starszego mczyzny, ktry nadal siedzia
oguszony za kierownic. Podaa mu swj kubek zwci jeszcze cie-
p kaw.
Wstrznity masakr, strasznym wypadkiem, ktry mia miejsce
zaledwie kilka minut wczeniej, Dick przyjrza si szcztkom, ktre
kiedy byy fordem escortem. Szybko stwierdzi, e nikt nie zdoaby
przey czego takiego.
Podszed do niego mczyzna wmundurze, stranik wizienny. Ski-
nli sobie gowami. Dick zerkn na szoferk ciarwki, zauwaa-
jc wygrawerowan na niej nazw pobliskiego wizienia stanowego.
Nie pomoesz mu. Ju sprawdzaem powiedzia stranik, wska-
zujc gow wrak samochodu. On nie yje.
24 boSki KompaS
Dick min go i kawaek ludzkiej koci lecy na drodze ipochyli
si, aby zajrze do wntrza zmiadonej kupy zomu. Zobaczy tam
ciao mczyzny, powykrcane ibez ycia. Aby si upewni, sign
do rodka isprawdzi puls, ale go nie wyczu.
Co powinien zrobi? Co mg zrobi?
Mdl si za tego czowieka, usysza wmylach zdecydowany nakaz.
Naglce, bezgone polecenie modlitwy za martwego czowieka, mo-
dlitwy oto, by y inie odnis adnych wewntrznych obrae.
To nie ma sensu! stwierdzi wmylach. Ten czowiek nie yje. Po
co modli si za trupa?
Dick by pastorem. Nauczy si posuszestwa. Zna zasady rzdz-
ce rozmow zNawigatorem. Iwiedzia, e wszystko jest moliwe.
Amimo to waha si, czy powinien si pomodli.
Do wraka podszed policjant; on te prbowa sprawdzi puls.
Mamy tu jedn ofar mierteln powiedzia przez krtkofalwk*.
Dick znowu poczu, e musi si pomodli. Czy ja oszalaem? po-
myla, opierajc si ponagleniu, ktrego nie mg si pozby zumysu.
Nastpn osob, ktra potwierdzia mier tego mczyzny, by ra-
townik zkaretki pogotowia.
Wreszcie, poddajc si uporczywemu poleceniu Boga, awrcz czu-
jc si nim dziwnie omielony, Dick zacz si modli na gos wy-
starczajco gono, aby usyszeli go inni, cho wydawao si to absur-
dalne. Nie by wstanie okreli, jak dugo trwaa ta modlitwa. Pooy
do na prawym ramieniu zmarego, bagajc oprzywrcenie mu y-
cia iuchronienie go przed uszkodzeniami wewntrznymi.
* * *
Tym zmarym czowiekiem by Don Piper.
Gdyby mg wtedy przemwi, powiedziaby:
* Anita Onarecker Wood, Divine Appointment, Lucid Books, Brenham 2010, s. 9.
25 Krok 1 : Porozmawi aj z nawigatorem
Ostatni rzecz, jak pamitam, byo to, e wjechaem na most
inagle staa si ciemno*. Nastpne, co pamitam, to e staem ubram
nieba, byem otoczony ludmi isyszaem muzyk.
Duch Dona Pipera przenis si do nieba, ajego ciao pozostao
uwizione we wraku sprasowanego forda escorta.
Cignik siodowy wjecha na jego pas ruchu iprzewrci si na jego
samochd, miadc kad cz ciaa Dona, zwyjtkiem prawego ra-
mienia. Mczyzna zgin na miejscu**. Inatychmiast przenis si do
nieba na najblisze ptorej godziny.
Anita popatrzya, jak sanitariusze zajmowali si mczyzn, ktremu
wczeniej sama prbowaa pomc, anastpnie wrcia do wasnego
samochodu, aby zaczeka na Dicka. Przygldaa si pracujcym sani-
tariuszom ipojazdom. Iczekaa. Raz po raz zerkaa na zegarek. Dic-
ka nie byo bardzo dugo.
Szanujc Boy nakaz, Dick miao si modli, cakowicie wbrew ludz-
kiej logice.
Przez cay czas modliem si na gos powiedzia.
Nie przerywa swojej modlitwy oprzetrwanie zmarego czowieka.
Modli si imodli. Akiedy zmczyo go modlenie si sowami, za-
cz modli si piewem; piewa swj ulubiony stary hymn.
What afriend we have in Jesus
Usysza co. Saby gos.
To by ten martwy czowiek! piewa razem znim!
Dick przemwi do niego. Mczyzna odpowiedzia. Wtedy Dick po-
bieg do kierowcy karetki.
* Przemowa Dona Pipera podczas First Chinese Baptist Church, w Mountain Valley, w Ka-
liforni, opublikowana przez: faisoft, 10 marca 2008 r.; www.youtube.com/watch?v=u8E2U-
AV_3w4, 50:20, stan zdnia: 28 marca 2011.
** Don Piper, Heaven Is Real, Berkley Publishing, Nowy Jork 2007, s. 12.
26 boSki KompaS
Wecie tego czowieka. Zabierzcie go do szpitala. Potrzebuje na-
tychmiastowej opieki!
Kierowca spojrza na mnie, jakbym zwariowa opowiada Dick.
Ale ja nie ustpowaem.
Sanitariusz podszed zniedowierzaniem do wraku samochodu, agdy
zbliy si do znajdujcego si wrodku mczyzny iusysza jego stu-
miony gos, natychmiast zacz dziaa.
Don Piper nie y przez blisko 90 minut. Poszed do nieba iwrci
na ziemi. Dzisiaj yje iwierzy, e ma do spenienia misj, ktra po-
lega na opowiedzeniu otym, co go spotkao, na opisaniu scen, kt-
rych nikt nie jest wstanie sobie wyobrazi.
Wszyscy, ktrych tam widziaem, mieli wosy zapewnia Don Pi-
per swoich uwanych suchaczy. Wniebie bdziecie doskonali pod
kadym wzgldem, bdziecie tacy, jakimi stworzy was Bg, zanim
wiek iokolicznoci yciowe co wam odebray. Bdziecie doskonali.
Na przykad moja babcia miaa sztuczn szczk opowiada ale
kiedy ujrzaem j wniebie, miaa wasne zby. Jej ciao byo doskonae*.
Mj dziadek (...) wycign ku mnie rce, au jego doni ju nie brako-
wao palcw, jak na ziemi (...) ipowiedzia: Witaj wdomu, Donny**.
Dopiero po dwch latach Don Piper by wstanie opowiedzie ko-
mu oswoich dowiadczeniach wkrlestwie znanym jako niebo. Jak
mwi, czciowo dlatego, e wydawao mu si, i ziemskim jzykiem
nie da si opisa tego, co ujrza. Ale take dlatego, e nie sdzi, aby
kto mu uwierzy.
Pokona te obawy, wydajc ksik 90 minut wniebie, ktra staa si
bestsellerem. Jego barwne obietnice tego, czego moemy si spodzie-
wa, dla wielu stay si rdem otuchy.
* Ibid, s. 24.
** Beyond Belief, Nightline, abcnews.go.com/Nightline/video/don-pipers-90-minutes-heaven-
pastor-pronounced-dead-hears-music-beyond-spectacular-nightline-14227574; 2:372:57,
stan zdnia: 24 sierpnia 2011.
27 Krok 1 : Porozmawi aj z nawigatorem
Moim najcenniejszym wspomnieniem znieba jest muzyka. Towa-
rzyszy mi do dzisiaj... piew tysicy pieni jednoczenie. Nie powodo-
wao to chaosu. Swoim niebiaskim uchem rozrniaem kad znich*.
Wniebie nastpuje co wrodzaju eksplozji zmysw (...) obrazy, dwi-
ki, doznania dotykowe, zapachy wszystko byo po prostu wspaniae**.
Swoje przeycie opisuje jako cudowne spotkanie po latach.
Ludzie, ktrzy powitaj ci ubram nieba, bd tymi, ktrzy ode-
szli przed tob (...), ktrzy pomogli ci si tam znale.
Wspomina pann Norris, ktra kiedy, gdy by dzieckiem, zabiera-
a go do kocioa izapoznaa zJezusem.
Powitaa mnie ubram nieba***.
Don opisuje panujce tam pikno: brama o perowym poysku
otwiera si na ulic ze zota.
wiato odbijajce si od bramy sprawiao, e wygldaa, jakby
pulsowaa yciem. To dlatego, e wniebie nie ma sztucznego wiata,
Bg rozwietla wszystko Swoj chwa.
To, co zobaczy, byo wspaniae. Dziki temu sam czu si cudownie.
To niesamowite. Niewiarygodne. Syszaem niezwyke dwiki
(...) dwik anielskich skrzyde wszdzie wok; nie wszystkie anio-
y, ale wiele znich ma skrzyda; czuem si cudownie, tak szczliwy,
jak nigdy wyciu.
Tak jak inni, ktrzy twierdz, e dowiadczyli nieba, Don nie chcia
wraca na ziemi.
Byem skupiony na ujrzeniu Pana. Iwtedy, nagle, wszystko znowu
zaczo ciemnie. Zapachy saby. Dwiki cichy. Ju miaem zapy-
ta: Co si dzieje?, ale zanim zdoaem cokolwiek powiedzie, zro-
bio si ciemno. Wszystko si skoczyo. Byo ciemno cho oko wy-
kol. Iwtedy usyszaem gos (...), gos, ktrego nigdy wczeniej nie
syszaem. piewa What afriend we have in Jesus
* Przemowa Dona Pipera, Mountain Valley, Kalifornia; 47:25.
** Beyond Belief, Nightline, 1324.
*** Ibid, 2:132:22
28 boSki KompaS
Dick Onarecker sta wosupieniu, patrzc, jak karetka zDonem od-
jeda, aw jego mylach rozbrzmiewaa druga zwrotka starego hym-
nu: C za przywilej wielki zanosi Bogu wszystko wmodlitwie. Te
sowa wyday mu si niedopowiedzeniem.
Dick wrci wreszcie do naszego samochodu iusiad obok mnie
opowiada Anita. Ale zanim by wstanie zda mi szczegow relacj
ztych niewiarygodnych wydarze, musia pilnie zadzwoni.
Na szczycie pierwszego wzgrza znajdowa si sklepik zbudk te-
lefoniczn. Zaczekaam, aDick zadzwoni do kocioa tego czowie-
ka wAlvin.
Wrciwszy do samochodu, Dick opowiedzia Anicie, co wydarzy-
o si na mocie: jak przynajmniej cztery rne osoby, wtym on sam,
stwierdziy, e tamten mczyzna nie yje.
Sprawdzaem mu puls, ale go nie wyczuem*.
Opowiedzia te otym, jak poczu nieprzepart potrzeb pomo-
dlenia si za zmarego. e modli si ipiewa hymn, ijak by potem
wstrznity, kiedy ten czowiek przemwi ipiewa razem znim.
Zapytaem go: Przyjacielu, jeste chrzecijaninem?. Odpar, e
tak, powiedzia, jak si nazywa, e jego koci jest wAlvin, ajego
ona ma na imi Eva.
Kilka dni pniej Dick iAnita odwiedzili Dona wszpitalu wHo-
uston.
Miaem przyjemno pozna Ev, urocz on Dona powiedzia
Dick. Wrozmowie opisaa liczne urazy rk, ng icaego ciaa, ja-
kich dozna jej m. Apotem dodaa pytajcym tonem: Nasi lekarze
s zdumieni, bo przy tym wszystkim, co go spotkao, nie odnis ad-
nych obrae wewntrznych.
Nastpia chwila ciszy. Dick spojrza na Anit, apotem na Ev isi
umiechn.
* Anita Onarecker Wood, op. cit., s. 179.
29 Krok 1 : Porozmawi aj z nawigatorem
Wiem to zdobrego rda powiedzia. Twj m bdzie y!
Przeyem dziki modlitwie mwi Don Piper. Pewien czo-
wiek, Dick Onarecker, poczu, e Bg kae mu si modli, itak wa-
nie zrobi. Wymodli mj powrt na ten wiat*.
Dick zawsze zastanawia si, losy ilu osb potoczyyby si inaczej,
gdyby nie wpyw bezkofeinowej kawy na jego drog on Anit, gdy-
by nie jej bl gowy igdyby tego ranka nie powiedziaa: Zatrzymasz
si przy Dairy Queen, ebym moga kupi sobie kaw?**.
Jeszcze jedna myl nie dawaa Anicie spokoju: Gdybymy nie za-
trzymali si na kaw, to Richard ija zderzylibymy si zt ciarwk.
Boskie mrugnicie okiem.
T histori Anita opisaa wswej fascynujcej ksice pod tytuem
Divine Appointment.
W dalszej czci ksiki wrcimy jeszcze do historii Dona Pipe-
ra, porwnujc szczegy jego dowiadczenia zprzeyciami kilku in-
nych osb, ktre twierdz, e fzycznie opuciy ten wiat iprzeniosy
si do nieba. Zawarte wtych historiach podobiestwa s niezwyke.
Przypominam jednak przesanie zawarte wtym rozdziale: niezale-
nie od tego, jak beznadziejna wydaje si twoja sytuacja stoisz przed
gr stresu iniepokoju, ktrych ogrom nie pozwala ci spa, albo stra-
cie prac inie wiesz, gdzie ani jak zacz wszystko od nowa, aol-
brzymie problemy fnansowe zmuszaj ci do walki z potnymi,
niesprawiedliwymi instytucjami irzdem by moe jednak, mimo
wszystko, nie jest a tak le jak wsytuacji, wktrej znalaz si Don
Piper. Iby moe twoje pooenie nie jest tak tragiczne, jak wyrok
mierci dla Davida Espinozy. Aby jednak wspi si na t gr albo
wydosta si zprzepaci, wktr wpade, musisz zaprogramowa
swj GPS wtaki sam sposb, jak oni to zrobili: porozmawiaj zNa-
wigatorem. Isuchaj.
* Don Piper, op. cit., s. 203.
** Anita Onarecker Wood, op. cit., s. 177.
BOSKI KOMPAS
Zamw ksik
sprawd pen ofert wydawnictwa na
Bd na bieco i led nasze
wydawnictwo na Facebooku:
www.facebook.com/illuminatiopl
Ksiki wydawnictwa illuminatio
znajdziesz rwnie w Magicznej Galerii
www.CzaryMary.pl
spodoBa ci si fragment
Ktry prZecZytae?
www.illuminatio.pl
w ksigarni Illuminatio