You are on page 1of 90

Ci UG

COMISIÓN INTERUNIVERSITARIA DE GALICIA
PAAU (LOXSE) Código:
XUÑO 2001
XEOGRAFÍA
62
VALORACIÓN: A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: requírese unha breve definición en termos xeográficos.
A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: solicítase unicamente cita-los elementos. A terceira pregunta ten unha
puntuación máxima de 3 puntos: valorarase a organización e a exposición de contidos. A cuarta pregunta ten unha puntuación
máxima de 3 puntos: pídese a correcta interpretación e explicación do documento, analisando as causas e consecuencias dos feitos
expostos.
OPCIÓN 1.
1.1.- Defina brevemente: CONDENSACIÓN, VIVENDA SOCIAL, BARBEITO, MUNICIPIO,
ROCHA ÍGNEA, ALBEDO, ÉXODO RURAL, MACIZO.
1.2.- Na Figura A-1 aparece un mapa con cinco accidentes xeográficos. Cite vostede o nome
correspondente a cada número.
1.3.- Desenvolva a cuestión: Os desequilibrios demográficos en España.
1.4.- Comente vostede a Figura B-1.
OPCIÓN 2.
2.1.- Defina brevemente: CHUVIA ÁCIDA, SECTOR TERCIARIO SUPERIOR, ALTERITA,
HÁBITAT CONCENTRADO, GARRIGA, DESALINIZACIÓN, POLÍGONO INDUSTRIAL,
TORRENTE.
2.2.- Na Figura A-2 aparece representada a porcentaxe de producción hortofrutícola sobre a agraria
total por provincias. Indique vostede cinco nas que aquela sexa superior ó 45%.
2.3.- Desenvolva a cuestión: Tipos de réximes fluviais dos ríos españois.
2.4.- Comente vostede a Figura B-2.
Ci UG
COMISIÓN INTERUNIVERSITARIA DE GALICIA
PAAU (LOXSE) Código:
XUÑO 2001
XEOGRAFÍA
62
0 0
10 5
20 10
30 15
40 20
50 25
60 30
TºC P mm.
70
80
90
100
E F M A M X X A S O N D
Temperaturas ºC
Temperatura media anual: 18,8º. Precipitacións anuais: 572 mm. Anplitude térmica anual: 17,5º.
Precipitacións mm.
OPCIÓN 1
OPCIÓN 2
FIGURA A-1 FIGURA B-1
-5
0
5
10
15
1870 1860 1880 1890 1900 1910 1920
Evolución del crecimiento natural de la población
española (1860-1990).
1930 1940 1950 1960 1970 1980 1990
FIGURA A-2 FIGURA B-2
CiUG
COMISIÓN INTERUNIVERSITARIA DE GALICIA
PAAU (LOXSE) Código:
SETEMBRO 2001
XEOGRAFÍA
62
VALORACIÓN: A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: requírese unha breve definición en termos xeográficos.
A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: solicítase unicamente cita-los elementos. A terceira pregunta ten unha
puntuación máxima de 3 puntos: valorarase a organización e a exposición de contidos. A cuarta pregunta ten unha puntuación
máxima de 3 puntos: pídese a correcta interpretación e explicación do documento, analisando as causas e consecuencias dos feitos
expostos.
OPCIÓN 1.
1.1.- Defina brevemente: TRANSGRESIÓN MARIÑA, FONTE DE ENERXÍA, TRASVASE,
PENICHAIRA, POLO DE DESENVOLVEMENTO, RÉXIME FLUVIAL, PARROQUIA, AMPLITUDE
TÉRMICA ANUAL.
1.2.- Na Figura A-1 aparece a trama das provincias españolas. Cite vostede o nome das sinaladas
cun número.
1.3.- Desenvolva a cuestión: Rasgos xerais dos rebordos montañosos da Meseta.
1.4.- Comente vostede a Figura B-1.
OPCIÓN 2.
2.1.- Defina brevemente: CLIMA, CONURBACIÓN, BOSQUE CADUCIFOLIO, DIVISORIA
DE AUGAS, AGRICULTURA A TEMPO PARCIAL, VALOR ENGADIDO, PÁRAMO,
TRASHUMANCIA.
2.2.- Na Figura A-2 aparecen os focos de contaminación atmosférica en España. Cite vostede
aquelas Comunidades Autónomas que non presentan focos de contaminación atmosférica e as súas capitais.
2.3.- Desenvolva a cuestión: As transformacións da composición da poboación activa española.
2.4.- Comente vostede a Figura B-2.
CiUG
COMISIÓN INTERUNIVERSITARIA DE GALICIA
PAAU (LOXSE) Código:
SETEMBRO 2001
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 1
OPCIÓN 2
FIGURA A-1 FIGURA B-1
FIGURA A-2 FIGURA B-2
Área del alcornoque (Quercus suber) en la Península Ibérica (Font Quer. P. 1956)
TºC
Temperaturas ºC
Temperatura media anual: 14,8º. Precipitacións anuais: 338 mm. Anplitude térmica anual: 17,8º.
Precipitacións mm.
P mm.
60 30
50 25
40 20
30 15
20 10
10 50
0 0
E F M A M X X A S O N D
C R I T E R I O S D E AVA L I A C I Ó N / C O R R E C C I Ó N
CONVOCATORIA DE XUÑO
OPCIÓN 1
1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación máxima
de 2 puntos, de maneira que cada concepto definido
correctamente obterá 0,25 puntos. Requírese unha resposta
breve e concreta que utilice termos con significado
xeográfico, que cumpra o criterio fundamental de toda
definición, é decir, non repetir o concepto a definir na
mesma. A modo de orientación preséntanse as definicións
dos conceptos propostos:
CONDENSACIÓN: Paso do vapor de auga
atmosférico a estado líquido ou a estado sólido, despois
de que o aire teña acadado a saturación de humidad. Pode
ser por contacto (orballo, escarcha) ou no seno do aire, a
expensas de núcleos higroscópicos (nubes, néboas).
VIVENDA SOCIAL: Casas construidas por
iniciativa pública, destiñadas ós estratos máis
desfavorecidos da sociedade, que en ocasións sirven para
facer desaparecer o chabolismo.
BARBEITO: Sistema de cultivo tradicional nos
secanos españois que consiste en deixar en descanso a
terra un período de tempo determinado, aplicándolle
algunhas labores a fin de recuperar a súa capacidade
productiva. Ligado ós sistemas de rotación de cultivos
cerealísticos.
MUNICIPIO: Unidade territorial administrativa
básica rexida por un concello elexido democráticamente,
en que se divide oficialmente o territorio español.
Normalmente, a capital coincide cun núcleo de poboación
concentrado mentras o resto dos núcleos están dispersos,
como no caso de Galicia.
ROCA ÍGNEA: Roca que procede da
consolidación do magma, roca de orixe interna que carece
de fósiles. Pode ser intrusiva, se está totalmente cristalizada
ó enfriarse lentamente o magma, ou efusiva, ó sair
bruscamente o magma ó exterior e enfriarse rápidamente,
polo que non está cristalizada.
ALBEDO: Capacidade que teñen os corpos para
reflectir a radiación solar, maior nos corpos claros ou
brancos (neve, xelo) que nos escuros ou negros (lava).
ÉXODO RURAL: Abandono masivo da
poboación de áreas rurais con dedicación agrícola que
emigra cara as cidades que ofrecen postos de traballo na
industria e os servicios, o que comporta un cambio da
actividade económica da poboación e o despoboamento
do campo.
MACIZO: Conxunto montañoso de materiais
antigos ríxidos, que durante a oroxenia alpina non se plegan
e se fracturan en bloques. Exemplos: Macizo Galaico,
Sistema Central, etc.
1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación máxima
de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por resposta correcta.
Requírese a correcta cita dos elementos que se indican no
mapa. A resposta adecuada é: 1. TER, 2. DUERO, 3.
MONTES DE TOLEDO, 4. TURIA, e 5. CABO DE PALOS.
1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación máxima
de 3 puntos. Solicítase que o alumno responda á cuestión
proposta da forma máis completa posible, é decir,
planteando a resposta en base ós caracteres xeográficos
máis relevantes do tema; valorarase a organización dos
contidos, o nivel explicativo do seu desenvolvemento, e a
capacidade de establecer relacións comparativas.Requírese
boa redacción sen faltas de ortografía. A modo de
orientación algúns dos aspectos clave deste tema son:
contrastes na dinámica natural, contrastes nas densidades
de poboación a escala rexional e provincial, inversión de
densidades centro-periferia, eixes de desenrolo-vacíos
demográficos, diferencias na estructura por idades, a
España dinámica e a España que avellenta, evolución ó
longo do século XX, causas e consecuencias dos
desequilibrios, etc.
1.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxima
de 3 puntos.Requírese a correcta interpretación do
documento, valorando tanto a súa comprensión (lectura)
como a súa explicación (análise) en termos, sempre que
sexa procedente, de causas e consecuencias posibles.
Como criterios orientativos poden citarse os seguintes:
- Climograma que representa as temperaturas (mediante
puntos unidos cunha liña) e as precipitacións (mediante
barras verticais) cunha escala vertical doble das
precipitacións con respecto ás temperaturas.
- Temperaturas algo contrastadas, ainda que cunha media
elevada (das máis altas da Península Ibérica) e cunha
amplitude térmica relativamente marcada entre un verán
caluroso e un inverno non excesivamente frío, que nos fala
dun certo alonxamento do mar e de certos matices de interior.
- Precipitacións escasas, cun mes, xulio, no que
prácticamente están ausentes. Segundo o índice de
Gaussen hai cinco meses áridos.
- Polo volume anual das precipitacións debemos
orientarnos cara a España Seca, e pola aridez, cara o seu
ámbito meridional.
- Polo reparto anual das precipitacións, estamos ante as
características típicas do clima mediterráneo, ainda que o
feito de que as meirandes precipitacións caian nos meses
invernais antes que nos equinocciais debe conducirnos ó
dominio da Depresión do Guadalquivir, afectada polas
perturbacións que penetran polo Golfo de Cádiz.
- Caracteres da paisaxe bioclimática do dominio
mediterráneo.
- Valorarase unha aportación crítica acerca dos problemas
da aridez no ámbito mediterráneo e acerca das
potencialidades do regadío para solventar os problemas
dela derivados, así como sobre as circunstancias da
fraxilidade ecolóxica deste dominio.
C R I T E R I O S D E AVA L I A C I Ó N / C O R R E C C I Ó N
OPCIÓN 2
1.1.- Esta primera pregunta terá unha puntuación máxima
de 2 puntos, de maneira que cada concepto definido
correctamente obterá 0,25 puntos.Requírese unha resposta
breve e concreta que utilice termos con significado
xeográfico, que cumpla o criterio fundamental de toda
definición, é decir, non repetir o concepto a definir na
mesma. A modo de orientación preséntanse as definicións
dos conceptos propostos:
CHUVIA ÁCIDA: Tipo de precipitación que se
produce nun medio contaminado, ou lonxe deste pola acción
do vento, que se debe ó contacto dos óxidos de xofre e
nitróxeno procedentes de emisións contaminantes, coas
gotas de chuvia, ocasionando graves danos.
SECTOR TERCIARIO SUPERIOR: Tamén
chamado sector terciario de decisións ou sector cuaternario,
inclue ás actividades administrativas, de xestión e
financeiras, para permitir diferencialas do resto das
heteroxéneas actividades que se integran no terciario.
ALTERITA: Producto da alteración da roca por
meteorización mecánica ou química, de textura arenosa,
que recubre a roca nai e facilita os posteriores procesos de
erosión.
HÁBITAT CONCENTRADO: Disposición da
expresión física da ocupación humana nun territorio, na
que as viviendas se agrupan nun ou en poucos núcleos
de tamaño destacado, bastante distantes entre sí e
separados por espacios despoboados.
GARRIGA: Tipo de formación arbustiva do
ámbito mediterráneo, pouco densa, aberta, e xeralmente
producto da degradación antrópica.
DESALINIZACIÓN: Procedemento de
tratamento da auga do mar para convertila en doce con
destiño ó consumo humán ou ó regadío, en rexións de
déficit hídrico.
POLÍGONO INDUSTRIAL: Espacio delimitado e
clasificado para albergar usos do solo industriais,
promovido pola iniciativa privada ou pública, para orientar
as decisións de localización empresariais.
TORRENTE: Organismo fluvial corto, de forte
pendente, que discorre por terreos fácilmente erosionables
e que se desenrola nun clima caracterizado por
precipitacións escasas pero moi concentradas. Consta de:
conca de recepción, canle de desagüe e cono de dexección.
1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación máxima
de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por resposta
correcta.Requírese a correcta cita dos elementos que se
indican no mapa. A resposta adecuada é indicar cinco das
siguientes provincias: TENERIFE, AS PALMAS,
CASTELLÓN, VALENCIA, ALICANTE, MURCIA,
ALMERÍA.
1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación máxima
de 3 puntos. Solicítase que o alumno responda á cuestión
proposta da forma máis completa posible, é decir,
planteando a resposta en base ós caracteres xeográficos
máis relevantes do tema; Valorarase a organización dos
contidos, o nivel explicativo do seu desenvolvemanto, e a
capacidade de establecer relacións comparativas.Requírese
boa redacción sen faltas de ortografía. A modo de
orientación algúns dos aspectos clave deste tema son:
variedade de rexímenes fluviais, directa relación cos
dominios climáticos, diversidade de vertentes, réxime
pluvial (mediterráneo e oceánico), réxime pluvionival, réxime
nivopluvial, réxime nival, rexímenes complexos, etc.
1.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxima
de 3 puntos.Requírese a correcta interpretación do
documento, valorando tanto a súa comprensión (lectura)
como a súa explicación (análise) en termos, sempre que
sexa procedente, de causas e consecuencias posibles.
Como criterios orientativos pueden citarse os seguintes:
- Gráfico de liñas no que sobre o seu eixe horizontal se
indica a evolución temporal e sobre o vertical o volume,
referentes á evolución do crecemento natural ou vexetativo
da poboación española dende mediados do século XIX
ata 1990.
- o crecemento natural é o resultado da diferencia entre a
tasa de natalidade e a tasa de mortalidade, e expresa a
dinámica natural dunha poboación, neste caso a española
nese lapso temporal.
- a evolución non é regular pois presenta diversos
altibaixos que van directamente ligados á evolución da
natalidade e da mortalidade e a diversas circunstancias
socioeconómicas coxunturais.
- o século XIX presenta moitos altibaixos debido a crises
demográficas (cólera, tuberculose) que ainda afectan a
España e que a individualizan dentro de Europa cunas
taxas de mortalidade máis altas e de natalidade también
máis altas, o que indica o retraso no desenrolo da transición
demográfica.
- Xa no século XX destacan dous baixóns importantes: o
correspondente a 1918, derivado da última mortalidade
catastrófica que afecta á poboación española (a epidemia
de gripe) e o da guerra e inmediata postguerra civil, en que
ás mortes directas debido ó conflicto hai que engadir o
brusco retroceso dos nacementos polas difíciles
condicións de subsistencia.
- Tras un período de fluctuacións prodúcese unha grande
recuperación da natalidade (o “baby boom”) dende 1955 a
1964 aproximadamente, e a partir de mediados dos años
sesenta, o crecemento natural descende de forma sostida
debido sobre todo ó progresivo decrecemento da
natalidade (máis claro dende metade dos setenta), xa que
ainda que a mortalidade tamén descende, nos últimos años
tende a estabilizarse polo avellentamento xeral.
- Este cadro xeral presenta diferencias regionais
en función da incorporación ó proceso da transición
demográfica e o grao de desenrolo socioeconómico.
- Valorarase unha aportación crítica sobre
diversos aspectos demográficos actuais, por exemplo o
problema da renovación xeracional ante as baixísimas cifras
actuais de natalidade e fecundidade e o papel que pode
xogar nilo a inmigración.
C R I T E R I O S D E AVA L I A C I Ó N / C O R R E C C I Ó N
OPCIÓN 1
1.1.- Esta primera pregunta terá unha puntuación máxima
de 2 puntos, de maneira que cada concepto definido
correctamente obterá 0,25 puntos.Requírese unha resposta
breve e concreta que utilice termos con significado
xeográfico, que cumpla o criterio fundamental de toda
definición, é decir, non repetir o concepto a definir na
mesma. A modo de orientación preséntanse as definicións
dos conceptos propostos:
TRANSGRESIÓN MARIÑA: Ascenso xeral do
nivel mariño como consecuencia da fusión dos xeos
glaciares en períodos máis cálidos, e que se manifesta no
avance do mar sobre as terras emerxidas.
FONTE DE ENERXÍA: Recurso natural do que
se obtén a forza motriz para o desenrolo dun traballo
mecánico na industria.
TRASVASE: Traslado de auga do cauce dun río
a outro para aumentar o seu caudal, por medios artificiais.
PENICHAIRA: Superficie de erosión, cunha
topografía plana e de escasos desniveis a certa altitude
sobre o nivel do mar.
POLO DE DESENVOLVEMENTO: Zona deli-
mitada oficialmente para lograr o seu desenvolvemento
industrial, que recibe unha serie de medidas de apoio e
vantaxes para as industrias que se establezan nela.
RÉXIME FLUVIAL: Fluctuación estacional do
caudal dun río ó longo dun ano que depende xeralmente
das características das súas fontes de alimentación
PARROQUIA: Territorio que abarca a varios
núcleos de poboación baixo a xurisdicción moral dun
sacerdote, de límites asumidos e coñecidos polos
moradores, pero non recoñecidos xurídicamente, en Galicia.
AMPLITUDE TÉRMICA ANUAL: Diferencia
entre a temperatura media do mes máis cálido e a temperatura
media do mes máis frío ó longo dun ano.
1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación máxima
de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por resposta
correcta.Requírese a correcta cita dos elementos que se
indican no mapa. A resposta adecuada é: 1. VIZCAYA, 2.
HUESCA, 3. TARRAGONA, 4. CÁCERES e 5. AS
PALMAS.
1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación máxima
de 3 puntos. Solicítase que o alumno responda á cuestión
proposta da forma máis completa posible, é decir,
planteando a resposta en base ós caracteres xeográficos
máis relevantes do tema; Valorarase a organización dos
contidos, o nivel explicativo do seu desenvolvemento, e a
capacidade de establecer relacións comparativas.Requírese
boa redacción sen faltas de ortografía. A modo de
orientación algúns dos aspectos clave deste tema son:
cinturón de montañas intermedias rodeando a Meseta,
estilo de plegamento e fractura, Macizo Galaico, Montes
CONVOCATORIA DE SETEMBRO
de León, Montes Cantábricos, Sistema Ibérico, Serra
Morena, aillamento da Meseta, rasgos de
continentalización interior, etc.
1.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxima
de 3 puntos.Requírese a correcta interpretación do
documento, valorando tanto a súa comprensión (lectura)
como a súa explicación (análise) en termos, sempre que
sexa procedente, de causas e consecuencias posibles.
Como criterios orientativos pueden citarse os seguintes:
- Mapa-croquis temático que representa de forma
cualitativa a extensión dun fenómeno, neste caso a
distribución dunha planta, o alcornoque na Península
Ibérica.
- o alcornoque é unha árbore perennifolia, típica
mediterránea con esixencias determinadas en humidade e
tipos de solo, diferentes ós da encina.
- no mapa apréciase a súa primordial ubicación occidental,
dentro da España seca algo máis húmeda por estar máis
aberta cara o océano, e de temperaturas máis suaves.
- Tamén se aprecia a súa maioritaria coincidencia co ámbito
da Iberia silícea, ó ser unha especie que non tolera os
solos calizos.
- Poden comentarse a grandes rasgos os caracteres da
paisaxe bioclimática no dominio mediterráneo e os ámbitos
específicos en que aparecen as manchas de alcornocais.
- Valorarase igualmente a referencia ó aproveitamento
económico desta planta así como o seu papel dentro do
sistema das dehesas, e igualmente os problemas da
deforestación e o papel do home na sustitución de
especies.
OPCIÓN 2
1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de maneira que cada concepto
definido correctamente obterá 0,25 puntos. Requírese
unha resposta breve e concreta que utilice termos con
significado xeográfico, que cumpla o criterio
fundamental de toda definición, é decir, non repetir o
concepto a definir na mesma. A modo de orientación
preséntanse as definicións dos conceptos propostos:
CLIMA: Estado medio da atmósfera nun lugar,
que deriva de factores latitudinais, longitudinais e
xeográficos, e da sucesión habitual de tipos de tempo,
constituindo unha abstracción matemática.
CONURBACIÓN: Crecemento paralelo de
dúas ou máis cidades ata fundirse nunha única
aglomeración urbana.
BOSQUE CADUCIFOLIO: Formación vexetal
arbolada onde predominan árbores que perden
temporalmente as follas (roble carballo, castaño, etc.).
C R I T E R I O S D E AVA L I A C I Ó N / C O R R E C C I Ó N
DIVISORIA DE AUGAS: Liñea imaxinaria que
separa dúas concas hidrográficas, coincide cos puntos
máis altos do relevo e organiza a dirección das augas
superficiais.
AGRICULTURA A TEMPO PARCIAL:
Actividade agrícola que constitue un complemento
económico duna actividade principal no propio sector
primario (pesca), no secundario ou nos servicios, ou
ben unha mera ocupación do tempo de ocio na periferia
das cidades.
VALOR ENGADIDO: Incremento que
experimenta o valor dun ben no transcurso das
diferentes fases do proceso productivo.
PÁRAMO: Superficie estructural máis ou
menos elevada e horizontal, onde hai unha sucesión de
materiais: calizos na parte superior, máis resistentes,
cubrindo arxilas ou margas, fácilmente erosionables.
TRASHUMANCIA: Tipo de pastoreo
tradicional que segue o ciclo natural dos pastos, levando
o gando alternativamente a áreas de condicións
ambientais diferentes e complementarias.
1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por resposta
correcta.Requírese a correcta cita dos elementos que
se indican no mapa. A resposta adecuada é:
CANTABRIA (Santander), NAVARRA (Pamplona), LA
RIOJA (Logroño), BALEARES (Palma de Mallorca), e
EXTREMADURA (Mérida).
1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación máxima
de 3 puntos. Solicítase que o alumno responda á
cuestión proposta da forma máis completa posible, é
decir, planteando a resposta en base ós caracteres
xeográficos máis relevantes do tema; Valorarase a
organización dos contidos, o nivel explicativo do seu
desenvolvemento, e a capacidade de establecer relacións
comparativas.Requírese boa redacción sen faltas de
ortografía. A modo de orientación algúns dos aspectos
clave deste tema son: evolución descendente da
poboación no sector primario e procesos paralelos,
crecemento e freo do sector secundario, acelerada
terciarización da poboación activa e procesos conexos
(urbanización, éxodo rural, integración da economía
no marco europeo), disparidades provinciais e rexionais,
relación cas densidades de poboación e a urbanización,
diferencias con outros países europeos, etc.
1.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxima
de 3 puntos.Requírese a correcta interpretación do
documento, valorando tanto a súa comprensión (lectura)
como a súa explicación (análise) en termos, sempre
que sexa procedente, de causas e consecuencias
posibles. Como criterios orientativos pueden citarse os
seguintes:
- Climograma que representa as temperaturas
(mediante puntos unidos cunha liña) e as precipitacións
(mediante barras verticais) cunha escala vertical doble
das precipitacións con respecto ás temperaturas.
- Temperatura media anual relativamente elevada ainda
que ó longo do ano ad temperaturas medias mensuais
están moi contrastadas ata marcar unha amplitude
térmica anual considerable, de 17,8º. O verán é caluroso
achegándose ós 25º e o invierno frío, rondando os 6º,
o que nos fala dun alonxamento do mar e de matices de
continentalización.
- As precipitacións son escasas, dentro da España
Seca e case no límite da árida. O seu reparto anual é
irregular e os máximos son claramente equinoccionais,
con mínimos claros na estación estival. Poden
observarse ata 4 meses áridos segundo o índice de
Gaussen.
- Polo volume e o reparto das precipitacións, estamos
claramente ante as características do clima
mediterráneo, ainda que polas extremadas temperaturas
son evidentes tamén os matices de continentalización
que nos deben levar cara o ámbito dunha depresión
como a do Ebro, ben aillada da influencia atemperadora
das augas mariñas.
- Caracteres da paisaxe bioclimática do dominio
mediterráneo e dos seus sectores máis áridos e
extremados, como é o caso.
- Valorará unha aportación crítica acerca dos
problemas da aridez no ámbito mediterráneo e acerca
das potencialidades do regadío para solventar os
problemas dela derivados, así como calquera alusión ó
Plano Hidrolóxico Nacional, que afecta ás terras
reflectidas neste climograma.
XEOGRAFÍA
62
VALORACIÓN: A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: requírese unha breve definición en
termos xeográficos. A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: solicítase unicamente cita-los
elementos. A terceira pregunta ten unha puntuación máxima de 3 puntos: valorarase a organización e a exposición
de contidos. Acuarta pregunta ten unha puntuación máxima de 3 puntos: pídese a correcta interpretación e explicación
do documento, analisando as causas e consecuencias dos feitos expostos.
OPCIÓN 1.
1.1.- Defina brevemente: FUNCIÓN URBANA, ANTICICLÓN, PARCELA, PADRÓN MUNI-
CIPAL, RESIDUOS SÓLIDOS URBANOS.
1.2.- Na Figura A-1 aparecen os principais ríos españois. Cite vostede os sinalados cun número.
1.3.- Desenvolva a cuestión: Características xerais do transporte terrestre en España.
Orientacións para o desenvolvemento: definición e tipos de transporte terrestre, condicionantes e problemas para o
transporte terrestre en España, o transporte por estrada (redes, autovías, autoestradas), o transporte por ferrocarril
(estructura da rede e características xerais), etc.
1.4.- Comente vostede a Figura B-1. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de repre-
sentación, tipo de información), situación que representa (estación do ano, características), inserción no marco atmos-
férico global, causas e consecuencias da disposición representada, etc.
OPCIÓN 2.
2.1.- Defina brevemente: ESTABULACIÓN GANDEIRA, ALBUFEIRA, DEHESA, PLAN
XERAL DE ORDENACIÓN URBANA, COTA LÁCTEA.
2.2.- Na Figura A-2 aparece representada a tasa de mortalidade infantil por provincias no período
1989-1991. Cite vostede cinco nas que o valor sexa entre o 3,74 e o 6,45 por mil.
2.3.- Desenvolva a cuestión: Caracteres termopluviométricos do clima da Meseta. Orientacións
para o desenvolvemento: os factores do clima no interior peninsular (dinámica atmosférica, factores xeográficos), o
reparto das temperaturas, o reparto das precipitacións, variedades dentro da Meseta, consecuencias na agricultura, etc.
2.4.- Comente vostede a Figura B-2. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de repre-
sentación, tipo de información, escala), feito que representa, tipo de trama, secuencias de evolución histórica do feito
representado, etc.
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN A
Figura A-1
Figura A-2
OPCIÓN B
Figura B-1
Figura B-2
XEOGRAFÍA
XEOGRAFÍA
VALORACIÓN: A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: requírese unha breve definición en
termos xeográficos. A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: solicítase unicamente cita-los
elementos. A terceira pregunta ten unha puntuación máxima de 3 puntos: valoraráse a organización e a exposición
de contidos. A cuarta pregunta ten unha puntuación máxima de 3 puntos: pídese a correcta interpretación e explica-
ción do documento, analizando as causas e consecuencias dos feitos expostos.
OPCIÓN 1.
1.1.- Defina brevemente: SALDO MIGRATORIO, POLÍTICA AGRARIA COMUNITARIA
(P.A.C.), FALLA, GOTA FRÍA, MESETA.
1.2.- Na Figura A-1 aparece a trama das provincias españolas. Cite vostede as sinaladas cun núme-
ro.
1.3.- Desenvolva a cuestión: rasgos xerais das actividades pesqueiras en España. Orientacións
para o desenvolvemento: a tradición pesqueira de España, os tipos de pesca practicados, a pesca española no contexto
mundial, rexións pesqueiras, evolución e problemática actual, etc.
1.4.- Comente vostede a Figura B-1. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información), modelos que representan os dous gráficos, características de ambos, relación coa
diversidade natural de España, relación cos grandes tipos de reximes fluviais españois, etc.
OPCIÓN 2.
2.1.- Defina brevemente: ARANCEL, GLACIACIÓN, POBOACIÓN INACTIVA, ESPECIE
HIGRÓFILA, CULTIVO FORRAXEIRO.
2.2.- Na Figura A-2 aparece un mapa con cinco accidentes xeográficos. Cite vostede o nome
correspondente a cada número.
2.3.- Desenvolva a cuestión: O relevo da Meseta. Orientacións para o desenvolvemento: definición
de Meseta, caracteres xerais deste accidente (altitude, topografía), breve evolución xeolóxica, compartimentación e
accidentes interiores, etc.
2.4.- Comente vostede a Figura B-2. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (siste-
ma de representación, tipo de información), caracteres do reparto dos feitos representados, causas e consecuencias
dese reparto, relación con outros elementos demográficos, etc.
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN A
Figura A-1
Figura A-2
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN B
Figura B-1
Figura B-2
C R I T E R I O S D E AVA L I A C I Ó N / C O R R E C C I Ó N
CONVOCATORIA DE XUÑO
OPCIÓN1
1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de maneira que cada concepto
definido correctamente obterá 0,4 puntos. Requírese
unha resposta breve e concreta que utilice termos
con significado xeográfico, que cumpla o criterio
fundamental de toda definición, é decir, non repetir o
concepto a definir na mesma. Amodo de orientación
preséntanse as definicións dos conceptos propostos:
FUNCIÓN URBANA: Conxunto de activi-
dades que levan a cabo os habitantes dunha cidade.
as funcións urbanas clasifícanse pola súa
proxección: actividades dirixidas a suministrar bens
e servicios á poboación exterior, e actividades que o
fan ós seus residentes (básicas e non básicas).
ANTICICLÓN: Superficie de altas presións
e diverxencia do aire. Represéntase por figuras de
isobaras pechadas donde a presión aumenta do exte-
rior ó interior. Asociado a estabilidade atmosférica e
ó bloqueo frente ás perturbacións.
PARCELA: Unidade de explotación agríco-
la, delimitada por setos, lindes, etc., que pode estar
dedicada a un ou varios cultivos e que pode coincidir
coa totalidade dunha explotación, ainda que o normal
é que unha explotación se fragmente en varias par-
celas.
PADRÓN MUNICIPAL: Instrumento
estatístico que recolle a relación da poboación dun
municipio con algunas das súas características e é
proba de residencia, debendo ser permanentemente
actualizado.
RESIDUOS SÓLIDOS URBANOS:
Desfeitos que proveñen de alguna actividade huma-
na (producción, consumo) que se encontran en es-
tado sólido e que é posible tratar e reciclar para evitar
a súa acumulación masiva.
1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por
resposta correcta. Requírese a correcta cita dos ele-
mentos que se indican no mapa. a resposta adecuada
é: 1, ESLA; 2, NALÓN; 3, SEGRE; 4, JÚCAR, e 5,
GUADIANA.
1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Solicítase que o alumno res-
ponda á cuestión proposta da forma máis completa
posible, é decir, planteando a resposta en base ós
caracteres xeográficos máis relevantes do tema;
valorarase a organización dos contidos, o nivel expli-
cativo do seu desenvolvemento, e a capacidade de
establecer relacións comparativas. Requírese boa
redacción sen faltas de ortografía. Amodo de orien-
tación algúns dos aspectos clave de este tema son:
definición e tipos de transporte terrestre (por carre-
tera, ferrocarril), condicionantes e problemas para o
transporte terrestre en España (topografía acciden-
tada, vales e cursos fluviais, etc.), o transporte por
carretera (características da rede, autovías, autopis-
tas, problemática), o transporte por ferrocarril (ca-
racterísticas xerais, estructura da rede, proxectos e
problemáticas), etc. valorarase tamén a aportación
daqueles feitos significativos desde o punto de vista
xeográfico que estean o suficientemente xustificados
e argumentados (por exemplo, costes económicos e
sociais da planificación do transporte, a acentuación
ou a corrección de desequilibrios rexionais, etc.).
1.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxi-
ma de 3 puntos. Requírese a correcta interpretación
do documento, valorando tanto a súa comprensión
(lectura) como a súa explicación (análise) en ter-
mos, sempre que sexa procedente, de causas e con-
secuencias posibles. Como criterios orientativos
pódense citar os seguintes: tipoloxía da imaxe (mapa
de isobaras, representación sinóptica, simboloxía),
situación que representa (situación do noroeste, con
baixa posición en latitude do anticiclón de Azores,
das depresións e sistemas frontais, típica do invierno
ou comezos da primavera), circulación do oeste,
guiada pola corriente en chorro o altura, consecuen-
cias de inestabilidade atmosférica ligadas ó paso de
perturbacións frontais, ventos fortes do noroeste
sobre a Península Ibérica, etc. valoraranse as
aportacións que incidan sobre a alternancia de
situacións atmosféricas ó longo do ano na definición
dos climas españois.
OPCIÓN2
1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de maneira que cada concepto
definido correctamente obterá 0,4 puntos. Requírese
unha resposta breve e concreta que utilice termos
con significado xeográfico, que cumpla o criterio
fundamental de toda definición, é decir, non repetir o
concepto a definir na mesma. Amodo de orientación
preséntanse as definicións dos conceptos propostos:
C R I T E R I O S D E AVA L I A C I Ó N / C O R R E C C I Ó N
ESTABULACIÓNGANDEIRA: Sistema de
explotación gandeira que consiste en manter a caba-
ña total ou parcialmente instalada nun establo, onde
se procede á súa manutención e explotación.
ALBUFEIRA: Lagoa litoral separada do mar
por un cordón litoral ou restinga, no que existen unha
ou máis bocas que comunican co mar.
DEHESA: Terreo pecuario, con arbolado
aclarado, cercado e máis ou menos compartimentado
para ordear o pasto, de gran extensión superficial, e
propio dos espacios de poca vocación agrícola na
España Seca.
PLANXERALDEORDENACIÓNURBA-
NA: Instrumento de ordenación integral do territorio
que clasifica o solo segundo o seu réxime xurídico:
solo urbán, solo urbanizable programado, solo
urbanizable non programado e solo non urbanizable.
COTALÁCTEA: Límite imposto á produc-
ción leiteira dun país, neste caso España, por un or-
ganismo supranacional, a Unión Europea, para adap-
tarse ás directrices xerais da P.A.C.
1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por
resposta correcta. Requírese a correcta cita dos ele-
mentos que se indican no mapa. Aresposta adecuada
é indicar cinco das seguintes provincias: GIRONA,
HUESCA, GUADALAJARA, CUENCA, TERUEL,
ALICANTE, CÁCERES, ÁLAVA, VALLADOLID,
ÁVILA.
1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Solicítase que o alumno res-
ponda á cuestión proposta da forma máis completa
posible, é decir, planteando a resposta en base ós
caracteres xeográficos máis relevantes do tema;
valorarase a organización dos contidos, o nivel expli-
cativo do seu desenvolvemento, e a capacidade de
establecer relacións comparativas. Requírese boa
redacción sen faltas de ortografía. Amodo de orien-
tación algúns dos aspectos clave deste tema son: os
factores do clima no interior peninsular (dinámica
atmosférica derivada da circulación do oeste das la-
titudes medias, factores xeográficos que a matizan
como a altitude, o illamento do mar, os matices de
continentalidade), o reparto das temperaturas ó longo
do ano e as variacións internas, o reparto das
precipitacións e a caracterización como territorio da
españa seca, variedades internas dentro da meseta
(esencialmente meseta septentrional e meseta meri-
dional, ademáis de Extremadura e as zonas de mon-
taña), etc. Valoraranse aquelas aportacións que ver-
sen sobre temas directamente relacionados, como a
incidencia da aridez no aproveitamento agrícola, os
contrastes termopluviométricos e a súa incidencia
na paleta de cultivos e sistemas agrícolas tradicionais,
etc., ou ben aqueles feitos significativos dende o punto
de vista xeográfico que estean o suficientemente
xustificados e argumentados.
1.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxi-
ma de 3 puntos. Requírese a correcta interpretación
do documento, valorando tanto a súa comprensión
(lectura) como a súa explicación (análise) en ter-
mos, sempre que sexa procedente, de causas e con-
secuencias posibles. Como criterios orientativos
pódense citar os seguintes: tipoloxía da imaxe (trátase
dun plano urbán, elaborado a grande escala, con moito
detalle e pouca extensión representada) e representa
as tramas urbanas da cidade de Pamplona nunha se-
cuencia temporal de adicións que permiten contras-
tar as características da cidade preindustrial (da que
aínda quedan restos do espacio amurallado e fortifi-
cado, definitorio da súa función) cun trazado irre-
gular e abigarrado adaptado ós condicionantes do
terreo e da muralla, co plano racionalista e ortogonal
da época posterior ó derribo das murallas que dá paso
á cidade actual e o seu desenvolvemento espacial.
Pódense comentar as características
socioeconómicas asociadas a cada modelo de cidade
representado neste plano así como as problemáticas
que na actualidade presentan estes trazados, así como
aqueles aspectos que o alumno considere pertinentes
e xustifique adecuadamente e con fundamento
xeográfico acerca do carácter de organismo vivo
dunha cidade e da suma de trazas e pegadas que as
diferentes sociedades deixan no espacio urbán.
C R I T E R I O S D E AVA L I A C I Ó N / C O R R E C C I Ó N
CONVOCATORIA DE SETEMBRO
OPCIÓN1
1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de maneira que cada concepto
definido correctamente obterá 0,4 puntos. Requírese
unha resposta breve e concreta que utilice termos
con significado xeográfico, que cumpla o criterio
fundamental de toda definición, é decir, non repetir o
concepto a definir na mesma. Amodo de orientación
preséntanse as definicións dos conceptos propostos:
SALDO MIGRATORIO: Balance entre o
volume emigratorio e inmigratorio dunha sociedade
ou grupo humán.
POLÍTICA AGRARIA COMUNITARIA
(P.A.C.): Normas directivas de cohesión e coordina-
ción das políticas e actividades agropecuarias entre
os países membros da UE.
FALLA: Fractura do terreo, con desnivela-
ción tectónica, que se dá preferentemente en rocas
ríxidas (eruptivas e metamórficas), nos zócalos.
GOTAFRÍA: Depresión nos niveis altos da
troposfera, constituida por un embolsamento de aire
frío nun entorno de aire máis cálido, que descende
rápidamente á superficie e propicia unha forte e rápi-
da inestabilidade.
MESETA: Superficie chá ou lixeiramente in-
clinada nunha determinada dirección, cortada por
vales e situada a certa altitude sobre o nivel do mar.
1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por
resposta correcta. Requírese a correcta cita dos ele-
mentos que se indican no mapa. a resposta adecuada
é: 1, PALENCIA; 2, SORIA; 3, TOLEDO; 4, JAÉN
e 5, MÁLAGA.
1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Solicítase que o alumno res-
ponda á cuestión proposta da forma máis completa
posible, é decir, planteando a resposta basándose nos
caracteres xeográficos máis relevantes do tema;
valorarase a organización dos contidos, o nivel expli-
cativo do seu desenvolvemento, e a capacidade de
establecer relacións comparativas. Requírese boa
redacción sen faltas de ortografía. Amodo de orien-
tación algúns dos aspectos clave deste tema son: a
tradición pesqueira en España e encadramento den-
tro da actividade económica, tipos de pesca practi-
cados (artes, baixura, altura, caladeiros, etc.), a pes-
ca española no contexto mundial, poboación activa e
evolución, a estructura do sector e os caracteres da
flota, as rexións pesqueiras españolas, evolución e
problemática actual, etc.
1.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxi-
ma de 3 puntos. Requírese a correcta interpretación
do documento, valorando tanto a súa comprensión
(lectura) como a súa explicación (análise) en ter-
mos, sempre que sexa procedente, de causas e con-
secuencias posibles. Como criterios orientativos
pódense citar os seguintes: tipoloxía da imaxe (siste-
ma de representación, tipo de información), defini-
ción de hidrograma, modelos que representan ambas
gráficas (réxime fluvial pluvial mediterráneo conti-
nental e nival, respectivamente), características de
ambos en relación coa distribución das temperaturas
e as precipitacións, relación coa diversidade natural
de España, relación cos grandes tipos de réximes
fluviais españois, cita de algúns exemplos de ríos con
estes réximes, etc. Consideraranse pertinentes as re-
ferencias ó problema da desigualdade hídrica de Es-
paña e ós intentos por resolvela como o Plan
Hidrológico.
OPCIÓN2
2.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de maneira que cada concepto
definido correctamente obterá 0,4 puntos. Requírese
unha resposta breve e concreta que utilice termos
con significado xeográfico, que cumpla o criterio
fundamental de toda definición, é decir, non repetir o
concepto a definir na mesma. Amodo de orientación
preséntanse as definicións dos conceptos propostos:
ARANCEL: Dereitos de aduana que deben
pagar os productos importados ó atravesar as
fronteiras estatais, e pode ser unha porcentaxe do
seu valor ou unha cantidade determinada de peso ou
volume.
GLACIACIÓN: Período de enfriamento glo-
bal da Terra por causas astronómicas que se tradu-
ce, entre outras cousas, nunha extensión da superfi-
cie cuberta polo xeo, un descenso do límite das neves
perpetuas, e un descenso do nivel do mar pola inmo-
vilización da auga en forma de xeo.
POBOACIÓN INACTIVA: Aquela que non
produce, en teoría, bens e servicios: xubilados, me-
C R I T E R I O S D E AVA L I A C I Ó N / C O R R E C C I Ó N
nores, estudiantes, rentistas, amas de casa, etc. As
súas fronteiras son difíciles de establecer exactamen-
te, sen embargo.
ESPECIEHIGRÓFILA: Especie vexetal que
é esixente en humedade polo que se desenvolve ópti-
mamente nos medios húmedos.
CULTIVOFORRAXEIRO: Cultivo dedica-
do á producción de plantas forraxeiras, destiñado á
alimentación do gando.
2.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por
resposta correcta. Requírese a correcta cita dos ele-
mentos que se indican no mapa. Aresposta adecuada
é: 1, RÍO SIL; 2, RÍO LLOBREGAT; 3, DELTA do
EBRO; 4, RÍO JÚCAR e 5, CABO DE PALOS.
2.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Solicítase que o alumno res-
ponda á cuestión proposta da forma máis completa
posible, é decir, planteando a resposta baseándose
nos caracteres xeográficos máis relevantes do tema;
valorarase a organización dos contidos, o nivel expli-
cativo do seu desenvolvemento, e a capacidade de
establecer relacións comparativas. Requírese boa
redacción sen faltas de ortografía. Amodo de orien-
tación algúns dos aspectos clave deste tema son:
definición de meseta, caracteres xerais e
encadramento deste accidente (altitude, topografía),
breve evolución xeológica e trascendencia das
oroxenias, compartimentación e accidentes interio-
res, etc.
2.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxi-
ma de 3 puntos. Requírese a correcta interpretación
do documento, valorando tanto a súa comprensión
(lectura) como a súa explicación (análise) en ter-
mos, sempre que sexa procedente, de causas e con-
secuencias posibles. Como criterios orientativos
pódense citar os seguintes: tipoloxía da imaxe (siste-
ma de representación, tipo de información), caracte-
res do reparto dos datos representados (reparto do
avellentamento por rexións ou áreas), causas e con-
secuencias do reparto, relación con outros elemen-
tos demográficos (natalidade, mortalidade,
movimentos migratorios, estructura por idades) e
socioeconómicos (nivel de renta, actividade da
poboación, etc.). Valoraranse as aportacións acerca
do problema do avellentamento en España e as súas
derivacións sociais.
1
XEOGRAFÍA
62
VALORACIÓN: A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: requírese unha breve defnición en termos
xeográfcos. A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: solicítase únicamente cita-los elementos. A terceira
pregunta ten unha puntuación máxima de 3 puntos: valorarase a organización e a exposición de contidos. A cuarta pregunta
ten unha puntuación máxima de 3 puntos: pídese a correcta interpretación e explicación do documento, analizando as causas
e consecuencias dos feitos expostos.
OPCIÓN 1.
1.1.- Defna brevemente: MERIDIANO, LATIFUNDIO, ISTMO, ARIDEZ, TAXA DE PARO.
1.2.- Na Figura A-l aparece a trama das Comunidades Autónomas españolas. Cite vostede o
nome e a capital das sinaladas cun número.
1.3.- Desenvolva a cuestión: Os factores condicionantes da agricultura española. Orientacións
para o desenvolvemento: factores físicos e factores humanos, a diversidade rexional de factores, as consecuencias nas
pai saxes agrarias, etc.
1.4.- Comente vostede a Figura B-l. Orientacións para o comentario: tipoloxia da. imaxe (sistema de
representación, tipo de información), situación que representa (estación do ano, caracteristicas), inserción no marco atmosférico
global, causas e consecuencias da disposición representada, etc.
OPCIÓN 2.
2.1.- Defina brevemente: LANDA, SOLO URBANIZABLE, FOSA TECTÓNICA,
REGULARIZACIÓN DE INMIGRANTES, BRISA.
2.2.- Na Figura A-2 aparece un mapa con cinco accidentes xeográfícos. Cite vostede o nome
correspondente a cada número.
2.3.- Desenvolva a cuestión: Tipos de réximes fluviais dos ríos españois. Orientacións para
o desenvolvemento: os factores dos réximes fluviales, as diferencias según as vertentes hidrológicas, tipos de réximes,
variedades espaciais e exemplos, etc.
2.4.- Comente vostede a Figura B-2. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información), caracteres dos feitos representados, causas, consecuencias no futuro da poboación
española, etc.
2
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 1
FIGURA A-1
FIGURA B-1
3
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 2
FIGURA A-2
FIGURA B-2
4
XEOGRAFÍA
62
VALORACIÓN: A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: requírese unha breve defnición en termos
xeográfcos. A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: solicítase unicamente cita-los elementos. A terceira
pregunta ten unha puntuación máxima de 3 puntos: valorarase a organización e a exposición de contidos. A cuarta pregunta
ten unha puntuación máxima de 3 puntos: pídese a correcta interpretación e explicación do documento, analisando as causas
e consecuencias dos feitos expostos.
OPCIÓN 1.
1.1.- Defina brevemente: TAXA DE MASCULINIDADE, SOTAVENTO, ATMÓSFERA
AUTARQUÍA, LATITUDE.
1.2.- Na Figura A-l aparece a trama das Comunidades Autónomas españolas. Cite vostede o
nome e a capital das sinaladas cun número.
1.3.- Desenvolva a cuestión: Os factores dos climas peninsulares. Orientacións para o desenvolvemento:
defnición de factor climático, factores dinámicos, factores xeográfcos, consecuencias na variedade climática, etc.
1.4.- Comente vostede a Figura B-1. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información, escala), comparación das dúas situacións, causas e consecuencias, diversidade
rexional, etc.
OPCIÓN 2.
2.1.- Defina brevemente: MINIFUNDIO, PLANO ORTOGONAL, ESPECIE HELIÓFILA,
ÁREA PERIURBANA, PREGA.
2.2.- Na Figura A-2 aparece un mapa con cinco accidentes xeográfcos. Cite vostede o nome
correspondente a cada número.
2.3.- Desenvolva a cuestión: Rasgos xerais das actividades pesqueiras en España. Orientacións para
o desenvolvemento: inserción da aciividade pesqueira na economía española, rexións pesqueiras, caladoiros, poboación activa
dedicada á pesca, comercialización e consumo, factores políticos, alternativas á pesca, etc.
2.4.- Comente vostede a Figura B-2. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información), caracteristicas da distribución dos feitos representados, ubicación espacial e nas variedades
climáticas españolas, consecuencias na paisaxe, etc.
5
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 1
FIGURA A-1
FIGURA B-1
6
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 2
FIGURA A-2
FIGURA B-2
C R I T E R I OS D E A V A L I A C I ÓN / C OR R E C C I ÓN
7
CONVOCATORIA DE XUÑO
OPCIÓN 1
1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de maneira que cada concepto
defnido correctamente obterá 0,4 puntos. Requírense
unha resposta breve e concreta que utilice termos
con significado xeográfico, que cumpra o criterio
fundamental de toda defnición, é decir, non repetir o
concepto que se debe defnir na mesma. A modo de
orientación preséntanse as defnicións dos conceptos
propostos:
MERIDIANO: Semicírculo máximo imaxinario trazado
na esfera terrestre de polo a polo. Un meridiano e o seu
antimeridiano forman un círculo máximo completo.
LATIFUNDIO: Propiedade agraria de grandes
dimensións que en España domina no centro e sul
peninsular por diversas causas históricas, e que se
acostuma explotar de forma extensiva.
ISTMO: Porción de terra que une unha península a un
continente, ou ben dúas islas entre sí.
ARIDEZ: Escaseza de humidade no aire e no solo,
defnida sobre todo en relación coas necesidades da
vexetación e dos cultivos e co réxime térmico.
TAXA DE PARO: Relación da poboación parada
(poboación activa menos poboación ocupada) coa
poboación activa, expresada en tantos por cento.
1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por resposta
correcta. Requírense a correcta cita dos elementos
que se indican no mapa. A resposta adecuada é: 1,
CANTABRIA (Santander); 2, A RIOXA (Logroño);
3, EXTREMADURA (Mérida); 4, CASTELA-A
MANCHA (Toledo); e 5, MURCIA (Murcia. Se alguén
indica tamén que o Parlamento está en Cartagena, e
non acertou alguna das outras, pódese engadir 0,2
puntos ao total)
1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Solicítase que o alumno responda
á cuestión proposta da forma máis completa posible,
é decir, planteando a resposta en base aos caracteres
xeográficos máis relevantes do tema; valorarase a
organización dos contidos, o nivel explicativo do
seu desenvolvemento, e a capacidade de establecer
relacións comparativas. Requírense boa redacción sen
faltas de ortografía. A modo de orientación algúns
dos aspectos clave deste tema son: os factores físicos
(aridez, pendentes, escaseza de chairas a baixa altura,
temperaturas contrastadas, etc.), factores humanos
(inadecuadas estructuras agrarias, causas históricas do
latifundio e minifundio, etc.), diversidade rexional dos
factores e distinta incidencia, diversidade de paisaxes
agrarios pola diversidade de factores, intentos de
solventar os problemas físicos e humanos ao longo do
tempo, etc. Valoraranse as aportacións personais que
amplíen o tema como por exemplo as referencias ao
plan hidrolóxico ou aos problemas da PAC.
1.4.- EEsta cuarta pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Requírense a correcta
interpretación do documento, valorando tanto a súa
comprensión (lectura) como a súa explicación (análise)
en termos, sempre que sexa procedente, de causas e
consecuencias posibles. Como criterios orientativos
pódense citar os seguintes: tipoloxía da imaxe (mapa
de isobaras, representación sinóptica, simboloxía),
situación que representa (situación do suroeste, con
baixa posición en latitude do anticiclón de Azores,
das depresións e sistemas frontais, típica do invierno),
circulación do oeste, guiada pola corriente en chorro
o altura, consecuencias de inestabilidade atmosférica
ligadas ao paso de perturbacións frontais, ventos fortes
do suroeste sobre a fachada occidental da Península
Ibérica, etc. Valoraranse as aportacións que incidan
sobre a alternancia de situacións atmosféricas ao longo
do ano na defnición dos climas españois.
OPCIÓN 2
2.1.- EEsta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de maneira que cada concepto
defnido correctamente obterá 0,4 puntos. Requírense
unha resposta breve e concreta que utilice termos
con significado xeográfico, que cumpra o criterio
fundamental de toda defnición, é decir, non repetir o
concepto que se debe defnir na mesma. A modo de
orientación preséntanse as defnicións dos conceptos
propostos:
LANDA: Formación arbustiva típica das áreas de clima
templado oceánico húmido, donde destacan plantas
como os brezos, toxos, etc., e desenvolvida en xeral
sobre solos acedos.
SOLO URBANIZABLE: Terreos declarados como tal
polo Plano Xeral de Ordenación Urbana dun municipio,
onde se poderá construir no futuro; pode ser programado
e non programado.
FOSA TECTÓNICA: Depresión que coincide cun
bloque afundido da corteza terrestre, delimitado entre
dúas fallas.
REGULARIZACIÓN DE INMIGRANTES: Proceso
levado a cabo polo Estado para dotar de entidade
legal aos inmigrantes ilegais ou indocumentados, para
que poidan obter unha serie de dereitos durante a súa
C R I T E R I OS D E A V A L I A C I ÓN / C OR R E C C I ÓN
8
estancia no noso país e poidan exercer un traballo
con garantías.
BRISA: Corrente de aire periódica que circula, nas
marxes costeiras, do mar á terra durante o día e da
terra ao mar durante a noite, fundamentadas no distinto
comportamento térmico das masas continentais e
mariñas.
2.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por resposta
correcta. Requírense a correcta cita dos elementos
que se indican no mapa. A resposta adecuada é: 1,
PUNTA DE ESTACA DE BARES; 2, CABO DE
CREUS; 3, SISTEMA IBÉRICO; 4, RÍO SEGURA; e
5, CORDILLEIRA PENIBÉTICA.
2.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Solicítase que o alumno responda
á cuestión proposta da forma máis completa posible,
é decir, planteando a resposta en base aos caracteres
xeográficos máis relevantes do tema; valorarase a
organización dos contidos, o nivel explicativo do
seu desenvolvemento, e a capacidade de establecer
relacións comparativas. Requírense boa redacción sen
faltas de ortografía. A modo de orientación algúns dos
aspectos clave deste tema son: as grandes vertentes
hidrolóxicas e as súas características xerais, tipos
de reximes fuviais dos ríos españois (mediterráneo,
oceánico, pluvial, nival, pluvionival, nivopluvial,
reximes complexos) e áreas de desenvolvemento con
exemplos, causas da variedade dos reximes fuviais,
relación con outros factores físicos e humanos, etc.
Valoraranse as aportacións personais que amplíen o
tema, como por exemplo a relación coa xeración de
enerxía hidroeléctrica, aproveitamiento para regadío,
etc.
2.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxima
de 3 puntos. Requírense a correcta interpretación
do documento, valorando tanto a súa comprensión
(lectura) como a súa explicación (análise) en termos,
sempre que sexa procedente, de causas e consecuencias
posibles. Como criterios orientativos pódense citar
os seguintes: tipoloxía da imaxe (pirámide de idades
e sexos, representación de grupos quinquenais,
combinación de datos reais e de unha proxección
demográfica), comparación das dúas pirámides
(tendencia ao envellecemento acentuado, retracción
da base, aumento do corpo e da cima), causas desta
situación, factores que poden alterar isto (inmigración
e aumento da natalidade), problemas que plantea o
envellecemento nunha sociedade, etc.
CONVOCATORIA DE SETEMBRO
OPCIÓN 1
1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de maneira que cada concepto
defnido correctamente obterá 0,4 puntos. Requírense
unha resposta breve e concreta que utilice termos
con significado xeográfico, que cumpra o criterio
fundamental de toda defnición, é decir, non repetir o
concepto que se debe defnir na mesma. A modo de
orientación preséntanse as defnicións dos conceptos
propostos:
TAXA DE MASCULINIDADE: Expresa a participación
relativa dos varóns no conxunto dunha poboación e
obtense dividindo o número de varóns pola poboación
total, e multiplicado por 100. A taxa de feminidade
obtense igual pero co número de mulleres.
SOTAVENTO: Ladeira ou vertente dun relevo a
resguardo do lugar de procedencia dos ventos, oposta
a barlovento.
ATMÓSFERA: Capa gaseosa que rodea á Terra,
composta por aire (fundamentalmente nitrógeno,
osíxeno, vapor de agua,…) na cual se desenvolven
os fenómenos meteorolóxicos e no seu contacto coa
litosfera materialízase a vida.
AUTARQUÍA: Política de autosufciencia económica
que basea o crecemento da economía nacional nos
recursos propios, adoptada polo goberno español na
postguerra ata 1959.
LATITUDE: Distancia angular de cualquera punto do
globo con respecto ao Ecuador, ao norte ou ao sur,
medida en grados, minutos e segundos sobre un arco de
meridiano. Todos os puntos situados sobre un mesmo
paralelo teñen a mesma latitude.
1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por
resposta correcta. Requírense a correcta cita dos
elementos que se indican no mapa. A resposta
adecuada é: 1, PRINCIPADO DE ASTURIAS
(Oviedo); 2, COMUNIDADE FORAL DE NAVARRA
(Pamplona); 3, CASTELA E LEÓN (Valladolid); 4,
EXTREMADURA (Mérida); e 5, COMUNIDADE
VALENCIANA (Valencia).
C R I T E R I OS D E A V A L I A C I ÓN / C OR R E C C I ÓN
9
1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Solicítase que o alumno responda
á cuestión proposta da forma máis completa posible,
é decir, planteando a resposta en base aos caracteres
xeográficos máis relevantes do tema; valorarase a
organización dos contidos, o nivel explicativo do
seu desenvolvemento, e a capacidade de establecer
relacións comparativas. Requírense boa redacción sen
faltas de ortografía. A modo de orientación algúns dos
aspectos clave deste tema son: a posición (ubicación
latitudinal e lonxitudinal, ubicación zonal), os factores
atmosféricos (centros de acción, dinámica, alternancia
estacional), os factores xeográfcos (altitude, orientación,
topografía), consecuencias na variedade climática
española, heteroxeneidade de paisaxes, etc.
1.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxima
de 3 puntos. Requírense a correcta interpretación
do documento, valorando tanto a súa comprensión
(lectura) como a súa explicación (análise) en termos,
sempre que sexa procedente, de causas e consecuencias
posibles. Como criterios orientativos pódense citar
os seguintes: tipoloxía da imaxe (mapas temáticos
cuantitativos e sintéticos), modelos de distribución
que representan ambos mapas, tendencias recientes
do crecemento natural da poboación española, causas
e consecuencias nos demáis aspectos demográfcos,
os problemas do envellecemento e as desigualdades
rexionais, etc. Valoraranse as alusións ao infuxo que
ten a inmigración no crecemento natural da poboación
española.
OPCIÓN 2
2.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de maneira que cada concepto
defnido correctamente obterá 0,4 puntos. Requírense
unha resposta breve e concreta que utilice termos
con significado xeográfico, que cumpra o criterio
fundamental de toda defnición, é decir, non repetir o
concepto que se debe defnir na mesma. A modo de
orientación preséntanse as defnicións dos conceptos
propostos:
MINIFUNDIO: Pequeña propiedade ou pequeña
explotación agrícola, que expresa un reparto moi
fragmentado do terrazgo.
PLANO ORTOGONAL: Plano urbano no que as rúas
se cruzan de forma perpendicular cun aspecto de
damero ou taboleiro de xadrez, e aparece en todos os
períodos da historia, ligado normalmente a actuacións
planifcadas.
ESPECIE HELIÓFILA: Planta que precisa unha alta
insolación para o seu correcto desenrolo, como a
maioría das especies do matorral mediterráneo.
ÁREA PERIURBANA: Área rural situada na
periferia dunha cidade, donde teñen lugar profundas
transformacións dos aspectos demográfcos, económicos
e sociais por efecto da expansión de aquela,
transformando tamén os seus usos rurais tradicionais.
PREGA: Deformación tectónica do terreo, que se
produce pola acción de forzas en sentido contrario e
que se traduce nunha ondulación dos estratos. É propio
das rochas sedimentarias plásticas.
2.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por resposta
correcta. Requírense a correcta cita dos elementos
que se indican no mapa. A resposta adecuada é: 1,
DELTA DO EBRO; 2, RÍO GUADIANA; 3, CABO
DE LA NAO; 4, SERRA MORENA; e 5, CABO DE
GATA.
2.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Solicítase que o alumno responda
á cuestión proposta da forma máis completa posible,
é decir, planteando a resposta en base aos caracteres
xeográficos máis relevantes do tema; valorarase a
organización dos contidos, o nivel explicativo do
seu desenvolvemento, e a capacidade de establecer
relacións comparativas. Requírense boa redacción sen
faltas de ortografía. A modo de orientación algúns dos
aspectos clave deste tema son: a tradición pesqueira
en España e o seu encadramento dentro da actividade
económica, tipos de pesca practicados (artes, baixura,
caladeiros, etc.), a pesca española no contexto mundial,
poboación activa e evolución, a estructura do sector e
os caracteres da fota, as rexións pesqueiras españolas,
evolución e problemática actual, etc.
2.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxima
de 3 puntos. Requírense a correcta interpretación
do documento, valorando tanto a súa comprensión
(lectura) como a súa explicación (análisis) en termos,
sempre que sexa procedente, de causas e consecuencias
posibles. Como criterios orientativos pódense citar
os seguintes: tipoloxía da imaxe (climograma, que
representa a variación mensual das temperaturas e as
precipitacións ao longo dun ano), características do
reparto deses elementos representados (contaste das
temperaturas ao longo do ano, con elevada amplitude
térmica, precipitacións escasas cun descenso acusado no
verán, catro meses áridos segundo o índice de Gaussen),
tipoloxía correspondente ao interior peninsular
(variedade mediterránea continentalizada), causas
(dinámica atmosférica, altitude, illamento do océano)
e consecuencias (na vexetación, nos aproveitamentos
agrarios e nas paisaxes), etc.
135
XEOGRAFÍA
62
VALORACIÓN: A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: requírese unha breve defnición en termos
xeográfcos. A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: solicítase unicamente cita-los elementos. A terceira
pregunta ten unha puntuación máxima de 3 puntos: valoraráse a organización e a exposición de contidos. A cuarta pregunta
ten unha puntuación máxima de 3 puntos: pídese a correcta interpretación e explicación do documento, analizando as causas e
consecuencias dos feitos expostos.
OPCIÓN 1.
1.1.- Defna brevemente: BIOSFERA, ACUICULTURA, RAMBLA, RESIDENCIA
SECUNDARIA, AGROINDUSTRIA.
1.2.- Na Figura A-1 aparece a trama das provincias españolas. Cite vostede o nome das sinaladas
cun número.
1.3.- Desenvolva a cuestión: Caracteres rexionais da industria española. Orientacións para o
desenvolvemento: breve referencia dos caracteres do proceso de industrialización en España, as disparidades rexionais, os
mecanismos e medios correctores, causas e consecuencias espaciais, etc.
1.4.- Comente vostede a Figura B-1. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información, escala), caracteres xerais do feito representado, relación con diversos factores xeográfcos
que expliquen a distribución, etc.
OPCIÓN 2
2.1.- Defna brevemente: EXPLOTACIÓN EXTENSIVA, ROCHA SEDIMENTARIA,
INFLACIÓN, PRESIÓN ATMOSFÉRICA, RECONVERSIÓN INDUSTRIAL.
2.2.- Na Figura A-2 aparecen representados os principais ríos españois. Cite vostede o nome dos
sinalados cun número.
2.3.- Desenvolva a cuestión: Caracteres xerais e evolución dos movementos naturais da
poboación española. Orientacións para o desenvolvemento: defnición de movemento natural, caracteres da natalidade,
mortalidade e crecemento natural, evolución durante o século XX, tendencias recentes, etc.
2.4.- Comente vostede a Figura B-2. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información), caracteres do fenómeno representado, causas e consecuencias das pautas de distribución,
relación con outras variables climáticas, etc.
136
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 1
FIGURA A-1
FIGURA B-1
137
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 2
FIGURA A-2
FIGURA B-2
138
XEOGRAFÍA
62
VALORACIÓN: A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: requírese unha breve defnición en termos
xeográfcos. A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: solicítase unicamente cita-los elementos. A terceira
pregunta ten unha puntuación máxima de 3 puntos: valoraráse a organización e a exposición de contidos. A cuarta pregunta
ten unha puntuación máxima de 3 puntos: pídese a correcta interpretación e explicación do documento, analizando as causas e
consecuencias dos feitos expostos.
OPCIÓN 1
1.1.- Defna brevemente: PLANO RADIOCONCÉNTRICO, ROCHA METAMÓRFICA,
PRODUCTO INTERIOR BRUTO, CAMPOS CERRADOS, MOVEMENTO PENDULAR.
1.2.- Na Figura A-1 aparece representada a producción cárnico-láctea sobre a agraria total. Cite
vostede cinco provincias donde o valor sexa inferior ó 15%.
1.3.- Desenvolva a cuestión: Caracteres xerais da rede urbana española. Orientacións para o
desenvolvemento: defnición de rede e xerarquía urbana, a rede urbana española e os diversos niveis xerárquicos, o reparto
espacial das cidades, as áreas funcionais, relación con outros aspectos xeográfcos, etc.
1.4.- Comente vostede a Figura B-1. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información), características da distribución dos feitos representados, ubicación espacial e nas variedades
climáticas españolas, consecuencias na paisaxe, etc.
OPCIÓN 2
2.1.- Defna brevemente: PESCA DE BAIXURA, TASA DE MORTALIDADE INFANTIL,
SOTOBOSQUE, ENSANCHE, ORBALLO.
2.2.- Na Figura A-2 aparece a trama das provincias españolas. Cite vostede o nome das sinaladas
cun número.
2.3.- Desenvolva a cuestión: Caracteres termopluviométricos e paisaxes bioclimáticas na
España Húmida. Orientacións para o desenvolvemento: criterios de delimitación da España Húmida, o reparto das
temperaturas e as precipitacións, as condicións estacionais, os rasgos xerais das paisaxes vexetais e os sus compoñentes, etc.
2.4.- Comente vostede a Figura B-2. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información), causas e consecuencias da evolución do fenómeno que se representa, caracteres das diversas
variables, etc.
139
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 1
FIGURA A-1
FIGURA B-1
Temperatura media anual: 14,8º. Precipitacións anuais: 338 mm. Amplitude térmica: 17,8º
140
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 2
FIGURA A-2
FIGURA B-2
REPARTO DE LA POBLACIÓN ACTIVA ESPAÑOLA
1900 1950 2001
Fuente: INE.
C R I T E R I OS D E A V A L I A C I ÓN / C OR R E C C I ÓN
141
CONVOCATORIA DE XUÑO
OPCIÓN 1
1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación máxima de 2
puntos, de maneira que cada concepto defnido correctamente
obterá 0,4 puntos. Requírese unha resposta breve e concreta
que utilice termos con signifcado xeográfco, que cumpla o
criterio fundamental de toda defnición, é decir, non repetir o
concepto que se debe defnir na mesma. A modo de orientación
preséntanse as defnicións dos conceptos propostos:
BIOSFERA: Esfera da vida ou espacio que ocupan na Terra
os seres vivos.
ACUICULTURA: Conxunto de actividades referidas á cría
e coidado de animais e plantas acuáticas (peixes, moluscos,
crustáceos, algas) cunha fnalidade productiva e recolección
controlada.
RAMBLA: Cauce seco, de ríos que só levan auga unha parte
do ano, cun réxime torrencial, típico das áreas máis áridas do
clima mediterráneo.
RESIDENCIA SECUNDARIA: Vivenda familiar de uso
estacional ou en determinados días ao ano, sen constituir unha
vivenda habitual, e xeralmente ligada a actividades de ocio.
AGROINDUSTRIA: Actividades industriais de transformación
de materias primas agrarias para producir bens de consumo,
para a alimentación animal ou para ser utilizados noutros
procesos industriais.
1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación máxima de 2
puntos, a razón de 0,4 puntos por resposta correcta. Se require a
correcta cita dos elementos que se indican no mapa. A resposta
adecuada é: 1, VIZCAYA; 2, HUESCA; 3, TARRAGONA; 4,
CÁCERES; e 5, LAS PALMAS DE GRAN CANARIA.
1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación máxima de 3
puntos. Solicítase que o alumno responda á cuestión proposta
da forma máis completa posible, é decir, planteando a resposta
en base aos caracteres xeográfcos máis relevantes do tema;
valorarase a organización dos contidos, o nivel explicativo
do seu desenrolo, e a capacidade de establecer relacións
comparativas. Requírese boa redacción sen faltas de ortografía.
A modo de orientación algúns dos aspectos clave deste tema
son: fases da industrialización española e xeneración dos
desequilibrios territoriais, as políticas de industrialización,
as rexións industriais actuais (rexións en declive, rexións en
expansión, especialización rexional), as políticas territoriais e
a industria, a industria española e a UE, as tendencias actuais
(reconversión, deslocalización), etc.
1.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxima de
3 puntos. Requírese a correcta interpretación do documento,
valorando tanto a súa comprensión (lectura) como a súa
explicación (análise) en termos, sempre que sexa procedente,
de causas e consecuencias posibles. Como criterios
orientativos pódense citar os seguintes: tipoloxía da imaxe
(mapa temático, analítico, estático, cualitativo, puntual),
caracteres bioxeográfcos onde haxa (humidade, solos, altitude,
temperaturas), relación coa localización na España Húmida,
áreas desta nas que aparece ausente e por qué, etc. Valorarase
a comparación coa distribución doutras especies características
e a súa relación cos elementos físicos.
OPCIÓN 2
1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación máxima de 2
puntos, de maneira que cada concepto defnido correctamente
obterá 0,4 puntos. Requírese unha resposta breve e concreta
que utilice termos con signifcado xeográfco, que cumpla o
criterio fundamental de toda defnición, é decir, non repetir o
concepto que se debe defnir na mesma. A modo de orientación
se presentan as defnicións dos conceptos propostos:
EXPLOTACIÓN EXTENSIVA: Explotación agraria baseada
en baixos rendimentos sobre altas extensións de terreno,
xeralmente con poucas unidades de man de obra.
ROCA SEDIMENTARIA: Roca formada na superficie
terrestre pola acumulación de sedimentos, que son materiais
procedentes da destrucción de rocas preexistentes ou de certos
organismos. Os sedimentos forman estratos.
INFLACIÓN: Exceso de moeda en relación coa súa cobertura,
o que xenera un alza xeral de precios, acompañado dunha
devaluación da moeda.
PRESIÓN ATMOSFÉRICA: Medida do peso da Atmosfera. Peso
dunha columna de aire sobre a súa base no solo, medida ata o límite
da Atmosfera, en milímetros de mercurio ou en milibares.
RECONVERSIÓN INDUSTRIAL: Medidas estructurais de
adaptación da industria tradicional para facela máis competitiva
e adaptala ás novas condicións económicas, o que comporta
innovación tecnolóxica e reducción de man de obra. Pode ser un
proceso espontáneo ou levado a cabo por iniciativa estatal.
1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación máxima de 2
puntos, a razón de 0,4 puntos por resposta correcta. Requírese a
correcta cita dos elementos que se indican no mapa. A resposta
adecuada é: 1, SEGRE; 2, NALÓN; 3, TURIA; 4, SEGURA;
e 5, GUADIANA.
1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación máxima de 3
puntos. Solicítase que o alumno responda á cuestión proposta da
forma máis completa posible, é dicir, planteando a resposta en base
aos caracteres xeográfcos máis relevantes do tema; valorarase a
organización dos contidos, o nivel explicativo de su desenrolo, e
a capacidade de establecer relacións comparativas. Requírese boa
redacción sen faltas de ortografía. A modo de orientación algúns
dos aspectos clave deste tema son: defnición de movementos
naturais, retraso con respecto a Europa na transición demográfca,
crise de sobremortalidade e de natalidade na primeira metade do
século XX, baby boom dos sesenta, retroceso do crecemento
natural a partir dos setenta, pautas actuais, diferencias rexionais,
a infuencia da inmigración, etc.
1.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxima de
3 puntos. Requírese a correcta interpretación do documento,
valorando tanto a súa comprensión (lectura) como a súa
explicación (análise) en termos, sempre que sexa procedente,
de causas e consecuencias posibles. Como criterios orientativos
poden citarse os seguintes: tipoloxía da imaxe (mapa
analítico, cualitiativo), o reparto espacial das precipitacións,
as tres Iberias pluviométricas, factores do reparto, causas e
consecuencias, relación con outros elementos climáticos,
incidencia na defnición das paisaxes vexetais e das rexións
agrarias, etc. Valoraranse as referencias aos défcits hídricos
en diversas rexións e á polémica dos trasvases.
C R I T E R I OS D E A V A L I A C I ÓN / C OR R E C C I ÓN
142
CONVOCATORIA DE SETEMBRO
OPCIÓN 1
1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación máxima de 2
puntos, de maneira que cada concepto defnido correctamente
obterá 0,4 puntos. Requírese unha resposta breve e concreta que
utilice termos con signifcado xeográfco, que cumpla o criterio
fundamental de toda defnición, é decir, non repetir o concepto que
se debe defnir na mesma. A modo de orientación preséntanse as
defnicións dos conceptos propostos:
PLANO RADIOCONCÉNTRICO: Plano urbano formado por
rúas que parten do centro a modo de radios e outras que forman
círculos concéntricos que as cortan perpendicularmente. Típico da
Idade Media.
ROCHA METAMÓRFICA: Roca transformada por altas presións e altas
temperaturas que reorganizan a súa estructura e transforman o seu aspecto.
PRODUCTO INTERIOR BRUTO (P.I.B.): Valor das produccións dun
país durante un ano, descontando do Producto Nacional Bruto os bens
producidos fora do país, aínda que sexa mediante capital nacional.
CAMPOS PECHADOS: Paisaxe agraria onde as explotacións ou as
parcelas aparecen delimitadas por peches de diversas características
(lousas, pedras, seto vivo, etc.) asociado ao individualismo.
Denomínase tamén “bocage”.
MOVEMENTO PENDULAR: Movemento de persoas diario,
repetitivo, dende o lugar de residencia ao lugar de traballo,
normalmente da periferia ao centro urbán e viceversa.
1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación máxima de 2
puntos, a razón de 0,4 puntos por resposta correcta. Requírese a
correcta cita dos elementos que se indican no mapa. A resposta
adecuada é: VALENCIA, ALICANTE, ALMERÍA, GRANADA,
JAEN, SEVILLA.
1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación máxima de 3 puntos.
Solicítase que o alumno responda á cuestión proposta da forma máis
completa posible, é decir, planteando a resposta en base aos caracteres
xeográfcos máis relevantes do tema; valorarase a organización dos
contidos, o nivel explicativo do seu desenrolo, e a capacidade de
establecer relacións comparativas. Requírese boa redacción sen
faltas de ortografía. A modo de orientación algúns dos aspectos
clave deste tema son: defnición de rede e xerarquía urbana, a rede
urbana española e os diversos niveis xerárquicos, o reparto espacial
das cidades, o reparto por peso demográfco, as áreas funcionais, as
xerarquías rexionais, relación con outros aspectos xeográfcos, etc.
1.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxima de 3 puntos.
Requírese a correcta interpretación do documento, valorando tanto a
súa comprensión (lectura) como a súa explicación (análise) en termos,
sempre que sexa procedente, de causas e consecuencias posibles.
Como criterios orientativos pódense citar os seguintes: tipoloxía da
imaxe (climograma que representa as temperaturas mediante puntos
unidos cunha liña e as precipitacións mediante barras verticais, cunha
escala vertical doble das precipitacións con respecto ás temperaturas);
temperatura media anual relativamente elevada, amplitude térmica
anual considerable, de 17,8º, verán caluroso achegándose aos 25º e
inverno frío, rondando os 6º, o que nos fala dun alonxamento do mar
e de matices de continentalización; precipitacións escasas, dentro da
España Seca e case no límite da árida, irregulares e con máximos
equinocciais e mínimos estivais (ata 4 meses áridos segundo o
índice de Gaussen); características de clima mediterráneo con
evidentes matices de continentalización que nos deben levar cara o
ámbito dunha depresión como a do Ebro; características da paisaxe
bioclimática do dominio mediterráneo, etc. Valoraranse as referencias
aos problemas derivados da aridez e os seus intentos paliativos.
OPCIÓN 2
2.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación máxima de 2
puntos, de maneira que cada concepto defnido correctamente
obterá 0,4 puntos. Requírese unha resposta breve e concreta que
utilice termos con signifcado xeográfco, que cumpla o criterio
fundamental de toda defnición, é decir, non repetir o concepto que
se debe defnir na mesma. A modo de orientación preséntanse as
defnicións dos conceptos propostos:
PESCA DE BAIXURA: Actividade pesqueira que se realiza entre
o litoral e as 50 ó 60 millas dentro das augas xurisdiccionais, con
embarcacións de pequena tonelaxe.
TASA DE MORTANDADE INFANTIL: Relación do número
de falecementos de nenos menores dun ano co número total de
nacementos, expresada en tantos por mil.
SOTOBOSQUE: Estrato vexetal que se desenrola baixo as copas
das árboles dun bosque.
ENSANCHE: Expansión planifcada das cidades a partir do derrubo
das murallas a fnais do XIX, adoptando xeralmente o plano en
cuadrícula, debido ao crecemento da poboación urbana e á demanda
de vivenda pola burguesía.
ROCÍO: Condensación do vapor de agua do aire en contacto co solo
en forma de gotas de auga, que se produce polo descenso nocturno
da temperatura e a saturación de humidade.
2.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación máxima de 2
puntos, a razón de 0,4 puntos por resposta correcta. Requírese a
correcta cita dos elementos que se indican no mapa. A resposta
adecuada é: 1, ÁLAVA; 2, SEGOVIA; 3, TERUEL; 4, BADAJOZ;
e 5, GRANADA.
2.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación máxima de 3 puntos.
Solicítadr que o alumno responda á cuestión proposta da forma máis
completa posible, é decir, planteando a resposta en base aos caracteres
xeográfcos máis relevantes do tema; valorarase a organización dos
contidos, o nivel explicativo de su desenrolo, e a capacidade de
establecer relacións comparativas. Requírese boa redacción srn faltas
de ortografía. A modo de orientación algúns dos aspectos clave deste
tema son: criterios de delimitación da España Húmida, o reparto das
temperaturas e as precipitacións (escasa amplitude térmica, regulares
precipitacións, elevada humidade), as condicións estacionais, os rasgos
xerais das paisaxes vexetais e os seus componentes, etc.
2.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxima de 3 puntos.
Requírese a correcta interpretación do documento, valorando tanto a
súa comprensión (lectura) como a súa explicación (análise) en termos,
sempre que sexa procedente, de causas e consecuencias posibles.
Como criterios orientativos pódense citar os seguintes: tipoloxía da
imaxe (sistema de representación, tipo de información), defnición
dos sectores de actividade, causas e consecuencias da evolución e a
transformación do peso porcentual de cada sector de actividade na
vida económica e social española, caracteres das diversas variables,
infuencia na reordenación espacial da poboación. Valorarase a
relación coa evolución do proceso de urbanización en España ao
longo do século XX.
151
XEOGRAFÍA
62
VALORACIÓN: A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: requírese unha breve defnición en termos
xeográfcos. A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: solicítase unicamente cita-los elementos. A terceira
pregunta ten unha puntuación máxima de 3 puntos pregunta ten unha puntuación máxima de 3 puntos: valorarase a organización e a exposición de contidos. A cuarta pregunta A cuarta pregunta
ten unha puntuación máxima de 3 puntos ten unha puntuación máxima de 3 puntos: pídese a correcta interpretación e explicación do documento, analizando as causas e
consecuencias dos feitos expostos.
OPCIÓN 1.
1.1.- Defna brevemente: CONCENTRACIÓN PARCELARIA, HIDROSFERA, PARROQUIA,
SOLO URBANIZABLE, TAXA BRUTA DE MORTALIDADE.
1.2.- Na Figura A-1 aparece o índice de especialización en cultivos industriais por provincias. Cite
vostede cinco nas que o valor sexa de 100 a 250.
1.3.- Desenvolva a cuestión: Caracteres xerais do transporte terrestre en España. Orientacións
para o desenvolvemento: defnición e tipos de transporte terrestre, condicionantes e problemas para o transporte terrestre en
España, o transporte por estrada (redes, autovías, autoestradas), o transporte por ferrocarril (estructura da rede e características
xerais), etc.
1.4.- Comente vostede a Figura B-1. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información), situación que representa (estación do ano, características), inserción no marco atmosférico
global, causas e consecuencias da disposición representada, etc.
OPCIÓN 2
2.1.- Defna brevemente: POBOACIÓN INACTIVA, TRANSGRESIÓN MARIÑA, OROXENIA
ALPINA, AGRICULTURA A TEMPO PARCIAL, FONTE DE ENERXÍA.
2.2.- Na Figura A-2 aparecen as principais zonas de contaminación atmosférica. Cite vostede o
nome e a capital das Comunidades Autónomas que non presentan contaminación.
2.3.- Desenvolva a cuestión: Caracteres da rede fuvial española. Orientacións para o desenvolvemento:
as vertentes hidrográfcas e a súa extensión, caracteres dos réximes fuviais, principais ríos e as súas características, etc.
2.4.- Comente vostede a Figura B-2. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información), características dos elementos que representa, secuencia temporal e tendencias, consecuencias
na estructura demográfca española, etc.
152
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 1
FIGURA A-1
FIGURA B-1
Especialización en cultivos industriales
153
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 2
FIGURA A-2
FIGURA B-2
85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 00 01
0
50
100
150
200
250
300
350
400
450
Inmigraciones
Saldo vegetativo
Matrimonios
Defunciones
Nacimientos
Miles
Evolución de los nacimientos, defunciones,
matrimonios, saldo vegetativo e inmigraciones
154
XEOGRAFÍA
62
VALORACIÓN: A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: requírese unha breve defnición en termos
xeográfcos. A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: solicítase unicamente cita-los elementos. A terceira
pregunta ten unha puntuación máxima de 3 puntos pregunta ten unha puntuación máxima de 3 puntos: valoraráse a organización e a exposición de contidos. A cuarta pregunta A cuarta pregunta
ten unha puntuación máxima de 3 puntos ten unha puntuación máxima de 3 puntos: pídese a correcta interpretación e explicación do documento, analizando as causas e
consecuencias dos feitos expostos.
OPCIÓN 1
1.1.- Defna brevemente: REDE URBANA, BARLOVENTO, MONOCULTIVO, ESPERANZA
DE VIDA, BALANZA DE PAGOS.
1.2.- Na Figura A-1 aparece a trama das provincias españolas. Cite vostede o nome das sinaladas
cun número.
1.3.- Desenvolva a cuestión: Caracteres termopluviométricos e paisaxes bioclimáticas na
España Seca. Orientacións para o desenvolvemento: criterios de delimitación da España Seca, o reparto das temperaturas e
as precipitacións, as condicións estacionais, os rasgos xerais das paisaxes vexetais e os seus compoñentes, etc.
1.4.- Comente vostede a Figura B-1. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información), caracteres dos feitos representados, causas e consecuencias da diversidade rexional do
fenómeno, etc.
OPCIÓN 2
2.1.- Defna brevemente: MAQUIS, PROGRAMA LEADER, INMIGRACIÓN, NOMENCLÁTOR,
SINCLINAL.
2.2.- Na Figura A-2 aparece un mapa con cinco accidentes xeográfcos. Cite vostede o nome
correspondente a cada número.
2.3.- Desenvolva a cuestión: Os desequilibrios demográfcos en España. Orientacións para o
desenvolvemento: diversidade rexional dos indicadores demográfcos, diferentes dinámicas naturais, as densidades de poboación
e a súa evolución, causas e consecuencias espaciais, etc.
2.4.- Comente vostede a Figura B-2. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información), características da distribución dos feitos representados, ubicación espacial e nas variedades
climáticas españolas, consecuencias na paisaxe, etc.
155
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 1
FIGURA A-1
FIGURA B-1
156
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 2
FIGURA A-2
FIGURA B-2
E
0
5
10
15
20
25
30
P mm. TºC
F M A M X
Temperaturas ºC
Temperatura media anual: 13,1º. Precipitacións anuais: 1.529 mm. Amplitude térmica anual: 11,2º.
Precipitacións mm.
X A S O N D
10
0
20
30
40
50
60
70
80
90
100
110
120
130
140
150
160
170
180
190
C R I T E R I OS D E A V A L I A C I ÓN / C OR R E C C I ÓN
157
CONVOCATORIA DE XUÑO
OPCIÓN 1
1.1. Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de xeito que cada termo defnido
correctamente obterá 0,4 puntos. Requírese unha resposta
breve e concreta que utilice vocabulario con signifcado
xeográfco, que cumpra o criterio fundamental de toda
defnición, é dicir, non repetir o concepto que se debe
defnir na mesma. A modo de orientación preséntanse
as defnicións dos termos propostos:
CONCENTRACIÓN PARCELARIA: Proceso de
reorganización de parcelas de diversas explotacións
dunha comunidade agraria na que domina o minifundio,
co fn de conseguir por adición unidades máis grandes
e racionais.
HIDROSFERA: Esfera líquida da Terra ou conxunto
total das augas da Terra, tanto superficiais coma
subterráneas.
PARROQUIA: Territorio que abrangue a varios núcleos
de poboación baixo a xurisdicción moral dun sacerdote,
de límites asumidos e coñecidos polos moradores, pero
non recoñecidos xurídicamente en Galicia.
SOLO URBANIZABLE: Aquel que é considerado como
tal dentro das previsións do Plan Xeral de Ordenación
Urbana ou do Plan Xeral de Ordenación Municipal, e
no que se pode edifcar baixo diversas condicións. Pode
ser programado ou non programado.
TAXA BRUTA DE MORTALIDADE: Aquela que
relaciona o numero de falecementos nunha comunidade
coa poboación total á metade do ano, expresada en tantos
por mil.
1.2. Esta segunda pregunta terá unha puntuación máxima
de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por resposta correcta.
Requírese a correcta cita dos elementos que se indican no
mapa. A resposta adecuada é citar alomenos cinco destas
provincias: PALENCIA, SALAMANCA, SEGOVIA,
CUENCA, CIUDAD REAL, ALBACETE, CÓRDOBA
E GRANADA.
1.3. Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Solicítase que o alumno responda
á cuestión proposta da maneira máis completa posible, é
dicir, plantexando a resposta baseándose nos caracteres
xeográficos máis relevantes do tema: valorarase a
organización dos contidos, o nivel explicativo do seu
desenvolvemento, e a capacidade de establecer relacións
comparativas. Requírese boa redacción sen faltas de
ortografía. A modo de orientación, algúns dos aspectos
clave deste tema son: defnición e tipos de transporte
terrestre (por estrada, ferrocarril), condicionantes
e problemas para o transporte terrestre en España
(topografía accidentada, vales e cursos fuviais, etc.), o
transporte por estrada (características da rede, autovías,
autoestradas, problemática), o transporte por ferrocarril
(características xerais, estructura da rede, proxectos e
problemáticas), etc. Valorarase tamén a aportación
daqueles feitos signifcativos desde o punto de vista
xeográfco que estean o sufcientemente xustifcados
e argumentados (por exemplo, costes económicos e
sociais da planifcación do transporte, a acentuación ou
a corrección de desequilibrios rexionais, etc.).
1.4. Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxima
de 3 puntos. Requírese a correcta interpretación do
documento, valorando tanto a súa comprensión (lectura)
como a súa explicación (análise) en termos, sempre que
sexa pertinente, de causas e consecuencias posibles.
Como criterios orientativos poden citarse os seguintes:
tipoloxía da imaxe (mapa de isobaras, representación
sinóptica, simboloxía), relación das configuracións
isobáricas, situación que representa (situación do
Norte, cun feixe de isobaras paralelas polas que circula
un frente frío, entre o anticiclón desprazado ó Norte e
unha depresión sobre o continente, aportando aire frío
do Norte), probable circulación moi sinuosa do chorro
polar, tipo de tempo inestable sobre a Península,
etc. Valoraranse as aportacións que incidan sobre a
alternancia de situacións atmosféricas ó longo do ano
na defnición dos climas españois.
OPCIÓN 2
2.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de xeito que cada termo defnido
correctamente obterá 0,4 puntos. Requírese unha resposta
breve e concreta que utilice vocabulario con signifcado
xeográfco, que cumpra o criterio fundamental de toda
defnición, é dicir, non repetir o concepto que se debe
defnir na mesma. A modo de orientación preséntanse
as defnicións dos termos propostos:
POBOACIÓN INACTIVA: Aquela que non produce, en
teoría, bens e servicios: xubilados, menores, estudiantes,
rentistas, amas de casa, etc. As súas fronteiras son
difíciles de establecer exactamente, sen embargo.
TRANGRESIÓN MARIÑA: Ascenso xeral do nivel
mariño como consecuencia da fusión dos xeos glaciares
en períodos máis cálidos, e que se manifesta no avance
do mar sobre as terras emerxidas.
OROXENIA ALPINA: Ultimo dos grandes movementos
tectónicos que deu orixe a importantes aliñacións
montañosas e reordenou boa parte de estructuras antigas,
na era Terciaria, e que en España deseñou os rasgos
esenciais do seu relevo.
AGRICULTURA A TEMPO PARCIAL: Aquela
actividade practicada por persoas cunha actividade
principal fora da agricultura, e que a conciben como un
complemento económico da súa actividade principal.
C R I T E R I OS D E A V A L I A C I ÓN / C OR R E C C I ÓN
158
CONVOCATORIA DE SETEMBRO
OPCIÓN 1
1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de xeito que cada termo defnido
correctamente obterá 0,4 puntos. Requírese unha resposta
breve e concreta que utilice vocabulario con signifcado
xeográfco, que cumpra o criterio fundamental de toda
defnición, é dicir, non repetir o concepto que se debe
defnir na mesma. A modo de orientación preséntanse
as defnicións dos termos propostos:
REDE URBANA: Conxunto xerarquizado de centros
urbáns que asegura os servicios a unha rexión, e está
dominado por unha cidade máis importante, a metrópole
rexional.
BARLOVENTO: Ladeira o certente exporta á acción
directa dos ventos dominantes, que normalmente recebe
maior cantidade de precipitacións.
MONOCULTIVO: Sistema de cultivo donde é exclusivo
o moi predominante un só cultivo nunca explotación
agraria ou en todas as explotacións dunha rexión, dada
a súa rendibilidade ou especial adaptación ás condicións
ambientais.
ESPERANZA DE VIDA: Anos que pode esperar
vivir como media unha persoa, ben ó nacer, ou ben
cando alcanza unha determinada idade, nun territorio
determinado e nun ano determinado.
BALANZA DE PAGOS: Medida de tódalas transaccións
económicas realizadas entre un país e o resto dos países
durante un ano, considerando as mercadorías exportadas
e importadas, os gastos de estranxeiros no país, remesas
de emigrantes, capitais estranxeiros invertidos, etc.
1.2. Esta segunda pregunta terá unha puntuación máxima
de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por resposta correcta.
Requírese a correcta cita dos elementos que se indican
no mapa. A resposta adecuada é: 1, ZAMORA; 2,
LOGROÑO; 3, LÉRIDA; 4, CIUDAD REAL; e 5,
ALICANTE.
1.3. Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Solicítase que o alumno responda
á cuestión proposta da maneira máis completa posible, é
dicir, plantexando a resposta baseándose nos caracteres
xeográficos máis relevantes do tema: valorarase a
organización dos contidos, o nivel explicativo do seu
desenvolvemento, e a capacidade de establecer relacións
comparativas. Requírese boa redacción sen faltas de
ortografía. A modo de orientación, algúns dos aspectos
clave deste tema son: criterios de delimitación da España
Seca, o reparto das temperaturas e as precipitacións, as
condicións estacionais, a aridez e as súas consecuencias,
as paisaxes vexetais e os seus compoñentes, valoración
dos problemas relacionados cos recursos hídricos, etc.
1.4. Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxima
de 3 puntos. Requírese a correcta interpretación do
documento, valorando tanto a súa comprensión (lectura)
como a súa explicación (análise) en termos, sempre que
sexa pertinente, de causas e consecuencias posibles.
FONTE DE ENERXÍA: Recursos naturais dos que se
obtén a forza mortriz necesaria para o desenrolo dun
traballo o actividade industrial.
2.2. Esta segunda pregunta terá unha puntuación máxima
de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por resposta correcta.
Requírese a correcta cita dos elementos que se indican no
mapa. A resposta adecuada é: CANTABRIA (Santander),
COMUNIDAD FORAL DE NAVARRA (Pamplona),
LA RIOJA (Logroño), EXTREMADURA (Mérida) e
ISLAS BALEARES (Palma de Mallorca).
2.3. Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Solicítase que o alumno responda
á cuestión proposta da maneira máis completa posible, é
dicir, plantexando a resposta baseándose nos caracteres
xeográficos máis relevantes do tema: valorarase a
organización dos contidos, o nivel explicativo do seu
desenvolvemento, e a capacidade de establecer relacións
comparativas. Requírese boa redacción sen faltas de
ortografía. A modo de orientación, algúns dos aspectos
clave deste tema son: os condicionantes climáticos e
topográfcos, as vertentes hidrográfcas e a súa extensión,
a disimetría de vertentes, carcterísticas dos ríos das
distintas vertentes, principais ríos españois e as súas
características, principais tipos de réximes fuviais, etc.
Valoraranse as aportacións referidas á posibilidade da
realización de trasvases para remediar os problemas
ligados á aridez peninsular.
2.4. Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxima
de 3 puntos. Requírese a correcta interpretación
do documento, valorando tanto a súa comprensión
(lectura) como a súa explicación (análise) en termos,
sempre que sexa pertinente, de causas e consecuencias
posibles. Como criterios orientativos poden citarse os
seguintes: tipoloxía da imaxe (sistema de representación,
tipo de información), características dos elementos que
representa (natalidade, mortalidade, nupcialidade,
crecemento vexetativo, movementos migratorios),
secuencia temporal e principais tendencias, as con-
secuencias na estructura demográfca española, etc.
Valoraranse as refexións sobre o envellecemento da
poboación española e as consecuencias da inmigración
recente.
C R I T E R I OS D E A V A L I A C I ÓN / C OR R E C C I ÓN
159
Como criterios orientativos poden citarse os seguintes:
tipoloxía da imaxe (sistema de representación, tipo
de información), caracteres da distribución dos feitos
representados, causas e consecuencias da diversidade
rexional, consecuencias do pequeno tamaño nas
explotacións cántabro-atlánticas e as mediterráneas e as
diferencias productivas, etc. Valoraranse as referencias
ás consecuencias da P.A.C. nas explotacións agrarias
españolas.
OPCIÓN 2
2.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de xeito que cada termo defnido
correctamente obterá 0,4 puntos. Requírese unha resposta
breve e concreta que utilice vocabulario con signifcado
xeográfco, que cumpra o criterio fundamental de toda
defnición, é dicir, non repetir o concepto que se debe
defnir na mesma. A modo de orientación preséntanse
as defnicións dos termos propostos:
MAQUIS: Formación arbustiva mediterránea, rica en
especies, desenvolvida sobre solos silíceos e de gran
densidade, a diferencia da garriga.
PROGRAMA LEADER: Iniciativa comunitaria que
trata de paliar os efectos da Política Agraria Comunitaria
en diversas áreas europeas ás que fomenta mediante
inversións, proxectos de desenvolvemento endóxeno,
de innovación rural e de revitalización destas zonas
deprimidas, etc.
INMIGRACIÓN: Movemento migratorio cara un
territorio ou país determinado, procedente de fóra de
aquél.
NOMENCLÁTOR: Fonte estadística donde constan,
articuladas por municipios e provincias, todas e
cada unha das entidades singulares de poboación
recoñecidas.
SINCLINAL: Estructura elemental de pregamento
donde os estratos buzan cara a charnela ou eixo da prega,
e é típica das rochas sedimentarias plásticas.
2.2. Esta segunda pregunta terá unha puntuación máxima
de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por resposta correcta.
Requírese a correcta cita dos elementos que se indican no
mapa. A resposta adecuada é: 1, NALÓN; 2, SISTEMA
CENTRAL; 3, DELTA DO EBRO; 4, CABO DA NAO;
e 5, RÍO GUADALQUIVIR.
2.3. Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Solicítase que o alumno responda
á cuestión proposta da maneira máis completa posible, é
dicir, plantexando a resposta baseándose nos caracteres
xeográficos máis relevantes do tema: valorarase a
organización dos contidos, o nivel explicativo do
seu desenvolvemento, e a capacidade de establecer
relacións comparativas. Requírese boa redacción sen
faltas de ortografía. A modo de orientación, algúns dos
aspectos clave deste tema son: diversidade rexional
dos indicadores demográfcos, diferentes dinámicas
naturais, as densidades de poboación e a súa evolución,
causas e consecuencias espaciais, o envellecemento da
poboación, os focos de inmigración, etc.
2.4. Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxima
de 3 puntos. Requírese a correcta interpretación do
documento, valorando tanto a súa comprensión (lectura)
como a súa explicación (análise) en termos, sempre que
sexa pertinente, de causas e consecuencias posibles.
Como criterios orientativos poden citarse os seguintes:
tipoloxía da imaxe (climograma que representa as
temperaturas mediante puntos unidos cunha liña e
as precipitacións mediante barras verticais, cunha
escala vertical doble das precipitacións con respecto ás
temperaturas); temperatura media anual relativamente
suave, amplitude térmica anual non moi elevada, de
11,2º, verán fresco que non supera os 19º e inverno
suave, rondando os 8º, o que nos fala da proximidade ó
océano como posible causa; precipitacións abundantes,
dentro da España Húmida, regulares e con máximos
claramente invernales e un secundario en maio (sen meses
áridos segundo o índice de Gaussen); características
de clima oceánico moi húmido que nos debe levar ó
ámbito cantábrico; caracteres da paisaxe bioclimática
do dominio oceánico húmido, etc. Valoraranse as
referencias ós montes cantábricos como núcleo
hidrolóxico importante na Península, as disimetrías das
súas vertentes norte e sur, os réximes fuviais, etc.
145
XEOGRAFÍA
62
VALORACIÓN: A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: requírese unha breve defnición en termos
xeográfcos. A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: solicítase unicamente citar os elementos. A
terceira pregunta ten unha puntuación máxima de 3 puntos: valorarase a organización e a exposición de contidos. A cuarta
pregunta ten unha puntuación máxima de 3 puntos: pídese a correcta interpretación e explicación do documento, analizando as
causas e consecuencias dos feitos expostos.
OPCIÓN 1
1.1.- Defna brevemente: MUNICIPIO, ISOBARA, RÉXIME FLUVIAL, REGULARIZACIÓN
DE INMIGRANTES, GARRIGA.
1.2.- Na Figura A-1 aparecen representados os principais ríos españois. Cite vostede o nome dos
sinalados cun número.
1.3.- Desenvolva a cuestión: As características das migracións interiores españolas e as súas
consecuencias espaciais. Orientacións para o desenvolvemento: defnición de migración interior, secuencia temporal do seu
desenrolo en España, áreas emisoras e áreas receptoras, consecuencias espaciais, etc.
1.4.- Comente vostede a Figura B-1. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información, escala), caracteres xerais do feito representado, relación con diversos factores xeográfcos,
etc.
OPCIÓN 2
2.1.- Defna brevemente: BOSQUE CADUCIFOLIO, DELTA, BARBEITO, AUGAS
XURISDICCIONAIS, RECICLAXE.
2.2.- Na Figura A-2 aparece a trama das Comunidades Autónomas españolas. Cite vostede o nome
e a capital das sinaladas cun número.
2.3.- Desenvolva a cuestión: Trazos xerais dos rebordos montañosos da Meseta. Orientacións para
o desenvolvemento: enumeración dos rebordos montañosos da Meseta, caracteres estruturais, formas de relevo, trazos comúns e
diferenzas, etc.
2.4.- Comente vostede a Figura B-2. Orientación para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información), caracteres xerais do feito representado, causas e consecuencias da evolución refectida,
relación con outros feitos demográfcos, as consecuencias espaciais diferenciais do proceso, etc.
146
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 1
FIGURA A-1
FIGURA B-1
Área da sobreira (Quercus suber) na Península Ibérica (Font Quer, P., 1956).
147
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 2
FIGURA A-2
FIGURA B-2
EVOLUCIÓN DO REPARTO PORCENTUAL DOS GRUPOS DE
IDADE EN ESPAÑA
148
XEOGRAFÍA
62
VALORACIÓN: A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: requírese unha breve defnición en termos
xeográfcos. A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: solicítase unicamente cita-los elementos. A terceira
pregunta ten unha puntuación máxima de 3 puntos: valorarase a organización e a exposición de contidos. A cuarta pregunta
ten unha puntuación máxima de 3 puntos: pídese a correcta interpretación e explicación do documento, analizando as causas e
consecuencias dos feitos expostos.
OPCIÓN 1
1.1.- Defna brevemente: FOSA TECTÓNICA, HÁBITAT CONCENTRADO, DENSIDADE DE
POBOACIÓN, AGROINDUSTRIA, ALUVIÓN.
1.2.- Na Figura A-1 aparece un mapa con cinco accidentes xeográfcos. Cite vostede o nome
correspondente a cada número.
1.3.- Desenvolva a cuestión: As paisaxes agrarias en España. Características e contrastes.
Orientacións para o desenvolvemento: variedade de paisaxes agrarias en función da variedade ambiental, tipoloxía das paisaxes
agrarias, relación coa estrutura agraria, diversidade de orientacións produtivas, etc.
1.4.- Comente vostede a Figura B-1. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información), características da distribución dos feitos representados, localización espacial e nas
variedades climáticas españolas, consecuencias na paisaxe, etc.
OPCIÓN 2
2.1.- Defna brevemente: DÉFICIT HÍDRICO, HÁBITAT DISPERSO, ENSANCHE, BORRASCA,
TORRENTE.
2.2.- Na Figura A-2 aparece a trama das provincias españolas. Cite vostede o nome das sinaladas
cun número.
2.3.- Desenvolva a cuestión: O reparto dos elementos climáticos en España e as súas
consecuencias. Orientacións para o desenvolvemento: defnición de elemento climático, a distribución espacial dos elementos
e as súas causas, relación cos factores atmosféricos e xeográfcos, as consecuencias nas variedades climáticas, etc.
2.4.- Comente vostede a Figura B-2. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información), características da evolución dos feitos representados, causas e consecuencias na distribución
espacial da poboación, relación coa dinámica demográfca e económica, etc.
149
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 1
FIGURA A-1
FIGURA B-1
150
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 2
FIGURA A-2
FIGURA B-2
151
CONVOCATORIA DE XUÑO
OPCIÓN 1
1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de maneira que cada concepto
defnido correctamente obterá 0,4 puntos. Requírese
unha resposta breve e concreta que utilice termos
con signifcado xeográfco, que cumpra o criterio
fundamental de toda defnición, é dicir, non repetir
o concepto que se debe defnir na mesma. A xeito de
orientación preséntanse as defnicións dos conceptos
propostos:
MUNICIPIO: Unidade territorial administrativa básica
rexida por un concello elexido democráticamente,
en que se divide ofcialmente o territorio español.
Normalmente, a capital coincide cun núcleo de
poboación concentrado mentras o resto dos núcleos
están dispersos, como no caso de Galicia.
ISOBARA: Liña que une puntos de igual valor de
presión atmosférica.
RÉXIME FLUVIAL: Fluctuación estacional do
caudal dun río ao longo dun ano que depende
xeralmente das características das súas fontes de
alimentación.
REGULARIZACIÓN DE INMIGRANTES: Proceso
levado a cabo polo Estado para dotar de entidade
legal aos inmigrantes ilegais ou indocumentados, para
que poidan obter unha serie de dereitos durante a súa
estancia no noso país e poidan exercer un traballo
con garantías.
GARRIGA: Tipo de formación arbustiva do ámbito
mediterráneo, pouco densa, aberta, e xeralmente
produto da degradación antrópica.
1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por resposta
correcta. Requírese a cita correcta dos elementos
que se indican no mapa. A resposta adecuada é: 1,
PISUERGA; 2, GÁLLEGO; 3, LLOBREGAT; 4,
TURIA; e 5, GUADALQUIVIR.
1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Solicítase que o alumno
responda á cuestión proposta da forma máis completa
posible, é dicir, plantexando a resposta baseándose
nos caracteres xeográficos máis relevantes do
tema; valorarase a organización dos contenidos,
o nivel explicativo do seu desenvolvimento, e a
capacidade de establecer relacións comparativas.
Requírese boa redacción sen erros ortográfcos. A
xeito de orientación algúns dos aspectos clave deste
tema son: defnición de migración e de migración
interior, secuencia temporal do seu desenvolvimento
en España, principais áreas emisoras e receptoras,
consecuencias espaciais e demográfcas, relación co
proceso de urbanización e o despoboamiento rural,
etc. Valorarase a refexión sobre as desigualdades
actuais na densidade de poboación como resultado
dun proceso que deixa un deserto demográfco interior
(salvo Madrid e algúns outros puntos) frente a unha
aureola litoral fortemente poboada, nunha tendencia
que non deixa de acentuarse.
1.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Requírese a correcta
interpretación do documento, valorando tanto a
súa comprensión (lectura) como a súa explicación
(análise) en termos, sempre que sexa procedente,
de causas e consecuencias posibles. Como criterios
orientativos poden citarse os seguintes: tipoloxía da
imaxe (mapa temático analítico cualitativo, de escala
pequena por canto representa un país), reparto espacial
da sobreira como especie típica das formacións
forestais mediterráneas e a súa relación cun sustrato
silíceo e unha humidade algo maior (pode compararse
co que ocorre coa aciñeira), circunstancias actuais do
bosque mediterráneo (incidencia da acción antrópica,
fraxilización de solos, etc.), relación con determinados
tipos de explotacións gandeiras tradicionais (devesas,
montados), etc.
OPCIÓN 2
2.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de maneira que cada concepto
defnido correctamente obterá 0,4 puntos. Requírese
unha resposta breve e concreta que utilice termos
con signifcado xeográfco, que cumpra o criterio
fundamental de toda defnición, é dicir, non repetir
o concepto que se debe defnir na mesma. A xeito de
orientación preséntanse as defnicións dos conceptos
propostos:
BOSQUE CADUCIFOLIO: Formación vexetal
forestal onde predominan árbores que perden
temporalmente as follas (roble, carballo, castaño,
etc.).
DELTA: Forma de acumulación de aluvións na
desembocadura dun río, debido á perda de potencia
deste ao diminuir a pendente e a velocidade no tramo
fnal do seu percorrido.
BARBEITO: Sistema de cultivo tradicional nos
secanos españois que consiste en deixar en descanso
a terra un período de tempo determinado, aplicándolle
algúns labores co fn de recuperar a súa capacidade
produtiva. Ligado aos sistemas de rotación de cultivos
cerealísticos.
152
CONVOCATORIA DE SETEMBRO
OPCIÓN 1
1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de maneira que cada concepto
defnido correctamente obterá 0,4 puntos. Requírese
unha resposta breve e concreta que utilice termos
con signifcado xeográfco, que cumpra o criterio
fundamental de toda defnición, é dicir, non repetir
o concepto que se debe defnir na mesma. A xeito de
orientación preséntanse as defnicións dos conceptos
propostos:
FOXA TECTÓNICA: Depresión que coincide cun
bloque afundido da corteza terrestre, delimitado por
fallas.
HÁBITAT CONCENTRADO: Cando no medio rural
a disposición das vivendas agrúpase nunha unidade
de tamaño xeralmente grande.
DENSIDADE DE POBOACIÓN: Relación da
poboación dun área coa superficie que ocupa,
expresada en hab/Km
2
.
AGROINDUSTRIA: Actividade de transformación
industrial de materias primas e produtos agrarios, para
producir bens de consumo ou para outros procesos
industriais.
ALUVIÓN: Material depositado polo río e que
presenta unha morfoloxía redondeada polo frotamento
coa auga e con outras partículas transportadas polo
río.
1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por resposta
correcta. Requírese a cita correcta dos elementos que
se indican no mapa. A resposta adecuada é: 1, RÍA
DE MUROS E NOIA; 2, RÍO EBRO; 3, CABO DE
CREUS; 4, IBIZA; e 5, RÍO SEGURA.
1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Solicítase que o alumno
responda á cuestión proposta da forma máis completa
posible, é dicir, plantexando a resposta baseándose
nos caracteres xeográfcos máis relevantes do tema;
AUGAS XURISDICCIONAIS: Augas mariñas sobre
as que un estado exerce a súa soberanía e das que
a extensión é considerada parte integrante do seu
territorio, acorde ao dereito do mar.
RECICLAXE: Transformación de produtos de
refugallo de diversas actividades para poder ser
reutilizados noutras actividades económicas e
evitar a acumulación de residuos improdutivos ou
contaminantes.
2.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por
resposta correcta. Requírese a cita correcta dos
elementos que se indican no mapa. A resposta
adecuada é: 1, CANTABRIA (Santander); 2, A
RIOXA (Logroño); 3, EXTREMADURA (Mérida);
4, CASTELA-A MANCHA (Toledo); e 5, MURCIA
(Murcia. Se alguén indica tamén que o Parlamento
está en Cartaxena, e non acertou algunha das outras,
pódeselle engadir 0,2 puntos ao total).
2.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Solicítase que o alumno responda
á cuestión proposta da forma máis completa posible, é
dicir, plantexando a resposta baseándose nos caracteres
xeográfcos máis relevantes do tema; valorarase a
organización dos contidos, o nivel explicativo do
seu desenvolvimento, e a capacidade de establecer
relacións comparativas. Requírese boa redacción
sen erros ortográfcos. A xeito de orientación algúns
dos aspectos clave deste tema son: enumeración dos
rebordos montañosos da Meseta (Macizo Galaico,
Montes de León, Montes Cantábricos, Sistema
Ibérico, Serra Morena), caracteres estructurais e
formas de relevo (cinturón de montañas intermedias
rodeando a Meseta, estilo de pregamento e fractura),
riscos comúns e diferencias entre eles, consecuencias
no aillamento da Meseta (riscos de continentalización
interior), etc. Valorarase a relación coas difcultades
tradicionais para o desenvolvimento das vías de
transporte interiores.
2.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxima
de 3 puntos. Requírese a correcta interpretación do
documento, valorando tanto a súa comprensión
(lectura) como a súa explicación (análise) en
termos, sempre que sexa procedente, de causas e
consecuencias posibles. Como criterios orientativos
poden citarse os seguintes: tipoloxía da imaxe
(sistema de representación, tipo de información),
defnición de grupo de idade, caracteres xerais do feito
representado (o rápido proceso de avellentamento
da poboación española nos últimos 30 anos), as
súas causas e as súas consecuencias, a relación coa
dinámica natural e a súa evolución, consecuencias
espaciais diferenciais do proceso, etc. Valorarase a
alusión ás tendencias recentes do rexuvenecimento
da pirámide de idades pola aportación á natalidade
das mulleres inmigrantes.
153
valorarase a organización dos contidos, o nivel
explicativo do seu desenvolvimento, e a capacidade
de establecer relacións comparativas. Requírese
boa redacción sen erros ortográficos. A xeito de
orientación algúns dos aspectos clave deste tema
son: a variedade de paisaxes agrarios en función
da variedade ambiental, a tipoloxía das paisaxes
agrarios tradicionais e a súa evolución, a relación
coa estrutura agraria, a diversidade das orientacións
produtivas, etc. Valorarase a alusión á problemática
da aridez e a necesidade do regadío en amplas zonas
españolas.
1.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Requírese a correcta
interpretación do documento, valorando tanto a
súa comprensión (lectura) como a súa explicación
(análise) en termos, sempre que sexa procedente,
de causas e consecuencias posibles. Como criterios
orientativos poden citarse os seguintes: tipoloxía da
imaxe (climograma que representa as temperaturas
mediante puntos unidos cunha liña e as precipitacións
mediante barras verticais, cunha escala vertical dupla
das precipitacións con respecto ás temperaturas);
temperatura media anual alta, amplitude térmica
anual bastante elevada, de 17,5º, verán caloroso que
se achega aos 30º e inverno suave, superando os 10º,
o que denota alonxamento da infuencia mariña;
precipitacións escasas, dentro da España Seca (por
debaixo de 600 mm), irregulares e con máximos
equinocciais, con cinco meses áridos segundo o índice
de Gaussen; características de clima mediterráneo do
sul peninsular, concretamente do Val do Guadalquivir;
caracteres da paisaxe bioclimático do dominio
mediterráneo, etc.
OPCIÓN 2
2.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de maneira que cada concepto
defnido correctamente obterá 0,4 puntos. Requírese
unha resposta breve e concreta que utilice termos
con signifcado xeográfco, que cumpra o criterio
fundamental de toda defnición, é decir, non repetir
o concepto que se debe defnir na mesma. A xeito de
orientación preséntanse as defnicións dos conceptos
propostos:
DÉFICIT HÍDRICO: Desequilibrio entre o aporte de
humidade e a perda por evaporación nun lugar.
HÁBITAT DISPERSO: Cando no medio rural a
disposición das vivendas salpica o espacio con casas
ailladas ou formando pequenos agrupamentos dunhas
poucas casas.
ENSANCHE: Sistema de planeamento español ideado
a fnais do século XIX para solucionar a demanda de
solo urbán pola burguesía nas grandes cidades.
BORRASCA: Depresión atmosférica, onde o ar
ascende e xera inestabilidade.
TORRENTE: Organismo fluvial curto, de forte
pendente, orixinado en ámbitos onde as precipitacións
caen de forma violenta en moi pouco tempo e o
sustrato é doado de excavar.
2.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por resposta
correcta. Requírese a cita correcta dos elementos
que se indican no mapa. A resposta adecuada é: 1,
BURGOS; 2, TERUEL; 3, GUADALAJARA; 4,
BADAJOZ; e 5, GRANADA.
2.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Solicítase que o alumno
responda á cuestión proposta da forma máis completa
posible, é dicir, plantexando a resposta baseándose
nos caracteres xeográfcos máis relevantes do tema;
valorarase a organización dos contidos, o nivel
explicativo do seu desenvolvimento, e a capacidade
de establecer relacións comparativas. Requírese
boa redacción sen erros ortográficos. A xeito de
orientación algúns dos aspectos clave deste tema
son: defnición de elemento climático, a distribución
espacial dos elementos climáticos (temperaturas
e precipitacións) e as súas causas, a relación cos
factores atmosféricos e xeográfcos, as consecuencias
nas variedades climáticas, etc.
2.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Requírese a correcta
interpretación do documento, valorando tanto a
súa comprensión (lectura) como a súa explicación
(análise) en termos, sempre que sexa procedente,
de causas e consecuencias posibles. Como criterios
orientativos poden citarse os seguintes: tipoloxía
da imaxe (sistema de representación, tipo de
información), causas e consecuencias da evolución
das dúas variables representadas, relación cos demáis
factores e elementos demográfcos no mesmo período,
relación coa dinámica demográfca e económica,
causas e consecuencias na distribución espacial
da poboación, etc. Valorarase a alusión a outros
problemas demográficos relacionados, como a
despoboación de certas áreas, a superpoboación
doutras, as consecuencias dos desequilibrios
espaciais, etc.
189
XEOGRAFÍA
62
VALORACIÓN: A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: requírese unha breve defnición en termos
xeográfcos. A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: solicítase unicamente citar os elementos. A terceira
pregunta ten unha puntuación máxima de 3 puntos: valorarase a organización e a exposición de contidos. A cuarta pregunta
ten unha puntuación máxima de 3 puntos: pídese a correcta interpretación e explicación do documento, analizando as causas e
consecuencias dos feitos expostos.
OPCIÓN 1
1.1. Defna brevemente: COTA LÁCTEA, SOTAVENTO, ÁREA PERIURBANA, PREGAMENTO,
LATITUDE.
1.2. Na Figura A-1 aparece a trama das Comunidades Autónomas españolas. Cite vostede o nome
e a capital das atravesadas pola liña, de forma ordenada de NE a SW.
1.3. Desenvolva a cuestión: A variedade das paisaxes vexetais en España. Orientacións para o
desenvolvemento: a variedade do medio físico como fundamento da variedade de paisaxes naturais, os diversos dominios bioclimáticos,
a extensión por áreas, as transformacións pola acción antrópica, etc.
1.4. Comente vostede a Figura B-1. Orientacións para o desenvolvemento: tipo de mapa e de información, relación
co reparto da actividade industrial en España, a evolución recente da industria, o peso da poboación activa no sector, a variedade
rexional do fenómeno, etc.
OPCIÓN 2
2.1. Defina brevemente: GARRIGA, TAXA DE PARO, CRECEMENTO VEXETATIVO,
CONCENTRACIÓN PARCELARIA, I+D.
2.2. Na Figura A-2 aparece a rede fuvial española. Cite vostede os ríos que aparecen sinalados cun
número.
2.3. Desenvolva a cuestión: Os caracteres xerais da rede urbana española. Orientacións para o
desenvolvemento: o reparto das principais cidades, relación co reparto das densidades de poboación, caracteres da xerarquía de
cidades, causas e consecuencias do reparto, etc.
2.4. Comente vostede a Figura B-2. Orientacións para o desenvolvemento: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información), características da distribución dos feitos representados, localización espacial e nas variedades
climáticas españolas, consecuencias na paisaxe, etc.
190
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 1
FIGURA A-1
FIGURA B-1
Área da sobreira (Quercus suber) na Península Ibérica (Font Quer, P., 1956).
191
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 2
FIGURA A-2
FIGURA B-2
E
0
5
10
15
20
25
30
P mm. TºC
F M A M X
Temperaturas ºC
Temperatura media anual: 15,0º. Precipitacións anuais: 1.708 mm. Amplitude térmica: 10,9º.
Precipitacións mm.
X A S O N D
10
0
20
30
40
50
60
70
80
90
100
110
120
130
140
150
160
170
180
190
200
210
220
230
240
250
260
192
XEOGRAFÍA
62
VALORACIÓN: La primera pregunta tiene una puntuación máxima de 2 puntos: se requiere una breve defnición en términos
geográfcos. La segunda pregunta tiene una puntuación máxima de 2 puntos: se solicita únicamente citar los elementos. La
tercera pregunta tiene una puntuación máxima de 3 puntos: se valorará la organización y exposición de contenidos. La cuarta
pregunta tiene una puntuación máxima de 3 puntos: se pide la correcta interpretación y explicación del documento, analizando
causas y consecuencias de los hechos expuestos.
OPCIÓN 1
1.1.- Defna brevemente: AMPLITUD TÉRMICA, TASA DE ACTIVIDAD, VEGETACIÓN
CLÍMAX, MARISQUEO, MONOPOLIO.
1.2.- En la Figura A-1 aparece la trama de las provincias españolas. Cite el nombre de las que aparecen
señaladas con un número.
1.3.- Desarrolle la cuestión: La disposición general del roquedo peninsular y su relación con las unidades de relieve.
Orientaciones para el desarrollo: las tres Españas litológicas, ubicación de los principales tipos de roquedo, relación con las principales
unidades del relieve peninsular, reparto de las alturas, relación con los tipos de suelo, etc.
1.4.- Comente la Figura B-1. Orientaciones para el comentario: tipología de la imagen (sistema de representación, tipo
de información), características del hecho representado, causas y consecuencias de la distribución, relación con las densidades de
población y la dinámica demográfca, relación con la dinámica económica, etc.
OPCIÓN 2
2.1.- Defna brevemente: MATERIA PRIMA, ISOYETA, CRECIMIENTO REAL, BIOMASA,
ESPECIE XERÓFILA.
2.2.- En la Figura A-2 aparece la trama de las Comunidades Autónomas españolas. Cite el nombre
y la capital de las atravesadas por la línea, de forma ordenada de NW a SE.
2.3.- Desarrolle la cuestión: La evolución del proceso de industrialización español. Orientaciones para el desarrollo:
orígenes de la industrialización, regiones pioneras, desequilibrios espaciales, instrumentos de corrección de desequilibrios, áreas
industriales, problemas actuales de la industria, etc.
2.4.- Comente la Figura B-2. Orientaciones para el comentario: tipología de la imagen (sistema de representación, tipo
de información), características de la distribución de los hechos representados, ubicación espacial y en las variedades climáticas
españolas, consecuencias en el paisaje, etc.
193
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 1
FIGURA A-1
FIGURA B-1
194
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 2
FIGURA A-2
FIGURA B-2
E
0
5
10
15
20
25
30
P mm. TºC
F M A M X
Temperaturas ºC
Temperatura media anual: 14,5º. Precipitacións anuais: 400 mm. Amplitude térmica: 20,1º.
Precipitacións mm.
X A S O N D
10
0
20
30
40
50
60
195
CONVOCATORIA DE XUÑO
OPCIÓN 1
1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de maneira que cada termo ou
concepto defnido correctamente obterá 0,4 puntos.
Requísese unha resposta breve e concreta que utilice
termos con signifcado xeográfco e que cumpra o
criterio fundamental de toda defnición, é dicir, non
repetir o concepto que se debe defnir nesta. A xeito
de orientación preséntanse as defnicións dos termos
e conceptos propostos:
COTA LÁCTEA: límite imposto á produción leiteira
dun país por un organismo supranacional, no caso
de España, a Unión Europea, para adaptarse ás
directrices xerais da P.A.C.
SOTAVENTO: ladeira ou vertente dun relevo ó
resgardo do lugar de procedencia dos ventos, oposta
a barlovento.
ÁREA PERIURBANA: área rural situada na
periferia dunha cidade onde teñen lugar profundas
transformacións dos aspectos demográficos,
económicos e sociais, transformando tamén os seus
usos rurais tradicionais.
PREGA: deformación tectónica do terreo que se
produce pola acción de forzas de sentido contrario
e que se traduce nunca ondulación dos estratos. É
propio das rochas sedimentarias plásticas.
LATITUDE: distancia angular de calquera punto
do globo con respecto ó Ecuador, ó norte ou ó sur,
medida en graos, minutos e segundos sobre un arco de
meridiano. Todos os puntos situados sobre un mesmo
paralelo teñen a mesma latitude.
1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por resposta
correcta. Requísese a cita correcta dos elementos
que se indican no mapa. A resposta adecuada é: 1,
CATALUÑA (Barcelona); 2, ARAGÓN (Zaragoza);
3, CASTILLA-LA MANCHA (Toledo); 4, MADRID
(Madrid); e 5, EXTREMADURA (Mérida).
1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Solicítase que o alumnado
responda á cuestión proposta da forma máis completa
posible, é dicir, formulando a resposta baseándose
nos caracteres xeográfcos máis relevantes do tema;
valorarase a organización dos contidos, o nivel
explicativo do seu desenvolvemento e a capacidade
de establecer relacións comparativas. Requírese
boa redacción sen erros ortográfcos. A modo de
orientación algúns dos aspectos clave deste tema son a
variedade do medio físico español como fundamento
da variedade das paisaxes naturais, os diversos
dominios bioclimáticos e as súas características e
extensión, as transformacións pola acción antrópica,
as consecuencias da aridez, os problemas da perda
de solo, etc.
1.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Requírese a correcta
interpretación do documento, valorando tanto a
súa comprensión (lectura) como a súa explicación
(análise) en termos, sempre que sexa procedente,
de causas e consecuencias posibles. Como criterios
orientadores poden citarse os seguintes: tipoloxía da
imaxe (mapa temático sintético cuantitativo, de escala
pequena por canto representa un país), relación do
reparto espacial do emprego co reparto da actividade
industrial en España, principais áreas industriais e
as súas características (áreas en declive, áreas
dinámicas, áreas emerxentes), a evolución recente
das pautas industriais, os retos e oportunidades da
globalización, etc.
OPCIÓN 2
2.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de maneira que cada termo ou
concepto defnido correctamente obterá 0,4 puntos.
Requísese unha resposta breve e concreta que utilice
termos con signifcado xeográfco e que cumpra o
criterio fundamental de toda defnición, é dicir, non
repetir o concepto que se debe defnir nesta. A xeito
de orientación preséntanse as defnicións dos termos
e conceptos propostos:
GARRIGA: tipo de formación vexetal arbustiva
pouco densa, característica do dominio climático
mediterráneo, que se desenvolve preferentemente
sobre solos calcarios.
TAXA DE PARO: taxa que expresa a relación entre a
xerarquía parada ou desocupada e a xerarquía activa,
en porcentaxe, para unha sociedade determinada.
CRECEMIENTO VEXETATIVO: diferenza entre a
taxa de natalidade e a taxa de mortalidade dun grupo
humano, expresada en porcentaxe.
CONCENTRACIÓN PARCELARIA: proceso de
agrupamento de parcelas dispersas pertencentes a
unha mesma explotación, no menor número posible de
unidades, para racionalizar o aproveitamento agrario.
I+D: siglas de Investigación e Desenvolvemento
que fan alusión ao investimento que realizan os
poderes públicos e á empresa privada en actividades
de fomento da innovación e a competitividade
produtiva.
196
CONVOCATORIA DE SETEMBRO
OPCIÓN 1
1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de maneira que cada termo ou
concepto defnido correctamente obterá 0,4 puntos.
Requísese unha resposta breve e concreta que utilice
termos con signifcado xeográfco e que cumpra o
criterio fundamental de toda defnición, é dicir, non
repetir o concepto que se debe defnir nesta. A xeito
de orientación preséntanse as defnicións dos termos
e conceptos propostos:
AMPLITUDE TÉRMICA: diferenza entre a
temperatura máis alta e a máis baixa dun lugar nun
período de tempo determinado (día, mes, ano).
TAXA DE ACTIVIDADE: índice que relaciona a
poboación activa coa poboación total nun lugar, en
porcentaxe.
VEXETACIÓN CLÍMAX: é aquela vexetación que
está en equilibrio coas condicións ambientais dun
lugar, é dicir, a vexetación potencial que debería
existir nun lugar de non mediaren outros factores
cós meramente ambientais.
MARISQUEO: actividade de recolección de moluscos
bivalvos nos bancos naturais das proximidades da
costa, aproveitando a sucesión do proceso de mareas.
MONOPOLIO: situación de competencia imperfecta
no mercado, onde se produce o dominio dunha
empresa sobre a produción, a comercialización e os
prezos de un produto determinado.
1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por resposta
correcta. Requísese a cita correcta dos elementos
que se indican no mapa. A resposta adecuada é: 1,
BISCAIA; 2, CÓRDOBA; 3, MURCIA; 4, TOLEDO
e 5, HUESCA.
1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Solicítase que o alumno responda
á cuestión proposta da forma máis completa posible, é
dicir, formulando a resposta baseándose nos caracteres
xeográfcos máis relevantes do tema; valorarase a
organización dos contidos, o nivel explicativo do
seu desenvolvemento e a capacidade de establecer
relacións comparativas. Requírese boa redacción
sen erros ortográfcos. A modo de orientación algúns
dos aspectos clave deste tema son as tres Españas
litolóxicas (silícea, arxilosa, calcaria), a situación
dos distintos tipos de rochedo, a relación coas
distintas unidades estruturais e co relevo peninsular e
o reparto das altitudes, a relación cos tipos de solo e
as variedades de ocupación agrícola etc.
2.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por
resposta correcta. Requísese a cita correcta dos
elementos que se indican no mapa. A resposta
adecuada es: 1, SIL; 2, SEGRE; 3, TORMES; 4,
ALBERCHE; e 5, GUADIANA.
2.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Solicítase que o alumnado
responda á cuestión proposta da forma máis completa
posible, é dicir, formulando a resposta baseándose
nos caracteres xeográfcos máis relevantes do tema;
valorarase a organización dos contidos, o nivel
explicativo do seu desenvolvemento, e a capacidade
de establecer relacións comparativas. Requírese
boa redacción sen erros ortográfcos. A modo de
orientación algúns dos aspectos clave deste tema son:
defnición de rede urbana, características do reparto
das grandes cidades españolas, relación co reparto das
densidades de poboación e coa dinámica demográfca
e migratoria, caracteres da xerarquía urbana, causas
e consecuencias do reparto etc.
2.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Requírese a correcta
interpretación do documento, valorando tanto a
súa comprensión (lectura) como a súa explicación
(análise) en termos, sempre que sexa procedente,
de causas e consecuencias posibles. Como criterios
orientadores poden citarse os seguintes: tipoloxía da
imaxe (diagrama termopluviométrico que representa
as temperaturas mediante puntos unidos cunha liña
e as precipitacións mediante barras verticais, cunha
escala vertical dobre das precipitacións con respecto
ás temperaturas); temperatura media anual suave,
amplitude térmica baixa, verán non excesivamente
caloroso e inverno suave, con infuencia do océano;
precipitacións elevadas propias da España húmida,
bastante regulares aínda que con descenso estival que
propicia incluso dous meses áridos segundo o índice
de Gaussen, aínda que non moi marcados; trátase do
dominio oceánico aínda que en posición de transición
cara ó ámbito mediterráneo, como pode se-lo caso do
sur de Galicia, en que empezan a manifestarse matices
de aridez estival; caracteres da paisaxe bioclimática
do dominio oceánico etc.
197
1.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Requírese a correcta
interpretación do documento, valorando tanto a
súa comprensión (lectura) como a súa explicación
(análise) en termos, sempre que sexa procedente,
de causas e consecuencias posibles. Como criterios
orientadores poden citarse os seguintes: tipoloxía da
imaxe (mapa temático sintético cuantitativo, de escala
pequena por canto representa un país), características
do reparto das cidades de máis de 100.000 habitantes
en España, relación coas densidades de poboación e
a dinámica demográfca, trazos da rede e xerarquía
urbanas, relación coa dinámica económica, os
desequilibrios na distribución etc.
OPCIÓN 2
2.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, de maneira que cada termo ou
concepto defnido correctamente obterá 0,4 puntos.
Requísese unha resposta breve e concreta que utilice
termos con signifcado xeográfco e que cumpra o
criterio fundamental de toda defnición, é dicir, non
repetir o concepto que se debe defnir nesta. A xeito
de orientación preséntanse as defnicións dos termos
e conceptos propostos:
MATERIA PRIMA: todos aqueles produtos naturais
utilizados para a súa transformación industrial.
ISOHIETA: isoliña que une puntos de igual cantidade
de precipitación recollida nun período de tempo
determinado.
CRECEMENTO REAL: crecemento ou decrecemento
dunha poboación tras ponderar el crecemento natural
co valor do saldo migratorio.
BIOMASA: cantidade de materia orgánica, vexetal e
animal, por unidade de superfcie: a vexetal (ftomasa)
exprésase en peso de materia seca por unidade de
superfcie, e a animal (zoomasa), en peso vivo por
unidade de superfcie.
ESPECIE XERÓFILA: especie vexetal que resiste
a aridez, por estar adaptada na súa constitución á
sequidade e ó défcit de humidade.
2.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 2 puntos, a razón de 0,4 puntos por
resposta correcta. Requísese a cita correcta
dos elementos que se indican no mapa na orde
solicitada. A resposta adecuada é: 1, PRINCIPADO
DE ASTURIAS (Oviedo); CASTILLA Y LEÓN
(Valladolid); MADRID (Madrid); CASTILLA LA
MANCHA (Toledo); e MURCIA (Murcia). Se alguén
indica tamén que o Parlamento está en Cartagena, e
non acertou algunha das outras, pódense engadir 0,2
puntos ó total).
2.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Solicítase que o alumno
responda á cuestión proposta da forma máis completa
posible, é dicir, formulando a resposta baseándose
nos caracteres xeográficos máis relevantes do
tema; valorarase a organización dos contidos,
o nivel explicativo do seu desenvolvemento e a
capacidade de establecer relacións comparativas.
Requírese boa redacción sen erros ortográficos.
A modo de orientación algúns dos aspectos
clave deste tema son: orixes e rexións pioneiras
da industrialización, fases da industrialización
española e xeración dos desequilibrios territoriais,
as políticas de industrialización, as rexións industriais
actuais (rexións en declive, rexións en expansión,
especialización rexional), as políticas territoriais e a
industria, a industria española e a UE, as tendencias
actuais (reconversión, deslocalización), etc.
2.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación
máxima de 3 puntos. Requírese a correcta
interpretación do documento, valorando tanto a
súa comprensión (lectura) como a súa explicación
(análise) en termos, sempre que sexa procedente,
de causas e consecuencias posibles. Como criterios
orientadores poden citarse os seguintes: tipoloxía da
imaxe (diagrama termopluviométrico que representa
as temperaturas mediante puntos unidos cunha liña
e as precipitacións mediante barras verticais, cunha
escala vertical dobre das precipitacións con respecto
ás temperaturas); temperatura media anual suave,
amplitude térmica elevada, verán caloroso e inverno
frío, o que indica a perda de infuencia do océano;
precipitacións escasas propias da España seca,
irregulares e concentradas nos meses equinocciais,
con catro meses áridos segundo o índice de Gaussen;
trátase do dominio temperado mediterráneo aínda que
nunha posición interior que introduce matices de
continentalización; pola escaseza das precipitacións
e unha temperatura media suave, pode pensarse na
Submeseta Sur; caracteres da paisaxe bioclimática do
dominio mediterráneo continentalizado etc.
193
XEOGRAFÍA
62
VALORACIÓN: A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 1,5 puntos: requírese unha breve defnición en termos
xeográfcos. A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 1,5 puntos: solicítase unicamente cita-los elementos. A
terceira pregunta ten unha puntuación máxima de 3,5 puntos: valorarase a organización e a exposición de contidos. A cuarta
pregunta ten unha puntuación máxima de 3,5 puntos: pídese a correcta interpretación e explicación do documento, analizando
as causas e consecuencias dos feitos expostos.
OPCIÓN 1
1.1. Defna brevemente: TÓMBOLO, AGRICULTURA A TEMPO PARCIAL, DESERTIZACIÓN,
ÍNDICE DE ENVELLECEMENTO, SECTOR SECUNDARIO.
1.2. Na Figura A-1 aparece a trama das Comunidades Autónomas españolas. Cite vostede o nome
e a capital das atravesadas pola liña, de forma ordenada de NW a SE.
1.3. Desenvolva a cuestión: Caracteres rexionais da industria española. Orientacións para o desen-
volvemento: breve referencia dos caracteres do proceso de industrialización en España, as disparidades rexionais, os mecanismos
e os medios correctores, causas e consecuencias espaciais, etc.
1.4. Comente vostede a Figura B-1. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de representación,
tipo de información), proceso polo que se produce o paso dunha a outra situación, diferenzas entre ambas as dúas pirámides,
consecuencias da evolución da estrutura por idades, etc.
OPCIÓN 2
2.1. Defna brevemente: BIOSFERA, PLAN XERAL DE ORDENACIÓN MUNICIPAL, CLISERIE,
MINIFUNDIO, IMPORTACIÓN.
2.2. Na Figura A-2 aparece a trama das provincias españolas. Cite vostede o nome das que aparecen
sinaladas cun número.
2.3. Desenvolva a cuestión: España, de país emigratorio a receptor de inmigrantes. Orientacións
para o desenvolvemento: causas e factores da emigración exterior española, consecuencias da emigración exterior, factores da
inmigración recente, consecuencias demográfcas e socioeconómicas, os problemas da integración, etc.
2.4. Comente vostede a Figura B-2. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de representa-
ción, tipo de información), trazos xerais da distribución das precipitacións en España, causas e consecuencias dos contrastes, etc.
194
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 1
FIGURA A-1
FIGURA B-1
195
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 2
FIGURA A-2
FIGURA B-2
196
XEOGRAFÍA
62
VALORACIÓN: A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 1,5 puntos: requírese unha breve defnición en termos
xeográfcos. A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 1,5 puntos: solicítase unicamente cita-los elementos. A
terceira pregunta ten unha puntuación máxima de 3,5 puntos: valorarase a organización e a exposición de contidos. A cuarta
pregunta ten unha puntuación máxima de 3,5 puntos: pídese a correcta interpretación e explicación do documento, analizando
as causas e consecuencias dos feitos expostos.
OPCIÓN 1
1.1.- Defina brevemente: MARISMA, SECTOR TERCIARIO, ISOTERMA, FONDOS
ESTRUTURAIS, RÉXIME DE TENENCIA.
1.2.- Na Figura A-1 aparece a trama das provincias españolas. Cite vostede o nome das que aparecen
sinaladas cun número.
1.3.- Desenvolva a cuestión: Os factores condicionantes da agricultura española. Orientacións para
o desenvolvemento: factores físicos e factores humanos, a diversidade rexional de factores, as consecuencias nas paisaxes agrarias
e as producións, etc.
1.4.- Comente vostede a Figura B-1. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información), características dos feitos que representa, relación coas principais unidades de relevo e coas
altitudes peninsulares, relación cos tipos de solo, coas paisaxes agrarias, etc.
OPCIÓN 2
2.1.- Defna brevemente: ENDEMISMO, DELTA, SECTOR SECUNDARIO, CONURBACIÓN,
RÉXIME PLUVIOMÉTRICO.
2.2.- Na Figura A-2 aparece un mapa coa poboación ocupada na agricultura por comunidades
autónomas. Cite vostede cinco das que teñen entre o 20 e o 30% e as súas capitais.
2.3.- Desenvolva a cuestión: Os factores dos climas peninsulares. Orientacións para o desenvolvemento:
defnición de factor climático, factores dinámicos, factores xeográfcos, consecuencias na variedade climática, etc.
2.4.- Comente vostede a Figura B-2. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de representación,
tipo de información), feitos que representa, localización temporal, causas e consecuencias espaciais do fenómeno representado,
etc.
197
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 1
FIGURA A-1
FIGURA B-1
198
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 2
FIGURA A-2
FIGURA B-2
199
CONVOCATORIA DE XUÑO
OPCIÓN 1
1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 1,5 puntos, de xeito que cada concepto
defnido correctamente obterá 0,3 puntos. Requírese
unha resposta breve e concreta que utilice termos
con signifcado xeográfco, que cumpra o criterio
fundamental de toda defnición, é dicir, non repetir
o concepto que se debe definir nesta. A modo
de orientación preséntanse as definicións de los
conceptos propostos:
TÓMBOLO: barra areosa que conecta unha illa coa
costa ou dúas illas entre si.
AGRICULTURA A TEMPO PARCIAL: actividade
agrícola practicada por persoas que teñen unha
actividade principal noutro sector económico e que
signifca un complemento aos seus ingresos.
DESERTIZACIÓN: proceso de degradación
medioambiental, que signifca a perda de vexetación
e de solo debido a circunstancias naturais ou á acción
humana.
ÍNDICE DE ENVELLECEMENTO: índice que
expresa a relación dos maiores de 60 ou de 65 anos
co total dunha poboación en tanto por cento.
SECTOR SECUNDARIO: sector da actividade
económica que inclúe a transformación de materias
primas: a industria, a produción de enerxía, a
construcción e a minería tecnifcada.
1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 1,5 puntos, a razón de 0,3 puntos por
resposta correcta. Requírese a cita correcta e en orde
dos elementos que se indican no mapa. A resposta
adecuada é: 1, PRINCIPADO DE ASTURIAS
(Oviedo); 2, CASTILLA-LEÓN (Valladolid); 3,
MADRID (Madrid); 4, CASTILLA-LA MANCHA
(Toledo); y 5, MURCIA (Murcia. Se alguén indica
tamén que o Parlamento está en Cartagena, e non
acertou ningunha das outras, pódeselle engadir 0,15
puntos ao total).
1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3,5 puntos. Solicítase que o alumno
responda á cuestión proposta da forma más completa
posible, é dicir, presentando a resposta baseándose
nos caracteres xeográfcos máis relevantes do tema;
valorarase a organización dos contidos, o nivel
explicativo do seu desenvolvemento e a capacidade
de establecer relacións comparativas. Requírese
boa redacción sen faltas de ortografía. A modo de
orientación, algúns dos aspectos clave deste tema
son: breve referencia dos caracteres do proceso
de industrialización en España, as disparidades
rexionais, os mecanismos e os medios correctores dos
desequilibrios, as causas e as consecuencias espaciais,
as tendencias recentes na industria española etc.
1.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación
máxima de 3,5 puntos. Requírese a correcta
interpretación do documento, valorando tanto a
súa comprensión (lectura) coma a súa explicación
(análise) en termos, sempre que sexa procedente,
de causas e consecuencias posibles. Como criterios
orientadores pódense citar os seguintes: tipoloxía
da imaxe (pirámide de idades e sexos, trazos da súa
construción, información que ofrece), características
de ambas as pirámides, causas da evolución da
situación pasada á actual, trazos destacables do perfl,
evolución da natalidade, mortalidade e crecemento
vexetativo, trazos de rexuvenecemento recentes e as
súas causas etc.
OPCIÓN 2
2.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 1,5 puntos, de xeito que cada concepto
defnido correctamente obterá 0,3 puntos. Requírese
unha resposta breve e concreta que utilice termos
con signifcado xeográfco, que cumpra o criterio
fundamental de toda defnición, é dicir, non repetir
o concepto que se debe definir nesta. A modo
de orientación preséntanse as definicións de los
conceptos propostos:
BIOSFERA: a esfera da vida, o ámbito vivo do medio
natural que inclúe a vexetación, a fauna e os solos, e
interacciona cos demais elementos do medio.
PLAN XERAL DE ORDENACIÓN MUNICIPAL:
instrumento de ordenación do territorio dun municipio,
mediante a planifcación do crecemento e a defnición
de sectores en función do seu carácter urbanizable,
non urbanizable, protexido etc.
CLISERIE: gradación dos tipos de vexetación coa
altitude nunha montaña, que forma unha serie de
unidades máis ou menos ben defnidas que se coñecen
como pisos de vexetación.
MINIFUNDIO: dominio das explotacións agrícolas
de pequeno tamaño, que normalmente están sometidas
a un aproveitamento intensivo.
IMPORTACIÓN: adquisición de bens e produtos
para un país procedentes de fóra das súas fronteiras.
2.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 1,5 puntos, a razón de 0,3 puntos por
200
CONVOCATORIA DE SETEMBRO
OPCIÓN 1
1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 1,5 puntos, de xeito que cada concepto
defnido correctamente obterá 0,3 puntos. Requírese
unha resposta breve e concreta que utilice termos
con signifcado xeográfco, que cumpra o criterio
fundamental de toda defnición, é dicir, non repetir
o concepto que se debe definir nesta. A modo
de orientación preséntanse as definicións de los
conceptos propostos:
MARISMA: terreo que normalmente está un pouco
por debaixo do nivel do mar, que se inunda coas augas
mariñas, coas dos ríos que desaugan alí, ou con ambas
á vez, e que posúe unha vexetación anfbia.
SECTOR TERCIARIO: sector da actividade
económica denominado tamén sector servizos, cuxa
poboación non produce nin transforma bens de forma
directa, senón que os xestiona e distribúe.
ISOTERMA: liña que une puntos de igual valor
térmico, con referencia a temperaturas medias anuais,
mensuais, diarias, máximas, mínimas etc.
FONDOS ESTRUTURAIS: presupostos de apoio á
P.A.C. para paliar problemas estruturais da agricultura
en diversas rexións desfavorecidas.
REXIME DE TENENCIA: modalidade xurídica
segundo a que actúa un empresario agrario nunha
explotación agraria: en propiedade, en arrendamento,
en parcería etc.
1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 1,5 puntos, a razón de 0,3 puntos por
resposta correcta. Requírese a cita correcta e en orde
dos elementos que se indican no mapa. A resposta
adecuada é: 1, GUIPUZKOA; 2, PALENCIA; 3,
SALAMANCA; 4, ZARAGOZA; e 5, CÓRDOBA.
1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3,5 puntos. Solicítase que o alumno
responda á cuestión proposta da forma máis completa
posible, é dicir, presentando a resposta baseándose
nos caracteres xeográfcos máis relevantes do tema;
valorarase a organización dos contidos, o nivel
explicativo do seu desenvolvemento e a capacidade
de establecer relacións comparativas. Requírese
boa redacción sen faltas de ortografía. A modo de
orientación, algúns dos aspectos clave deste tema
son: os factores físicos (aridez, pendentes, escaseza de
chairas a baixa altura, temperaturas contrastadas etc.),
factores humanos (inadecuadas estruturas agrarias,
causas históricas do latifundio e minifundio etc.),
diversidade rexional dos factores e distinta incidencia,
diversidade de paisaxes agrarios pola diversidade de
factores, intentos de resolver os problemas físicos
e humanos ao longo do tempo etc. Valoraranse as
achegas persoais que amplíen o tema, como, por
exemplo, as referencias aos plans hidrolóxicos ou
aos problemas da PAC.
1.4.- Esta cuarta pregunta terá una puntuación máxima
de 3,5 puntos. Requírese a correcta interpretación
do documento, valorando tanto a súa comprensión
resposta correcta. Requírese a cita correcta dos
elementos que se indican no mapa. a resposta
adecuada é: 1, HUESCA; 2, TARRAGONA; 3,
ILLAS BALEARES; 4, TOLEDO; e 5, ALMERÍA.
2.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3,5 puntos. Solicítase que o alumno
responda á cuestión proposta da forma máis completa
posible, é dicir, presentando a resposta baseándose
nos caracteres xeográfcos máis relevantes do tema;
valorarase a organización dos contidos, o nivel
explicativo do seu desenvolvemento e a capacidade
de establecer relacións comparativas. Requírese
boa redacción sen faltas de ortografía. A modo de
orientación, algúns dos aspectos clave deste tema son:
causas e factores da emigración exterior española,
consecuencias da emigración exterior, factores da
inmigración recente, consecuencias demográfcas e
socioeconómicas, os problemas da integración etc.
Valorarase a alusión aos novos aires que sopran en
Europa cara á inmigración.
2.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación
máxima de 3,5 puntos. Requírese a correcta
interpretación do documento, valorando tanto a
súa comprensión (lectura) coma a súa explicación
(análise) en termos, sempre que sexa procedente,
de causas e consecuencias posibles. Como criterios
orientadores pódense citar os seguintes: tipoloxía
da imaxe (mapa temático de isohietas combinado
con tons), características xerais da distribución das
precipitacións en España, factores do reparto das
precipitacións (dinámicos e xeográficos), as tres
Iberias pluviométricas, consecuencias dos contrastes
na definición de diversos ámbitos climáticos na
Península etc.
201
(lectura) coma a súa explicación (análise) en termos,
sempre que sexa procedente, de causas e consecuencias
posibles. Como criterios orientadores pódense citar
os seguintes: tipoloxía da imaxe (mapa temático,
analítico e cualitativo), características dos feitos que
representa, relación coas principais unidades de relevo
e coas altitudes peninsulares, relación cos tipos de
solo, coas paisaxes agrarias etc.
OPCIÓN 2
2.1.- Esta primera pregunta terá unua puntuación
máxima de 1,5 puntos, de maneira que cada concepto
defnido correctamente obterá 0,3 puntos. Requírese
unha resposta breve e concreta que utilice termos
con signifcado xeográfco, que cumpra o criterio
fundamental de toda defnición, é dicir, non repetir
o concepto que se debe defnir nesta. A modo de
orientación preséntanse as defnicións dos conceptos
propostos:
ENDEMISMO: carácter daqueles seres vivos que
viven de forma espontánea e exclusiva nunhas
áreas de condicións xeográfcas particulares e non
noutras.
DELTA: forma de acumulación de aluvións na
desembocadura dun río, debido á perda de potencia
deste ao diminuír a pendente e a velocidade no tramo
fnal do seu percorrido.
SECTOR SECUNDARIO: sector da actividade
económica no que se encadran os labores de
transformación e a elaboración de produtos. Inclúe a
industria e a construción.
CONURBACIÓN: dúas cidades próximas que co
tempo se unen e forman unha aglomeración urbana,
aínda que manteñen a súa independencia.
RÉXIME PLUVIOMÉTRICO: repart o das
precipitacións ao longo dun período de tempo
nun lugar.
2.2.- Esta segunda pregunta terá una puntuación
máxima de 1,5 puntos, a razón de 0,3 puntos por
resposta correcta. Requírese a cita correcta dos
elementos que se indican no mapa. A resposta adecuada
é citar cinco destas: PRINCIPADO DE ASTURIAS
(Oviedo), CANTABRIA (Santander), ARAGÓN
(Zaragoza), CASTILLA-LA MANCHA (Toledo),
MURCIA (Murcia e Cartagena), ANDALUCÍA
(Sevilla).
2.3.- Esta terceira pregunta terá una puntuación
máxima de 3,5 puntos. Solicítase que o alumno
responda á cuestión proposta da forma máis completa
posible, é dicir, presentando a resposta baseándose
nos caracteres xeográfcos máis relevantes do tema;
valorarase a organización dos contidos, o nivel
explicativo do seu desenvolvemento e a capacidade
de establecer relacións comparativas. Requírese
boa redacción sen faltas de ortografía. A modo de
orientación, algúns dos aspectos clave deste tema
son: a posición (situación latitudinal e lonxitudinal,
situación zonal), os factores atmosféricos (centros de
acción, dinámica, alternancia estacional), os factores
xeográficos (altitude, orientación, topografía),
consecuencias na variedade climática española,
heteroxeneidade de paisaxes etc.
2.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación
máxima de 3,5 puntos. Requírese a correcta
interpretación do documento, valorando tanto a
súa comprensión (lectura) coma a súa explicación
(análise) en termos, sempre que sexa procedente,
de causas e consecuencias posibles. Como criterios
orientadores pódense citar os seguintes: tipoloxía da
imaxe (mapa temático, analítico e cualitativo), tipo
de información: mapa temático, analítico, cualitativo,
con símbolos), signifcado dos feitos que representa
no proceso de industrialización español, causas e
consecuencias espaciais, evolución recente, etc.
193
XEOGRAFÍA
62
VALORACIÓN: A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 1,5 puntos: requírese unha breve defnición en termos
xeográfcos. A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 1,5 puntos: solicítase unicamente citar os elementos. A
terceira pregunta ten unha puntuación máxima de 3,5 puntos: valorarase a organización e a exposición de contidos. A cuarta
pregunta ten unha puntuación máxima de 3,5 puntos: pídese a correcta interpretación e explicación do documento, analizando
as causas e consecuencias dos feitos expostos.
OPCIÓN 1
1.1. Defna brevemente: TRANSGRESIÓN MARIÑA, TAXA DE ACTIVIDADE, RAMBLA,
CIDADE DORMITORIO, CHUVIA ÁCIDA.
1.2. Na Figura A-1 aparece a trama das provincias españolas. Cite vostede o nome das que aparecen
sinaladas cun número.
1.3. Desenvolva a cuestión: Caracteres xerais do dominio climático mediterráneo. Orientacións
para o desenvolvemento: extensión do dominio mediterráneo, caracteres termopluviométricos, a importancia da aridez, trazos das
paisaxes vexetais, etc.
1.4. Comente vostede a Figura B-1. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de representación,
tipo de información), caracteres xerais da inmigración recente en España, caracteres do reparto por provincias, a importancia de
determinados focos receptores, etc.
OPCIÓN 2
2.1. Defna brevemente: MOVEMENTO PENDULAR, CONDENSACIÓN, FONTE DE ENERXÍA,
POLÍGONO INDUSTRIAL, EXPORTACIÓN.
2.2. Na Figura A-2 aparece un mapa con cinco accidentes xeográfcos. Cite vostede o nome
correspondente a cada número.
2.3. Desenvolva a cuestión: As consecuencias dos movementos migratorios interiores. Orientacións
para o desenvolvemento: defnición de migración interior, causas e consecuencias dos movementos migratorios interiores, focos de
emisión e focos receptores, consecuencias demográfcas e socioeconómicas, etc.
2.4. Comente vostede a Figura B-2. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de representación,
tipo de información), características da distribución dos feitos representados, localización espacial e nas variedades climáticas
españolas, consecuencias na paisaxe, etc.
194
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 1
FIGURA A-1
FIGURA B-1
195
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 2
FIGURA A-2
FIGURA B-2
E
0
5
10
15
20
25
P mm. TºC
F M A M X
Temperaturas ºC
Temperatura media anual: 14,8º. Precipitacións anuais: 338 mm. Amplitude térmica: 17,8º.
Precipitacións mm.
X A S O N D
10
0
20
30
40
50
196
XEOGRAFÍA
62
VALORACIÓN: A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 1,5 puntos: requírese unha breve defnición en termos
xeográfcos. A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 1,5 puntos: solicítase unicamente citar os elementos. A
terceira pregunta ten unha puntuación máxima de 3,5 puntos: valorarase a organización e a exposición de contidos. A cuarta
pregunta ten unha puntuación máxima de 3,5 puntos: pídese a correcta interpretación e explicación do documento, analizando
as causas e consecuencias dos feitos expostos.
OPCIÓN 1
1.1. Defna brevemente: ANTICLINAL, PLANO ORTOGONAL, ENDEMISMO, ROTACIÓN DE
CULTIVOS, MAREA.
1.2. Na Figura A-1 aparece a trama das Comunidades Autónomas españolas. Cite vostede o nome
e a capital das atravesadas pola liña, de forma ordenada de NE a SW.
1.3. Desenvolva a cuestión: Os factores condicionantes e a evolución da industria española.
Orientacións para o desenvolvemento: orixes da industrialización, rexións pioneiras, desequilibrios espaciais, instrumentos de
corrección de desequilibrios, áreas industriais, problemas actuais da industria, etc.
1.4. Comente vostede a Figura B-1. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de representación,
tipo de información), características da distribución dos feitos representados, localizazión espacial e nas variedades climáticas
españolas, consecuencias na paisaxe, etc.
OPCIÓN 2
2.1. Defna brevemente: MORENA, CRECEMENTO REAL, CUNCA FLUVIAL, FRONTE, ÍNDICE
DE ENVELLECEMENTO.
2.2. Na Figura A-2 aparece a trama das provincias españolas. Cite vostede o nome das que aparecen
sinaladas cun número.
2.3. Desenvolva a cuestión: Os factores dos climas peninsulares. Orientacións para o desenvolvemento:
defnición de factor climático, factores dinámicos, factores xeográfcos, consecuencias na variedade climática, etc.
2.4. Comente vostede a Figura B-2. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de representación,
tipo de información), características dos feitos representados, consecuencias socioeconómicas, variedade espacial do fenómeno,
etc.
197
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 1
FIGURA A-1
FIGURA B-1
E
0
5
10
15
20
25
30
P mm. TºC
F M A M X
Temperaturas ºC
Temperatura media anual: 15,0º. Precipitacións anuais: 1.708 mm. Amplitude térmica: 10,9º.
Precipitacións mm.
X A S O N D
10
0
20
30
40
50
60
70
80
90
100
110
120
130
140
150
160
170
180
190
200
210
220
230
240
250
260
198
XEOGRAFÍA
62
OPCIÓN 2
FIGURA A-2
FIGURA B-2
1998
0
2
4
6
8
10
12
1999 2000 2001 2002 2003
Fonte: INE
2004 2005 2006 2007 2008
14
%
1,6
1,86
2,28
3,33
4,73
6,24
7,02
8,46
9,27
10
11,41
PORCENTAXE DE ESTRANXEIROS SOBRE A POBOACIÓN TOTAL
(1998-2008)
199
CONVOCATORIA DE XUÑO
OPCIÓN 1
1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 1,5 puntos, de maneira que cada concepto
defnido correctamente obterá 0,3 puntos. Requírese
unha resposta breve e concreta que utilice termos
con signifcado xeográfco, que cumpra o criterio
fundamental de toda defnición, é dicir, non repetir
o concepto que se debe defnir nesta. A modo de
orientación preséntanse as defnicións dos conceptos
propostos:
TRANSGRESIÓN MARIÑA: avance do nivel do mar
sobre o continente debido a diversas circunstancias
(movementos isostáticos, eustáticos, fusión de xeos
e lenición global do clima etc.).
TAXA DE ACTIVIDADE: taxa que relaciona
a poboación activa (ocupada e desocupada) coa
poboación total dun país en tantos por cento.
RAMBLA: curso fuvial do ámbito mediterráneo que
coñece unha estiaxe profunda nos meses de verán e
presenta o leito seco durante un certo tempo.
CIDADE DORMITORIO: cidade-satélite próxima a
unha metrópole, coa que está estreitamente vinculada
e cuxa función esencial é a residencial.
CHUVIA ÁCIDA: precipitacións cargadas de
elementos altamente contaminantes procedentes
de lugares máis ou menos afastados debido aos
movementos das masas de aire, á dinámica atmosférica
e ás propias características do ciclo hidrolóxico.
1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 1,5 puntos, a razón de 0,3 puntos por
resposta correcta. Requírese a cita correcta dos
elementos que se indican no mapa. A resposta axeitada
é: 1, ÁLAVA; 2, SORIA; 3, LEÓN; 4, HUELVA; e
5, CÁDIZ.
1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3,5 puntos. Solicítase que o alumnado
responda á cuestión proposta da forma máis completa
posible, é dicir, presentando a resposta baseándose
nos caracteres xeográfcos máis relevantes do tema;
valorarase a organización dos contidos, o nivel
explicativo do seu desenvolvemento, e a capacidade
de establecer relacións comparativas. Requírese
boa redacción sen faltas de ortografía. A modo de
orientación, algúns dos aspectos clave deste tema
son: ámbito xeográfco do dominio mediterráneo,
caracteres termopluviométricos, a importancia da
aridez como trazo distintivo, os trazos principais das
paisaxes vexetais (tipo de bosque, formacións de
mato), o papel da acción humana etc.
1.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación
máxima de 3,5 puntos. Requírese a correcta
interpretación do documento, valorando tanto a súa
comprensión (lectura) como a súa explicación (análise)
en termos, sempre que sexa procedente, de causas e
consecuencias posibles. Como criterios orientadores
se pódense citar os seguintes: tipoloxía da imaxe
(mapa temático sintético, estático, cuantitativo),
caracteres xerais da inmigración recente en España,
caracteres do reparto por provincias (áreas de
concentración e causas principais), a importancia de
determinados focos receptores, as consecuencias da
inmigración na estrutura da poboación española etc.
OPCIÓN 2
2.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 1,5 puntos, de maneira que cada concepto
defnido correctamente obterá 0,3 puntos. Requírese
unha resposta breve e concreta que utilice termos
con signifcado xeográfco, que cumpra o criterio
fundamental de toda defnición, é dicir, non repetir
o concepto que se debe defnir nesta. A modo de
orientación preséntanse as defnicións dos conceptos
propostos:
MOVEMENTO PENDULAR: movemento migratorio
de curta distancia, repetitivo, que non supón cambio
de actividade e que se produce da periferia ao centro
urbano e viceversa nos días laborables, debido á
concentración de empregos no centro da cidade e
a tendencia ao crecemento en extensión do espazo
residencial pola área metropolitana.
CONDENSACIÓN: transformación da auga
atmosférica do estado de vapor a estado líquido, por
efecto dun cambio de temperatura, orixinando as
nubes e as néboas, e o resío en superfcie.
FONTE DE ENERXÍA: recurso natural que é
susceptible de transformarse en xerador de enerxía,
en forza motriz par ao desenvolvemento dun traballo,
mediante o seu almacenamento e distribución.
POLÍGONO INDUSTRIAL: espazo reservado e
acondicionado para acoller actividades industriais
nas proximidades dunha aglomeración urbana, con
boas infraestruturas e fácil comunicación a través dos
medios de transporte.
EXPORTACIÓN: venta de bens e produtos dun país
ao exterior das súas fronteiras.
2.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación
máxima de 1,5 puntos, a razón de 0,3 puntos por
resposta correcta. Requírese a cita correcta dos
200
CONVOCATORIA DE SETEMBRO
OPCIÓN 1
1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 1,5 puntos, de maneira que cada concepto
defnido correctamente obterá 0,3 puntos. Requírese
unha resposta breve e concreta que utilice termos
con signifcado xeográfco, que cumpra o criterio
fundamental de toda defnición, é dicir, non repetir
o concepto que se debe defnir nesta. A modo de
orientación preséntanse as defnicións dos conceptos
propostos:
ANTICLINAL: estrutura pregada “para arriba”, é
dicir, que proxecta a súa parte convexa cara ao alto,
en materiais plásticos.
PLANO ORTOGONAL: plano urbano no que as
rúas se cruzan de forma perpendicular cun aspecto en
damero ou taboleiro de xadrez, e aparece en todos os
períodos da historia, ligado normalmente a actuacións
planifcadas.
ENDEMIA: carácter daqueles seres vivos que viven
de forma espontánea e exclusiva nunhas áreas de
condicións xeográfcas particulares e non noutras.
ROTACIÓN DE CULTIVOS: sistema de cultivo
que consiste en alternar produtos diferentes e
complementarios ao longo do ano ou de varios anos
sobre unha mesma terra, co fn de rexenerala e facela
descansar.
MAREA: oscilación regular do nivel mariño, que ten
lugar dúas veces cada 24 horas e 50 minutos (preamar
e baixamar), debido á atracción sobre a Hidrosfera
da Lúa e o Sol.
1.2.- Esta segunda pregunta terá una puntuación
máxima de 1,5 puntos, a razón de 0,3 puntos por
resposta correcta. Requírese a cita correcta dos
elementos que se indican no mapa. A resposta
axeitada é: 1, CATALUÑA (Barcelona); 2, ARAGÓN
(Zaragoza); 3, CASTILLA-LA MANCHA (Toledo);
4, MADRID (Madrid); e 5, EXTREMADURA
(Mérida). En caso de non poñer a capital, valorarase
con 0,15.
1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3,5 puntos. Solicítase que o alumnado
responda á cuestión proposta da forma máis completa
posible, é dicir, presentando a resposta baseándose
nos caracteres xeográfcos máis relevantes do tema;
valorarase a organización dos contidos, o nivel
explicativo do seu desenvolvemento, e a capacidade
de establecer relacións comparativas. Requírese
boa redacción sen faltas de ortografía. A modo de
orientación, algúns dos aspectos clave deste tema
elementos que se indican no mapa. A resposta axeitada
é: 1, PUNTA ESTACA DE BARES; 2, MONTES DE
TOLEDO; 3, RÍO EBRO; 4, ILLA DE MENORCA;
e 5, CABO DE PALOS.
2.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3,5 puntos. Solicítase que o alumnado
responda á cuestión proposta da forma máis completa
posible, é dicir, presentando a resposta baseándose
nos caracteres xeográfcos máis relevantes do tema;
valorarase a organización dos contidos, o nivel
explicativo do seu desenvolvemento, e a capacidade
de establecer relacións comparativas. Requírese
boa redacción sen faltas de ortografía. A modo de
orientación, algúns dos aspectos clave deste tema
son: defnición de migración interior (a que se realiza
dentro das fronteiras dun país), causas e consecuencias
espaciais dos movementos migratorios interiores,
principais focos de emisión e focos receptores e
evolución temporal, consecuencias demográfcas e
socioeconómicas para os puntos de partida e para os
de chegada etc.
2.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación
máxima de 3,5 puntos. Requírese a correcta
interpretación do documento, valorando tanto a súa
comprensión (lectura) como a súa explicación (análise)
en termos, sempre que sexa procedente, de causas e
consecuencias posibles. Como criterios orientadores
se pódense citar os seguintes: : tipoloxía da imaxe
(diagrama termopluviométrico que representa
as temperaturas mediante puntos unidos cunha
liña e as precipitacións mediante barras verticais,
cunha escala vertical dobre das precipitacións con
respecto ás temperaturas); temperatura media anual
moderada, amplitude térmica baixa, verán suave
e inverno moderado, o que indica a influencia
oceánica; precipitacións elevadas propias da Iberia
húmida, regulares inda que cun sensible descenso
estival, con dous meses áridos segundo o índice de
Gaussen; trátase do dominio mediterráneo inda que
nunha posición interior que introduce matices de
continentalización; pola escaseza das precipitacións
e unha temperatura media non excesivamente elevada
e con valores estacionais bastante contrastados
(pode pensarse no ámbito do Val do Ebro; caracteres
da paisaxe bioclimática do dominio mediterráneo
continentalizado etc.
201
son: factores naturais e humanos, breve referencia dos
caracteres do proceso de industrialización en España
(insertos nas circunstancias da situación económica
global), as disparidades rexionais, os mecanismos e
os medios correctores dos desequilibrios, as causas
e as consecuencias espaciais, as tendencias recentes
na industria española etc.
1.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación
máxima de 3,5 puntos. Requírese a correcta
interpretación do documento, valorando tanto a
súa comprensión (lectura) como a súa explicación
(análise) en termos, sempre que sexa procedente,
de causas e consecuencias posibles. Como criterios
orientadores se pódense citar os seguintes: tipoloxía da
imaxe (diagrama termopluviométrico que representa
as temperaturas mediante puntos unidos cunha
liña e as precipitacións mediante barras verticais,
cunha escala vertical dobre das precipitacións con
respecto ás temperaturas); temperatura media anual
moderada, amplitude térmica baixa, verán suave
e inverno moderado, o que indica a influencia
oceánica; precipitacións elevadas propias da Iberia
húmida, regulares inda que cun sensible descenso
estival, con dous meses áridos segundo o índice de
Gaussen; trátase do dominio temperado oceánico
malia que nunha posición meridional que introduce
matices de mediterraneización; pola abundancia
das precipitacións e unha temperatura media non
excesivamente elevada e con valores estacionais
bastante pouco contrastados (pode pensarse no ámbito
da parte meridional de Galicia); caracteres da paisaxe
bioclimática do dominio oceánico etc.
OPCIÓN 2
2.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación
máxima de 1,5 puntos, de maneira que cada concepto
defnido correctamente obterá 0,3 puntos. Requírese
unha resposta breve e concreta que utilice termos
con signifcado xeográfco, que cumpra o criterio
fundamental de toda defnición, é dicir, non repetir
o concepto que se debe defnir nesta. A modo de
orientación preséntanse as defnicións dos conceptos
propostos:
MOREA: material que un glaciar arrinca, transporta
e deposita.
CRECEMENTO REAL: resultado de aplicar o saldo
migratorio (emigración e inmigración) ao crecemento
vexetativo ou natural (taxa de natalidade menos taxa
de mortalidade) nunha sociedade.
CUNCA FLUVIAL: territorio cuxas augas superfciais
van engrosar un determinado río, que dá nome á cunca
e xerarquiza toda a drenaxe.
FRENTE: superfcie de discontinuidade que separa
dúas masas de aire de características distintas. Nas
nosas latitudes destaca a fronte polar, na que as masas
de aire cálidas e frías se atacan mutuamente ao entrar
en contacto.
ÍNDICE DE ENVELLECEMENTO: resultado de
dividir o número de persoas maiores de 65 anos nunha
sociedade entre a poboación total, en tantos por cento;
ou ben, resultado do cociente entre maiores de 60 anos
e menores de 20 anos.
2.2.- Esta segunda pregunta terá una puntuación
máxima de 1,5 puntos, a razón de 0,3 puntos por
resposta correcta. Requírese a cita correcta dos
elementos que se indican no mapa. A resposta axeitada
é: 1, LLEIDA; 2, SEGOVIA; 3, CÁCERES; 4,
TERUEL; e 5, JAÉN.
2.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación
máxima de 3,5 puntos. Solicítase que o alumnado
responda á cuestión proposta da forma máis completa
posible, é dicir, presentando a resposta baseándose
nos caracteres xeográfcos máis relevantes do tema;
valorarase a organización dos contidos, o nivel
explicativo do seu desenvolvemento, e a capacidade
de establecer relacións comparativas. Requírese
boa redacción sen faltas de ortografía. A modo de
orientación, algúns dos aspectos clave deste tema
son: a posición (situación latitudinal e lonxitudinal,
situación zonal), os factores atmosféricos (centros de
acción, dinámica, alternancia estacional), os factores
xeográficos (altitude, orientación, topografía),
consecuencias na variedade climática española,
heteroxeneidade de paisaxes etc.
2.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación
máxima de 3,5 puntos. Requírese a correcta
interpretación do documento, valorando tanto a
súa comprensión (lectura) como a súa explicación
(análise) en termos, sempre que sexa procedente,
de causas e consecuencias posibles. Como criterios
orientadores se pódense citar os seguintes: tipoloxía
da imaxe (gráfco diacrónico de barras con valores
porcentuais), evolución do fenómeno inmigratorio en
España ao longo de dez anos, que levou a multiplicar
case por 11 o continxente de inmigrantes existente
no noso país; causas deste fenómeno (España como
fronteira da UE, economía somerxida, expansión
económica con empregos de baixa calidade etc.,
xunto a factores de expulsión nos lugares de orixe
dos inmigrantes), consecuencias socioeconómicas
no noso país, variedade espacial, crecemento até a
actualidade e freo recente debido á crise económica
etc.

PAU
XUÑO 2010
Código: 37

XEOGRAFÍA

VALORACIÓN: A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: requírese unha breve
definición en termos xeográficos. A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 1 punto: solicítase
unicamente citar los elementos. A terceira pregunta ten unha puntuación máxima de 3,5 puntos: valorarase a
organización e a exposición de contidos. A cuarta pregunta ten unha puntuación máxima de 3,5 puntos: pídese
a correcta interpretación e explicación do documento, analizando as causas e consecuencias dos feitos expostos.

OPCIÓN 1

1.1. Defina brevemente: EXPLOTACIÓN EXTENSIVA, EMIGRACIÓN, ESTIAXE,
GLOBALIZACIÓN, CURVA DE NIVEL.
1.2. Na Figura A-1 aparece un mapa con cinco accidentes xeográficos. Cite vostede o
nome correspondente a cada número.
1.3. Desenvolva a cuestión: Caracteres termopluviométricos e paisaxes bioclimáticas
na España Seca. Orientacións para o desenvolvemento: caracterización da España Seca, o significado da aridez,
a distribución anual das temperaturas e as precipitacións, as principais paisaxes vexetais, etc.
1.4. Comente vostede a Figura B-1. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información), contrastes entre ambos os grupos de poboación representados, contrastes por
idades, evolución temporal, causas e consecuencias do fenómeno migratorio, etc.


*************************************


OPCIÓN 2

2.1. Defina brevemente: CULTIVO FORRAXEIRO, ESTEIRO, ACUÍFERO,
ECONOMÍA SOMERXIDA, AUGAS XURISDICIONAIS.
2.2. Na Figura A-2 aparece a trama das provincias españolas. Cite vostede o nome das
que aparecen sinaladas cun número.
2.3. Desenvolva a cuestión: A importancia do turismo en España e os seus impactos.
Orientacións para o desenvolvemento: definición de turismo e inserción na actividade económica, factores
xeográficos do turismo en España, áreas turísticas, impactos socioeconómicos e espaciais, etc.
2.4. Comente vostede a Figura B-2. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información), características da distribución dos feitos representados, ubicación espacial e
nas variedades climáticas españolas, consecuencias na paisaxe, etc.









PAU
XUÑO 2010
Código: 37

XEOGRAFÍA




FIG. A-1







FIG. B-1



PAU
XUÑO 2010
Código: 37

XEOGRAFÍA





FIG. A-2





FIG. B-2


PAU
SETEMBRO 2010
Código: 37

XEOGRAFÍA

VALORACIÓN: A primeira pregunta ten unha puntuación máxima de 2 puntos: requírese unha breve
definición en termos xeográficos. A segunda pregunta ten unha puntuación máxima de 1 punto: solicítase
unicamente citar os elementos. A terceira pregunta ten unha puntuación máxima de 3,5 puntos: valorarase a
organización e a exposición de contidos. A cuarta pregunta ten unha puntuación máxima de 3,5 puntos: pídese
a correcta interpretación e explicación do documento, analizando as causas e consecuencias dos feitos expostos.

OPCIÓN A

1.1. Defina brevemente: INVERSIÓN TÉRMICA, SALDO MIGRATORIO,
POBOACIÓN INACTIVA, MINIFUNDIO, MATERIA PRIMA.
1.2. Na Figura A-1 aparece a trama das provincias españolas. Cite vostede as cinco que
están atravesadas pola liña, de forma ordenada de NW a SE.
1.3. Desenvolva a cuestión: O reparto das densidades de poboación en España.
Orientacións para o desenvolvemento: concepto de densidade de poboación, reparto espacial por comunidades e
provincias, a España litoral e a España interior, variacións ó longo do tempo, etc.
1.4. Comente vostede a Figura B-1. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información), características da distribución dos feitos representados, localización espacial e
nas variedades climáticas españolas, consecuencias na paisaxe, etc.

*************************************

OPCIÓN B

2.1. Defina brevemente: IMPORTACIÓN, FONDOS ESTRUTURAIS,
CONDENSACIÓN, RAMBLA, BIOSFERA.
2.2. Na Figura A-2 aparece a trama das provincias españolas. Cite vostede as cinco que
están atravesadas pola liña, de forma ordenada de N a S.
2.3. Desenvolva a cuestión: Os factores que explican a diversidade dos climas
peninsulares. Orientacións para o desenvolvemento: definición de factor climático, factores dinámicos, factores
xeográficos, variedade de factores e variedade no reparto dos elementos climáticos, etc.
2.4. Comente vostede a Figura B-2. Orientacións para o comentario: tipoloxía da imaxe (sistema de
representación, tipo de información), características da evolución dos feitos representados, consecuencias na
distribución da poboación en España, trazos xerais do proceso de urbanización, o éxodo rural, etc.






PAU
SETEMBRO 2010
Código: 37

XEOGRAFÍA


FIG. A-1


FIG. B-1

PAU
SETEMBRO 2010
Código: 37

XEOGRAFÍA


FIG. A-2

FIG. B-2

CONVOCATORIA DE XUÑO

OPCIÓN 1

1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación máxima de 2 puntos, de xeito que cada concepto
definido correctamente obterá 0,4 puntos. Requírese unha resposta breve e concreta que utilice
termos con significado xeográfico, que cumpra o criterio fundamental de toda definición, é dicir, non
repetir o concepto que se debe definir nesta. A modo de orientación preséntanse as definicións dos
conceptos propostos:

EXPLOTACIÓN EXTENSIVA: explotación agraria na que a produción é elevada en conxunto,
pero escasa en relación á superficie utilizada, que debe ter grandes dimensións.

EMIGRACIÓN: movemento migratorio que significa a partida desde un lugar determinado cara
ao exterior.

ESTIAXE: momento do ano en que un río presenta augas baixas no seu caudal, debido á aridez
ou á retención da auga en forma de neve ou xeo en inverno.

GLOBALIZACIÓN: proceso de carácter económico, social, cultural, político etc., que supón
unha compresión do espazo e do tempo, e a eliminación á libre circulación dos factores de
produción, das ideas, das persoas e, sobre todo, dos capitais e os movementos financeiros.

CURVA DE NIVEL: isopleta ou liña que une puntos de igual altitude sobre o nivel do mar.

1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación máxima de 1 punto, a razón de 0,2 puntos por
resposta correcta. Requírese a cita correcta dos elementos que se indican no mapa. A resposta
axeitada é: 1, SISTEMA IBÉRICO; 2, DELTA DO EBRO; 3, RÍO GUADIANA; 4,
IBIZA/EIVISSA, e 5, CABO DE GATA.

1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación máxima de 3,5 puntos. Solicítase que o alumno
responda á cuestión proposta da forma máis completa posible, é dicir, presentando a resposta
baseándose nos caracteres xeográficos máis relevantes do tema; valorarase a organización dos
contidos, o nivel explicativo do seu desenvolvemento, e a capacidade de establecer relacións
comparativas. Requírese boa redacción sen faltas de ortografía. A modo de orientación algúns dos
aspectos clave deste tema son: caracterización e definición xeográfica da España Seca, o significado
da aridez na delimitación deste ámbito, caracteres no reparto anual das temperaturas e as
precipitacións, as principais paisaxes vexetais e a súa distribución, as consecuencias na ocupación
humana etc.

1.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxima de 3,5 puntos. Requírese a correcta
interpretación do documento, valorando tanto a súa comprensión (lectura) como a súa explicación
(análise) en termos, sempre que sexa procedente, de causas e consecuencias posibles. Como criterios
orientadores pódense citar os seguintes: tipoloxía da imaxe (pirámides de idades e sexos combinando
a información de dous grupos de poboación), os contrastes entre ambos os grupos de poboación
representados, os contrastes por idad e a concentración nos grupos adultos mozos dos inmigrantes, a
evolución temporal, a influencia no perfil da pirámide, causas e consecuencias do fenómeno
migratorio en España etc.


CONVOCATORIA DE XUÑO

OPCIÓN 2

2.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación máxima de 2 puntos, de xeito que cada concepto
definido correctamente obterá 0,4 puntos. Requírese unha resposta breve e concreta que utilice
termos con significado xeográfico, que cumpra o criterio fundamental de toda definición, é dicir, non
repetir o concepto que se debe definir nesta. A modo de orientación preséntanse as definicións dos
conceptos propostos:

CULTIVO FORRAXEIRO: tipo de aproveitamento agrícola cuxo destino é a alimentación do
gando.

ESTUARIO: extensión mariña nas proximidades da desembocadura dun río onde se producen
interaccións entre a auga doce e salgada por efecto das mareas, que xeran un ecosistema
peculiar.

ACUÍFERO: unidade litolóxica que conten auga ou pola que flúe a auga subterránea.

ECONOMÍA SOMERXIDA: conxunto de actividades económicas que non aparecen reflectidas
nas estatísticas oficiais debido á súa ilegalidade, e que permiten a subsistencia dun sector máis
ou menos amplo da poboación segundo os países.

AUGAS XURISDICIONAIS: espazo mariño sobre o que un estado exerce a súa soberanía e
forma parte do seu territorio, polo que lle pertence a explotación dos seus recursos.

2.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación máxima de 1 punto, a razón de 0,2 puntos por
resposta correcta. Requírese a cita correcta dos elementos que se indican no mapa. A resposta
axeitada é: 1, ÁVILA; 2, CÁCERES; 3, TERUEL; 4, GRANADA, e 5, VIZCAYA/BISCAIA.

2.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación máxima de 3,5 puntos. Solicítase que o alumno
responda á cuestión proposta da forma máis completa posible, é dicir, presentando a resposta
baseándose nos caracteres xeográficos máis relevantes do tema; valorarase a organización dos
contidos, o nivel explicativo do seu desenvolvemento, e a capacidade de establecer relacións
comparativas. Requírese boa redacción sen faltas de ortografía. A modo de orientación algúns dos
aspectos clave deste tema son: definición de turismo e inserción dentro da actividade económica
española, os factores xeográficos e estruturais do turismo en España, as principais áreas turísticas e
os seus problemas, os impactos socioeconómicos e espaciais, o turismo como fonte de ingresos na
economía española, a crise actual, os modelos turísticos etc.

2.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxima de 3,5 puntos. Requírese a correcta
interpretación do documento, valorando tanto a súa comprensión (lectura) como a súa explicación
(análise) en termos, sempre que sexa procedente, de causas e consecuencias posibles. Como criterios
orientadores pódense citar os seguintes: tipoloxía da imaxe (diagrama termopluviométrico que
representa as temperaturas mediante puntos unidos cunha liña e as precipitacións mediante barras
verticais, cunha escala vertical dobre das precipitacións con respecto ás temperaturas); temperatura
media anual elevada, amplitude térmica de certa entidade, inda que o verán é caloroso e o inverno,
suave; precipitacións escasas propias da España Seca, irregulares e concentradas nos meses
equinocciais, con cinco meses áridos segundo o índice de Gaussen; trátase do dominio temperado
mediterráneo nunha posición meridional que presenta unha acentuación da aridez; pola escaseza das
precipitacións e unha temperatura media elevada e con valores estacionais non excesivamente
contrastados, pode pensarse no ámbito do val do Guadalquivir; caracteres da paisaxe bioclimática do
dominio mediterráneo etc.


CONVOCATORIA DE SETEMBRO

OPCIÓN 1

1.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación máxima de 2 puntos, de maneira que cada
concepto definido correctamente obterá 0,4 puntos. Requírese unha resposta breve e concreta que
utilice termos con significado xeográfico, que cumpra o criterio fundamental de toda definición, isto
é, non repetir o concepto que se debe definir nesta. A modo de orientación preséntanse as definicións
dos conceptos propostos:

INVERSIÓN TÉRMICA: situación atmosférica na que, nunha capa de aire, a temperatura
aumenta coa altura en lugar de descender, debido a circunstancias diversas.

SALDO MIGRATORIO: diferenza entre a emigración e a inmigración nun país

POBOACIÓN INACTIVA: aquela que non xera bens e servizos: rendeiros, amas de casa,
nenos, xubilados etc. A clasificación presenta algún problema dadas as características destes
colectivos.

MINIFUNDIO: predomino da pequena propiedade e da pequena explotación no espazo agrario.

MATERIA PRIMA: elementos naturais utilizados para a súa transformación industrial en
produtos acabados.

1.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación máxima de 1 punto, a razón de 0,2 puntos por
resposta correcta. Requírese a cita correcta e ordnada dos elementos que se indican no mapa. A
resposta axeitada é: 1, ZAMORA; 2, VALLADOLID; 3, SEGOVIA; 4, GUADALAJARA; e 5,
TERUEL.

1.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación máxima de 3,5 puntos. Solicítase que o alumnado
responda á cuestión proposta do xeito máis completo posíbel, é dicir, presentando a resposta
baseándose nos caracteres xeográficos máis relevantes do tema; valorarase a organización dos
contidos, o nivel explicativo do seu desenvolvemento, e a capacidade de establecer relacións
comparativas. Requírese boa redacción sen faltas de ortografía. A modo de orientación algúns dos
aspectos clave deste tema son: concepto de densidade de poboación e a súa variación escalar, o
reparto espacial por comunidades e provincias, a España litoral e a España interior, as variacións ao
longo do tempo e a concentración no litoral, a desertificación interior etc.

1.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxima de 3,5 puntos. Requírese a correcta
interpretación do documento, valorando tanto a súa comprensión (lectura) coma a súa explicación
(análise) en termos, sempre que sexa procedente, de causas e consecuencias posíbeis. Como criterios
orientadores pódense citar os seguintes: tipoloxía da imaxe (diagrama termopluviométrico que
representa as temperaturas mediante puntos unidos cunha liña e as precipitacións mediante barras
verticais, cunha escala vertical dobre das precipitacións con respecto ás temperaturas); temperatura
media anual elevada, amplitude térmica non moi elevada, con verán caloroso e inverno moi suave;
precipitacións moi escasas propias da España semiárida, irregulares e concentradas nos meses
equinocciais, con case dez meses áridos segundo o índice de Gaussen; trátase do dominio morno
mediterráneo nunha posición meridional que presenta unha marcadísima aridez; pola escaseza das
precipitacións e unha temperatura media elevada e con valores estacionais non excesivamente
contrastados, pode pensarse no ámbito do sueste peninsular; caracteres da paisaxe bioclimática do
dominio semiárido etc.


CONVOCATORIA DE SETEMBRO

OPCIÓN 2

2.1.- Esta primeira pregunta terá unha puntuación máxima de 2 puntos, de maneira que cada
concepto definido correctamente obterá 0,4 puntos. Requírese unha resposta breve e concreta que
utilice termos con significado xeográfico, que cumpra o criterio fundamental de toda definición, isto
é, non repetir o concepto que se debe definir nesta. A modo de orientación preséntanse as definicións
dos conceptos propostos:

IMPORTACIÓN: conxunto de operacións comerciais que supoñen a entrada nun país de
produtos elaborados no exterior, noutros países.

FONDOS ESTRUTURAIS: fondos establecidos na Unión Europea co fin de lograr a cohesión,
axudando ao desenvolvemento de rexións desfavorecidas e que abarcan diversos aspectos
(axudas á agricultura, ás infraestruturas, a proxectos de desenvolvemento etc.)

CONDENSACIÓN: proceso atmosférico da formación de nubes e precipitacións, que consiste
no paso da auga do estado de vapor ao estado líquido por un cambio de temperatura da masa de
aire que xera a súa saturación de humidade.

RAMBLA: río mediterráneo que circula sen auga no período de estiaxe, deixando o leito ao
descuberto.

BIOSFERA: esfera natural da vida, onde se inclúen os animais, a vexetación e os solos, e que
está en interacción coa atmosfera, a litosfera e a hidrosfera.


2.2.- Esta segunda pregunta terá unha puntuación máxima de 1 punto, a razón de 0,2 puntos por
resposta correcta. Requírese a cita correcta e ordnada dos elementos que se indican no mapa. A
resposta axeitada é: 1, CANTABRIA; 2, BURGOS; 3, SEGOVIA; 4, MADRID, e 5, TOLEDO.

2.3.- Esta terceira pregunta terá unha puntuación máxima de 3,5 puntos. Solicítase que o alumnado
responda á cuestión proposta do xeito máis completo posíbel, é dicir, presentando a resposta
baseándose nos caracteres xeográficos máis relevantes do tema; valorarase a organización dos
contidos, o nivel explicativo do seu desenvolvemento, e a capacidade de establecer relacións
comparativas. Requírese boa redacción sen faltas de ortografía. A modo de orientación algúns dos
aspectos clave deste tema son: definición de factor climático, factores dinámicos e factores
xeográficos que determinan os climas peninsulares, a variedade de factores e a variedade no reparto
dos elementos climáticos, os factores e as variedades climáticas españolas etc.

2.4.- Esta cuarta pregunta terá unha puntuación máxima de 3,5 puntos. Requírese a correcta
interpretación do documento, valorando tanto a súa comprensión (lectura) coma a súa explicación
(análise) en termos, sempre que sexa procedente, de causas e consecuencias posíbeis. Como criterios
orientadores pódense citar os seguintes: tipoloxía da imaxe (sistema de representación, tipo de
información), características da evolución dos feitos representados, as consecuencias na distribución
da poboación en España, os trazos xerais do proceso de urbanización e a súa relación co éxodo rural,
a variedade rexional etc.