You are on page 1of 3

Clusius College ervaart Biodiversiteit op Texel.

 

De groep docenten groenvoorziening en plantenteelt van het Clusius College in Castricum is, op een 
enkel lid na, op zaterdag 28 november voor het eerst in jaren weer eens uit werk‐stappen geweest. 
Het thema zou duurzaamheid en biodiversiteit moeten zijn, een thema dat de laatste tijd steeds 
actueler lijkt te worden. 

Vooraf hadden de enthousiaste groenwerkers op donderdag al een mooie inleiding op dit gebied 
gekregen. De presentatie van een plan voor een natuurvriendelijk, ecologisch onderkomen op de 
schooltuin aan de Bloemen. De twee daar nu aanwezige gekoppelde, tijdelijke units zijn nodig aan 
vervanging toe en een vergunning tot de bouw van iets nieuws is al een tijdje geleden afgegeven. 

En dan die zaterdag dus. Milieubewuste mensen reizen natuurlijk per openbaar vervoer. De middels 
groene stroom aangedreven trein bracht ons binnen het uur op het station in den Helder. Daar bleek 
het effect van de verandering van het klimaat wel heel nadrukkelijk aanwezig: heftige regenbuien en 
een snoeiharde wind wachtten ons op. Iets dat we van de pendelbus niet konden zeggen: lopend 
door weer en wind liepen we langs de marinewerf naar de veerhaven.  

Texel is een niet al te groot, redelijk vlak eiland dat goed per  huurfiets te bereizen is, en dat deden 
we dan ook. Spoedig waren we op weg naar de eerste stop: de biologische boerderij Novatalis van 
Sint Donatus in Den Hoorn . Dit bedrijf is onderdeel van een project van  een bevlogen man die 
vooral betrokken is (geweest) bij het onderzoek naar en de uitvoering van zilte landbouwgewassen. 

  zeekool komt in het wild op de afsluitdijk voor. 

Mark van Rijsselbergen, hij is het,  kan daar nog steeds met veel smaak over vertellen: alle voorspoed 
maar vooral ook tegenslagen die hij heeft ondervonden om op een stukje Texels schor zilte groenten 
te kweken in plaats van, zoals vroeger, te oogsten. Mark realiseert zich dat met de klimaatwisseling 
de zeespiegel stijgt en er zodoende steeds meer land bouwgrond langs allerlei kusten voor kortere of 
langere tijd onder het zeewater zal komen te staan. In samenwerking met onder meer de VU, de 
Landbouwuniversiteit en de UvA is hij nu bezig met verdere onderzoeken op het gebied van de zilte 
landbouw.  Inmiddels profiteren verschillende chef‐koks op het eiland in hun keukens van zijn 
producten. zeekraal, zeekool, lamsoor zijn zo maar een paar voorbeelden die ook nog eens 
ecologisch geteeld worden, en zo zijn we weer bij het uitgangspunt van ons dagje uit: duurzaamheid 
en biodiversiteit. * 

En al was het weer de troosteloosheid zelve, we lieten ons niet weerhouden om toch een deel van 
het eiland per fiets te bekijken. Het is ons duidelijk geworden dat  de benaming “Texels Lamsvlees” 
wel degelijk hout snijdt: overal zie je in het vlakke land de oude schapeboeten staan. Het lijken wel 
half afgebouwde boerderijtjes, zo met een heel verticale, houten voorgevel en een schuin aflopend 
pannendak boven een halfhoge  stenen muur. En daaromheen natuurlijk veel, heel veel schapen. 
Gelukkig grazend in de zilte weiden. Vandaar dat het lamsvlees van Texel ook zo natuurlijk smaakt… 
voor de liefhebber. 

   schapen en schapenboeten domineren Texel. 

Bij “paal 9” aangekomen was het tijd voor de lunch met producten uit de kleinschalige bedrijven op 
het eiland zelf…  dat riep om proberen en we besloten daarbij niet kinderachtig te zijn: ook het 
Texelse kruidenbittertje moest er aan geloven. “Paal 9”, zo bleek, was vroeger een berucht punt voor 
de zeevaart. Net aan de zuidwestkant van het eiland gelegen spoelde er nogal eens wat lading of een 
heel schip aan, dat dan door ervaren jutters geheel duurzaam werd hergebruikt. Over duurzaam 
gesproken! Ook nu konden we de vernietigende kracht van de wind goed waarnemen……  een 
prachtig gezicht, dat stevig stuivende zand, de brullende golven die op het strand beuken en de strak 
klapperende vlaggen aan de doorgebogen vlaggenmasten. 

De enige echte Texelse Bierbrouwerij brouwt bier op de manier zoals die oorspronkelijk is bedoeld: 
met natuurzuiver Texels grondwater en landbouwproducten die door Texelse agrariërs worden 
verbouwd. Het blijkt dat  de in de eilander buitenlucht dankbaar gebruik gemaakt wordt van vrij  
rondzwevende gisten, die overigens door een aantal boeren ook weer gevreesd worden: je zal maar 
te maken krijgen met schapen als die een kater hebben opgelopen van bostel die iets te lang gelegen 
heeft, en via dezelfde gistcellen die onder andere het Amberbier  zo’n, luchtige en 
fijne smaak geven, is veralcoholiseert. Biodiversiteit ten voeten uit!   

Via een aantal dijkjes vlogen we voor de wind uit in de richting van Oudeschild. 
Daarbij passeerden we nog een stukje Texelse geschiedenis. Midden op het eiland 
bevindt zich de eenvoudige begraafplaats van de Georgiërs die op het laatst van de 
tweede wereldoorlog overliepen van de steun aan de bezetter, Duitsland, naar de 
geallieerden. Kees Geutjes kon er ons tijdens het diner van alle over vertellen. 

Oom Jan en tante Kaatje openden in het begin van de vorige eeuw een eenvoudig 
etablissement aan de haven van oud3eschild, dit om de hongerige magen van de 
eerste toeristen naar het Natuureiland te kunnen voeden en laven. De wollen 
tafelkleedjes en een lambrisering van inlands hout  zijn nog steeds aanwezig. Over duurzaamheid 
gesproken! In dit restaurant wordt nog steeds oorspronkelijk gekookt. Eenvoudige, natuurlijke 
producten, het liefst uit de eigen omgeving gehaald. Met vis van de gecertificeerde  lijst. Vissen dus 
die niet in hun voortbestaan worden bedreigd. Al staat paling bijvoorbeeld op de kaart, met een 
asteriskje wordt duidelijk aangegeven dat men er niet op moet rekenen deze in veler ogen  absolute 
delicatesse te kunnen eten in een periode waarin een absoluut vangstverbod geldt. 
Tijdens de maaltijd hadden we ruim de gelegenheid om deze enerverende dag nog eens rustig door 
te spreken. Met de gedachte deze dag nog eens over te doen in het groeiseizoen, wanneer het weer 
wat beter is aangepast aan onze toch wel wat verwende lijven. Een reden te meer om zuinig te zijn 
op ons milieu. 

         
   

 

 

 

Texels eigen stoombootonderneming brengt en haalt je naar en van Texel, weer of geen weer. 

 

• Er is onlangs een prachtig boek verschenen voor liefhebbers van vergeten groenten die op een 
oorspronkelijke manier worden klaargemaakt. Het heet onvergetelijke groenten, samensteller; 
Annette van Ruitenburg, Ruth de Ruwe en Han Kroon, uitgegeven door Fontaine Uitgevers. 

Geschreven door Luuk Kiers, l.kiers@clusius.nl