LPP Sinode Wulan Brayat 2014 122

DÈN
WASPADA,
BRAHALA
WONTEN ING
SADAYA
PANGGÈNAN!





Pambuka
Padatanipun tiyang nyebat wonten gangsal pandamel ingkang
kalebetaken pandamel awon, ingkang asring sinebat “ma lima”
(Maling, Madon, Main, Mendem, Madhat). Wonten ugi ingkang
nyebat bilih panggodha punika wonten cacah tiga utawi „ta telu“,
(Harta, Tahta, Wanita). Menawi manungsa nyembah dhateng
brahala lan boten nyembah dhumateng Gusti Allah,
piyambakipun badhé kablithuk ing pandamel awon lan
panggodha, temah dhumawah ing dosa.


WULAN BRAYAT
Bahan 1

Waosan:
Yusak 24:1-18

Ancas :
Para panyuraos kabereg
supados tansah
nindakaken pandamel
saé lan saged
nanggulangi
manekawarni kadursilan
lan nglawan panggodha
kanthi setya manembah
dhumateng Gusti.




LPP Sinode Wulan Brayat 2014 123


Samangké kalajengna kanthi mangsuli pitakenan punika:
1. Kénging punapa manungsa dhawah ing pandamel awon
lan ing panggodha kasengsem dhateng kadonyan?
2. Punapa pandamel ingkang awon lan panggodha wau
karana sikep mbrahala dhateng kadonyan?

Prayogi menawi wangsulanipun boten tinanggapan. Saben warga
panyuraos kasuwun suka pengalaman utawi panyawangipun.
Boten kedah pengalaman lan panyawang ingkang boten saé,
nanging saged pengalaman kanggé nanggulangi panggodha lan
tantangan pandamel awon lan panggodha wau. Sepisan malih
sampun karembag rumiyin.

Cobi dipun pendhet wosing pirembagan nanging dèrèng mateng,
adhedhasar pengalaman lan panyawangipun para panyuraos
kanthi pitakenan (1) Punapa ingkang kalampahan? (2) Kenging
punapa saged makaten?

Ing salajengipun, katerasaken maos Yusak 24: 1-18.
Kaajakna para panyuraos maos gentosan.

Katrangan Waosan
Yusak 23 – 24 minangka pérangan saking pidato pepisahanipun
Yusak sadèrèngipun surud lan kasarèkaken (Yusak 24: 29-33).
Yusak ngèngetaken bangsa Israèl nalika wekdal kapengker,
mirungganipun ing bab pakaryanipun Allah dhateng bangsa
Israèl. Kadospundi Gusti Allah anggènipun nganthi umat, wiwit
saking leluhuripun ngantos wekdal samangké. Bangsa Israèl
sampun katuntun, ingayoman lan binerkahan déning Gusti Allah.
Saking bangsa ingkang nglembara dados bangsa ingkang
manggèn lan cumondhok ing Kanaan (ay. 1-13). Nanging bangsa
Israèl ingih gesang sesarengan kaliyan bangsa-bangsa sanèsipun,
ingkang nyembah dhateng brahala. Sanadyan Yusak boten kanthi
cetha mratélakaken, nanging bangsa Israèl temtunipun sami



LPP Sinode Wulan Brayat 2014 124


kemutan nalika bangsa Israèl inggih naté kagodha kanthi
nyembah brahala,
ingih punika dhateng patung anak lembu emas, temah
piyambakipun nindakaken ingkang awon ing ngarsanipun Gusti.

Pratélanipun Yusak nedahaken bilih Gusti Allah ingkang dipun
sembah punika Allah ingkang gesang lan rawuh ing gesang
punika. Kanthi makaten Yusak badhé nekseni bilih brahala wau
yektinipun boten ndhatengi manungsa, boten wonten. Brahala-
brahala wau sayektinipun barang pejah ingkang kalebetan roh
awon, temahan sadaya ingkang nyembah namung nuruti hawa
nepsu lan pikajenganipun piyambak. Brahala lan sesembahan
sanèsipun wau minangka gegambaraning manungsa kanggé
damel maremipun piyambak, supados pikantuk idi pangèstu
saking brahala ingkang dipun sembah lan dipun gambaraken
piyambak.

Kosokwangsulipun, Gusti Allah punika Allah ingkang gesang lan
lan kebak ing panguwaos. Sinten ingkang ajrih dhumateng Gusti
Allah, nyembah lan sujud dhumateng Panjenenganipun, temtu
badhé nebih saking pandamel awon, tuwin saged nglawan
manekawarni panggodha. Pramila, Gusti Allah lumantar Yusak
ngèngetaken lan ngersakaken kasetyanipun bangsa Israèl
supados namung ngabekti dhumateng Gusti Allah, boten wonten
allah sanèsipun. Yusak ngajengaken pilihan dhateng bangsa
Israèl, “…mara ing dina iki kowé padha miliha, sapa kang arep
kokbektèni, apa allah kang dibektèni para leluhurmu, ana ing
sabrangé bengawan Efrat, apa allahé wong Amori kang nagarané
padha kokenggoni iki…” Boten namung paring pepilihan nanging
inggih paring patuladhan kanthi nandhesaken pilihan pribadi lan
brayatipun, “Nanging mungguh ing aku lan sakulawangsaku iki,
aku bakal padha ngabekti marang Pangéran Yéhuwah.” (ay.25)
Satunggaling tantangan ingkang pikantuk wangsulan ingkang



LPP Sinode Wulan Brayat 2014 125


saé, satemah bangsa Israèl gadhah tékad namung ngabekti
dhumateng Pangéran Yéhuwah kémawon (ay.26).
Yusak ing pangandikanipun ndhatengaken punapa ingkang
kalampah ing wekdal rumiyin, samangké lan mangsa ngajeng.
Mangsa ingkang sampun kapengker isinipun pengalaman ing bab
pakaryanipun Gusti Allah, ingkang ngédab-édabi. Wekdal
samangké isi pilihan ingkang kedah dipun tanggapi sapunika. Lan
mangsa ngajeng ingkang isi pangajeng-ajeng dhateng
pangreksanipun Gusti, ingkang badhé kaparingaken sarana
kakiyatan, kabingahan lan katentreman.

Cobi samangké kita jumbuhaken pengalaman lan panyawang ing
ngajeng kala wau kaliyan punapa ingkang kita pethik saking Kitab
Suci. Ing ngandhap punika panuntun pitakenan kanggé
mitulungi:

1. Kadosdéné pangreksanipun Gusti dhateng bangsa Israèl,
punapa panjenengan inggih ngraosaken pangreksanipun
Gusti?
Punapa pangreksanipun Gusti inggih panjenengan
raosaken nalika dhawah ing “panggodha”?
2. Punapa ing wekdal jaman samangké wonten panggodha
ingkang saged kawujud dados brahala-brahala “anyar” ing
gesang kita? Panjenengan sebataken sabab lan akibat
saking tiyang ingkang mbrahala jaman punika?
3. Miturut panjenengan kadospundi cara ingkang gampil
kanggé nanggulangi brahala anyar ing jaman sapunika?
(wonten prayoginipun wangsulan punika dipun serat lan
kadadosaken minangka serat saking kasepuhan dhateng
para tiyang anem).

[HC/TK]



LPP Sinode Wulan Brayat 2014 126