2.

C¸c ph-¬ng thøc truyÒn dÉn:
* TruyÒn song song:
- Sö dông mçi cÆp d©y ®Ó mang mét bÝt d÷ liÖu, ph¶i dïng 8
®«i d©y ®Ó truyÒn mét byte d÷ liÖu.
- Kho¶ng c¸ch truyÒn gi÷a 2 thiÕt bÞ lµ ng¾n.
Tr¹ m
ph¸ t
Tr¹ m thu
0
1
0
1
2 2
n-1 n-1
GND GND

.
Thêi gian

H×nh 3.5: TruyÒn song song.
* TruyÒn song song:
- Khi truyÒn d÷ liÖu víi kho¶ng c¸ch lín th-êng sö dông mét
®«i d©y.
Tr¹ m
ph¸ t
Tr¹ m thu
GND GND
Thêi gian

H×nh 3.6: TruyÒn nèi tiÕp.
* C¸c ph-¬ng thøc truyÒn dÉn:
- D÷ liÖu th-êng truyÒn theo mét khèi (®¬n vÞ d÷ liÖu) cã
®é dµi cè ®Þnh (8bÝt hay 1 byte).
- Do mçi byte ®-îc truyÒn nèi tiÕp tõng bÝt mét, t¹i DTE
thu ®-îc mét trong 2 møc tÝn hiÖu mµ thay ®æi theo c¸c bÝt
trong b¶n tin. §èi víi bªn thu ®Ó gi¶i m· vµ ph©n biÖt c¸c
bÝt nµy, ph¶i thùc hiÖn c¸c yÕu tè sau:
+ VÞ trÝ b¾t ®Çu cña mçi chu kú bÝt (®Ó lÊy mÉu tÝn
hiÖu tíi vµo gi÷a chu kú bÝt), gäi lµ qu¸ tr×nh ®ång bé
bÝt, xung CLK.
+ VÞ trÝ b¾t ®Çu vµ kÕt thóc cña mçi ®¬n vÞ d÷ liÖu
(byte), ®ång bé byte hay kÝ tù.
+ VÞ trÝ b¾t ®Çu vµ kÕt thóc cña mçi khèi d÷ liÖu
(khung hay gãi d÷ liÖu), ®ång bé khung.
Th«ng th-êng ng-êi ta thùc hiÖn b»ng mét trong 2 c¸ch sau:
- §ång hå CLK bªn thu vµ ph¸t ®éc lËp nhau (truyÒn kh«ng
®ång bé).
- §ång hå CLK bªn thu vµ ph¸t ®ång bé víi nhau (truyÒn
®ång bé).
Víi ph-¬ng thøc truyÒn kh«ng ®ång bé: mçi kÝ tù (byte) ®-îc
®ång bé ë møc bÝt, byte (kÝ tù) vµ bªn thu t¸i t¹o ®ång bé
t¹i vÞ trÝ b¾t ®Çu cña mçi kÝ tù nhËn ®-îc.
Víi ph-¬ng thøc truyÒn ®ång bé: mét khung d÷ liÖu ®-îc
truyÒn liªn tiÕp vµ bªn thu cè g¾ng duy tr× ®ång bé víi
dßng bÝt ®Õn trong kho¶ng thêi gian truyÒn khung.
2.1. Ph-¬ng thøc truyÒn kh«ng ®ång bé:
 Nguyªn t¾c:
§ång hå bªn thu vµ ph¸t lµ ®éc lËp nhau. §-îc coi nh- lµ
sù dÞch chuyÓn cña tõng kÝ tù mét, mçi kÝ tù gåm 5-8 bÝt
th«ng tin ®-îc ®Þnh d¹ng b»ng bÝt b¾t ®Çu (start) vµ kÕt
thóc (stop) minh ho¹ b»ng h×nh 3.7.
Start kÝtù 1 Stop Start Start kÝtù 2
1 bÝt
1 bÝt 1-2 bÝt 1-2 bÝt
5-7 bÝt
5-7 bÝt
Kh«ng cè
®Þnh

H×nh 3.7: KÝ tù truyÒn dÉn kh«ng ®ång bé.
Th«ng th-êng mçi kÝ tù ®-îc ®ãng khung víi mét bÝt start
vµ 1-2 bÝt stop. Trong mét sè tr-êng hîp cã thÓ thªm bÝt
kiÓm tra ch½n lÎ ®Ó ph¸t hiÖn lçi trong qu¸ tr×nh truyÒn,
do vËy mçi kÝ tù truyÒn cã Ýt h¬n 8 bÝt th«ng tin, nÕu
truyÒn trªn mét kªnh tho¹i th× tèc ®é nhá h¬n 64kbit/s.
kho¶ng
trèng
hoÆc bÝt
stop tr- í c
kho¶ng
trèng
hoÆc bÝt
start sau
Start
Stop 5-7 bÝt
Bªn thu dß
vÞtrÝb¾t
®Çu cña kÝ
tù mí i
LÊy mÉu
t¹ i vÞtrÝ
gi÷a chu
kú bÝt

H×nh 3.8: Qu¸ tr×nh ®ång bé bÝt, kÝ tù.
Cùc tÝnh cña xung øng víi bÝt start vµ stop lu«n ng-îc
nhau ®¶m b¶o ph©n biÖt gi÷a c¸c kÝ tù liªn tiÕp nhau ®¶m
b¶o ®ång bé kÝ tù.
§Ó ®ång bé bÝt t¹i bªn thu thùc hiÖn t¹o xung ®ång hå cã
tÇn sè lín (b»ng N lÇn tèc ®é bÝt) ®Ó x¸c ®Þnh tr¹ng th¸i
cña mçi bÝt truyÒn trong kÝ tù b»ng c¸ch lÊy mÉu xÊp xØ
t¹i vÞ trÝ gi÷a chu kú bÝt.
Tû lÖ l-îng bÝt th«ng tin trong mçi kÝ tù truyÒn thÊp nªn
hiÖu suÊt truyÒn th«ng tin kh«ng cao.
Th«ng th-êng, d÷ liÖu truyÒn d-íi d¹ng nèi tݪp, nh-ng
t¹i mçi DTE qu¸ tr×nh xö lÝ tÝn hiÖu song song, do vËy m¹ch
giao diÖn gi÷a c¸c thiÕt bÞ víi ®-êng truyÒn thùc hiÖn chøc
n¨ng:
- BiÕn ®æi song song sang nèi tiÕp cña mçi kÝ tù ®Ó
chuÈn bÞ truyÒn trªn liªn kÕt d÷ liÖu.
- BiÕn ®æi nèi tiÕp sang song song cña mçi kÝ tù nhËn
®-îc ®Ó l-u gi÷ vµ xö lÝ t¹i thiÕt bÞ.
- Bªn thu thùc hiÖn ®-îc sù ®ång bé bÝt, kÝ tù, khung.
- T¹o ra ®-îc c¸c kÝ tù kiÓm tra lçi t¹i bªn thu.
C¸c chøc n¨ng trªn ®-îc thùc hiÖn:
- T¹i bªn ph¸t sö dông thanh ghi dÞch ®Ó chuyÓn tÝn hiÖu
d¹ng song song sang d¹ng nçi tiÕp vµ truyÒn vµo ®-êng
truyÒn.
- T¹i bªn thu còng sö dông mét thanh ghi dÞch ®Ó chuyÓn
®æi ng-îc l¹i ®ång thêi sö dông thªm cæng logic AND ®Ó
ph¸t hiÖn ®óng byte cÇn thu.
- §Ó ®¹t ®-îc ®ång bé bÝt, kÝ tù ph¶i thiÕt lËp m¹ch ®iÒu
khiÓn truyÒn dÉn ®Ó ho¹t ®éng ®ång bé víi c¸c kÝ tù nh-
bªn ph¸t.
0 1 1
0
“ 1” : chÊp nhËn
dl
“ 0” : huû bá dl
Tx CLK
Rx CLK
Start
Stop
BiÕn ®æi song song
sang nèi tiÕp
BiÕn ®æi nèi tiÕp
sang song song

H×nh 3.9: Qu¸ tr×nh truyÒn kh«ng ®ång bé.
1. §ång bé bÝt:
Trong ph-¬ng thøc nµy, xung ®ång hå bªn thu ®éc lËp víi
bªn ph¸t. §Ó qu¸ tr×nh dÞch chuyÓn d÷ liÖu vµo thanh ghi
chÝnh x¸c, ph¶i t¹o xung ®ång hå sao cho thùc hiÖn lÊy
mÉu gÇn gi÷a chu kú bÝt.
§Ó thùc hiÖn ®-îc, CLK bªn thu th-êng gÊp N tèc ®é bÝt
R
b
(®Õm xung gÇn chÝnh x¸c sai lÖch vÞ trÝ gi÷a chu kú bÝt
lµ 1/N.R
b
). Khi cã sù dÞch chuyÓn s-ên xung tÝn hiÖu tõ
1→0 (s-ên ©m), b¾t ®Çu qu¸ tr×nh ®Õm chu kú ®Ó thu bÝt
®Çu tiªn (1/N xung), vµ lÇn l-ît thu c¸c bÝt tiÕp theo.
1 1 0 TxC
Tr¹ m ph¸ t
msb
lsb
1 1 0
§Õm chia
N
msb
lsb
Tr¹ m thu
RxC = N.TxC

TxC
TxD
0 1 1
Start
Stop
0 1 1
Start
Stop
Thêi gian
Thêi gian RxD
RxC
Tr¹ m ph¸ t
Tr¹ m thu

H×nh 3.10: Qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®ång bé bÝt.
Bªn thu cã RxC kh«ng ®ång bé víi RxD, vÞ trÝ chuyÓn
dÞch sÏ r¬i vµo mét trong c¸c chu kú xung CLK. Do vËy tÇn
sè xung RxC cµng lín th× kh¶ n¨ng lÊy mÉu vµo gi÷a chu kú
bÝt cµng lín.
Do h¹n chÕ vÒ mÆt t¹o tÝn hiÖu xung CLK cã tÇn sè lín
(19.2kHz), tèc ®é bÝt trong ph-¬ng thøc nµy lín nhÊt ®¹t
®-îc 9600b/s. NÕu t¨ng tèc ®é ph¸t R
b
th× gi¶m hÖ sè tû lÖ
N, do vËy ®é chªnh lÖch vÞ trÝ thu so víi vÞ trÝ gi÷a
xung t¨ng (nÕu lín h¬n 50% g©y lªn thu nhÇm).
§é chªnh lÖch b»ng 1/N , víi N = 2 th× ®é chªnh lªch
b»ng 50% T
b
dÉn tíi thu sai bÝt, vËy víi tÇn sè xung
19.2kHz th× tèc ®é d÷ liÖu lín nhÊt ®¶m b¶o truyÒn kh«ng
sai bÝt R = 9600b/s.
2. §ång bé kÝ tù:
- Bªn thu vµ bªn ph¸t qui ®Þnh cïng sè l-îng bÝt trong
mçi kÝ tù vµ sè l-îng bÝt b¾t ®Çu.
- Sau khi thu ®-îc bÝt b¾t ®Çu thùc hiÖn ®Õm sè l-îng bÝt
thu ®-îc hoÆc b»ng bÝt kÕt thóc.
3. §ång bé khung:
- Khi gãi tin gåm nhiÒu kÝ tù, th× ngoµi viÖc x¸c ®Þnh
®ång bé bÝt vµ kÝ tù cßn thùc hiÖn ®ång bé khung (ph¸t
hiÖn vÞ trÝ b¾t ®Çu).
- Thùc hiÖn b»ng c¸ch ®ãng gãi vµo gi÷a 2 kÝ tù ®iÒu
khiÓn b¾t ®Çu vµ kÕt thóc STX vµ ETX.
STX R A F ETX

- Trong tr-êng hîp kÝ tù d÷ liÖu cã thÓ trïng víi mét kÝ
tù ®iÒu khiÓn STX, ETX thªm c¸c kÝ tù DLE (®ãng khung
d÷ liÖu liªn kÕt).
DLE STX A DLE ETX

 øng dông:
Trong truyÒn dÉn tèc ®é thÊp, kho¶ng c¸ch truyÒn kh«ng
xa, kh«ng yªu cÇu vÒ thêi gian thùc. VÝ dô øng dông trong
truyÒn d÷ liÖu gi÷a m¸y tÝnh vµ thiÕt bÞ ngo¹i vi nh- víi
bµn phÝm, chuét, m¸y in, modem, m¸y fax.. §-îc øng dông
réng r·i trong c¸c m¹ng chuyÓn m¹ch gãi do c¸c gãi tÝn ®-îc
®ãng s½n thµnh c¸c khèi víi tiªu ®Ò nªn dÔ trong viÖc nhËn
d¹ng c¸c byte th«ng tin.
Ph-¬ng thøc nµy hay ®-îc sö dông trong m¸y thu ph¸t kh«ng
®ång bé ®a n¨ng UART (Universal Asynchronous Receiver
Transmitter). Bªn thu b¾t ®Çu b»ng viÖc dß s-ên cña xung
b¾t ®Çu. §ång hå bªn thu ®-îc t¹o ra b»ng ®ång hå néi ®é æn
®Þnh cao, th-êng tÇn sè kho¶ng 16-32 lÇn tèc ®é d÷ liÖu dù
®Þnh tr-íc. X¸c ®Þnh ®óng vÞ trÝ bÝt start b»ng c¸ch tõ vÞ
trÝ s-ên xung bÝt start dß ®-îc ®Õm trªn tÇn sè cao sè
l-îng xung võa ®ñ ®Ó tíi vÞ trÝ gi÷a bÝt start. Khi x¸c
®Þnh ®óng bÝt b¾t ®Çu tõ vÞ trÝ ®ã x¸c ®Þnh ®óng c¸c bÝt d÷
liÖu.
 §Æc ®iÓm:
+ ¦u ®iÓm: yªu cÇu ®Þnh thêi lµ ®¬n gi¶n nhÊt vÝ dô khi
truyÒn víi gi¶ thiÕt sai lÖch ®ång hå lµ 5% th× viÖc lÊy
mÉu cho bÝt cuèi cïng lµ bÝt thø 8 sai lÖch ®ång hå lµ 45%
th× vÉn lÊy mÉu ®óng vµo bÝt nªn vÉn thu ®óng.
ChØ trong tr-êng hîp sai lÖch ®ång hå lín th× cã thÓ lµm
bªn thu lÊy mÉu sai vÝ dô sai lÖch ®ång hå kho¶ng 7% víi
tèc ®é d÷ liÖu 10000bit/s thêi gian cña mét bÝt lµ 0.1s =
100ns. Gi¶ sö nhanh h¬n 7% tøc lµ lÊy mÉu sau 93ns. Nh-
trªn h×nh vÏ 3.11 thÊy ®-îc lÊy mÉu bÝt cuèi bÞ nhÇm.
§Þnh thêi ph¸ t
§Þnh thêi ph¸ t
Start Stop 1 2 3 4 5 6 7 8
0 100 200 300 400 500 600 700 800
744
0 94 186 279 372 465 558
651

H×nh 3.11 LÊy mÉu nhÇm khi cã sù sai lÖch ®ång hå.
+ Nh-îc ®iÓm: hiÖu suÊt truyÒn thÊp do ph¶i truyÒn c¸c
bÝt phô nh- bÝt start, stop, parity (kiÓm tra ch½n lÎ ), vÝ
dô 1 bÝt start, 2 bÝt stop, 1 bÝt parity, 8 bÝt d÷ liÖu th×
hiÖu suÊt lµ
  8 8 1 2 1 66.7%     .
2.2. Ph-¬ng thøc truyÒn ®ång bé:
 Nguyªn t¾c:
C¸c khung d÷ liÖu ®-îc truyÒn liªn tôc(kh«ng cã kho¶ng
gi¸n ®o¹n). §Ó thùc hiÖn ®ång bé thu vµ ph¸t:
- Luång d÷ liÖu ph¸t ®i ®-îc m· ho¸ sao cho bªn thu cã
thÓ kh«i phôc ®-îc CLK.
- TÊt c¶ c¸c khung ®-îc ®Þnh tr-íc bëi mét hoÆc nhiÒu
byte (kÝ tù) ®Ó ®¶m b¶o bªn thu kh«i phôc ®-îc c¸c byte
giíi h¹n mét c¸ch chÝnh x¸c.
- Mçi khung ®-îc ®ãng gãi gi÷a 2 kÝ tù ®Ó thùc hiÖn ®ång
bé khung.
Trong ph-¬ng thøc nµy, trong kho¶ng thêi gian truyÒn gi÷a
2 khung kÕ tiÕp, kÝ tù ®ång bé ®-îc truyÒn liªn tôc ®Ó
bªn thu kh«i phôc ®-îc ®ång bé bÝt/byte.
khung
D÷ liÖu
Byte
b¾t ®Çu
Byte kÕt
thóc

TruyÒn dÉn ®ång bé th-êng b»ng 3 s¬ ®å: h-íng kÝ tù ,
h-íng ®Õm vµ h-íng bÝt. C¸c ph-¬ng thøc nµy ®Òu sö dông
chung mét kü thuËt ®Ó ®ång bé bÝt.
* §ång bé bÝt:
MÆc dï dïng c¸c bÝt start vµ stop trong mçi kÝ tù ®Ó ph©n
biÖt ®ång bé hay kh«ng ®ång bé, sù kh¸c nhau c¬ b¶n gi÷a 2
ph-¬ng thøc nµy lµ xung ®ång hå bªn thu kh«ng ®ång bé víi
tÝn hiÖu ®Õn, ng-îc l¹i ®ång bé lµ ®ång hå bªn thu ho¹t
®éng ®ång bé víi tÝn hiÖu nhËn ®-îc.
Mçi khung ®-îc truyÒn liªn tôc, sau ®ã m¸y thu duy tr×
®ång bé b»ng mét trong 3c¸ch sau:
+ B»ng mét liªn kÕt riªng biÖt (nh- trong X.21, RS-449)
+ §-îc m· hãa trong d÷ liÖu (trong m· ®-êng d©y AMI,
HDB3, Manchester…), sau ®ã t¹i bªn thu thùc hiÖn t¸ch tÝn
hiÖu xung ®ång hå CLK.
+ Bªn thu cã bé t¹o xung ®ång hå riªng vµ t¹o sù ®ång bé
víi tÝn hiÖu CLK cña m¸y ph¸t b»ng thiÕt bÞ vßng kho¸ pha
sè (DPLL).
M· ho¸
CLK
CLK PISO T¸ ch CLK SIPO
TxD RxD
M· ho¸
CLK
CLK PISO
PLL SIPO
TxD RxD
Gi¶i m· bÝt
N x CLK
M· ho¸
CLK
CLK PISO
DPLL SIPO
TxD RxD
N x CLK
a. M· ho¸ xung CLK vµ truyÒn
b. Dï ng PLL t¹ o xung CLK
c. kÕt hî p c¶ 2 ph- ¬ng ph¸ p trªn

H×nh 3.12: S¬ ®å ®Ó ®ång bé bÝt.
M· ho¸ vµ t¸ch CLK:
D÷ liÖu ph¸ t
TxC
TÝn hiÖu m· ho¸
TxD, RxD
RxC
D÷ liÖu thu
®- î c

H×nh 3.13: D¹ng tÝn hiÖu khi sö dông ph-¬ng ph¸p m· ho¸ vµ
t¸ch xung CLK.
Vßng kho¸ pha sè DPLL:
Th«ng th-êng sö dông viÖc truyÒn ®ång hå b»ng c¸ch m· ho¸
cïng d÷ liÖu, nh- ®èi hÖ thèng theo tiªu chuÈn G.703 vµ
Ethernet. T¹i bªn thu kh«i phôc ®ång hå b»ng vßng kho¸ pha
sè (DPLL- Digital Phase Locked Loop).
D÷ liÖu ®-îc truyÒn d-íi d¹ng khung víi ®é dµi tr-êng d÷
liÖu lín, ngoµi ra c¸c thµnh phÇn ®iÒu khiÓn lçi, cê ®Çu vµ
cê cuèi nh»m ph¸t hiÖn ra khung d÷ liÖu truyÒn. Do kÝch
th-íc phÇn d÷ liÖu lín nªn c¶i thiÖn hiÖu suÊt truyÒn.
M· ho¸ Gi¶i m·
DPLL
Data
CLK
Data
CLK
Bª n ph¸ t Bª n thu
CLK

H×nh 3.14: S¬ ®å khèi hÖ thèng truyÒn theo ph-¬ng thøc
®ång bé.
Giíi thiÖu vÒ PLL, DPLL.
o PLL vßng kho¸ pha:
M¹ch ®iÒu khiÓn t¹o dao ®éng cã pha kh«ng ®æi t-¬ng øng
víi tÝn hiÖu tham chiÕu. T¹i bªn thu sö dông PLL ®Ó t¹o CLK
víi tÝn hiÖu tham chiÕu lµ 1 phÇn tÝn hiÖu thu ®-îc.
o DPLL vßng kho¸ pha sè gåm :
- Thanh ghi dÞch nèi tiÕp thùc hiÖn thu c¸c bÝt d÷ liÖu
nhËn ®-îc.
- Bé t¹o xung CLK æn ®Þnh ®Ó thanh ghi dÞch ho¹t ®éng.
- M¹ch hiÖu chØnh pha t¹o l¹i tÝn hiÖu CLK ®óng pha víi
tÝn hiÖu thu ®-îc.
o Nguyªn lÝ ho¹t ®éng cña DPLL:
LÊy mÉu tÝn hiÖu thu ®-îc víi tÇn sè CLK côc bé cña bªn
thu (b»ng kho¶ng 32 lÇn f
CLK
cÇn t¹o l¹i)
Mçi mÉu tÝn hiÖu ®-îc ®-a vµo thanh ghi dÞch.
§iÒu chØnh pha cña tÝn hiÖu CLK ph¸t l¹i th«ng qua qu¸
tr×nh thiÕt lËp mÉu tÝn hiÖu trªn thanh ghi dÞch:
- NÕu vÞ trÝ trung t©m cña bÝt n»m ®óng gi÷a thanh ghi dÞch
th× tÝn hiÖu CLK t¹o l¹i ®óng pha víi tÝn hiÖu bªn ph¸t.
- NÕu vÞ trÝ trung t©m lÖch so khái vÞ trÝ gi÷a thanh ghi
dÞch th× thùc hiÖn hiÖu chØnh pha tÝn hiÖu CLK t¹o l¹i.
 §Æc ®iÓm:
+ ¦u ®iÓm:
TÝn hiÖu ®Þnh thêi t¹i bªn thu chÝnh x¸c nªn cã thÓ
truyÒn t¹i tèc ®é cao.
Do dïng vßng khãa pha sè ®Ó t¹o l¹i xung ®ång hå nªn cã
thÓ kÐo trÔ mét xung khi cã hiÖn t-îng tr«i xung.
+ Nh-îc ®iÓm:
ThiÕt kÕ c¸c giao tiÕp phøc t¹p.
Khã kÕt hîp víi c¸c giao diÖn víi nhau do yªu cÇu ®ång bé
mét c¸ch chÝnh x¸c.
 øng dông:
Cã thÓ kh«ng kh«i phôc ®-îc xung ®ång hå mét c¸ch chÝnh
x¸c tuyÖt ®èi nh-ng ng-êi ta cã thÓ kh¾c phôc b»ng nhiÒu
biÖn ph¸p kü thuËt nh­ (…) ®Ó ®¶m b¶o thu ®-îc chÝnh x¸c
th«ng tin dùa trªn xung ®ång hå. V× vËy ®-îc øng dông chñ
yÕu trong c¸c m¹ng truyÒn th«ng tin tèc ®é cao víi kho¶ng
c¸ch lín nh­ c¸c m¹ng ®ång trôc…
2.2.1. TruyÒn ®ång bé h-íng kÝ tù:
- TruyÒn ®ång bé h-íng kÝ tù sö dông ®Ó truyÒn mét khèi kÝ
tù (nh- mét fle kÝ tù ASCII). Trong truyÒn dÉn ®ång bé
kh«ng sö dông bÝt start, stop. §Ó ®¹t ®-îc ®ång bé kÝ tù,
bªn ph¸t thªm vµo khung truyÒn 2 hoÆc nhiÒu h¬n kÝ tù ®iÒu
khiÓn truyÒn dÉn (kÝ tù SYN) tr-íc mçi khèi. KÝ tù ®iÒu
khiÓn cã 2 chøc n¨ng:
+ Cho phÐp bªn thu duy tr× ®ång bé bÝt.
+ Cho phÐp bªn thu b¾t ®Çu thu dßng bÝt dùa trªn ®-êng
bao kÝ tù (kÝ tù b¾t ®Çu).
SYN SYN STX ETX
kÝtù
®ång bé
B¾t ®Çu
khung
KÕt thóc
khung

- Nh- trong h×nh trªn ®ång bé khung ®-îc thùc hiÖn t-¬ng tù
nh- c¸c truyÒn dÉn kh«ng ®ång bé b»ng c¸ch ®ãng gãi c¸c kÝ
tù (1 khung) bëi cÆp kÝ tù ®iÒu khiÓn STX vµ ETX. C¸c kÝ tù
®iÒu khiÓn SYN ®-îc sö dông ®Ó bªn thu ®¹t ®ång bé tr-íc
khi nhËn kÝ tù b¾t ®Çu khung STX. Khi bªn thu ®· duy tr×
®ång bé th× b¾t ®Çu thùc hiÖn thu bÝt (hunt mode).
00 01101000 01101000 01101000 01000000 00110
SYN SYN SYN STX D÷ liÖu
M¸ y thu ë
chÕ®é dß
Dß kÝtù
SYN
NhËn kÝtù
SYN

- Ngoµi ra ®Ó d÷ liÖu truyÒn trong suèt, cã thÓ thùc hiÖn
chÌn thªm c¸c kÝ tù DLE dù ®o¸n tr-íc kÝ tù ®iÒu khiÓn.
SYN SYN DLE DLE
kÝtù
®ång bé
B¾t ®Çu
khung
KÕt thóc
khung
STX DLE DLE ETX ….. …..
Khung d÷ liÖu


Giao thøc h-íng kÝ tù:
C¸c giao thøc h-íng kÝ tù ®-îc ph¸t triÓn tõ nh÷ng n¨m
1960 vµ hiÖn vÉn ®ang ®-îc dïng kh¸ réng r·i, tuy ®· kÐm
phÇn hÊp dÉn so víi c¸c giao thøc h-íng bÝt.
B¶ng 3.1: C¸c ký tù ®iÒu khiÓn c¬ b¶n
SYN Synchronous Idle Gi÷ cho kªnh ë tr¹ng
th¸i tÝch cùc
PAD Frame Pad LÊp ®Çy gi÷a c¸c kÝ tù
DLE Data Link Escape Dïng ®Ó tæ chøc trong
suèt theo m·
ENQ Enquiry Dïng víi kiÓu th¨m
dß/chän läc
SOH Start of Header Khëi ®Çu cña mµo ®Çu
STX Start of Text Khëi ®Çu v¨n b¶n
ITB End of
Intermediate
Block
KÕt thóc mét khèi trung
gian
ETB End of
Transmision Block
KÕt thóc khèi truyÒn
ETX End of Text KÕt thóc v¨n b¶n
EOT End of
Transmission
KÕt thóc truyÒn
ACK Acknowledge Phóc ®¸p tÝch cùc (phóc
®¸p d-¬ng)
NAK Negative
Acknowledge
Phóc ®¸p phñ ®Þnh (phóc
®¸p ©m)
BCC Block Check
Character
Ký tù kiÓm tra khèi
Chóng ta sÏ xem xÐt mét giao thøc h-íng kÝ tù cã tªn gäi
lµ giao thøc ®iÒu khiÓn ®ång bé nhÞ ph©n BSC (Binary
Synchronous Control, bisynch). Giao thøc nµy g¾n víi mét bé
m· ký tù cô thÓ ( EBCDIC hay ASCII) vµ trong bé m· nµy, mét
sè kÝ tù lµ kÝ tù v¨n b¶n, mét sè lµ kÝ tù ®iÒu khiÓn. C¸c
kÝ tù ®iÒu khiÓn chung nhÊt ®-îc liÖt kª trong b¶ng 3.2.
B¶ng 3.2: B¶ng m· ASCII
Quy t¾c: VÝ dô: X¸c ®Þnh m· cña ký
tù SYN
m· HEX cét 1 6 NhÞ ph©n b
7
b
6

b
5
b
4
b
3
b
2
b
1

Hµng 0 1 1 0 1
1 0
0 0 0 0 1 1 1 1
0 0 1 1 0 0 1 1
0 1 0 1 0 1 0 1

b
7


b
6


b
5


b
4


b
3


b
2


b
1

Cét
Hµng

0

1

2

3

4

5

6

7
0 0 0 0 0 NUL DLE
(TC7)
S
P
0 @ P ' p
0 0 0 1 1 SOH
(TC1)
DC 1 ! 1 A Q a q
0 0 1 0 2 STX
(TC2)
DC 2 " 2 B R b r
0 0 1 1 3 ETX
(TC3)
DC 3 # 3 C S c s
0 1 0 0 4 EOT
(TC4)
DC 4 $ 4 D T d t
0 1 0 1 5 ENQ
(TC5)
NAK
(TC8)
% 5 E U e u
0 1 1 0 6 ACK
(TC6)
SYN
(TC9)
& 6 F V f v
0 1 1 1 7 BEL ETB ' 7 G W g w
(TC10)
1 0 0 0 8 FE 0
(BS)
CAN ( 8 H X h x
1 0 0 1 9 FE 1
(HT)
EM ) 9 I Y i y
1 0 1 0 A FE 2
(LF)
SUB * : J Z j z
1 0 1 1 B FE 3
(VT)
ESC + ; K [ k {
1 1 0 0 C FE 4
(FF)
IS 4
(FS)
, < L \ l |
1 1 0 1 D FE 5
(CR)
IS 3
(GS)
- = M ] m }
1 1 1 0 E SO IS 2
(RS)
. > N ^ n -
1 1 1 1 F SI IS 1
(US)
/ ? O _ o D
E
L
H×nh 3.15 ®-a ra mét vÝ dô minh ho¹ c¸ch ®Ó truyÒn mét
v¨n b¶n khi dïng BSC. §Ó ®ång bé vÒ ký tù gi÷a ®Çu ph¸t vµ
®Çu thu, hai hay nhiÒu ký tù SYN ®-îc b¾t ®Çu cho mçi khèi
d÷ liÖu. D÷ liÖu chØ ë d¹ng v¨n b¶n, kh«ng ®-îc phÐp cã c¸c
kÝ tù ®iÒu khiÓn, hay nãi mét c¸ch h×nh t-îng: d÷ liÖu
kh«ng trong suèt.
S
Y
N
S
Y
N
S
T
X

D÷ liÖu d¹ng v¨n b¶n
(Kh«ng trong suèt)
E
T
X

BCC
H×nh 3.15
Song trªn ®-êng truyÒn cã thÓ cã nh÷ng sai lÖch biÕn ký
tù v¨n b¶n thµnh ký tù ®iÒu khiÓn, hay khi cÇn ph¶i göi c¸c
th«ng tin ë d¹ng bÊt k× kh«ng chØ lµ v¨n b¶n. Khi nµy cã
thÓ nÈy sinh mét sè vÊn ®Ò. Tr-íc hÕt ta h·y vÝ dô khi do
mét sù thay ®æi nµo ®ã, d÷ liÖu ng-êi dïng cã mét kÝ tù
EXT. (h×nh 3.16).
S
Y
N
S
Y
N
S
T
X

D÷ liÖu

E
T
X

D÷ liÖu
E
T
X
KiÓm
tra
lçi



H×nh 3.16.
B¶n tin sÏ bÞ ngõng gi÷a chõng vµ phÇn sau sÏ bÞ mÊt.
§iÒu nµy lµ kh«ng thÓ chÊp nhËn ®-îc. Nhê dïng thªm kÝ tù
DLE (Dala link Escape), vÊn ®Ò nµy ®-îc kh¾c phôc khi ®ßi
hái tr-íc c¸c kÝ tù ETX vµ STX ®Òu ph¶i cã kÝ tù DLE míi cã
t¸c dông. ý t-ëng nµy ®-îc m« t¶ trªn h×nh 3.17. Nhê vËy,
mÆc dï cã kÝ tù ETX xuÊt hiÖn trong d÷ liÖu ng-êi dïng, b¶n
tin vÉn ®-îc kÕt thóc mét c¸ch chÝnh x¸c.
S
Y
N
S
Y
N
D
L
E
S
T
X

D÷ liÖu
trong suèt
D
L
E
E
T
X
KiÓm
tra
lçi
H×nh 3.17.
§Ó ®¶m b¶o tÝnh trong suèt thËt sù, nÕu cã kÝ tù DLE cÇn
truyÒn trong d÷ liÖu ng-êi dïng, kÝ tù nµy ®-îc ph¸t ®óp 2
lÇn tõ bªn ph¸t vµ sÏ ®-îc phÇn thu l-îc bá tù ®éng. Khi
nµy d÷ liÖu lµ bÊt k×, vµ giao thøc cã thÓ truyÒn c¸c lo¹i
th«ng tin bÊt k× nh- v¨n b¶n, c¬ së d÷ liÖu, ch-¬ng tr×nh
m¸y tÝnh...vv
HÖ thèng nghÜ
r»ng ®©y lµ kÝ tù
®iÒu khiÓn ETX
HÖ thèng nghÜ
r»ng ®©y lµ m·
kiÓm tra lçi
H×nh 3.18 m« t¶ mét vÝ dô truyÒn b¶n tin phøc t¹p h¬n víi
tiÕp ®Çu (header) vµ hai tr-êng d÷ liÖu kÌm theo khèi kiÓm
tra ®Õm cña chóng.

S
Y
N
S
O
H

TiÕ
p
®Çu
D
L
E
S
T
X

liÖu
trong
suèt
D
L
E
I
T
B
B
C
C
D
L
E
S
T
X

liÖu
trong
suèt
D
L
E
E
T
B
B
C
C
H×nh 3.18.
ViÖc phô thuéc vµo mét bé m· ký tù cô thÓ lµ nh-îc ®iÓm
cña giao thøc ®ång bé h-íng ký tù. Bªn c¹nh ®ã, c¸c giao
thøc h-íng ký tù cßn cã h¹n chÕ khi lµm viÖc trong chÕ ®é
b¸n song c«ng: Mçi khèi d÷ liÖu sau khi ph¸t ®Òu ®ßi hái
ph¶i cã tr¶ lêi ACK tõ ®Çu thu tr-íc khi cã thÓ ph¸t tiÕp
khèi kh¸c. §iÒu nµy cã thÓ ¶nh h-ëng lín tíi hiÖu suÊt,
nhÊt lµ víi nh÷ng ®-êng truyÒn dµi nh- th«ng tin vÖ tinh.
2.2.2. TruyÒn ®ång bé h-íng ®Õm:
Trong giao thøc h-íng theo c¸ch ®Õm, ®é dµi (tÝnh theo
Byte) cña gãi d÷ liÖu ®-îc x¸c ®Þnh. H×nh 3.19 m« t¶ c¸ch
tæ chøc nµy.
SOH Sè
gãi
LEN D÷ liÖu KiÓm
tra
H×nh 3.19
Ngoµi tr-êng d÷ liÖu, c¸c tr-êng kh¸c ®Òu cã ®é dµi lµ 1
Byte. §é dµi tr-êng d÷ liÖu ®-îc x¸c ®Þnh bëi gi¸ trÞ trong
tr-êng LEN (LENG = ®é dµi). §iÓn h×nh cho giao thøc nµy lµ
thñ tôc Kermit.
Mét d¹ng tæ chøc kh¸c lµ dïng gãi víi ®é dµi cè ®Þnh, nh-
thñ tôc X-MODEM. Trong thñ tôc nµy, ®é dµi mçi gãi d÷ liÖu
®-îc quy ®Þnh s½n lµ 128 Byte. Byte cuèi ®Ó kiÓm tra theo
c¸ch kiÓm tra tæng. §Ó tin cËy trong s¾p xÕp gãi, th«ng tin
vÒ sè gãi ®-îc ®-a lµm 2 lÇn: theo sè gãi vµ sè bï cña nã
theo modul 2. Víi c¸c ph-¬ng ¸n c¶i tiÕn sau nµy lµ X-MODEM
CRC, ®é dµi tr-êng d÷ liÖu cã thÓ lªn tíi 1Kbyte = 1028
Byte vµ dïng 2 Byte ®Ó kiÓm tra theo m· CRC
SOH


gãi

cña

gãi
d÷ liÖu
(128 Byte)
CHECK
SUM
H×nh 3.20 Tæ chøc khung theo chuÈn X MODEM
C¸c giao thøc h-íng theo c¸ch ®Õm kh«ng ®-îc øng dông
réng r·i. Chóng gÆp ph¶i mét sè vÊn ®Ò. VÝ dô nh- khi
truyÒn trªn c¸c ®-êng truyÒn sè, phÇn ®-êng truyÒn cã thÓ
thªm vµo mét sè d÷ liÖu ®iÒu khiÓn/®Þnh thêi vµo trong d÷
liÖu truyÒn, cã thÓ lµm cho ®Çu thu bÞ ®Õm nhÇm.
2.2.3. TruyÒn ®ång bé h-íng bÝt:
Ph-¬ng ph¸p truyÒn ®ång bé h-íng kÝ tù cã ®Æc ®iÓm: cÇn
mét cÆp kÝ tù b¾t ®Çu vµ kÕt thóc cho mçi khung ®Ó ®ång bé
khung, vµ cÆp kÝ tù DLE ®Ó truyÒn d÷ liÖu trong suèt, do
vËy s¬ ®å truyÒn ®ång bé h-íng kÝ tù kh«ng hiÖu qu¶. H¬n
n÷a, d¹ng cña kÝ tù ®iÒu khiÓn thay ®æi ®èi víi tËp kÝ tù
kh¸c nhau. ThËm chÝ khung chøa toµn bé d÷ liÖu ®¬n gi¶n. §Ó
kh¾c phôc, dïng kü thuËt truyÒn ®ång bé h-íng bÝt, víi s¬
®å gåm 3 phÇn chÝnh.
01111110 D÷ liÖu 01111110
Cê Cê

H×nh 3.21: CÊu tróc khung HDLC
øng dông truyÒn trong liªn kÕt ®iÓm - ®iÓm.
§Ó bªn thu ph¸t hiÖn vµ duy tr× ®ång bé bªn ph¸t thùc
hiÖn ph¸t d÷ liÖu trong giíi h¹n gi÷a 2 cê.
§Ó d÷ liÖu truyÒn trong suèt th× phÇn cê kh«ng xuÊt hiÖn
trong khung d÷ liÖu. Thùc hiÖn b»ng kü thuËt chÌn thªm bÝt
‘0’. M¹ch thùc hiÖn chøc n¨ng nµy ®Æt t¹i ®Çu ra cña thanh
ghi PISO. §èi víi tr-êng cê cã d¹ng 01111110 th× ®Õm sau 5
bÝt ‘1’ liªn tiÕp tù ®éng chÌn thªm bÝt ‘0’ vµ t¹i bªn thu
thùc hiÖn ng-îc l¹i.
ChÌ n bÝt
‘ 0’
PISO
Xo¸ bÝt ‘ 0’
SIPO
TxD RxD
TxC
Enable/
disable
RxC
Enable/
disable
01111110 11011001111101101111100… 01111110
chÌ n vµo (ph¸ t)
xo¸ bá (thu)
Cê ®Çu
Cê cuèi

H×nh 3.22: S¬ ®å thùc hiÖn ®Ó ®¶m b¶o d÷ liÖu truyÒn
trong suèt.

Giao thøc truyÒn kÝ tù h-íng bÝt:
Giao thøc truyÒn ®ång bé h-íng bÝt ®-îc ph¸t triÓn tõ
nh÷ng n¨m 1970 vµ hiÖn nay chiÕm -u thÕ réng r·i.
Giao thøc h-íng bÝt hoµn toµn kh«ng dùa trªn mét bé m·
alphabeta nµo nh- ASCII hay EBCDIC. Trong c¸c giao thøc
nµy, cÊu tróc khèi (Frame) ®-îc chuÈn ho¸ cho viÖc trao ®æi
d÷ liÖu th«ng tin, c¸c lÖnh ®iÒu khiÓn vµ c¸c phóc ®¸p. Mét
octet (8 bÝt) theo mÉu ®Æc biÖt ®-îc t¹o thµnh (gäi lµ cê)
®Ó ®¸nh dÊu mét khung. Cê ®ãng ®ång thêi lµ cê më cho khung
tiÕp sau. §Çu ph¸t sö dông kü thuËt chÌn bÝt ®Ó trong khèi
d÷ liÖu sÏ kh«ng xuÊt hiÖn mét tæ hîp bÝt nµo gièng nh- cê.
§Çu thu sÏ tù ®éng ph¸t hiÖn vµ lo¹i bá c¸c bÝt chÌn.
Hai giao thøc h-íng bit phæ biÕn nhÊt lµ:
- SDLC: §iÒu khiÓn liªn kÕt sè liÖu ®ång bé (Synchronous
Data Link Control)
- HDLC: §iÒu khiÓn liªn kÕt sè liÖu møc cao (High Level
Data Link Control)
CÊu tróc khung cña HDLC chØ ra ë trªn h×nh 3.21. Cê chiÕm
mét Octet. Tr-êng ®Þa chØ vµ tr-êng ®iÒu khiÓn cã thÓ lµ 1
hay 2 Octet. §é dµi cña tr-êng d÷ liÖu thay ®æi, tèi thiÓu
lµ 0. B¶n tin ®-îc b¶o vÖ b»ng m· ®iÒu khiÓn lçi CRC chøa 2
(hoÆc 4) octet. Thêi gian gi÷a c¸c lÇn truyÒn cña c¸c khung
thùc tÕ trªn kªnh ®-îc gäi lµ thêi gian lÊp ®Çy gi÷a
khung. Thêi gian lÊp ®Çy nµy ®-îc thùc hiÖn b»ng c¸ch
truyÒn liªn tôc c¸c cê gi÷a c¸c khung.


Tr-ê
ng
§Þa
chØ
Tr-ên
g
§iÒu
khiÓn

D÷ liÖu ng-êi dïng


CRC

CRC


H×nh 3.23 CÊu tróc khung HDLC.
HDCL lµ giao thøc trong suèt víi c¸c m·, nghÜa lµ nã
kh«ng nhËy c¶m víi c¸c hÖ thèng m· ®-îc ¸p dông cho d÷ liÖu
ng-êi dïng. Giao thøc nµy sÏ ®-îc chóng ta nghiªn cøu kü
trong phÇn sau.