ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ

(ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ)

Α’ Λυκείου

15 διαγωνίσματα
(από προαγωγικές εξετάσεις)

Διαγώνισμα 1ο
Α. ΚΕΙΜΕΝΟ:
« Η μόδα στην ενδυμασία: η πιο εύκολη αλλαγή» Νέλη Λαγάκου, Η ενδυμασία διά
μέσου των αιώνων, εκδ. «Δωδώνη», Αθήνα – Ιωάννινα, 1998.
Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ:
1) Να ενημερώσεις την τάξη σου για το περιεχόμενο του κειμένου με γραπτή
περίληψη του σε 80 – 100 λέξεις.
2) Ποιος είναι, σύμφωνα με το κείμενο, ο πιο προσιτός και λειτουργικός τρόπος
ανανέωσης του ανθρώπου; Να αιτιολογήσεις σύντομα (μέχρι πέντε σειρές ) την
απάντησή σου.
3) Ένα από τα μέσα ποιητικής χρήσης της γλώσσας είναι οι εικόνες. Να βρεις ποιες
εικόνες υπάρχουν στο χωρίο: « Αλλάζοντας η εποχή, μπαίνοντας ο χειμώνας
θέλουμε να μυρίσουμε και να αισθανθούμε πάνω μας το μάλλινο ή μπαίνοντας το
καλοκαίρι θέλουμε να φορέσουμε χρωματιστά και λουλουδάτα ρούχα, να
αισθανθούμε τη δροσιά και τη φρεσκάδα του λινού και του βαμβακερού».
4) Να αντιστοιχίσετε τις λέξεις της στήλης Α με εκείνες που έχουν την ίδια σημασία
από τη στήλη Β.
Α
1) εκούσια
2) ολοφάνερη
3) έξοδα
4) απραγματοποίητη
5) φορεσιά

Β
α) αδύνατη
β) δαπάνη
γ) καταφανής
δ) ενδυμασία
ε) ηθελημένη

5) Να μετατρέψεις την ενεργητική σύνταξη σε παθητική ή και αντίστροφα στις
παρακάτω προτάσεις.
α) Η μόδα ικανοποιεί την ανάγκη του ανθρώπου για αλλαγή.
…………………………………………………………………..
β) Η λειτουργική αλλαγή προσφέρεται από τη βιομηχανία της μόδας.
………………………………………………………………………..
Γ. ΕΚΘΕΣΗ:
Πολλά από τα στοιχεία της μόδας δεν είναι ούτε καινούρια ούτε και χρήσιμα.
Ωστόσο, οι περισσότεροι άνθρωποι σπεύδουν να συμμορφωθούν με τις επιταγές
της. Ποιοι είναι εκείνοι οι παράγοντες που καθορίζουν τη μόδα και ποιες είναι οι
επιπτώσεις της τυφλής αυτής υποταγής στη ζωή των ανθρώπων; Να τεκμηριώσεις
την απάντησή σου σε ένα κείμενο 4 παραγράφων.

-2-

Όλες οι παραπάνω αλλαγές παρ' ότι στοιχίζουν τόσο πολύ. Αυτή η αλλαγή. λίγα χρήματα. κόπο. προσφέρει με εύκολο. μια νέα γραβάτα ή ένα καινούργιο φουλάρι στο λαιμό μας δεν θα περάσει απαρατήρητο. διαζύγιο. Η βιομηχανία της μόδας. γρήγορο και φθηνό τρόπο και επιτυγχάνει το μεγαλύτερο πρακτικό αποτέλεσμα· την ψυχική μας ανανέωση και την ανάγκη μας για αλλαγή. εύκολη. απαιτεί χρόνο. Ένα καινούργιο κτένισμα. Θα εντυπωσιάσει και θα επηρεάσει τους άλλους θετικά ή αρνητικά. είναι σχεδόν αδύνατο ή κι αν είναι δυνατόν απαιτεί πολλές φορές υπεράνθρωπες προσπάθειες. Η αλλαγή στη σύνθεση της οικογένειάς μας προϋποθέτει γέννηση. έναν περίπατο στα καταστήματα. Η αλλαγή της κατοικίας μας ή του αυτοκινήτου μας μπορεί να σημαίνει την αποταμίευση χρημάτων μιας ζωής. γρήγορη. Κι ενώ όλοι θα επιθυμούσαν ένα νέο επάγγελμα σε κάποια δεδομένη στιγμή ή ένα καινούργιο σπίτι η αυτοκίνητο. εντυπωσιακή. Η αλλαγή όμως στην ενδυμασία μας είναι ο πλέον προσιτός και λειτουργικός τρόπος ανανέωσης. καινούργια ρούχα και άλλα είδη ένδυσης και καλλωπισμού. από υδραυλικός να γίνει ηλεκτρολόγος. «Αλλάζοντας η εποχή. μπαίνοντας ο χειμώνας θέλουμε να μυρίσουμε και να αισθανθούμε πάνω μας το μάλλινο ή μπαίνοντας το καλοκαίρι θέλουμε να φορέσουμε τα λουλουδάτα ρούχα. ίσως περάσουν απαρατήρητες από τον περισσότερο κόσμο που βρίσκεται γύρω μας. παρακολουθώντας αυτές τις ανάγκες μας. Η αλλαγή αυτή θα φανεί πάνω μας και θα σφραγίσει την εμφάνισή μας και την προσωπικότητά μας. Η αλλαγή στον τρόπο συμπεριφοράς και γενικά στον τρόπο ζωής μας απαιτεί αλλαγή κοσμοθεωρίας. κι αυτό μπορεί να χρειαστεί μία ζωή ολόκληρη» λέει ο Γιάννης Τσεκλένης. πρακτική και λειτουργική αλλαγή και εμείς την ακολουθούμε με ηθελημένη υποταγή τις περισσότερες φορές». Η κάθε τέτοια αλλαγή. ένα φόρεμα. θάνατο κ. από ιερέας να γίνει δικαστικός. «Να αλλάξει κάποιος το επάγγελμά του και από γιατρός να γίνει δικηγόρος. ένα πουλόβερ.Η μόδα στην ενδυμασία: η πιο εύκολη αλλαγή Η μόδα ικανοποιεί την ανάγκη του ανθρώπου για αλλαγή. προσπάθεια και δαπάνη. προσφέρει με τη σειρά της τη φθηνή. Η αλλαγή στα ρούχα μας και γενικά στην εμφάνισή μας είναι αδύνατον να μη γίνει αντιληπτή και καταφανής και παράλληλα να μην προσελκύσει την προσοχή και το ενδιαφέρον των άλλων. -3- .λπ. θα δημιουργήσει συμπάθειες ή αντιπάθειες. θα επιφέρει επιτυχίες ή αποτυχίες. γάμο. που δε στοιχίζει παρά λίγη σκέψη. προσφέροντάς του καθημερινά καινούργια αγαθά. να αισθανθούμε τη δροσιά και τη φρεσκάδα του λινού και του βαμβακερού. λίγο χρόνο. θα έλξει η θα απωθήσει. στην εφαρμογή δεν θα ήταν τόσο εύκολη και ίσως μάλιστα να ήταν αδύνατη αυτή η αλλαγή. για ανανέωση και απόκτηση γνώσεων.

λοιπόν ούτε και για τους φίλους τους. -4- . κρίνουν τους άλλους με τη δική τους αθωότητα και γι’ αυτό πιστεύουν ότι κάτι που παθαίνει κάποιος άλλος δεν αξίζει να το πάθει. Είναι γεμάτοι ελπίδες. ενώ η ελπίδα της επιτυχίας μας κάνει θαρραλέους. Αυτό συμβαίνει. πολύ γρήγορα αδιαφορούν. και γι’ αυτό. Αισθάνονται εύκολα οίκτο. Ζούνε κυρίως με την ελπίδα. επειδή η ελπίδα αφορά το μέλλον ενώ η ανάμνηση το παρελθόν. Οι νέοι δεν έχουν κακές διαθέσεις. ενώ η άλλη τους δίνει θάρρος. υπερβάλλουν σε όλα. επειδή η μία ιδιότητά τους συντελεί στο να μη φοβούνται. Αγαπούν υπερβολικά. επειδή ακόμα δεν έχουν δοκιμάσει τι θα πει φτώχεια. Είναι μάλλον καλοί. σαν εκείνη που νιώθουν αυτοί που έχουν πιει πολύ κρασί. παρά αυτοί που βρίσκονται σε μεγαλύτερη ηλικία.Διαγώνισμα 2ο Α. όταν νομίζουν πως αδικούνται. ενώ δοκιμάζουν σφοδρές επιθυμίες. Είναι ευμετάβλητοι και γρήγορα χορταίνουν με κείνα που επιθύμησαν. στην αρχή της ύπαρξης δεν μπορεί να υπάρξει καμιά ανάμνηση. και τούτο. Και επειδή ρέπουν προς την οργή και την ελπίδα. Αγαπούν τις τιμές κι ακόμα πιο πολύ τη νίκη. ενώ όλες οι ελπίδες επιτρέπονται. Αλήθεια. Αλήθεια. επειδή θεωρούν όλους τους ανθρώπους απλούς και ενάρετους. Αριστοτέλης Ρητορική 4ος αι. Αλλά η ιδιότητά τους αυτή οφείλεται και στο ότι δεν έχουν δοκιμάσει πολλές αποτυχίες. Πιστεύουν πως ξέρουν τα πάντα και ανακατεύονται στα πάντα και γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο είναι υπερβολικοί. χωρίς να μπορούν να συγκρατηθούν. είναι γενναίοι. επειδή οι νέοι δεν τηρούν το λόγο του Χίλωνα (μηδέν άγαν). αυτό οφείλεται στην αυθάδεια και όχι στην κακία. Αλήθεια. παραφέρονται εύκολα και ακολουθούν εκείνο που αποφάσισαν πάνω στο θυμό τους. επειδή ακόμα δεν τους έχουν εξαπατήσει συχνά. Και γι’ αυτό το λόγο εύκολα εξαπατώναι. Έχουν ροπή προς την οργή. Και τούτο. μισούν υπερβολικά και το ίδιο συμβαίνει και για όλες τις πράξεις τους. επειδή νιώθουν μεγάλη ευχαρίστηση να ζουν μαζί με τους άλλους κι ακόμα δεν έχουν αρχίσει να σχηματίζουν κρίσεις με βάση το συμφέρον τους για κανένα πράγμα . ΚΕΙΜΕΝΟ: «Τα ήθη των νέων». κι αυτό συμβαίνει επειδή η φύση τους έχει προικίσει με κάποιο είδος θέρμης. Όλα τα σφάλματά τους προέρχονται από την υπερβολή . Αν συμβεί να διαπράξουν κάποιο αδίκημα. όταν είναι θυμωμένος. δεν έχει ταυτόχρονα και μεγάλη διάρκεια – όπως συμβαίνει στον άρρωστο με την πείνα και τη δίψα. επειδή η θέλησή τους. Οι νέοι αγαπούν τους φίλους τους και τους συντρόφους τους πιο πολύ. Είναι ευκολόπιστοι.Χ. Και για τους νέους το μέλλον είναι μεγάλο ενώ το παρελθόν μικρό. π. ενώ είναι έντονη. επειδή από εγωισμό δε δέχονται την περιφρόνηση και αγανακτούν. επειδή δεν είδαν ακόμη πολλά παραδείγματα διεφθαρμένων ανθρώπων. Αλήθεια. επειδή και εύκολα σχηματίζουν ελπίδες. Οι νέοι αισθάνονται σφοδρές επιθυμίες και μπορούν να εκπληρώσουν εκείνο που επιθυμούν. επειδή τα νιάτα θέλουν να υπερέχουν και η νίκη είναι ένα είδος υπεροχής. Αγαπούν αυτά τα δύο πιο πολύ – ή καλύτερα – δεν τους ενδιαφέρει το χρήμα ολότελα. κανένας δε φοβάται.

α) Οι νέοι περιφέρονται εύκολα πάνω στο θυμό τους. 4) Να βρείτε ένα αντώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου: σφοδρές. αθωότητα Γ. ενώ η ελπίδα θαρραλέους.. 3) Να ξαναγράψετε την τέταρτη παράγραφο του κειμένου (Οι νέοι αγαπούν……….ΕΚΘΕΣΗ: Σε εκδήλωση που διοργανώνει το σχολείο σας με τη συμμετοχή μαθητών. τους φίλους τους). περιφρόνηση. ως εκπρόσωποι της μαθητικής κοινότητας. Πώς θα έλεγε το ίδιο περιεχόμενο ένας νέος της ηλικίας σας σε προφορικό λόγο. Μην αντιγράψετε τις προτάσεις. 2) α) Με ποιο τρόπο αναπτύσσει ο συγγραφέας τη δεύτερη παράγραφο. ώστε να αντιμετωπίζετε αποτελεσματικότερα τα προβλήματα της ηλικία σας. γονέων. ιερωμένων και εκπροσώπων της δημοτικής αρχής και που έχει σκοπό την ανταλλαγή απόψεων και το γόνιμο διάλογο πάνω στα προβλήματα των σημερινών νέων. β) Η οργή τους κάνει ατρόμητους. [Δικαιολογήστε σύντομα] β) Να αντιγράψετε στο γραπτό σας την αναλογία που υπάρχει στην τρίτη παράγραφο. Β. καλείστε. να συντάξετε μια προφορική εισήγηση 500 λέξεων στην οποία να εκθέσετε τα αιτήματά σας προς όλες τις πλευρές για το πώς θέλετε να σας συμπεριφέρονται και να σας στηρίζουν. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: 1) Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις με Σωστό ή Λάθος με βάση το περιεχόμενο του κειμένου. καθηγητών. δ) Οι νέοι πιστεύουν εύκολα στην καλοσύνη των ανθρώπων. -5- .1) Να πληροφορήσετε τους συμμαθητές σας για το περιεχόμενο του κειμένου με μία περίληψή του σε 100 λέξεις. ευκολόπιστοι. γ) Νιώθουν μεγάλη ευχαρίστηση να κρίνουν με βάση το συμφέρον τους. αλλάζοντας όμως το ύφος.

(400 – 500 λέξεις ). β) Ποιοι λόγοι υπαγορεύουν. Υποθέστε ότι το κείμενό σας θα δημοσιευτεί στη σχολική σας εφημερίδα. . Ρούσσος Βρανάς. έκβαση. Β. iii) α) Η λέξη γλώσσα είναι πολύσημη. ολέθρια: Να γράψετε ένα συνώνυμο για καθεμιά από τις παραπάνω λέξεις του κειμένου. . Να γράψετε προτάσεις με αυτήν τη λέξη χρησιμοποιώντας τρεις από τις σημασίες της. ΚΕΙΜΕΝΟ: «Γλώσσες υπό εξαφάνιση». αλλά και η πολιτεία στην επίτευξη αυτού του σκοπού. -6- . εμπρόθετα αναφορικά (με.Διαγώνισμα 3ο Α. Πώς μπορεί να συμβάλλει το σχολείο. αυτόχθονες. Τα Νέα. Ποιο νόημα δίνετε σε αυτό το φαινόμενο.χ. ii) Ποια είναι τα δομικά μέρη της δεύτερης παραγράφου και με ποια μέθοδο γίνεται η ανάπτυξη των ιδεών της. 3) Να επισημάνετε μία φράση του κειμένου με αναφορική λειτουργία της γλώσσας και δύο φράσεις με συγκινησιακή/ποιητική χρήση της γλώσσας. 28/09/2000.. 2) i) α) Στην αρχή της τρίτης παραγράφου ο αρθρογράφος κάνει λόγο για το φαινόμενο της «πολιτιστικής ομοιογενοποίησης». μαζί και τους λαούς της και τις γλώσσες τους – πρέπει να μας απασχολεί. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: 1) Να δοθεί μια σύντομη περίληψη του κειμένου σε 80 – 100 λέξεις.] το πλούσιο τοπίο της ζωής που περιλαμβάνει όλα τα φυτικά και ζωικά είδη της Γης. από. εφημ.Το βιβλίο Φωνές που χάνονται δείχνει γιατί [. Γ. β) εξάπλωση.Το 90 % των γλωσσών που ομιλούνται σήμερα στον κόσμο θα εξαφανιστούν μέσα σε εκατό χρόνια. για + αιτιατική της αντωνυμίας οποίος και όσος) ή φράσεις (π.Η αιτία που πεθαίνουν τόσο οι «μικρές» γλώσσες όσο και οι «μικροί» λαοί συνδέεται με την πολιτική των προκαταλήψεων. μεταβολής. Είναι επομένως αναγκαία η καλλιέργεια της γλωσσικής έκφρασης των νέων. σύμφωνα με το συντάκτη του κειμένου.. επίρρημα + γενική της αντωνυμίας οποίος): . iv) α) Να αντικαταστήσετε την αντωνυμία στις προτάσεις που ακολουθούν με άλλες αναφορικές αντωνυμίες. η οικογένεια. ΕΚΘΕΣΗ: Η γλώσσα αποτελεί το κύριο στοιχείο της πολιτιστικής ταυτότητας ενός λαού. την ανάγκη προστασίας των γλωσσών που απειλούνται.

-7- . το 1932. Η ολέθρια πολιτιστική ομοιογενοποίηση με τι μπορεί άραγε να αντικατασταθεί. Όπως λέει ο γλωσσολόγος Στίβεν Πίνκερ. Ένας ανθρωπολόγος και μία γλωσσολόγος.«Γλώσσες υπό εξαφάνιση» Οι γλώσσες του κόσμου θα εξαφανιστούν οι περισσότερες μέσα στα επόμενα εκατό χρόνια. μολονότι πολλοί είναι εκείνοι που δυσκολεύονται να παραδεχτούν πως κάθε γλώσσα μπορεί να συνυπάρξει πλάι στην άλλη. Θάνατος. μαζί και τους λαούς της και τις γλώσσες τους – πρέπει να μας απασχολεί. Η πρωτοφανής γλωσσική αναταραχή των τελευταίων εκατό χρόνων – στην οποία χάθηκαν 250 τοπικές γλώσσες της Αυστραλίας και 100 της Καλιφόρνιας – δεν είναι παρά ένα σύμπτωμα της κοινωνικής εξέλιξης που δημιούργησε το φαινόμενο του «παγκόσμιου χωριού». Η εξάπλωση μερικών παγκόσμιων γλωσσών προκάλεσε το θάνατο πολλών άλλων. Η δολοφονία είναι σίγουρα ο κατάλληλος όρος στην περίπτωση των γλωσσών του Σαλβαδόρ. Δεν πρόκειται για την επιβίωση του ισχυροτέρου ούτε για την έκβαση ενός ανταγωνισμού μεταξύ ίσων σε μια ιδανική «αγορά». Η αιτία που πεθαίνουν τόσο οι «μικρές» γλώσσες όσο και οι «μικροί» λαοί συνδέεται με την πολιτική των προκαταλήψεων.το πλούσιο τοπίο της ζωής που περιλαμβάνει όλα τα φυτικά και ζωικά είδη της Γης. Ίσως η διγλωσσία να είναι η απάντηση. έτσι βλέπουν οι δυο συγγραφείς το χαμό των γλωσσών του κόσμου. όπου. ενώ ασφαλείς τουλάχιστον για την ώρα θεωρούνται η βρετανική και η ουαλική. Ο γλωσσικός θάνατος είναι αποτέλεσμα μιας άνισης κοινωνικής μεταβολής που καταλήγει σε εντυπωσιακές ανισότητες μεταξύ αναπτυγμένων και αναπτυσσόμενων περιοχών μέσα στην ίδια χώρα. Μια πολιτιστική και γλωσσική αποψίλωση συντελείται σήμερα παντού. Oxford ). υποστηρίζουν οι συγγραφείς. 25. δολοφονία. σφαγιάστηκαν μαζικά από το στρατό. χωρίς να την απειλεί. Η σκοτσέζικη γαελική βρίσκεται σήμερα σε κίνδυνο. όπως έδειξε ο Σεάν ντε Φρέιν στη μελέτη του Η μεγάλη σιωπή για τη μοίρα των Ιρλανδών. ο Ντάνιελ Νετλ και η Σουζάν Ρομέν. επειδή «εκείνοι που μιλούσαν τη γαελική άφησαν με τη θέλησή τους να χαθεί αυτό το όργανο ομορφιάς και ακρίβειας». Οι γλώσσες τους «δολοφονήθηκαν». η απώλεια μιας τόσο αρχαίας γλώσσας ισοδυναμεί με την πυρπόληση μιας βιβλιοθήκης με ιστορικά ντοκουμέντα ή με την εξαφάνιση ενός ζωικού είδους. Η διγλωσσία ίσως να είχε σώσει την αϊνού. Οι γλωσσικές αναταραχές επέρχονται κάτω από την πίεση των κοινωνικών συνθηκών. Το βιβλίο Φωνές που χάνονται δείχνει γιατί αυτό που οι δύο συγγραφείς ονομάζουν «βιογλωσσική ποικιλία» . Οι Ινδιάνοι της Αμερικής και οι Αυστραλοί αυτόχθονες δεν επέλεξαν ελεύθερα την αγγλική. μια γλώσσα που μιλούσε κάποτε στην Ιαπωνία μια μυστηριώδης καυκάσια φυλή. Η περίπτωση της ιρλανδικής γλώσσας χαρακτηρίζεται «αυτοκτονία» από τον Φλαν Ο ’ Μπράιεν.Το 90 % των γλωσσών που ομιλούνται σήμερα στον κόσμο θα εξαφανιστούν μέσα σε εκατό χρόνια. Το χρέος να σωθούν οι γλώσσες που βρίσκονται σε κίνδυνο συνδέεται με το χρέος να σωθούν οι ιθαγενείς πληθυσμοί και το περιβάλλον τους. γράφουν γι’ αυτήν στο βιβλίο Φωνές που χάνονται ( εκδ. αυτοκτονία.000 Ίντιος που μιλούσαν την ίδια γλώσσα.

Οι νέοι. μπορεί μερικές φορές να φτάσει να φύγει ακόμη και από το σπίτι του. Αντίθετα. Ας έχουμε υπόψη μας ότι οι συγκρούσεις του εφήβου με τους ενήλικους είναι εκδήλωση ψυχικής υγείας και δείγμα φυσικής εξέλιξής του προς την ωριμότητα. αντί να υπερτονίζουμε τα λάθη τους. οι γονείς πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι τα παιδιά τους δεν είναι αντικείμενά τους και επομένως επιβάλλεται να βοηθήσουν στην ανεξαρτητοποίησή τους. Στις περιπτώσεις των συγκρούσεων η σωστή αντιμετώπιση των εφήβων είναι να τους ακούει κανείς με προσοχή και χωρίς διακοπή ως το τέλος. αναγνώριση και κατανόηση από τους άλλους. των συγκρούσεων και των προβλημάτων εξαιτίας των ψυχοσωματικών αλλαγών και των κοινωνικών απαιτήσεων. Πρέπει επίσης να ξέρουμε ότι πάντοτε στις ανθρώπινες σχέσεις οι συγκρούσεις λύνονται με αμοιβαίες υποχωρήσεις και αλληλοκατανόηση έτσι ώστε «να κατορθώνει να ικανοποιεί κανείς τις ατομικές του ανάγκες σε συνάρτηση με τις ανάγκες και τις προσδοκίες των άλλων». να μην συγχωρούν τα παιδιά τους για τα λάθη τους.Διαγώνισμα 4ο Α. Έτσι -8- . αν οι γονείς του του την αρνηθούν. Και κατανόηση σημαίνει: α) να ξεπεράσουν οι ενήλικοι τον εγωισμό τους και να καταλάβουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι νέοι σήμερα και β) να τους αναγνωρίσουν ως ανεξάρτητες προσωπικότητες. Οι έφηβοι νιώθουν έντονη την ανάγκη για ασφάλεια. τότε υπάρχει κίνδυνος να παρασυρθούν από τις ιδέες και τις συμπεριφορές άλλων που μπορεί να τους βλάψουν. Ζητούν από τους μεγάλους έμπρακτα παραδείγματα για το τι είναι σωστό και όχι λόγια. τους συμβιβασμούς και τις σκοπιμότητες και επιθυμούν την ευθύτητα. Β. με το να παραιτηθούν από τον κυριαρχικό ρόλο που ασκούν πάνω τους. Αναστασιάδη. δεν πρέπει να διστάζουν να ζητούν συγνώμη από τα παιδιά τους δίνοντας το σωστό παράδειγμα. να τους κριτικάρουμε. να απορρίπτουμε τη γνώμη τους και να συγκρουόμαστε μαζί τους. αν οι νέοι απομακρυνθούν από τους γονείς τους και από τα άλλα αξιοσέβαστα πρόσωπα και απορρίψουν τις γνώμες και τις αξίες τους. Ψυχολογία των εφήβων Η σύγκρουση των γενεών Η εφηβική ηλικία είναι η ηλικία της κρίσης. είναι ανάγκη να συζητούμε μαζί τους τα ζητήματα που τους απασχολούν και τις απόψεις τους με ηρεμία. ΚΕΙΜΕΝΟ: «Η σύγκρουση των γενεών». κατά κανόνα. Αλλά και αυτοί οι ίδιοι. όταν σφάλλουν. Πάντως. Μόνο τότε θα αρχίσουν να σκέφτονται και να δέχονται τις συμβουλές των μεγαλύτερων. Ο έφηβος ζητά ανεξαρτησία στη δράση του και γι’ αυτό. Διαφορετικά. θα εκφράζουμε τις δικές μας απόψεις σε ήρεμο τόνο και χωρίς να απευθυνόμαστε προς αυτούς σαν να είναι κατώτεροί μας και μικρά παιδιά. Η ορθή και αποτελεσματική αντιμετώπιση των εφηβικών συγκρούσεων επιτυγχάνεται με τη βαθιά κατανόηση από τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς τους. Ύστερα. αγάπη. Στη συνέχεια. αποτελεί σφάλμα των γονέων. και μάλιστα ολέθριο. Επίσης. σεβασμό και κατανόηση. δεν ανέχονται την πολλή ηθικολογία. όχι μόνο τους μιμούνται αλλά και τους ξεπερνούν στις αρνητικές συμπεριφορές. την τιμιότητα και τη δικαιοσύνη σε απόλυτο βαθμό.

( 400-500 λέξεις) -9- .λεπτομέρειεςπρόταση κατακλείδα) της πρώτης παραγράφου του κειμένου.100 λέξεων. Β. γ) Να γράψετε ένα αντώνυμο για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις: βλάπτω ασφάλεια απορρίπτω ορθός δικαιοσύνη δ) Να γράψετε ένα συνώνυμο για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις: ανέχομαι σύγκρουση ολέθριος σφάλμα Γ. 1) Να ενημερώσετε τους συμμαθητές σας για το περιεχόμενο του κειμένου με γραπτή περίληψη 80. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: 1) α) Να σχολιάσετε και να αξιολογήσετε το νόημα του αποσπάσματος: «να κατορθώνει να ικανοποιεί…τις προσδοκίες των άλλων». ΕΚΘΕΣΗ: Έχετε επιλεγεί από το σχολείο σας για να παρουσιάσετε στη Βουλή των Εφήβων ομιλία με θέμα τα προβλήματα των νέων.κερδίζεται ο σεβασμός. η εμπιστοσύνη και η αγάπη των νέων και όλοι οι άνθρωποι έρχονται πιο κοντά ο ένας στον άλλο. Ποια από τα προβλήματα που απασχολούν τους νέους σήμερα θα επιλέγατε να παρουσιάσετε ως τα σημαντικότερα και ποια ευθύνη πιστεύετε πως έχουν οι νέοι για την αντιμετώπισή τους. β) Να βρείτε και να σημειώσετε τα δομικά μέρη (θεματική πρόταση.

Γ. Ο νέος χρειάζεται να διαλέξει επάγγελμα με βάση υποκειμενικούς παράγοντες. επιλογή. έρωτα. β) Να χωρίσετε το κείμενο σε ενότητες και να δώσετε πλαγιότιτλους. όπως νευρικότητα. εργασία και να αντιστοιχίσετε τα ακόλουθα ζεύγη αντιθέτων: Υποκειμενικός Παροδικός Έφηβος Αυτοπεποίθηση Ανασφάλεια Αντικειμενικός Μόνιμος Ανασφάλεια δ)Να γράψετε τη δομή της τρίτης παραγράφου. και απομόνωση. Η απόφαση αυτή είναι δύσκολη αλλά και πολύ σημαντική. σε διλήμματα και καλείται να πάρει σοβαρές αποφάσεις για τα ζωή του. Β. Παράλληλα με τη σωματική ανάπτυξη ο νέος αναπτύσσεται και συναισθηματικά.Διαγώνισμα 5ο Α. Πρώτα απ’ όλα αναπτύσσεται σωματικά. ζήλιας. εφηβεία. Η νεανική ηλικία είναι η κρισιμότερη ηλικία της ζωής γιατί η περίοδος αυτή είναι καθοριστική και αποφασιστική για κάθε άνθρωπο. Ιδιαίτερα σημαντική και υπεύθυνη απόφαση είναι η επιλογή του επαγγέλματος που θα ασκήσει. θυμού. Αντίθετα. όταν η σωματική ανάπτυξη είναι φυσιολογική. Καθοριστική είναι γιατί σε αυτή την ηλικία ο άνθρωπος διαμορφώνει ουσιαστικά την προσωπικότητά του.αγάπης. Η νεότητα είναι αποφασιστική περίοδος της ζωής του γιατί ο άνθρωπος βρίσκεται σε σταυροδρόμια .10 - . ανασφάλεια.συμπάθειας και θαυμασμού. Γιατί η νεανική ηλικία είναι η κρισιμότερη της ανθρώπινης ζωής. άγχους αγωνίας φόβου . γ) Να σχηματίσετε προτάσεις με τις λέξεις: δίλημμα. τότε ο νέος αποκτάει αυτοπεποίθηση. μελαγχολία. ΕΚΘΕΣΗ: Να αναπτύξετε σε ένα κείμενο τριών τουλάχιστον παραγράφων τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο σημερινός έφηβος και να προτείνετε τρόπους επίλυσής τους. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: 1) α) Πώς πρέπει να γίνεται η επιλογή επαγγέλματος σύμφωνα με τη γνώμη του συγγραφέα. Κατά τη διάρκεια της εφηβείας συντελούνται έντονες σωματικές αλλαγές που συχνά συνοδεύονται από προβλήματα. ΚΕΙΜΕΝΟ: 1) Να συντάξετε την περίληψη του κειμένου σε ένα κείμενο έως 10 σειρές. όπως είναι οι κλίσεις και τα ενδιαφέροντά του αλλά και αντικειμενικούς παράγοντες όπως είναι οι επαγγελματικές προοπτικές και η αγορά εργασίας. Τα προβλήματα αυτά γίνονται μεγαλύτερα αν ο νέος δεν στραφεί σε δημιουργικές δραστηριότητες όπως ο αθλητισμός και οι τέχνες. Οι νέοι διακατέχονται από πολλά και έντονα συναισθήματα που όμως δεν είναι σταθερά. Μια σωστή επιλογή είναι η βάση πάνω στην οποία .

χτίζεται η ζωή και η ευτυχία του ανθρώπου. . τον έρωτα. αβεβαιότητας . γνώση και πλούσια βιώματα που θα τον βοηθήσουν να ωριμάσει και θα διαμορφώσουν καθοριστικά την προσωπικότητά του σε όλη τη ζωή του. Είναι η περίοδος όπου ο άνθρωπος αποκτάει πείρα. της χαράς. τη διασκέδαση. τη συντροφιά. της διασκέδασης και των απολαύσεων.ανασφάλειας και λύπης. Είναι η περίοδος όπου ο άνθρωπος γεμάτος από ζωντάνια και ενεργητικότητα χαίρεται την ανεξαρτησία.11 - . Τέλος η νεότητα είναι η ηλικία της ανέμελης ζωής. ενώ μια λάθος επιλογή δημιουργεί συναισθήματα αποτυχίας.

. ΚΕΙΜΕΝΟ: Απόσπασμα από κείμενο του Γ. τη νεανική ψυχή με ισχυρά πνευματικά και ηθικά αντισώματα. των γονιών και των δασκάλων κυρίως που καλούνται να εμφυσήσουν και να προικοδοτήσουν την παιδική κυρίως. 1) Σε ένα κείμενο 100 περίπου λέξεων να ενημερώσεις την τάξη σου για το περιεχόμενο του παραπάνω κειμένου. αφυδατωμένη και πιεστική καθημερινότητα με τα φτερά ενός ειδώλου. που καθορίζουν τη στάση και διαμορφώνουν τη συμπεριφορά μας. Αυτή. Πέρα από τις έμφυτες κληρονομικές καταβολές υπάρχουν και οι εξωγενείς. τι γεννιέται αλλά και ό. Θα πρέπει τα πρότυπα να μην είναι ούτε φθηνά αντίτυπα ούτε κακέκτυπα των αληθινών προτύπων. Έτσι σε όλες τις φάσεις της εξελικτικής μας πορείας η διαγωγή μας θα είναι συνάρτηση της καταγωγής και της αγωγής μας. δεν είναι μόνο ό. τι γίνεται.Μ. Επειδή η νεανική ψυχή ποθεί πάντα περισσότερα από όσα έχει. τον πολιτικό ή τον πνευματικό και τον ηθικό χώρο. να προβάλει και να επιβάλει στην ψυχή των νέων κυρίως διάφορα πρότυπα. Και εδώ προβάλλει βαρύτατη η ευθύνη της πολιτείας και όλων των φορέων της αγωγής. ενός ιδανικού προτύπου που αποτελεί γι' αυτόν το εισιτήριο ή το εφαλτήριο για το εύελπι άλμα προς την ονειρική πραγματικότητα.Ε. την πνευματική του ανεπάρκεια και ζει και δρα φαντασιωτικά. το ιδανικό για τα ανθρώπινα μέτρα στον αθλητικό. Και όπως μια εικόνα αξίζει όσο χίλιες λέξεις. αξίζει όσο χίλιες συμβουλές. τον καλλιτεχνικό. που συνήθως προβάλλουν και επιβάλλουν για δικούς τους κυρίως "καταναλωτικούς" λόγους τα Μ. να υποβάλει. που εκπροσωπούν ή εκφράζουν το τέλειο.Διαγώνισμα 6ο Α. που ενσαρκώνει όχι θεωρητικά και δυνητικά αλλά έμπρακτα και παραστατικά αυτό που θαυμάζουμε και επιδιώκουμε. έτσι και ένα πρότυπο. έστω και ανεδαφικά. κάποια άτομα προικισμένα με φυσικές δεξιότητες ή επίκτητες ικανότητες. οι περιστάσεις και οι καταστάσεις που ο νέος αποφεύγει μια μίζερη.12 - . Γι' αυτό και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στην προτυποποίηση ή την ειδωλοποίηση. Λέγοντας πρότυπα εννοούμε κάποια ξεχωριστά και χαρισματικά πρόσωπα. η αγωγή δεν ασκείται μόνο άμεσα και συστηματικά μέσα στον οικογενειακό ή το σχολικό χώρο αλλά και έμμεσα μέσα στον ευρύτερο. ΡΟΖΟKOY O άνθρωπος είναι μιμητικό ζώο. λοιπόν. ρηχή. οι περιβαλλοντικές επιρροές. τον κοινωνικό χώρο. δεν είναι λίγες οι στιγμές. Πάντως όπου και όπως και αν ασκείται η αγωγή για να διαμορφώσει τον χαρακτήρα μας και να επηρεάσει την διαγωγή μας πρέπει να επιστρατεύσει. όπως το πρότυπο ή το είδωλο που θαυμάζει και υπεραγαπά. Ο νέος καθώς ταυτίζεται με το πρότυπο ή το είδωλο τους αισθάνεται πως υπερνικά την ψυχολογική του ανασφάλεια. ώστε αλώβητη να διαπερνά τις συμπληγάδες της αισθητικής ή της ηθικής ασχημοσύνης.

αγωγή. ποθεί: Να γράψετε ένα συνώνυμο για καθεμιά από τις παραπάνω λέξεις. υπερνικά.Β.13 - . 5) Σε άρθρο σας στη σχολική εφημερίδα να αναλύσετε τα κριτήρια με τα οποία νομίζετε ότι επιλέγουν οι νέοι σήμερα τα πρότυπά τους. 2) διαγωγή. Σε ποιες περιπτώσεις μπορεί ένα πρότυπο να λειτουργήσει θετικά και σε ποιες αρνητικά στη διαμόρφωση της προσωπικότητας ενός νέου. (περίπου 400 λέξεις) . ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: 1) Ποιοι παράγοντες. σύμφωνα με το κείμενο συντελούν στη διαμόρφωση της προσωπικότητας ενός ατόμου. 3) Να εντοπίσετε δύο σημεία στο κείμενο στα οποία ο συγγραφέας κάνει χρήση της μεταφορικής λειτουργίας του λόγου. 4) «Ο άνθρωπος είναι μιμητικό ζώο… της ηθικής ασχημοσύνης»: Στο απόσπασμα να εντοπίσετε τους τρόπους και τις λέξεις με τους οποίους συνδέονται οι παράγραφοι. καταγωγή.

. 2) Με ποιες λέξεις θα αποδίδατε το νόημα των τύπων «καλυτερέψουν» και «περνά» της δεύτερης παραγράφου χρησιμοποιώντας ύφος πιο επίσημο. 3) Να γράψετε ένα αντώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου: ενθουσιασμός.έχει ο νέος τη δυνατότητα να καλλιεργήσει τη σκέψη του (τέταρτη παράγραφος) …. 29 1) Να αποδώσετε περιληπτικά σε 80-100 περίπου λέξεις το περιεχόμενο του παρακάτω κειμένου Β.Διαγώνισμα 7ο Α. Β Τόμος σελίδα 27. ΕΚΘΕΣΗ: Στο σύγχρονο εκπαιδευτικό σύστημα η διδασκαλία πρέπει να στηρίζεται κυρίως στο διάλογο.. Σε σχετικό ερώτημα δημοσιογράφου νεανικού περιοδικού να εκθέσετε τις εμπειρίες σας από τις μέχρι σήμερα μεθόδους διδασκαλίας που αντιμετωπίσατε και προτείνετε τρόπους για την αποτελεσματική χρήση του διαλόγου στη διδακτική πράξη.ο διάλογος είναι μια μέθοδος για τη συνειδητοποίηση των νέων (τέταρτη παράγραφος) …. ΚΕΙΜΕΝΟ: Άρη Γιαβρή. .14 - . «Η οργάνωση του λόγου».πρέπει να κάνουν κάποιες καθοριστικές επιλογές….. Να επισημάνετε τα δομικά στοιχεία της παραγράφου. εμπιστοσύνη 4) Αφού λάβετε υπόψη σας τη σημασία που έχουν οι παρακάτω φράσεις του κειμένου.(τέταρτη παράγραφος) …. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: 1) «Η πολιτικοποίηση των νέων παίρνει μορφή…. 28. να σημειώσετε σε ποιες από αυτές η γλώσσα λειτουργεί αναφορικά και σε ποιες ποιητικά ….και να μην ενοχοποιηθεί ο ενθουσιασμός τους».να είναι σε θέση να επηρεάσουν την πολιτική ζωή (πέμπτη παράγραφος) …θα αδικούσαμε την εκπαίδευση αν λέγαμε ότι είναι….μια άγονη σχέση (έβδομη παράγραφος) Γ.

που θα τον προτρέψουν να εκφραστεί μ’ ένα δικό του δυναμισμό και δημιουργικό τρόπο ψυχαγωγίας. για να μοιάσουν με τους άλλους». Βέβαια. Αυτό εξηγεί το γιατί το λεξιλόγιο της ελληνικής νεολαίας βρίθει από ξενικά στοιχεία ή από λέξεις δήθεν λαϊκές. συχνά. Ψυχαγωγία δε σημαίνει οποιαδήποτε κάλυψη του ελεύθερου χρόνου με ασχολίες που διαμορφώνουν ένα χαμηλό ήθος και μια ατελή ή ευτελή προσωπικότητα… Σήμερα. Κάτω από αυτές τις συνθήκες ο νέος. δεν λειτουργούν ως ερεθίσματα. μέσα στο γενικότερο πλαίσιο μιας καταναλωτικής κοινωνίας ακόμη και η διασκέδαση έγινε καταναλωτικό προϊόν που αγοράζεται και πουλιέται. Η λεγόμενη «βιομηχανία του ελεύθερου χρόνου». όπως ο χορός και το τραγούδι. Σήμερα το τραγούδι προωθείται από κάποιες πολυεθνικές εταιρείες. κάποιων αντικοινωνικών συμπεριφορών και ψυχοφθόρων ιδεολογιών. Αντίθετα. Γι’ αυτό άλλωστε αντιμετωπίζει τους νέους σαν οικονομικά μεγέθη κι όχι ως αυτόνομες προσωπικότητες. Άλλωστε. σε πανομοιότυπες μορφές διασκέδασης που τον διδάσκουν απάθεια και αδιαφορία. Οι νέοι. Ακόμη και κάποιες υστερικές εκδηλώσεις είναι μέσα στο πρόγραμμα· ένα είδος «ψυχαγωγικού χάπενινγκ». για να μπορούν να αισθάνονται νέοι. διασκέδαση δεν ικανοποιεί τις βαθύτερες ανάγκες των νέων. από τη θέληση των ίδιων των νέων. Σήμερα το μοντέρνο τραγούδι διαμορφώνει όχι μόνο τη γλώσσα αλλά και τη σκέψη των νέων. που δεν είναι τίποτα άλλο παρά εμβόλιο ανοησίας στη σκέψη και στη γλώσσα των νέων παιδιών. Συχνά το τραγούδι γίνεται ένα άμεσος ή έμμεσος τρόπος προβολής των ναρκωτικών. χρησιμοποιώντας τις τεχνικές του Marketing. Η ετεροκατευθυνόμενη. που καθορίζουν έναν τρόπο ψυχαγώγησης για όλη τη νεολαία της γης. που να τονώνει το δυναμισμό τους και να ενισχύει τη φρεσκάδα τους. όσον αφορά τον τρόπο ψυχαγωγίας. η γνησιότητα. με αναπτυγμένη κρίση.Διαγώνισμα 8ο Α. Απ’ όλα αυτά διαπιστώνουμε ότι ο σύγχρονος τρόπος ψυχαγωγίας δεν εξαρτάται. τον ωθούν σε μια παθητική στάση ζωής.15 - . Η ψυχαγωγία από αγωγή της ψυχής γίνεται αγωγή προς κατανάλωση. Από τις ψυχαγωγικές εκδηλώσεις τους λείπει ο αυτοσχεδιασμός. πραγματικός στόχος της ψυχαγωγίας είναι η αγωγή της ψυχής. που εκφράζει τον πρόσφατο μουσικό μας λαϊκισμό. σε μεγάλο ποσοστό. ο αυθορμητισμός. που προωθούνται από κάποια τραγούδια μιας νέας αργκό. το τραγούδι πρέπει να ενώνει αλλά όχι να ισοπεδώνει ή να ομοιοποιεί και να περνά στο χώρο της νεολαίας κάποια ύποπτα μηνύματα και κάποιους ύποπτους τρόπους ζωής. βούληση κι ευαισθησία. κυριεύεται από μια παθητικότητα. για να μην απομονωθούν από τους συνομιλητές τους. χρειάζονται ένα νεανικό τρόπο ψυχαγωγίας. αναγκάζονται να τα αποδεχθούν· δέχονται «να χάσουν το πρόσωπό τους. Οι διάφορες μορφές ψυχαγωγίας. η διάπλαση που οδηγεί στη βαθμιαία προαγωγή του ατόμου. επιβάλλει στους νέους ορισμένα στερεότυπα συμπεριφοράς. όμως. Απλά τους . ΚΕΙΜΕΝΟ: «Η ψυχαγωγία των νέων» Η ψυχαγωγία των νέων Οι νέοι. αφού πρωταρχικά μέσω αυτής αποσκοπείται η εξασφάλιση του κέρδους.

Υποθέστε πως το κείμενό σας θα αποτελέσει την εισήγησή σας σε συζήτηση που θα διεξαχθεί σε συνάντηση των μαθητών των σχολείων της περιοχής σας με τους τοπικούς φορείς της πολιτείας. Μπορεί να τον κατακρίνουν ή να τον επικροτούν. i) Χαρακτηριστικό στοιχείο της σύγχρονης ψυχαγωγίας είναι η εμπορευματοποίηση. χωρίς να αλλοιώνεται το περιεχόμενό της. σύμφωνα με το νόημα του κειμένου.16 - . ρέπουν προς ένα ενιαίο τρόπο διασκέδασης. ii) Οι προβαλλόμενες μορφές της σύγχρονης ψυχαγωγίας τονώνουν το δυναμισμό των νέων και ενεργοποιούν τις δημιουργικές τους ικανότητες. κατά τη γνώμη σας. 2) Στην πέμπτη παράγραφο του κειμένου να αντικαταστήσετε τις τονισμένες λέξεις με άλλες συνώνυμές τους. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: 1) Για καθεμιά από τις παρακάτω προτάσεις να γράψετε το γράμμα της αρίθμησης της πρότασης και δίπλα την ένδειξη Σωστό ή Λάθος. iv) Το παγκόσμιο πρότυπο ψυχαγωγίας εξυπηρετεί τα συμφέροντα των πολυεθνικών εταιρειών. 1) Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου σε 80-100 λέξεις. να συμβάλλει η πολιτεία στην ορθή αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου των νέων. iii) Οι σύγχρονοι τρόποι ψυχαγωγίας συνιστούν κίνδυνο αλλοίωσης της πολιτιστικής ταυτότητας του λαού. Κι επειδή οι νέοι όλου του κόσμου αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα. για να διαμορφώσουν ένα παγκόσμιο πρότυπο ψυχαγωγίας. Μέσω της ελεγχόμενης ψυχαγωγίας περνούν και οι νέοι τρόποι εξάρτησης. Όμως από αυτό επωφελούνται οι πολυεθνικές δισκογραφικές εταιρείες.μεταβάλλει σε άκριτους δέκτες απολαύσεων. (400-500 λέξεις). που θα έδιναν τις δυνατότητες στους νέους να βρουν και μέσα ψυχαγωγίας στη δική τους κουλτούρα. 4) Να γράψετε πέντε μορφές δημιουργικής αξιοποίησης του ελεύθερου χρόνου/μορφές γνήσιας ψυχαγωγίας (απλή αναφορά). Σήμερα το τραγούδι εκφράζει κατά κάποιον τρόπο την ιδεολογία των νέων. ούτε έχουν αναλογιστεί τις συνέπειές του. 3) Να γράψετε τους πλαγιότιτλους της τρίτης και πέμπτης παραγράφου του κειμένου. Β. σύμφωνα με τα δικά τους συμφέροντα. αλλά δεν έχουν συνειδητοποιήσει τις παραμέτρους. . Μέσα από αυτή την «ιδεολογία» επιχειρείται η από-εθνικοποίηση των λαών και η αποκοπή της νεολαίας από την εθνική της κουλτούρα. ΕΚΘΕΣΗ: Πώς μπορεί. Γ. Δεν υποβοηθούνται σήμερα οι προσπάθειες. Οι περισσότεροι άνθρωποι προσπερνούν συνήθως με αδιαφορία το πρόβλημα του τρόπου ψυχαγωγίας των νέων.

Αλλά αν δεν είναι η πολιτική ηγεσία. ΚΕΙΜΕΝΟ: Άγγελος Ελεφάντης. φταίει η τηλεόραση. υποτίθεται. Η εκπαίδευση είναι εξεταστικοκεντρική. τότε ποιος είναι ο κατ’ αρχήν υπεύθυνος. φταίει το σύστημα. η αρμόδια για την παιδεία των νέων που στην πράξη. Θα χαθούν μέσα στα πάθη της μαντάμ Μπωβαρύ. Το αποτέλεσμα όμως αυτό δεν έρχεται από μόνο του. 1) Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου σε 80-100 λέξεις. αποτρέπει την ανάγνωση. Σ’ αυτόν τον αιτιοκρατικό συμφυρμό. με συνέπεια μια αγχώδη προσπάθεια συλλογής μορίων στην οποία θα υποταχθούν όλες οι ενέργειες για την επιτυχία της μοριοσυλλογής. με υψηλό δείγμα απ’ όλη την Ελλάδα. Για το πρόβλημα της ανάγνωσης. η απαιδευσία των εκπαιδευτικών.100. Μάιος 2002 Ο Πολίτης Πρόσφατα. . Τα υπόλοιπα είναι για να ευημερούν οι αριθμοί. τ. φταίει η κοινωνία. Λέτε οι παίκτες του Μπιγκ Μπράδερ και Σία να δώσουν το καλό παράδειγμα ρίχνοντάς το στην ανάγνωση του Σταντάλ ή του Καραγάτση. Είναι συνέπεια των συγκεκριμένων και εφαρμοσμένων πολυετών πρακτικών οργάνωσης και κανονικοποίησης της ζωής των νέων. Αντίθετα. Έχουν τα δικά τους. δημοσιεύτηκε μια έρευνα για τον ελεύθερο χρόνο των μαθητών του Λυκείου. των υπουργών και κομμάτων που εκπονούν και επιβάλλουν τα συγκεκριμένα συστήματα οργάνωσης και μόρφωσης των νέων. λέμε. μάλιστα. Βέβαια ποτέ δεν βγήκε κάποιος υπουργός να πει «Έλληνες μη διαβάζετε». Ο Πολίτης. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: 1) Να δώσετε έναν τίτλο στο κείμενο. που η φθίνουσα σημασία της στη ζωή μας. Πάντως σε αυτά τα σαράντα λεπτά την ημέρα δεν μπορεί να δημιουργηθεί «χώρος αναγνωστικής απόλαυσης» (Ρολάν Μπαρτ). φταίει η παγκοσμιοποίηση. μας ταπεινώνει και μας φτωχαίνει. Η αλήθεια αυτών των συστημάτων είναι γραμμένη επάνω στα ίδια τα σχολικά βιβλία: ΟΕΣΒ: Όταν Έχουμε Σχολείο Βαριέμαι.Διαγώνισμα 9ο Α. φταίει. Συμπέρασμα της έρευνας: ο ελεύθερος χρόνος των μαθητών είναι 40΄ λεπτά την ημέρα κατά μέσο όρο.17 - . Τι θα κάνουν λοιπόν οι μαθητές σ’ αυτά τα σαράντα λεπτά. περ. Να εντοπίσετε δύο ειρωνικές φράσεις και να εξηγήσετε τι σχολιάζεται αρνητικά στην κάθε περίπτωση. λένε μερικοί. φταίει κυρίως το Σχολείο και ειδικότερα η επί δεκαετίες πολιτική των υπουργείων. θα αναπτυχθούν όλες οι δυνατές στρατηγικές για την πολυπόθητη είσοδο στα ΑΕΙ. φταίει το προσωπικό φταίξιμο του καθενός μας. «νέοι μη διαβάζετε». όπου όλοι φταίνε για όλα και άκρη δεν μπορούμε να βγάλουμε. Βέβαια. φταίει το σπίτι. 2) Σε αρκετά σημεία του κειμένου ο λόγος χρωματίζεται με ειρωνική διάθεση. αφαιρώντας από τους νέους τον ελεύθερό τους χρόνο. Β. ξεχνάμε το ουσιώδες: η κοινωνία δεν φτιάχνεται με ίση συνδρομή όλων μας. στο πτυχίο και το επάγγελμα.

Γ.18 - . το ουσιώδες. Να γράψετε ένα κείμενο 400-500 λέξεων στο οποίο θα αναφέρετε τους λόγους για τους οποίους οι μαθητές δεν διαβάζουν εξωσχολικά βιβλία. Να γράψετε ένα συνώνυμο για κάθε λεκτικό σύνολο ή λέξη που βρίσκεται παραπάνω. αποτρέπει. . ο κατ’ αρχήν.3) Να αναπτύξετε σε 80-100 λέξεις το περιεχόμενο του ακόλουθου αποσπάσματος από το κείμενο: «η εκπαίδευση είναι εξεταστικοκεντρική …στο πτυχίο και το επάγγελμα» 4) χώρος αναγνωστικής απόλαυσης. καθώς και τους τρόπους με τους οποίους θα οδηγηθούν στην ανάγνωση τέτοιων βιβλίων. ΕΚΘΕΣΗ: Είναι γεγονός ότι οι μαθητές δεν διαβάζουν εξωσχολικά βιβλία στον ελεύθερο χρόνο τους. συνδρομή.

ακούω τους νέους να μιλούν μόνο για χρήμα.Διαγώνισμα 10ο Α. αφού αυτοί που τους τα προσφέρουν έχουν πρώτο μέλημα να μην είναι ανιχνεύσιμη η προέλευση. Άλλοτε φορά καμπάνες και έχει φαβορίτες. προτιμώντας εαυτούς και αλλήλους. Το κάθε πρότυπο κερδίζει το σεβασμό του όταν αντικατοπτρίζει έργο και όχι κενά νοήματος «ιδανικά». ΚΕΙΜΕΝΟ: Νίκος Μαρκάτος. που έστω και για τον ακροατή δεν παύουν να είναι δημιουργία. το μυαλό και το σώμα σε νέα μονοπάτια και αναζητήσεις. στη διαφοροποίηση των τεχνικών μέσων. ακούει τζαζ ή heavy metal κτλ. επαναστάτης. εντιμότητα. Αντιδρά στα πρότυπα που εμφανίζονται κούφια και δημιουργεί τα δικά της νεανικά «αντι-πρότυπα». αν προσπαθούσα να πείσω για το αντίθετο.19 - . Για ποια πρότυπα μιλάμε άραγε. Τα κίβδηλα πρότυπα που αγοράζονται φτηνά στα περίπτερα. το ξέρει αυτό και θα ήμουν επίορκος. άπειρος. σνομπάροντας την τηλεόραση. επιφανειακά αλλάζει μόνο. Το χρήμα έχει γίνει για πολλούς από αυτούς το μόνο όνειρο. Αντί λοιπόν να τον παγιδεύσουμε σε λαβύρινθους τυπολατρίας και να τον κουράζουμε με αμφίβολες αυθεντίες και πρότυπα. Στράφηκε λοιπόν στη μουσική. δεν είναι πρότυπο ούτε φορέας ονείρων και δημιουργίας. γιατί να μην του δώσουμε . Η σύγκρουση των δύο παράγει σιωπή. αφού δε συνδέεται με αυτά. αλλά από μας ποιος άραγε τους έχει διατηρήσει. ρομαντικός. Δεν είναι όμως περίεργο ότι η νεολαία δεν ασχολείται με τα πρότυπά μας. στο χορό και στο τραγούδι. Και πώς να ασχοληθεί. Γι’ αυτό είναι νέοι και θα γεννούν πάντα αυθέντρα λογική και αλήθεια. Οι νέοι κάθε εποχής πιστεύουν στην αυθεντία της λογικής και όχι στη λογική της αυθεντίας. Πώς λοιπόν η νεολαία να ανοιχθεί σε κάτι που εξ ορισμού υποπτεύεται. Ο νέος κάθε εποχής είναι ίδιος. αφού οδηγούν την ψυχή. Ίδιους βέβαια με τους παλιά δικούς μας. ασυνείδητα ίσως. Εφημερίδα «Το Βήμα» Στα μπαράκια και αλλού όπου συχνάζει η νεολαία. Η νεολαία. σήμερα όπου διανύουμε μια μεταβατική περίοδο από ένα σύνολο γκρεμισμένων αξιών σε ένα άλλο που ακόμα δεν έχει διαμορφωθεί. Μα. Στην ουσία είναι ο ίδιος. Η ανάπτυξη προτύπων αποτελεί ιδιαίτερη ανάγκη της ανθρώπινης δραστηριότητας και αναγκαστικά αντανακλά την κοινωνική συνείδηση μιας ομάδας ή μιας εποχής. στη διαμόρφωση της κάθε νέας κουλτούρας. δημιουργικότητα. ιδεαλιστής. Τα πρότυπα οφείλουν την πνοή και τις μεταλλαγές τους στη δυναμική της κοινωνικής ζωής. το μόνο πρότυπο. η νεολαία αξίζει υψηλότερους στόχους και όνειρα που συνοψίζονται στις λέξεις αλήθεια. βάζει σκουλαρίκι. κοινωνική προσφορά. ορμητικός. κατάλαβε γρήγορα ότι το θέαμα με το κιλό της τηλεόρασης δεν είναι μήνυμα. Και η επίσημη άποψη: «Οι νέοι συμπεριφέρονται έτσι γιατί δεν έχουν πρότυπα». αντιαυταρχικός. Δεν είναι λοιπόν τυχαία η σχετική απουσία προτύπων και η συμπλήρωση του κενού τους από τις λεγόμενες «ευτελείς αξίες». Η νεολαία που τρώει πολύ λιγότερο κουτόχορτο από τους μεγάλους και σίγουρα δεν το χωνεύει καθόλου. η ανάδειξη και η σκοπιμότητά τους.

1) Να αποδοθεί η περίληψη του κειμένου (μέχρι 100 λέξεις). Να τραβήξουν λοιπόν το δρόμο που νιώθουν να τους δείχνει ο ίδιος ο εαυτός τους. 3) Να γράψετε ένα συνώνυμο για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις: μέλημα.] Μια επιθετική συσπείρωση θέλει ο τόπος. 4) Να χρησιμοποιήσετε την λέξη «λαβύρινθος » μέσα σε δύο προτάσεις. στην μια με τη δηλωτική της σημασία και στην άλλη με τη συνυποδηλωτική της. ΕΚΘΕΣΗ: Κάθε εποχή έχει και τα πρότυπά της. ξεπεράστε μας. Λοιπόν. Μπορείτε να μας σέβεστε όσους τουλάχιστον το αξίζουν. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: 1) «Οι νέοι κάθε εποχής πιστεύουν στην αυθεντία της λογικής και όχι στη λογική της αυθεντίας». Οι νέοι οφείλουν να γνωρίζουν τα δικά τους πρότυπα. που επηρεάζουν ιδιαίτερα τους νέους ανθρώπους. κίβδηλα. Γ. Να αναπτύξετε το νόημα της περιόδου σε μια παράγραφο 100 λέξεων. αλλά επιτέλους ξεπεράστε μας. [. ιδανικά.απλώς την ώθηση και να του αφήσουμε ελεύθερο χώρο να δώσει και αυτός τη συμβολή του. για να αποκολληθεί από τα μικροπρεπή πρότυπα της καθημερινότητας και να κερδίσει το διεθνές του γόητρο. ( 350 – 400 λέξεις) . Β. παιδιά. 2) Να βρείτε τα δομικά στοιχεία της προτελευταίας παραγράφου.20 - ... Ποια είναι τα πρότυπα που προωθεί η σύγχρονη κοινωνία και πώς κατά τη γνώμη σας θα μπορούσαν οι νέοι να αντιδράσουν σ’ αυτά και να καθορίσουν με τη σειρά τους ορθά πρότυπα. γόητρο.

Βολονάκη. μπορούν δηλαδή να έχουν σώμα δυνατό και ακμαίο. να απολαμβάνουν τον ελεύθερο .Διαγώνισμα 11ο Α. 93. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: 1) «Πολλοί παύουν……………………γήρας »: να σχολιάσετε σε μια παράγραφο 8-10 γραμμών την άποψη του συγγραφέα.χ. αποκλείονται αυτόβουλα από την κοινωνική ζωή (π. για να έχουν οι ηλικιωμένοι μια ζωή “ γεμάτη” και ενδιαφέρουσα. δεν παραιτούνται από τα ενδιαφέροντα και τις δραστηριότητες τους όταν γεράσουν σε αντίθεση με όσους έχουν περιορισμένη μόρφωση και πενιχρό εισόδημα οι οποίοι και παύουν να έχουν στα γηρατειά τους ενδιαφέροντα. αρνούνται να απολαύσουν τον ελεύθερο χρόνο τους δημιουργικά και ευχάριστα.επιβίωση 3) Να γράψετε ένα συνώνυμο και ένα αντώνυμο για κάθε μία από τις παρακάτω λέξεις: πενιχρός – ακμαίος – άνοδος . να έχουν κίνητρα. Άνθρωποι που προέρχονται από ανώτερα κοινωνικά στρώματα και άρα έχουν μια οικονομική άνεση. να ψυχαγωγούνται.επιταχύνω 4) Αν μάλιστα εφαρμοστούν και ειδικά προγράμματα από την πολιτεία: να μετατρέψετε την παθητική σύνταξη σε ενεργητική. (περίπου 400 λέξεις) Σχετικά με την Τρίτη ηλικία Παρότι βέβαια δεν μπορούμε να αρνηθούμε ότι το γήρας έχει σε μεγάλο βαθμό τα βιολογικά χαρακτηριστικά εντούτοις όλοι οι ηλικιωμένοι δε ζουν κατά τον ίδιο τρόπο. σελ. 1) Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 60 λέξεις περίπου. όταν ήταν παραγωγικοί και χρήσιμοι και έδιναν και οι ίδιοι περιεχόμενο στη ζωή τους. ΚΕΙΜΕΝΟ: «Σχετικά με την Τρίτη ηλικία». στο Έκφραση-΄Εκθεση. Οι ηλικιωμένοι σήμερα μπορούν να παραμένουν ενεργοί και δημιουργικοί και να μην παραιτούνται από την κοινωνική ζωή. 2) Να χρησιμοποιήσετε τις παρακάτω λέξεις σε προτάσεις (4 προτάσεις): ψυχαγωγούμαι – διάγνωση – περιθωριοποιούμαι . ΕΚΘΕΣΗ: Στα πλαίσια μιας συζήτησης που γίνεται στην τάξη σχετικά με τη θέση που κατέχουν οι ηλικιωμένοι στην ελληνική κοινωνία σήμερα. δεν ψυχαγωγούνται. συνταξιούχος εργάτης). εσύ αναφέρεις τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και κάνεις προτάσεις σχετικά με τη βοήθεια που μπορεί να προσφέρει η οικογένεια και η πολιτεία. Σήμερα όμως η κοινωνική αντίληψη βαθμιαία αλλάζει. Μπενέτου. Β. Άλκ.21 - . Μπορούν να ασκούν κοινωνικούς ρόλους και δραστηριότητες που ασκούσαν στα νιάτα τους. εκδ. Γ.

Ειδικά μάλιστα για την κατηγορία εκείνη των ηλικιωμένων . .22 - . θα βοηθήσουν τους ηλικιωμένους να παρακολουθούν τους σύγχρονους ρυθμούς ζωής. επιπλέον του γεγονότος ότι ορισμένοι αντιμετωπίζουν έντονα οικονομικά προβλήματα ακόμα και πρόβλημα επιβίωσης.χρόνο τους κάνοντας ταξίδια.συνταξιούχων που αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα. Πολλοί παύουν να συμμετέχουν στην κοινωνική και ζωή και. Σίγουρα όμως υπάρχουν προτάσεις για την αντιμετώπιση των γηρατειών. σωματικής και ψυχικής. να ασχολούνται με καινούργια πράγματα και γιατί όχι να ερωτεύονται και να παντρεύονται. Ταλαιπωρούνται από προβλήματα υγείας. η ασφάλιση μπορούν να βοηθήσουν τους ηλικιωμένους να παραμείνουν ζωντανό κύτταρο μέσα στην οικογένεια και τον κοινωνικό ιστό γενικότερα. Οι σημερινοί γέροι σαφώς και αντιμετωπίζουν προβλήματα. θα τους δώσουν νέα κίνητρα ζωής και έτσι θα παραμένουν όσο γίνεται πιο ενεργοί και δημιουργικοί ώστε να μην παραιτούνται από την κοινωνική ζωή. αν το ύψος των συντάξεων είναι τέτοιο που θα τους επιτρέπει να καλύπτουν τις ανάγκες τους. Η παραμονή στο οικείο περιβάλλον βοηθά να μην αισθάνονται απομονωμένοι ενώ η εκπόνηση από την πολιτεία προγραμμάτων για τη δημιουργική αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου τους τους ψυχαχωγεί. Αν μάλιστα εφαρμοστούν και ειδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για την τρίτη ηλικία. περίθαλψη. και περίθαλψης. τότε θα μπορούν να ζουν αξιοπρεπώς. η διάγνωση και η θεραπεία των ασθενειών. η νοσοκομειακά. περιθωριοποιούνται και αυτή η κατάσταση επιταχύνει το γήρας! Επόμενο είναι να αισθάνονται μοναξιά. Η ιατρική σήμερα η άνοδος του βιοτικού επιπέδου. να επικοινωνούν με τους φίλους τους.

. για να «διασκεδάσεις» την κατάθλιψη και την ανία που σε ρημάζει. και τρέχομε να αναπληρώσομε αυτό που μας λείπει με μια συγκίνηση (ας είναι και αγωνία).23 - .. και άλλο (εντελώς άλλο και στις προθέσεις και στα αποτελέσματα) να διασκεδάζεις από περίσσεια δυνάμεων και ευφρόσυνη διάθεση. αναζήτηση σωτηρίας από το αδιέξοδο που αντί να δώσει ανακούφιση από το άλγος και την πλήξη. Απόπειρα φυγής. κάνει τη ζωή πιο δύσκολη. όχι φυγή· επιθυμία απόδρασης. Παπανούτσος «Πρακτική Φιλοσοφία» Πρακτική Φιλοσοφία [. Και ριχνόμαστε σ’ εκείνους τους τρόπους της ψυχαγωγίας και ελπίζομε ότι θα μας βοηθήσουν να ξεφύγομε .Αυτός μας έχει γίνει ανυπόφορος και. Κάθε ευκαιρία φυγής είναι τότε ευπρόσδεκτη. ΚΕΙΜΕΝΟ: Ε. Εκείνο που μας τρομάζει περισσότερο είναι η ερημιά της ψυχής.. μας πιάνει τρόμος.η απελεύθερωση ήταν ψεύδος.. για να κρατείς υψηλά την εσωτερική σου θερμοκρασία και να απολαβαίνεις την ακμή του σώματος και τη χαρά της ψυχής. Δεν νομίζω ότι χρειάζονται αποδείξεις για να βεβαιωθεί κανείς ότι άλλο πράγμα είναι να ρίχνεσαι στο ξεφάντωμα από αμηχανία και άγχος. ακόμη κι αν υπονομεύει την υγεία ή μας ντροπιάζει. ζοφερή και αρρωστημένη. η ψυχαγωγία είναι απόπειρα φυγής. τις ικανότητες.Διαγώνισμα 12ο Α. Στην πρώτη περίπτωση. Στη δεύτερη. επιθυμία απόδρασης από τον κλοιό μιας ζωής που μόνο πληγές μας δίνει και απογοητεύσεις ή που μας έγινε αφόρητη από το αθεράπευτο κενό της. όχι απόδραση. Ολοφάνερα από τον «εαυτό μας».Π.[. με μιαν εξαντλητική ηδονή (ας φέρνει και την αποκτήνωση) .] Αντίθετα προς τη νόθη η γνήσια ψυχαγωγία ως ανάγκη γεννιέται από τη δύναμη και τη χαρά της ζωής. με μια διέγερση (ας είναι και αλλοτρίωση του προσώπου μας). τραγική αυταπάτη.. άξια επιβράβευση εκείνων που ευδοκιμούν στο σκληρό αγώνα της ζωής με την περίσκεψη.από τι. το τάλαντό τους — και για τούτο προσφέρει ό. και εκείνο που προσφέρει είναι να συντηρεί και να ανανεώνει τη δύναμη και τη χαρά της ζωής. Εάν βρίσκεσαι σε συμφωνία με τον εαυτό σου (τις διαθέσεις.τι υπόσχεται: δύναμη και χαρά μεγαλύτερη. όπως είπαμε.με κάτι τέλος πάντων που έστω και προσωρινά θα δώσει άλλη τροπή στη ζωή μας. τα όνειρά σου)· εάν με τους συνανθρώπους ζεις αρμονικά προσπαθώντας με καλή προαίρεση να γεφυρώνεις τα χάσματα και ν’ αποφεύγεις την τριβή στις σχέσεις σου μαζί τους· εάν εργάζεσαι έντιμα και δημιουργικά και είσαι ικανοποιημένος από την αναγνώριση των αποδόσεων σου ·εάν στην αισθηματική σου ζωή αξιώθηκες να γνωρίσεις την τρυφερότητα και τη στοργή· εάν προπάντων έχεις πεισθεί ότι ο δρόμος του βίου δεν είναι ποτέ ομαλός και γίνεται . το εσωτερικό άδειασμα. το θάρρος. Πίσω λοιπόν από τη νόθη ψυχαγωγία υπάρχει πανικός και μωρία· όταν μαυρίσει από την απελπισία ή ρημάξει μέσα στην ανία η ψυχή μας. είναι ακτινοβολία και θρίαμβος σωματικής και ψυχικής ευφορίας. επειδή μας πονεί ή μας αηδιάζει η παρουσία του.] Η νόθη ψυχαγωγία είναι απόπειρα φυγής. επιχειρούμε να αποδράσουμε «σκοτώνοντας» το χρόνο που μας πολεμάει ή έχει περιφρονήσει την ψυχή μας. Γιατί σε λίγο ξαναγυρίζομε στην αρένα βαρύτερα πληγωμένοι βρισκόμαστε και πάλι στο πηγάδι μας με μεγαλύτερο άγχος . Αυτήν ακριβώς που φθείρει και αφανίζει η νόθη.

. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: 1) Ποιες είναι οι προϋποθέσεις και ποια τα κριτήρια για να χαρακτηρίσετε την ψυχαγωγία νόθη ή γνήσια σύμφωνα με το κείμενο.. 2) α) Να αντικατασταθούν οι παρακάτω λέξεις με τις συνώνυμές τους: απόπειρα.βατός μόνο από κείνους που μπορούν να δέχονται τις αποτυχίες με χαμόγελο και τους πόνους με εγκαρτέρηση — τότε θα είσαι πάντα δυνατός και χαρούμενος. ούτε αηδιασμένος από τον εαυτό σου θα βγαίνεις από τους τόπους των διασκεδάσεων . ίσον χαρά. Ποιες είναι οι διαστάσεις του. η αποστροφή και η μεταμέλεια. Γ.κάματος. ανία.24 - . ΕΚΘΕΣΗ: Σήμερα όλο και περισσότερο οι άνθρωποι παραπονούνται για την έλλειψη ελεύθερου χρόνου. 1) Να αποδοθεί η περίληψη του κειμένου (μέχρι 100 λέξεις). β) Να βρείτε τα αντώνυμα των παρακάτω λέξεων: ανυπόφορος. ψυχική αφορία ίσον αδυναμία.ακμή 3) Να χρησιμοποιήσετε την λέξη ακτινοβολία μέσα σε δύο προτάσεις. Η θέση της νόθης ψυχαγωγίας είναι στο κεφάλαιο της δεύτερης ταυτότητας· της γνήσιας. (μέχρι 300 λέξεις) .με την πικρή γεύση που δίνει ο ανώφελος κάματος. ευφορία ψυχική ίσον δύναμη. οι ενέργειες ή οι απασχολήσεις με τις οποίες πρέπει να γεμίζει κανείς τον ελεύθερο χρόνο του. Πιστεύετε ότι το πρόβλημα είναι υπαρκτό. και αυτή τη δύναμη και τη χαρά σου θα την ξαναβρίσκεις πολλαπλάσια όταν θα διαθέτεις τον ελεύθερο χρόνο σου σε σύστοιχους προς το ψυχικό κλίμα και το πνευματικό σου επίπεδο τρόπους ψυχαγωγίας. Ποιες είναι κατά την άποψή σας. Β. Ο Spinosa έχει λαμπρά αποδείξει στα θεωρήματα της δικής του Γεωμετρίας δυο ταυτότητες που επαληθεύονται διαρκώς από την καθημερινή πείρα: Ένταση της ζωής. ίσον θλίψη. ευπρόσδεκτη. 4) Να βρεθούν τα δομικά στοιχεία της πρώτης παραγράφου. 5) Να ελέγξετε την ορθότητα ή μη των παρακάτω προτάσεων: Ο συγγραφέας θεωρεί ότι: α) η κάθε μορφή ψυχαγωγίας είναι προσπάθεια να ξεφύγουμε από τον εχθρό-εαυτό μας β) όταν είσαι σε αρμονία με τον εαυτό σου διαθέτεις τον ελεύθερο χρόνο σου σε μορφές ψυχαγωγίας σύστοιχες με το πνευματικό σου επίπεδο. εγκαρτέρηση.. στο κεφάλαιο της πρώτης . στην μια με την δηλωτική της σημασία και στην άλλη με την συνυποδηλωτική της. Ούτε καταπονημένος και ταπεινωμένος. περίσσεια . Χαλάρωση της ζωής.

β) Ποιες συνέπειες στη ζωή του ατόμου προκύπτουν από τη χρήση και την εξάρτηση από τα ναρκωτικά. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: 1) Να χωρίσετε το κείμενο σε παραγράφους. συνεχώς ψάχνοντας το δρόμο της πραγμάτωσης τους και η συνείδηση του είναι παγιδευμένη από τα δικά του ιδεώδη και από τα «πρέπει» των άλλων. Παράλληλα ο σύγχρονος νέος συχνάζει σ’ ένα περιβάλλον. τα σχήματα της θλίψης έχουν εκδιωχθεί το άγχος και η ανησυχία είναι ανύπαρκτα. Σύντομα όμως. ΕΚΘΕΣΗ: Με αφορμή το κείμενο να γράψετε τις απόψεις σας: α) Ποιοι λόγοι οδηγούν τους νέους στη χρήση των ναρκωτικών. που πηγάζουν μέσα από την ίδια την κοινωνία. Η πώρωση της συνείδησης.25 - . να γράψετε τον πλαγιότιτλο της κάθε μιας. η αμείλικτη πραγματικότητα επανέρχεται. κι όχι με την αίσθηση της πραγματικότητας. διαμαρτυρηθεί Γ. Υποθέστε ότι κάνετε μια ομιλία σε τοπικό ραδιοφωνικό σταθμό. ενάντια στα ιδανικά μας. τα όνειρά του αιωρούνται. του οποίου οι πεποιθήσεις απέχουν πολύ από τις δικές του. 3) Να γράψετε συνώνυμα των λέξεων: ψευδαίσθηση.» 1) Να γράψετε περίληψη σε έκταση 70 λέξεων. η απονέκρωση των συναισθημάτων. «Κι έτσι ο νέος ζει με την ψευδαίσθηση και με την παραίσθηση που του προκαλεί το ναρκωτικό. Β. ( 2 παράγραφοι) . Ο κόσμος των ναρκωτικών φαίνεται ωραίος. και χιλιάδες νέοι πέφτουν θύματα κάθε μέρα.Διαγώνισμα 13ο Α. 2) Ποια θεωρεί ο ίδιος ο συγγραφέας αιτία της πτώσης των νέων στα ναρκωτικά Γράψτε τη φράση όπως ακριβώς την αναφέρει ο συγγραφέας και δικαιολογείστε σε ποιον αναφέρεται. Οι ιδέες και οι επιδιώξεις του δεν βρίσκουν ανταπόκριση. Η παγίδα είναι καλοστημένη από τους φορείς αποπροσανατολισμού της νεολαίας. υποδούλωση. στον ψυχικό και βιολογικό θάνατο. Ζητά τρόπους να επαναστατήσει για να διαμαρτυρηθεί. Οι ελπίδες ξαναγίνονται αμυδρές και μένει η ανάγκη. καλοστημένη. Στράφηκε ενάντια στον εαυτό μας. ΚΕΙΜΕΝΟ: Α Ελευθεριάδης. ο εξευτελισμός της αξιοπρέπειας και πάνω απ’ όλα η πιεστική και διαρκώς ανανεωμένη ανάγκη που οδηγεί τελικά στην υποδούλωση. αμυδρές. Η «επανάσταση» απέτυχε προτού καν ξεκινήσει.

Πέρα από την απλή επικοινωνία. μας οδηγεί ταχύτερα και ασφαλέστερα στη ζητούμενη λύση. όταν συζητούμε ένα συγκεκριμένο θέμα με άλλους συνομιλητές. «Ο διάλογος είναι μια κυκλική κίνηση του λόγου γύρω από την αξία της ζωής και τα χρέη της». τελικές. αναμφισβήτητο για την αποτελεσματικότητά του μέσο που μας βοηθά να την προσεγγίσουμε. Ο προβληματισμός μας ανανεώνεται και οι απορίες στοιβάζονται αλλεπάλληλες στην καλοπροαίρετη διάθεση. όμως. αν δεν υπάρχει εμπάθεια. Παρ’ όλες. Με τον αντίλογο ο νους προωθείται προς νέα ευρήματα. ανάμεσα στον αντικειμενικό κόσμο και την ανθρώπινη συνείδηση. δογματικές πεποιθήσεις. επισημαίνοντας τις δυσχέρειες. παραπληροφόρηση. βγάζοντας τον άνθρωπο από την απομόνωση. ο διάλογος έδωσε και μας δίνει τη δυνατότητα να συζητήσουμε τα προβλήματά μας. όπου μόνοι μας θα φτάναμε πολύ αργά ή δε θα φτάναμε ποτέ. κρατούν την αλήθεια στο σκοτάδι. να ερμηνεύσουμε τους νόμους της ζωής.408-409. Με λίγα λόγια. της αλήθειας δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. είτε διασκελίζοντας τα εμπόδια που του αντιστέκονται. Υπήρξε αυθόρμητη εκδήλωση απελευθέρωσης και μέσο αναγκαίο για την κοινωνική ζωή. παρ’ όλες τις φιλότιμες και αξιόλογες προσπάθειες της σκέψης. και στις καθημερινές μας συναναστροφές. να γνωρίζει αυτό που κάθε φορά κρύβεται. είτε διευρύνοντας τις έννοιές . Ανοίγει περισσότερο και φωτίζει το δρόμο της έρευνας και. αλλά και αδυναμίες του ανθρώπου να δεχτεί ότι δεν τον συμφέρει και να κατανοήσει ότι ξεφεύγει από την πνευματική του εμβέλεια.26 - . να ξεδιαλύνει το μυστήριο. απομακρυσμένο. ωστόσο. τις δυσκολίες. έχουμε την ευχέρεια να δοκιμάσουμε τις απόψεις μας. υπάρχει ένα ισχυρό. παρά μόνο προσωρινές αναπαύσεις. αλλά περίπλοκα και ανώμαλα. να περιγράψουμε και να νιώσουμε με το συνάνθρωπό μας το περιεχόμενο και τις αξίες της. σκοπιμότητες. που λανθάνει. ανάμεσα στο «νοειν» και το «είναι». σαν τις ψευδαισθήσεις της ερήμου». ημιμάθεια και άγνοια. τις ερμηνείες μας.Διαγώνισμα 14ο Α. όμως. Η εύρεση. αλλά και επινοεί μεθόδους που τον φέρνουν πιο κοντά στο στόχο του. παραποίηση από διάφορα συστήματα θεώρησης της ζωής. μικρά διαλείμματα σε πορεία που προχωρεί όχι ίσια και ομαλά. Εξαιτίας της επιθυμίας του αυτής ερευνά διαρκώς. παρεμβάλλονται εμπόδια και δυσκολίες που δυσχεραίνουν την κατάκτησή της. Είναι ο διάλογος. στερεοτυπικές αντιλήψεις. όσο πλησιάζουμε. «Ο διάλογος μας βοηθά να προσεγγίσουμε την αλήθεια» Από ανάγκη ή από περιέργεια ο άνθρωπος θέλει να εξερευνά το άγνωστο. «Για το εν εγρήγορση πνεύμα δεν υπάρχουν λύσεις ανέκκλητες. καταφάσεις και αρνήσεις. παραδοχές και απορρίψεις προς ένα ιδεατό τέρμα. η «δια λόγου» ανταλλαγή γνώσεων. Εκτός από το χώρο της επιστήμης. να τις επαληθεύσουμε ή να τις αντικαταστήσουμε με άλλες πιθανότερες ή πληρέστερες. Μολονότι η αλήθεια είναι τελικός στόχος της νόησης. Είναι η πληρέστερη μορφή επικοινωνίας που έδωσε την πρώτη ουσιαστική ώθηση στη ζωή . ΚΕΙΜΕΝΟ: Από το βιβλίο του Σπ. Κούτρα «Πειστικός Λόγος» σελ. την αληθινή δηλαδή γνώση. θέλει να μαθαίνει την αλήθεια. αντιλήψεων και συναισθημάτων. Προκαταλήψεις. υποκειμενικές κρίσεις. Η συζήτηση. αδιαλλαξία και δογματισμός γίνεται ομαδική αναζήτηση. με θέσεις και αντιθέσεις.

1) Να γράψετε την περίληψη του κειμένου. σε ένα άρθρο που θα δημοσιευτεί στην εφημερίδα του σχολείου σας.του. ερμηνεύουμε 4) Να γράψετε τις διαρθρωτικές λέξεις του κειμένου που βοηθούν στην ομαλή μετάβαση από τη μία παράγραφο στην άλλη καθώς και τη νοηματική σχέση που εκφράζουν. 3) Να γράψετε ένα συνώνυμο για την κάθε λέξη από τις παρακάτω: επινοεί. Να αναλύσετε τις προϋποθέσεις και να δείξετε πώς οδηγούν σε εποικοδομητικό διάλογο. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: 1) Να γράψετε έναν πλαγιότιτλο για κάθε παράγραφο του κειμένου. δυσχεραίνουν. (400 περίπου λέξεις) . συμπεριφορά συνομιλητή). «Ο διάλογος είναι μια κυκλική κίνηση του λόγου γύρω από την αξία της ζωής και τα χρέη της».(100 περίπου λέξεις) Β. 2) Να αναπτύξετε το νόημα της παρακάτω περιόδου του κειμένου σε μια παράγραφο 40-50 λέξεων. λειτουργία δημοκρατικών θεσμών) όσο και ατομικές (προσωπικότητα. ΕΚΘΕΣΗ: Για να είναι ο διάλογος γόνιμος και εποικοδομητικός απαιτούνται προϋποθέσεις αντικειμενικές (ελευθερία λόγου.27 - . πληρέστερη. για να συμπεριλάβει τα στοιχεία που έχουν μείνει έξω από την περίμετρο των σχηματισμών του. αναγκαίο. δημοκρατικό κλίμα. Γ.

που προωθούνται από κάποια τραγούδια μιας νέας αργκό. το τραγούδι πρέπει να ενώνει αλλά όχι να ισοπεδώνει ή να ομοιοποιεί και να περνά στο χώρο της νεολαίας κάποια ύποπτα μηνύματα και κάποιους ύποπτους τρόπους ζωής. συχνά. χρησιμοποιώντας τις τεχνικές του marketing. χρειάζονται ένα νεανικό τρόπο ψυχαγωγίας. Απ' όλα αυτά διαπιστώνουμε ότι ο σύγχρονος τρόπος ψυχαγωγίας δεν εξαρτάται. Απλά τους . Βέβαια. Η ψυχαγωγία από αγωγή της ψυχής γίνεται αγωγή προς κατανάλωση. Η λεγόμενη «βιομηχανία του ελεύθερου χρόνου». Εφόσον οι νέοι είναι το τραγούδι τους. Σήμερα το τραγούδι προωθείται από κάποιες πολυεθνικές εταιρείες. Ψυχαγωγία δε σημαίνει οποιαδήποτε κάλυψη του ελεύθερου χρόνου με ασχολίες που διαμορφώνουν ένα χαμηλό ήθος και μια ατελή ή ευτελή προσωπικότητα. Από τις ψυχαγωγικές εκδηλώσεις τους λείπει ο αυτοσχεδιασμός. Άλλωστε. αναγκάζονται να τα αποδεχθούν δέχονται «να χάσουν το πρόσωπο τους. Σήμερα το μο. η γνησιότητα. αφού πρωταρχικά μέσω αυτής αποσκοπείται η εξασφάλιση του κέρδους. όσον αφορά τον τρόπο ψυχαγωγίας. η διάπλαση που οδηγεί στη βαθμιαία προαγωγή του ατόμου. Αυτό εξηγεί το γιατί το λεξιλόγιο της ελληνικής νεολαίας βρίθει από ξενικά στοιχεία ή από λέξεις δήθεν λαϊκές. που δεν είναι τίποτα άλλο παρά εμβόλιο ανοησίας στη σκέψη και στη γλώσσα των νέων παιδιών. Σήμερα. για να μην απομονωθούν από τους συνομιλητές τους. πραγματικός στόχος της ψυχαγωγίας είναι η αγωγή της ψυχής. τον ωθούν σε μια παθητική στάση ζωής. με αναπτυγμένη κρίση. ΚΕΙΜΕΝΟ: «Η ψυχαγωγία των νέων». που θα τον προτρέψουν να εκφραστεί μ' ένα δικό του δυναμισμό και δημιουργικό τρόπο ψυχαγωγίας.Διαγώνισμα 15ο Α.28 - . μέσα στο γενικότερο πλαίσιο μιας καταναλωτικής κοινωνίας ακόμη και η διασκέδαση έγινε καταναλωτικό προϊόν που αγοράζεται και πουλιέται. για να μπορούν να αισθάνονται νέοι. Οι νέοι. από τη θέληση των ίδιων των νέων. βούληση κι ευαισθησία.ντέρνο τραγούδι διαμορφώνει όχι μόνο τη γλώσσα αλλά και τη σκέψη των νέων. Οι διάφορες μορφές ψυχαγωγίας. Σ. όμως. σε πανομοιότυπες μορφές διασκέδασης που τον διδάσκουν απάθεια και αδιαφορία. διασκέδαση δεν ικανοποιεί τις βαθύτερες ανάγκες των νέων.. Η ετεροκατευθυνόμενη. επιβάλλει στους νέους ορισμένα στερεότυπα συμπεριφοράς. Αντίθετα. που να τονώνει το δυναμισμό τους και να ενισχύει τη φρεσκάδα τους. κυριεύεται από μια παθητικότητα. που καθορίζουν έναν τρόπο ψυχαγώγησης για όλη τη νεολαία της γης. από το μεγάλο ποσοστό. για να μοιάσουν με τους άλλους». Ακόμη και κάποιες υστερικές εκδηλώσεις είναι μέσα στο πρόγραμμα· ένα είδος «ψυχαγωγικού χάπενινγκ». Γι' αυτό άλλωστε αντιμετωπίζει τους νέους σαν οικονομικά μεγέθη κι όχι ως αυτόνομες προσωπικότητες. που εκφράζει τον πρόσφατο μουσικό μας λαϊκισμό. κάποιων αντικοινωνικών συμπεριφορών και ψυχοφθόρων ιδεολογιών. δεν λειτουργούν ως ερεθίσματα. όπως ο χορός και το τραγούδι. Συχνά το τραγούδι γίνεται ένας άμεσος ή έμμεσος τρόπος προβολής των ναρκωτικών. Καργάκος Η ψυχαγωγία των νέων Οι νέοι. ο αυθορμητισμός. Κάτω από αυτές τις συνθήκες ο νέος..

για να διαμορφώσουν ένα παγκόσμιο πρότυπο ψυχαγωγίας. 2) Να αναπτύξετε σε μία παράγραφο 80-100 λέξεων με την τεχνική της αιτιολόγησης την παρακάτω θεματική πρόταση: «Η ψυχαγωγία από αγωγή της ψυχής γίνεται αγωγή προς κατανάλωση» 3) Να επισημάνετε τα δομικά στοιχεία της τρίτης παραγράφου: «Από τις ψυχαγωγικές εκδηλώσεις … αγωγή προς κατανάλωση» και να δώσετε έναν πλαγιότιτλο. 1) Να συνθέσετε την περίληψη του κειμένου ( 100-120 λέξεις) Β. να συμβάλλει η πολιτεία στην ορθή αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου των νέων. κυριεύεται. κατά τη γνώμη σας.μεταβάλλει σε άκριτους δέκτες απολαύσεων. Υποθέστε πως το κείμενο σας θα αποτελέσει την εισήγησή σας σε συζήτηση που θα διεξαχθεί σε συνάντηση των μαθητών των σχολείων της περιοχής σας με τους τοπικούς φορείς της πολιτείας. Σήμερα το τραγούδι εκφράζει κατά κάποιον τρόπο την ιδεολογία των νέων. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ: 1) Βρείτε μέσα από το κείμενο πέντε συνυποδηλωτικές φράσεις.29 - . ρέπουν προς ένα ενιαίο τρόπο διασκέδασης. βούληση Γ. σύμφωνα με τα δικά τους συμφέροντα. από αυτό επωφελούνται οι πολυεθνικές δισκογραφικές εταιρίες. που θα έδιναν τις δυνατότητες στους νέους να βρουν και μέσα ψυχαγωγίας στη δική τους κουλτούρα. ΕΚΘΕΣΗ: Πώς μπορεί. Δεν υποβοηθούνται σήμερα οι προσπάθειες. Μέσα από αυτή την «ιδεολογία» επιχειρείται η από-εθνικοποίηση των λαών και η αποκοπή της νεολαίας από την εθνική της κουλτούρα. ερεθίσματα. παθητικότητα. (300-350 λέξεις) . 4) Να γράψετε από ένα συνώνυμο για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις: αυτόνομες. Όμως. Κι επειδή οι νέοι όλου του κόσμου αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα. Μέσω της ελεγχόμενης ψυχαγωγίας περνούν και οι νέοι τρόποι εξάρτησης.