ICT-Architectuur in beeld

In de wereld van de informatiearchitectuur worden vaak paral-
lellen getrokken met de bouwwereld. Naar ons idee gaat deze
vergelijking wel en niet op.
De vergelijking gaat wel op als het gaat over de rol van de archi-
tect tussen de opdrachtgever en de aannemer, over het combi-
neren van creativiteit met technisch-inhoudelijke kennis en het
laveren tussen verschillende belangengroepen.
De vergelijking gaat niet op als het gaat over het resultaat. In
de bouw is dit heel concreet en in de ICT blijft het virtueel en
abstract. Sterker nog: het is nog maar de vraag of de ontworpen
architectuur ooit volledig gerealiseerd zal worden. De vergelij-
king gaat ook niet op als het gaat over de volwassenheid van het
vakgebied. We zijn als informatiearchitecten pas net begonnen…
Dit noopt tot enige bescheidenheid en dat hebben we in dit boek
willen illustreren door in de paginaverwijzing te refereren aan de
lange historie in de bouw.
Dit boek, vol voorbeelden uit de praktijk, is vooral gemaakt
voor managers die direct of indirect met informatievoorziening
te maken hebben en zich enigszins ongemakkelijk voelen bij de
organisatie ervan of zich juist afvragen hoe ze in de toekomst met
de informatievoorziening om zullen gaan.
Architectuur heeft niet één doel, maar kan afhankelijk van de
vraag diverse doelen dienen. De situatie van elke klant is uniek,
maar we hebben toch geprobeerd de vragen die in de markt spelen
in categorieën in te delen. Deze categorieën geven houvast bij het
doornemen van het boek en bieden bovendien een richting voor
de wijze van aanpak.
Dit boek bevat concrete praktijkvoorbeelden, waarin beschreven
wordt hoe we te werk zijn gegaan. Ook geven we per praktijk-
voorbeeld aan wat het opstellen van een architectuur gebracht
heeft.
Dit boek is niet te koop! We denken namelijk dat het enige
toelichting vraagt en daarom hebben we een aantal exemplaren
beschikbaar gesteld aan mensen van wie wij weten dat ze het
boek kunnen toelichten.
Bas Kruiswijk
Ruben van Wendel de Joode
Maarten Kuiper
Albert van Duijn
Rob Poels
Michiel Wittkampf
Ronald de Vries
Marc van Leeuwen
2 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Wie zijn wij? 6
Het belang van architectuur 8
Onderwijs
Eilanden van automatisering 12
Organisatie Hogeschool
Case Fusie op fusie
Logistiek als aandrijfas 14
Organisatie Regionaal opleidingscentrum
Case Onderwijslogistiek als centraal thema bij
invoering van competentiegericht onderwijs
De student staat centraal 16
Organisatie Grote hogeschool/onderwijsinstelling
Case Vervanging en integratie van bedrijfssystemen
Vanuit architectuur naar beweging 18
Organisatie Middelgrote hogeschool
Case Architectuur voor een verbeterprogramma
Inhoud
Overheid
Van autonome diensten naar integrale dienstverlening 24
Organisatie Grote gemeente
Case Eén loket voor de burger
Een nieuwe informatiearchitectuur 26
Organisatie Middelgrote gemeente
Case Een visie op informatievoorziening
Nieuwe processen en principes in een
informatiearchitectuur 28
Organisatie Dienst stadstoezicht
Case Toekomst betaald parkeren
Risico van inconsistentie in kerngegevens 30
Organisatie Stadsontwikkelingsbedrijf
Case Ondernemen met ICT
Eigen weg binnen de uitgestippelde hoofdroute 32
Organisatie Waterschap
Case Ontwikkeling van een informatiearchitectuur
als onderdeel van een breed organisatieontwikkelingsproject
12 14
16
18 24 28 30 32
26 34
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 3
Semioverheid
Huis op orde 34
Organisatie Infrastructuurbeheerder
Case Mapping van applicaties op de businessarchitectuur
Het zorgstelsel vertaald 36
Organisatie Medisch centrum
Case Inzicht in de samenhang van processen
Een portaal voor interne en externe gebruikers 38
Organisatie Infrastructuurbeheerder
Case Toekomstvisie op de informatievoorziening
De afstand tussen wens en werkelijkheid 40
Organisatie Infrastructuurbeheerder
Case Mapping van applicaties op het streefbeeld
Routes in dienstverlening 42
Organisatie Zelfstandig bestuursorgaan in het veld van werk en inkomen
Case Inzicht in consequenties van het gewijzigde bedrijfsproces
Vier portalen en een servicebus 44
Organisatie Zelfstandig bestuursorgaan in het veld van werk en inkomen
Case Geïntegreerde informatievoorziening op maat
De kluwen ontward 46
Organisatie Zelfstandig bestuursorgaan in het veld van werk en inkomen
Case Inzicht in applicaties en koppelingen
36
40
42 38 44
46
48 50
52
4 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Financiële dienstverlening
Een ‘foto’ maken en daar verbeteracties aan ontlenen 48
Organisatie Verzekeraar
Case Minder risico´s en betere performance
Samenwerken in een (zorg)netwerk 50
Organisatie Zorgverzekeraar
Case Fundamentele vernieuwing van de informatievoorziening
Gebruikmaken van generieke componenten 52
Organisatie Zorgverzekeraar
Case Fundamentele vernieuwing informatievoorziening
Het complexe verzekeringsproces teruggebracht
tot de kern 54
Organisatie Verzekeraar
Case Van product- naar klantgerichte processen
Solide basis voor bankieren 56
Organisatie Bank
Case In kaart brengen van de inpassing van een nieuw
systeem voor bankieren
ECO-Architectuur 58
Organisatie Verzekeraar
Case Hoe helpt de architectuur in een dynamische netwerk-
omgeving?
Verschillende views 60
Organisatie Verzekeraar
Case Doe-het-maar-zelfarchitectuur
54 56 58 64
60 66
62 68
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 5
Bedrijfsleven
Fundamentele herbezinning op informatievoorziening 62
Organisatie Farmaceutisch R&D-bedrijf
Case Uitbreiding van het activiteitenpalet
Migratie naar de gewenste situatie 64
Organisatie Farmaceutisch R&D-bedrijf
Case Uitbreiding van het activiteitenpalet
P&O-systemen vooral administratief gericht en
kwalitatief onvoldoende 66
Organisatie Afdeling HRM van een multinational
Case Ondersteuning van het primaire proces
e-HRM 68
Organisatie Afdeling HRM van multinational
Case Invulling van het e-HRM-beleid
Met 47 systemen een HRM-afdeling ondersteunen 70
Organisatie Afdeling HRM van een multinational
Case Mismatch tussen nu en het wenkend perspectief
ERP, tenzij...! 72
Organisatie Afdeling HRM van een multinational
Case Migratie naar de gewenste situatie
(Virtueel) samenwerken in projecten 74
Organisatie Ingenieursbureau
Case Samenwerken in een kennisintensieve omgeving
Voortbouwen op een stevig fundament 76
Organisatie Ingenieursbureau
Case Vanuit een backoffice die op orde is doorstarten
naar een open kennisorganisatie
Dynamiek op de educatieve markt 78
Organisatie Educatieve uitgeverij
Case De markt van schoolboeken is volop in beweging:
wat zijn de kansen en bedreigingen van ICT?
Van papieren naar multimediale
content 80
Organisatie Educatieve uitgeverij
Case Hoe gaat de ICT ons helpen in de transitie van papie-
ren naar multimediale content?
Duidelijkheid na dubbele verandering 82
Organisatie Reïntegratiebedrijf
Case Inzicht in de onderlinge samenhang van applicaties
72 78
74
80
70 76 82
6 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Wie zijn wij?
Albert van Duijn
Nieuwe ontwikkelingen in de ICT bieden organisa-
ties niet alleen mogelijkheden om hun interne infor-
matievoorziening op een hoger plan te tillen, maar
ook om gegevens met andere partijen uit te wisselen
en nieuwe diensten of producten aan te bieden. Dit
klinkt mooi, maar veel organisaties hebben syste-
men die hier nog niet voor toegerust zijn. Nieuwe
manieren van werken, met veel verbindingen, zowel
intern tussen afdelingen, als extern tussen organisa-
ties, staan haaks op de wijze waarop oudere syste-
men werden ontwikkeld. Een informatiearchitec-
tuur helpt om nieuwe ontwikkelingen en bestaande
systemen met elkaar in verband te brengen. Ze geeft
een visie op de toekomst en biedt kaders waarin die
visie kan worden gerealiseerd. Hiermee is het een
uitstekend middel voor gebruikers en ICT’ers om
met elkaar in gesprek te komen over hoe ICT een
organisatie verder kan helpen.
Bas Kruiswijk
Architectuur is geen doel op zich maar een middel
om de informatievoorziening in een organisatie zo
vorm te geven, dat ze past bij de ambitie en helpt
bij het maken van verantwoorde keuzes. Hoe meer
systemen worden geïntegreerd, hoe harder dat
nodig is. En als die keuzes gemaakt zijn, kunnen
architectuurrichtlijnen helpen de samenhang en de
kwaliteit te bewaken. Vaak hebben architecten de
neiging voor politieagent te spelen of zich te buiten
te gaan aan omvangrijke architectuurspecificatie.
De werkelijke kracht van architectuur zit hem juist
in het geven van het juiste inzicht en overzicht. Een
aansprekende plaat is daarbij vaak een fantastisch
communicatiemiddel.
Maarten Kuiper
De kansen die ICT biedt om efficiënter te werken
en beter samen te werken zijn groot. Samenwerken
met collega’s, met andere afdelingen en met partner-
organisaties. Maar valkuilen zijn er ook. De omvang
van ICT-projecten neemt toe en daarmee neemt de
bestuurbaarheid ervan af. De belangen zijn boven-
dien groot en het is daarom niet altijd eenvoudig
een gemeenschappelijke visie te ontwikkelen op de
richting die het met de ICT binnen de organisatie
op moet. ICT-architectuur is hét middel om deze
gemeenschappelijke visie op ICT te ontwikkelen en
bespreekbaar te maken. Bij het ontwikkelen van een
ICT-architectuur is het proces minstens zo belang-
rijk als het eindresultaat. Dat is een proces met aan-
dacht voor belangen, context, kansen en knelpunten,
een proces van denken en doen.
Ruben van Wendel de Joode
Een goede architectuur is ook een samenvatting.
Bij het maken van een architectuur wordt een
organisatie gedwongen keuzes te maken: wat is wel
belangrijk en wat niet. Een goede architectuur brengt
daarmee de van nature complexe organisatie terug
tot haar essentie. Vanuit die essentie zijn managers
en professionals beter in staat keuzes te maken.
Deze keuzes kunnen betrekking hebben op ICT,
maar dat hoeft niet. Een architectuur kan ook een
leidraad bieden bij het (her)inrichten van processen,
het opzetten van nieuwe structuren en het aangaan
van nieuwe samenwerkingsverbanden.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 7
Marc van Leeuwen
Een goede architectuur leeft bij alle betrokkenen: bij
managers, bouwers, beheerders, gebruikers, etc.
Iedereen gebruikt de architectuur als metafoor om
zijn verhaal over de toekomst van de ICT te vertel-
len. Versnippering leidt tot middelmaat en architec-
tuur helpt dit proces te doorbreken: ze zorgt ervoor
dat de betrokkenen elkaars belangen beter leren
begrijpen. Vanuit dit gemeenschappelijke begrip
kunnen in de ICT fundamentele verbeterslagen wor-
den gemaakt, die de organisatie echt verder helpen.
Daarbij is het belangrijk niet de ICT-oplossing als
uitgangspunt te nemen, maar het probleem dat de
business ervaart.
Rob Poels
Het ontwikkelen van een architectuur draagt in
belangrijke mate bij tot verbetering van de align-
ment tussen business en ICT. De business moet de
architectuur kunnen begrijpen en moet voldoende
handvatten bieden voor concrete invulling door de
ICT. Bij het ontwikkelen van een architectuur is
het proces minstens zo belangrijk als het resultaat.
Draagvlak is een noodzakelijke voorwaarde voor een
succesvolle implementatie van de gewenste archi-
tectuur.
Michiel Wittkampf
Informatie- en communicatietechnologie is voor
veel organisaties elementair. ICT voert belangrijke
delen van het primaire proces uit, is het gezicht naar
de klant/burger en/of maakt een nieuw business-mo-
del mogelijk. Toch heeft niet elke organisatie scherp
voor ogen welke bijdrage ICT levert en hoe ze deze
het beste kan inzetten voor het realiseren van de
doelstellingen van de organisatie. Nadenken over de
inrichting en ontwikkeling van een organisatie als
geheel wordt alom als waardevol beschouwd. Finan-
ciën, organisatiestructuur, human-talentbeleid en
andere onderwerpen krijgen terecht gestructureerd
aandacht op elk niveau in de organisatie. ICT-
architecten hebben dezelfde gestructureerde aan-
dacht voor ICT. Architectuur draagt bij tot een
gerichte ontwikkeling van ICT in samenhang met
de doelen en behoeften van de organisatie.
Ronald de Vries
ICT is gegroeid tot een asset waarmee organisaties
concurrentievoordeel behalen en waarde toevoegen
aan de bedrijfsprocessen. De verwachtingen zijn
hooggespannen: ICT als een soort haarlemmerolie
waarmee strategische doelen te realiseren zijn.
De technologie wordt elk jaar beter en veel is moge-
lijk. Maar hoe zorgen we ervoor dat we geen oplos-
singen kiezen die de beheerkosten fors verhogen?
Of nieuwe keuzes doen die niet optimaal gebruik
maken van gedane investeringen in het verleden?
Nemen we niet te veel risico? Is het haalbaar?
Dit zijn vragen die menig CIO of ICT-manager tegen
komt bij het definiëren van een business case.
Het opstellen van een informatiearchitectuur helpt
om nieuwe ontwikkelingen en bestaande systemen
met elkaar in relatie te brengen. Architectuur is een
goed communicatiemiddel voor het opstellen van
een visie en het maken van keuzes.
8 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Vaak gedreven door de ambities van de business worden steeds meer ge-
gevens en informatie met behulp van computers (ICT) uitgewisseld en is
het beheer van de systemen steeds complexer geworden. Systemen zijn
op elkaar ‘gestapeld’ of aan elkaar ‘geknoopt’; de meeste managers zijn
het overzicht kwijtgeraakt. Het enige houvast dat ze hebben, zijn de getal-
len in de budgetronde die erop wijzen dat ICT alleen maar duurder wordt.
Daarnaast lijkt ICT steeds vaker het realiseren van veranderingen in de
weg te staan. Wat te doen om deze neerwaartse spiraal te doorbreken?
Het belang van architectuur
Om deze neerwaartse spiraal te doorbreken moet het
management een pas op de plaats maken en investe-
ren in de kwaliteit van een architectuur die niet al-
leen rekening houdt met businessontwikkelingen op
langere termijn, maar ook met de (on)mogelijkheden
van de ICT. Een architectuur als verbinding tussen
business en ICT, tussen informatie en systemen, tus-
sen functies en processen. Zodat we de consequenties
van ICT- beslissingen vooraf beter kunnen overzien
en ze niet achteraf moeten bijstellen. En we ook in
gesprek komen over de bijdrage van ICT in plaats van
over de jaarlijks stijgende uitgaven.
Onze ervaring is dat het woord architectuur veel
beelden oproept. Als we bij onze klanten vragen naar
hun architectuur krijgen we de meest uiteenlopende
antwoorden. Wel zijn er een aantal rode lijnen uit de
antwoorden te halen, die naar onze mening ook het
belang van een architectuur aantonen:
- Een architectuur legt verbinding, niet alleen in-
houdelijk maar ook relationeel.
Inhoudelijk legt ze verbinding tussen de ambitie
en het ‘hier en nu’, tussen business en ICT, tussen
behoeften en technologie. Net zo belangrijk als de
inhoudelijke verbinding is de relationele binding
die door architectuur ontstaat tussen business
en ICT, tussen gebruikers en leveranciers, tussen
architecten en ...
- Een architectuur biedt overzicht: van de processen,
de systemen, de gegevensverzamelingen. Door dit
overzicht zijn we beter in staat de consequenties
van keuzes te overzien. Wat betekent het als…?
- Een architectuur is een leidraad: voor de inrichting
van de organisatie, voor systemen, informatie, etc.
Ze is leidend bij het nemen van beslissingen.
Bij architectuur denken we al snel aan ICT en tech-
niek. Businessmanagers maken bij architectuur een
omtrekkende beweging. Dat is helemaal niet nodig.
Een architectuur heb je ook nodig voor het inrichten
van bijvoorbeeld de bedrijfsvoering. Alleen we noe-
men het dan vaak anders: businessmodel of proces-
ontwerp.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 9
We wagen ons niet aan een definitie omdat dit een
praktijkboek is en we nu juist aan de hand van prak-
tijkvoorbeelden invulling willen geven aan het begrip
architectuur.
Volgens ons is iedere ICT-architectuur - hoe inzich-
telijk ook - waardeloos zolang er geen verbinding is
met de business. Vanuit dit standpunt zijn we ge-
komen tot een ‘ICT-schelp’. Het hart van deze schelp
wordt gevormd door de businessarchitectuur. Daarin
worden de processen in een organisatie afgebakend
die gevoed moeten worden door informatie. Of het
nu gaat om het verzenden van een factuur voor een
nieuw abonnement of het opstellen van de jaarreke-
ning, het proces is richtinggevend voor de informatie.
Welke informatie we nodig hebben en hoe we die
organiseren om de business optimaal te bedienen,
geven we weer in een informatiearchitectuur. De
opslag, distributie en verwerking van informatie
ondersteunen we met applicaties die we onderbren-
gen in een applicatiearchitectuur. En ten slotte heb-
ben we de technologie om deze applicaties te bouwen
en te laten werken, de technische architectuur.
Deze vier architectuurtypen moeten een grote on-
derlinge samenhang hebben. Eigenlijk zijn het vier
manieren om naar één architectuur te kijken, die
uiteindelijk tot doel hebben de business in het hart
van de architectuur te ondersteunen met informa-
tievoorziening. Deze samenhang tussen de verschil-
lende architecturen is van wezenlijk belang: hij geeft
de architecten inzicht in de wijze waarop concrete
applicaties (1) en informatievoorziening (2) de be-
drijfsprocessen ondersteunen. En in de wijze waarop
de informatiebehoefte wordt afgedekt door appli-
caties (3) en wordt ondersteund door de technische
infrastructuur.
De waarde van de architectuur laat zich niet al-
leen beoordelen op de inhoud. Dit betekent dat de
verbinding niet alleen tot uiting moet komen in de
architectuur, maar ook in de stappen om tot een
architectuur te komen. Daarbij betrekken wij veel
medewerkers die elkaar niet dagelijks spreken maar
wel afhankelijk van elkaar zijn. In deze gesprekken,
werksessies, conferenties, etc., ontstaat beter inzicht
en meer begrip voor de situatie van de ander.
Daarnaast ontstaat er perspectief voor de toekomst.
Veel architecturen zijn ‘verweesd’ en liggen in de
bekende lade. Door een interactieve aanpak ontstaat
er betrokkenheid en eigenaarschap. Voorwaarde daar-
voor is dat de technische vraagstukken niet centraal
staan, anders haken businessmensen snel af. Het zijn
de businessvragen die in de gesprekken over architec-
tuur centraal staan:
1 Integratievraagstuk
In de loop der jaren hebben we veel systemen ge-
kocht en ontwikkeld. Alles hangt met elkaar samen,
het geheel is daardoor erg duur geworden en aanpas-
sen wordt steeds lastiger. Hoe kunnen we het aantal
applicaties terugdringen en de overgebleven applica-
ties beter integreren?
2 Functioneel vraagstuk
Onze business is sterk uitgebreid. Klanten stellen
nieuwe eisen aan onze dienstverlening en producten.
Kan ik ICT gebruiken om beter bij de behoefte van de
klant aan te sluiten?
3 Toekomstvraagstuk
In de ontwikkeling van onze systemen lopen we ach-
ter de business aan. Het ontbreekt aan een duidelijke
visie waar het met ICT naartoe moet. Hoe ziet onze
informatievoorziening er op de lange termijn uit en
hoe toekomstvast is onze huidige ICT?
4 Migratievraagstuk
Alles lijkt met elkaar samen te hangen, wat de migra-
tie er niet eenvoudiger op maakt. Hoe kan ik vanuit
ICT-perspectief beheersbaar migreren, zonder dat ik
daarbij het risico loop dat de continuïteit van mijn
bedrijfsvoering in gevaar komt?
Architectuur is geen doel op zich. Ze moet antwoord
geven op een van bovenstaande vraagstukken.
Het vraagstuk is dan ook bepalend voor de architec-
tuur. In de bespreking van de architecturen in dit boek
zullen we dan ook nadrukkelijk ingaan op de vraag-
stelling van de klant.
INFORMATIEARC
H
ITE
C
T
U
U
R
A
P
P
L
IC
A
T
IE
A
R
C
H
I T
E
C
T
U
U
R
T
E
C
H
N
I S C H E A R C H I T E C T U U R
B
U
S
I N
E
S
S
A
R
C
H
IT
E
C
T
U
U
R
1 Integratievraagstuk
2 Functioneel vraagstuk
3 Toekomstvraagstuk
4 Migratievraagstuk
De ICT-schelp
10 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
ICT als hefboom voor onderwijsvernieuwing
Het beroepsonderwijs staat voor grote uitdagingen. Na een periode van
krimpende budgetten en schaalvergroting komt de student weer centraal
te staan. Het onderwijs zal beter worden afgestemd op de talenten, am-
bities en ervaringen van de student. De student gaat meer verantwoorde-
lijkheid nemen voor zijn ontwikkeling. Student centraal, competentie-
gericht onderwijs, een leven lang leren - we zien het allemaal steeds
vaker terug in de plannen van het beroepsonderwijs.
Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar de ICT. De huidige systemen
zijn in de loop der tijd gegroeid, zonder dat daar een duidelijke onder-
wijsvisie aan ten grondslag lag. In tijden van fusies zijn ze op één hoop
gegooid; dan komen er veel nieuwe systemen bij, want er wordt maar
zelden afscheid genomen van systemen. Veel bestuurders vinden dat ICT
veel geld kost en ervaren al die technologie als een blok aan het been in
plaats van als een hefboom voor vernieuwing.
Een aantal scholen is met ons de uitdaging aangegaan. Vanuit de ontwik-
kelingen in het onderwijs hebben we een visie ontwikkeld hoe we ICT
kunnen gebruiken als hefboom voor vernieuwing. Deze visie hebben we
vastgelegd in een architectuur voor het onderwijs. Het is een referentie-
architectuur die bestuurders kunnen gebruiken om hun ICT
weer in lijn te brengen met hun onderwijsvisie.
Het is een wenkend perspectief van waaruit concrete plannen kunnen
worden gemaakt voor de vernieuwing van de ICT.
Organiseren van services voor het onderwijs
De kern van de architectuur wordt gevormd door de onderwijslogistiek,
het proces waar de vraag naar onderwijs en het aanbod van services bij
elkaar komen:
- de vraag naar onderwijs komt voort uit de voortgang van (of het
nadenken over) het leren (het primaire onderwijsproces boven in de
architectuur)
- het aanbod wordt gevormd door services die in het onderwijs worden
geboden. Die services stellen middelen beschikbaar aan het onderwijs
en beheren deze middelen (bijvoorbeeld opleiden van docenten,
onderhoud gebouwen, etc.)
- in een logistiek proces worden de juiste middelen, op het juiste mo-
ment en in de juiste vorm klaargezet voor het onderwijs. Dit proces is
kortcyclisch: aan de vraag naar onderwijs moet in korte tijd kunnen
worden voldaan. Daardoor ontstaat een dynamische planning.
Deze drie principes vormen de kern van de architectuur die wij hebben
ontworpen. Daarnaast hebben wij gekozen voor één portaal waarlangs
alle geautoriseerde gebruikers toegang krijgen tot de informatievoor-
ziening.
Praktische waarde van architectuur
Deze opzet heeft een aantal scholen geholpen bij het organiseren van
de ICT: met de referentiearchitectuur kan de bestaande situatie beter
beoordeeld worden. We hebben de systemen in kaart gebracht en
getoetst aan de architectuur. Waar zitten we met witte vlekken en
welke systemen passen wel of niet in de architectuur?

De referentiearchitectuur biedt ook houvast bij het uitwerken van de
onderwijsvisie. De onderwijsvisie geeft de richting aan, terwijl de
architectuur houvast biedt bij de inrichting van de organisatie, proces-
sen en systemen. De referentiearchitectuur is dan het vertrekpunt,
maar wordt aangepast op basis van de onderwijsvisie van de school.
In die zin is de architectuur onderwerp van discussie en niet in beton
gegoten.
Wij hebben drie voorbeelden opgenomen:
- grote hogeschool; de ICT-strategie van de hogeschool hebben we
geconcretiseerd met de referentiearchitectuur. Vervolgens hebben we
de bestaande situatie beoordeeld en een ICT-programma opgesteld
- ROC; de architectuur is hier gebruikt om de onderwijsvisie verder
uit te werken; ze geeft richting aan de verdere ontwikkeling van ICT
- middelgrote hogeschool; de referentiearchitectuur heeft geholpen bij
het afbakenen van de ICT-projecten.
Referentiearchitectuur onderwijs
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 11
Twynstra Gudde
Onderwijslogistiek
Student- Onderwijs-
Referentiearchitectuur onderwijs
Portaal
K
e
t
e
n
p
o
r
t
a
a
l
V
e
r
a
n
t
w
o
o
r
d
i
n
g
s
r
a
p
p
o
r
a
t
g
e
M
a
n
a
g
e
m
e
n
t
p
o
r
t
a
a
l
M
a
n
a
g
e
m
e
n
t
r
a
p
p
o
r
t
a
g
e
Samenwerken
(conferencing, forum, chat)
Identificatie
Authenticatie
Autorisatie
Middleware
Infrastructuur
Zoeken Kantoorautomatisering Mail en agenda
Archivering
documentmanagement
Monitor
Logging
Migratie
12 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Eilanden van automatisering
Organisatie
Hogeschool
Case
Fusie op fusie
Integratie
Functioneel Migratie
Toekomst
De situatie
Een hogeschool is in snel tempo gegroeid doordat
fusie op fusie is gevolgd. Voor specifieke knelpunten
zijn pragmatische oplossingen ontwikkeld, elk met
een eigen technische infrastructuur en nauwelijks
enige samenhang. Het lukt de leiding van de hoge-
school niet grip te krijgen op ICT; men wordt steeds
voor nieuwe verrassingen geplaatst.
De opdracht
Breng de huidige situatie voor niet-technici zo in
kaart, dat ze weten waar ze over beslissen.
De werkwijze
Tijdens interviews hebben we de applicaties geïn-
ventariseerd en daarbij van elke applicatie vastge-
steld wat de functie was, wie de gebruikers waren,
van welke infrastructuur gebruik werd gemaakt, en
wat de onderlinge afhankelijkheid was. Veel applica-
ties bleken stand-alone te draaien. Dit inspireerde
ons ‘eilanden’ te tekenen.
De plaat
Met deze ‘praatplaat’ kon de verschillende bestuur-
ders onder andere duidelijk gemaakt worden dat er
veel handmatige koppelingen waren (weergegeven
als roeibootjes), waardoor de gegevens niet altijd
actueel en correct waren. Ook is te zien dat bepaalde
eilanden, bijvoorbeeld managementinformatie, maar
gekoppeld zijn aan een paar andere eilanden. Ten
slotte is goed te zien waarom bepaalde locaties
(weergegeven als huisjes) niet over de gewenste
informatie kunnen beschikken.
4
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 13
-
14 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Toekomst Organisatie
Regionaal opleidingscentrum
De situatie
In de bestaande situatie worden complete opleidin-
gen veelal in een vaste structuur aangeboden. De
leerlingen zijn ingedeeld in klassen en volgen de
gekozen opleiding gewoon volgens het vastgestelde
programma. Het is bekend, dat leerlingen bij wie
- om wat voor reden dan ook - het onderwijs niet
aansluit bij hun leervoorkeuren, interesse en compe-
tenties, vaak uitvallen.
Met de invoering van competentiegericht onderwijs
wordt beoogd het onderwijs flexibeler in te richten
en zo de uitval te beperken. De leerlingen kiezen
niet meer voor een vastomlijnde opleiding, maar
worden begeleid in hun leerloopbaan, waarbij de
vorm en het einddoel niet bij voorbaat vaststaan.
De opdracht
Ga na welke eisen competentiegericht onderwijs aan
de inrichting van de informatievoorziening stelt. Het
gaat er met name om dat er een raamwerk ontstaat
waarbinnen de vernieuwingen stapsgewijs kunnen
worden ingevoerd.
De werkwijze
De architectuurplaat is ontstaan op basis van de dis-
cussie over de kern van de verandering. De conclusie
van die discussie was dat de onderwijslogistiek een
centrale rol speelt en dus de kern vormt.Dat is ver-
volgens in de visualisatie tot uitdrukking gebracht:
de onderwijslogistiek staat centraal en vormt het
kantelpunt tussen het beheer van de
resources en de ondersteuning van het daadwerke-
lijke leerproces.
De plaat
De plaat moet van binnen naar buiten worden gele-
zen. In de kern staan de middelen die nodig zijn om
het onderwijs te organiseren. Dit zijn de kern-
administraties op het gebied van personeel, facili-
teiten, deelnemers, etc. Deze administraties worden
beheerd en dus is het proces deelnemerregistratie
verantwoordelijk voor de kwaliteit ervan. Dit proces
stelt de gegevens beschikbaar aan de onderwijslogis-
tiek. Deze middelste ring is er verantwoordelijk voor
dat de middelen worden samengebracht voor docen-
ten en leerlingen, zodat het onderwijs daadwerkelijk
kan plaatsvinden. Daarmee zijn wij aangekomen in
de buitenste ring van leren (studenten) en volgen
(docenten).
Logistiek als aandrijfas
Case
Onderwijslogistiek als cen-
traal thema bij de invoering
van competentiegericht
onderwijs
Integratie
Functioneel Migratie Migratie
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 15
Leren
Volgen
Monitoren Adviseren
Klaarzetten
Onderwijslogistiek
Tracking
Tracing Roosteren
Arrangeren
Reserveren
D
e
e
l
n
e
m
e
r
p
o
r
t
f
o
l
i
o
D
e
e
l
n
e
m
e
r

v
o
l
g
e
n
L
e
r
e
n
K
w
a
l
i
f
i
c
e
r
e
n
content
personeel
relaties
deelnemers deelnemer-
registratie
faciliteiten
Facilitair management
Beschikbaar stellen
beheren
CMS
HRM
CRM
Migratie
16 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Case
Vervanging en integratie van
bedrijfssystemen
Organisatie
Grote hogeschool/onderwijs-
instelling
De situatie
Samen met de nieuwe informatiemanager heeft de
hogeschool een nieuwe ICT-strategie ontwikkeld.
Deze strategie is richtinggevend voor de verdere
ontwikkeling van de ICT. In deze periode zijn er ook
veel initiatieven genomen om de informatie-
voorziening te verbeteren. Dit leidde tot een aantal
investeringsvoorstellen. De ICT-strategie is richting-
gevend, maar nog niet voldoende uitgewerkt om
verantwoord gevolg aan de investeringsvoorstellen
te geven.
De opdracht
Maak de informatiearchitectuur gedetailleerder,
zodat ze voldoende houvast biedt bij de beoordeling
van ICT-projecten. De informatiearchitectuur dus
als wenkend perspectief, maar ook als middel om de
huidige situatie te beoordelen. En er is behoefte aan
een migratiestrategie om de huidige situatie met het
wenkend perspectief te verbinden.
De werkwijze
De processen waren in het verleden al in kaart
gebracht. Bij het opstellen van de informatiearchi-
tectuur hebben wij die overzichten gebruikt om de
referentiearchitectuur op maat te maken. Daardoor
konden we in korte tijd een informatiearchitectuur
opstellen. In deze architectuur hebben we alle appli-
caties afgebeeld, zodat onmiddellijk duidelijk wordt
waar de knelpunten zitten en wat er de komende
periode moet gebeuren. Op basis van deze architec-
tuur is vervolgens een migratiestrategie opgesteld.
De plaat
De plaat moet van rechtsboven naar linksonder
gelezen worden. Rechtsboven staan de processen van
de hogeschool. Op basis van deze processen hebben
we aan de rechterkant een informatiearchitectuur
opgesteld. Deze wijkt op één belangrijk punt af van
de referentiearchitectuur, omdat onderzoek bij de
hogeschool een belangrijke plaats inneemt.
In de informatiearchitectuur hebben we de belang-
rijkste applicaties van de hogeschool afgebeeld.
Rechtsonder wordt een overzicht van de omvang
en urgentie van het probleem geboden. Zo is te zien
dat op sommige gebieden verschillende systemen
elkaar overlappen. Er is sprake van redundantie van
functionaliteit. Andere gebieden worden nog niet
ondersteund door systemen.
De student staat centraal
Integratie
Functioneel Migratie
Toekomst
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 17
Portaal
Middleware
Infrastructuur
Onderwijs
opbouwen portfolio
leren
Toetsing Uitstroom
student volgen
kwalificeren
Onderzoek
Onderwijs logistiek Onderzoeksmanagement
V
e
r
a
n
t
w
o
o
r
d
in
g
s
r
a
p
p
o
r
t
a
g
e
M
a
n
a
g
e
m
e
n
t
r
a
p
p
o
r
t
a
g
e
M
a
n
a
g
e
m
e
n
t
p
o
r
t
a
a
l
K
e
t
e
n
p
o
r
t
a
a
l
P
R
O
C
E
S
A
R
C
H
I
T
E
C
T
U
U
R
I
N
F
O
R
M
A
T
I
E
A
R
C
H
I
T
E
C
T
U
U
R
A
P
P
L
I
C
A
T
I
E
A
R
C
H
I
T
E
C
T
U
U
R
Onderwijs
Onderzoek
O
p
s
t
e
lle
n
p
la
n
n
e
n
V
e
r
a
n
t
w
o
o
r
d
e
n
r
e
s
u
lt
a
t
e
n
U
i
t
v
o
e
r
e
n
primair proces
bedrijfsvoering
kernregistraties
B
e
s
t
u
r
e
n
O
n
d
e
r
-
s
t
e
u
n
e
n
Ondersteuning
Beschikbaar stellen
Beschikbaar stellen
Beschikbaar stellen
Beschikbaar stellen
Beheren
relaties
Beheren
personeel
Beheren
faciliteiten
Beheren
kennis
Beheren
financiën
Beheren
student-
gegevens
Beheren
onderwijs-
aanbod
Beheren
project-
gegevens
Beheren
relaties
Beheren
personeel
Beheren
faciliteiten
Beheren kennis Beheren
financiën
Beheren student-
gegevens
Beheren
onderwijsaanbod
Beheren project-
gegevens
relaties
samenwerken
(conferencing, forum chat)
identificatie
authenticatie
autorisatie
monitoring logging
zoeken kantoorautomatisering mail en agenda
archivering document-
management
personeel faciliteiten content financiën studenten
onderwijs-
aanbod
projecten
Kernregistratie
Geen functionaliteit
Legenda informatiearchitectuur Legenda applicatiearchitectuur
Functioneel gebied
Ondersteunt het logistieke proces
voor de totstandkoming van
onderwijs resp. onderzoek
Functioneel gebied
Ondersteunt direct de uitvoering
van onderwijs resp. onderzoek
Generieke voorziening
Biedt een generieke voorziening
waarvan alle functionele gebieden
gebruik (kunnen) maken
Generieke voorziening
Specifieke basisvoorziening die
gepersonaliseerd en geautoriseerd
toegang verleent tot de functionele
gebieden en generieke voorzieningen
Generieke voorziening
Specifieke voorziening die voorziet
in: a) verzamelen van gegevens uit
de functionele gebieden en basis-
registraties, b) flexibele rapportage
over deze gegevens op basis van
generieke hulpmiddelen
Relaties
Leren
Infra-
structuur
Portaal Rapportage
Relatie-
beheer
Functioneel gebied
· OhdersIeuhI deel v/h secuhdair
proces
· BeheerI eeh kerhregisIraIie
· SIelI hoodzakeliIke services
beschikbaar aan primair proces
· OhdersIeuhI heI 'eigeh' secuhdair
proces
instroom planning
uitstroom toetsing uitvoering
onderzoeks-
vraag
haalbaar-
heidscheck
opdracht-
formulering
oplevering
resultaten
uitvoering planning
instroom planning
uitvoering toetsing uitstroom
onderzoeks-
vraag
haalbaar-
heidscheck
opdracht-
formulering
planning uitvoering
oplevering
resultaten
Applicatie die gemiddeld
scoort. In de toekomst zou
deze applicatie problemen
kunnen geven
Applicatie die nu en in de
toekomst niet aan de
eisen voldoet. Deze applicatie
is aan vervanging toe
Applicatie die niet beoordeeld
is of niet beoordeeld
kon worden door de werk-
groepleden
Applicatie die nu en in de
nabije toekomst aan
de eisen voldoet
Technische
kwaliteit
Functionele
kwaliteit
BB intranet
BB intranet
Multivers
Trinicom
Video conf.
Lan Desk
Topdesk
MS office Maggie
printers
Outlook BB CS
Mavim
MavimWeb
DECOS
MSN Google
mini
BB ewo
BB search
Voorlichtings
systeem
Alumni Verlof Accra
ACTO Uur400
PMF
P&O
Caso Caso
Planon
Fuwa-
sys
Mentor
Questor
Chipnet
Edukaat
HPA
DVS
WRB
BB Elo
SNAP
Dashboard
Dashboard
Web
DOP BB CS
Syllabus+
Questionmark
perception
BB Group
tool
Syllabus+
HSA MS-CMS
WINIBW
Multivers
Uren
registratie
Uren
registratie
BB CS
Officenet
Multivers
FMS
FAK-E
Moveon DOP
Progress
O bestanden
Actieve Dir
m0832
Registratie
Mac adressen
RPDB ADS-IMPORT
Stage Q
ACTO
Progress
stage
ACTO
Indato
Progress
OWA
EFJ
Kengetallen
site stad
Kengetallen
site stad
www.nl
Migratie
18 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Case
Architectuur voor een
verbeterprogramma
Organisatie
Middelgrote hogeschool
De situatie
Een hogeschool heeft haar onderwijs goed georgani-
seerd, de studenten zijn tevreden, maar de ICT is de
laatste jaren achtergebleven. De e-leeromgeving is
sterk verouderd en wordt in de praktijk nauwelijks
meer gebruikt. Op de verschillende locaties zijn
nieuwe initiatieven genomen, maar die hebben niet
tot structurele verbetering geleid. Er liggen investe-
ringsvoorstellen voor bijvoorbeeld een studievolg-
systeem, een portaal en een CRM-systeem.
De opdracht
Gelet op de vele initiatieven en de leeftijd van een
groot aantal systemen moeten de ICT-voorzieningen
behoorlijk ontwikkeld worden. Help ons een toe-
komstvaste stap te zetten die goed inspeelt op de
ontwikkeling van het onderwijs.
De werkwijze
We zijn uitgegaan van de referentiearchitectuur on-
derwijs en hebben die vertaald naar de situatie van
de hogeschool. Belangrijke wijzigingen ten aanzien
van de referentiearchitectuur waren het onderzoek
dat binnen de hogeschool een belangrijke plaats in-
neemt en de aandacht voor kennismanagement. Alle
ICT-initiatieven zijn geïnventariseerd. Die initiatie-
ven die in de architectuur konden worden opgeno-
men, kregen prioriteit. Voor strategische projecten
werd een programmaplan opgesteld om stap voor
stap de architectuur te realiseren.
De plaat
Soms is het belangrijk samen met de organisatie tot
een architectuur te komen. Bij de hogeschool was
minder behoefte aan een incrementele benadering.
Daarom is ervoor gekozen de referentiearchitectuur
als vertrekpunt te nemen, waardoor de nieuwe
architectuur korte tijd gemaakt kon worden.
Vanuit architectuur naar beweging
Integratie
Functioneel Migratie
Toekomst
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 19
Portaal
K
e
t
e
n
p
o
r
t
a
a
l
V
e
r
a
n
t
w
o
o
r
d
i
n
g
s
r
a
p
p
o
r
t
a
g
e
M
a
n
a
g
e
m
e
n
t
p
o
r
t
a
a
l
M
a
n
a
g
e
m
e
n
t
r
a
p
p
o
r
t
a
g
e
Samenwerken
(conferencing, forum, chat)
Identificatie
Authenticatie
Autorisatie
Middleware
Infrastructuur
Zoeken Kantoorautomatisering Mail en agenda
Archivering
documentmanagement
Monitor
Logging
Onderzoeken
Twynstra Gudde
Architectuur hogeschool
Relaties Personeel Faciliteiten Studenten Onderwijs-
aanbod
Content Financiën Projecten
Beheren
relaties
Beheren
personeel
Beheren
faciliteren
Beheren
student-
gegevens
Beheren
onderwijs-
aanbod
Beheren
kennis
Beheren
financiën
Beheren
project-
gegevens
Beschikbaar stellen services
Onderwijslogistiek
20 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Ontwikkelingen binnen de overheid
Belangrijke ambities van de Nederlandse overheid zijn nauwelijks
zonder substantiële inzet van ICT te realiseren. In de eerste plaats
streeft de overheid ernaar dat burgers en bedrijven haar slechts één keer
gegevens hoeven aan te leveren. Overheidsinstellingen moeten ervoor
zorgen dat ze niet nogmaals gegevens opvragen die al aan een collega-
organisatie zijn verstrekt. In het verlengde daarvan ligt het ‘no wrong
door’-principe, wat betekent dat burgers en bedrijven bij elke over-
heidsorganisatie (bij elk loket) kunnen aankloppen met een vraag over
een dienst van de overheid.
Vooral dit ‘no wrong door’-principe is nogal gecompliceerd.
Daarom wordt gekeken naar een wellicht aantrekkelijker alternatief:
de éénloketgedachte. Burgers en bedrijven kunnen dan bij één centraal
overheidsloket aankloppen om vragen te stellen en/of diensten af te
nemen. Via dit loket zijn alle overheidsdiensten bereikbaar.
Deze ontwikkelingen vereisen dat de overheid haar gegevens-
huishouding op orde brengt. Hiervoor is een stelsel van authentieke
basisregistraties in het leven geroepen. Daarnaast moeten de verschil-
lende overheden technische en organisatorische voorzieningen treffen
om informatie te kunnen delen en diensten aan elkaar en aan burgers
en bedrijven te kunnen aanbieden.
Principes van de referentiearchitectuur NORA
NORA wordt bij de Nederlandse overheid al breed als referentie-
architectuur geaccepteerd en toegepast.
Het Droste-effect
In de NORA-architectuur wordt de gehele Nederlandse overheid als
één geheel gezien, bestaande uit een frontoffice, een midoffice en een
backoffice. De frontoffice is op dit niveau het gemeenschappelijke
overheidsloket waar burgers en bedrijven diensten kunnen afnemen, en
de backoffice wordt gevormd door het stelsel van authentieke basis-
registraties. De midoffice wordt gevormd door alle individuele over-
heidsorganisaties die elk ook weer een eigen frontoffice, midoffice en
backoffice hebben.
Onderscheid tussen front-, mid- en backoffice
In het geval van een individuele overheidsorganisatie wordt de front-
office gevormd door een loket (of portaal) waar de diensten worden
aangeboden. De backoffice wordt gevormd door de ondersteuning van
de primaire en secundaire processen van de betreffende overheids-
organisatie.De midoffice vormt hier het kantelpunt om de vraaggerich-
te frontoffice aan te sluiten op de aanbodgerichte backoffice.
De referentiearchitectuur in beeld
De architectuur van elke overheidsorganisatie wordt in NORA in zijn
eenvoudigste vorm als volgt voorgesteld.
De architectuur is opgebouwd uit een frontoffice (groen), mid-
office (oranje) en backoffice (blauw), die onderling met elkaar zijn
verbonden door een servicebus (geel). De overheid als geheel wordt
vervolgens als volgt weergegeven.
Referentiearchitectuur overheid
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 21
Kadaster
Servicebussen
GBA
Handelsregister
Gebouwen
Kadaster
Topografie
Adressen
Kentekens
Polisadministratie
Inkomen
Gemeente
KvK
Belastingdienst
UWV
Provincie
Ministerie
Waterschap
Etc.
Overheids-
Transactiepoort
Gemeenschap-
pelijke
Front Office
Burger
Bedrijf
22 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Servicebus
De manier om frontoffice, midoffice en backoffice met elkaar te verbin-
den is de inrichting van een zogenaamde servicebus waarlangs met
berichtenverkeer kan worden gecommuniceerd. De servicebus verzorgt
de routering en het transport van berichten van de vrager van een ser-
vice naar de leverancier van een service. De servicebus die de gemeen-
schappelijke frontoffice verbindt met de individuele overheidsorganisa-
ties en de gemeenschappelijke basisregistratie, wordt gevormd door het
totaal aan servicebussen van alle individuele overheidsorganisaties.
Basisregistraties
Ten slotte speelt het stelsel van authentieke basisregistraties een
belangrijke rol. Het gebruik van deze registraties is verplicht en elke
organisatie is verplicht om inconsistenties te melden.
De midoffice is hier opgebouwd uit de totale verzameling van over-
heidsorganisaties die door een stelsel van onderling gelinkte servicebus-
sen met elkaar verbonden zijn. De backoffice wordt gevormd door de
landelijke basisregistraties en de frontoffice door een gemeenschappe-
lijke frontoffice (voor synchrone en/of interactieve dienstverlening) en
een overheidstransactiepoort (voor asynchrone/niet-interactieve dienst-
verlening). Deze landelijke frontofficevoorzieningen zijn gekoppeld met
elke van de frontoffices van de individuele overheidsorganisaties.
Hoe zit dat nu in het gebruik?
Deze referentiearchitectuur is een belangrijk uitgangpunt voor de architec-
tuur van veel overheidsorganisaties, die haar ieder op hun eigen manier
uitwerken. Bepaalde overkoepelende organisaties hebben voor sommige
instanties, zoals gemeenten en waterschappen, een specifieke uitwerking
beschikbaar. Deze manier van werken zorgt ervoor dat elke overheidsorga-
nisatie op dezelfde manier op de basisregistraties en de gemeenschappelij-
ke frontoffice is aangesloten en dat de koppelingen tussen de verschillende
overheidsorganisaties op dezelfde principes gebaseerd zijn.
De architecturen die wij voor overheidsorganisaties maken, zijn toege-
spitste uitwerkingen van deze referentiearchitectuur. Enerzijds nemen
we de principes van de landelijke referentiearchitectuur NORA en de
eventueel verbijzonderde architecturen mee, en anderzijds komen we
tegemoet aan de ambities en strategische keuzes van de betreffende
overheidsorganisatie. Bovendien zorgen we ervoor dat knelpunten wor-
den weggenomen.
Wij hebben voor twee gemeenten de referentiearchitectuur uitgewerkt:
voor een grote gemeente op blz 24 en een middelgrote gemeente op
blz 26. De eerste case is vooral gericht op het uitwerken van het begrip
‘servicegeorïenteerde architectuur’, terwijl het in de tweede case om
compleetheid en samenhang gaat.
Voor een dienst Stadstoezicht waren nieuwe processen en diensten
ontworpen; die hebben wij vertaald in een architectuur. Tot slot hebben
we een voorbeeld opgenomen van een waterschap dat er behoefte aan
had de generieke referentiearchitectuur van NORA te vertalen naar zijn
eigen situatie.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 23
24 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Migratie
Toekomst Integratie Organisatie
Grote gemeente
Case
Eén loket voor de burger
De situatie
De verschillende diensten van de gemeente (varië-
rend van gemeentebelasting tot groenvoorziening)
zijn autonoom en hebben een eigen portfolio van
systemen. Bij de burger komt de informatievoor-
ziening gefragmenteerd over. Waar sprake is van
integratie is die ad hoc met tijdelijke oplossingen
gerealiseerd.
De opdracht
Ondersteun ‘één loket voor de burger’ met
informatietechnologie zonder de kracht van het
decentrale ondernemerschap van de diensten te veel
uit te hollen?
De werkwijze
Op basis van de NORA-referentiearchitectuur en
best practices van de gemeente hebben we een eerste
houtskoolschets gemaakt. De verschillende hoofden
van dienst hebben die besproken met de ICT-
manager van de betreffende dienst. Op basis van de
conclusies is de plaat diverse malen aangepast. Bij
de uiteindelijke versie hebben we aangegeven welke
bestuurlijke consequenties het een en ander zou
hebben. Het geheel is ter besluitvorming voorgelegd
en vervolgens multimediaal (verfilming van een
praktijkcase, visualisering van verschillende stappen
in de architectuur) in een grote bijeenkomst
gepresenteerd.
De plaat
De plaat geeft aan dat de verschillende doelgroepen
via verschillende media in contact kunnen komen
met relevante gemeentelijke informatie. Afhankelijk
van hun rol krijgen ze toegang tot voor hen relevante
gegevens. De verschillende functies die aangeboden
worden, zijn ondergebracht in services. Hierbij is
onderscheid gemaakt tussen generieke, specifieke
en externe services. Deze services worden door de
‘orkestratie’ aangestuurd. Hierin worden de verschil-
lende zaken gedefinieerd en ook de stappen (lees
services) die daarbij een rol spelen. De services
maken gebruik van de basisregistraties. Een subset
van basisregistraties is centraal beschikbaar in de
vorm van een gegevensmagazijn dat snel toegang
geeft tot de meest relevante gegevens.
Van autonome diensten naar integrale
dienstverlening
Functioneel
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 25
GENERIEKE SERVICES
PRIMAIR PROCES
GENERIEKE SERVICES
ONDERSTEUNEND PROCES
MANAGEMENT-
INFORMATIE
EXTERNE
SERVICES
S P E C I F I E K E
S E R V I C E S
O
R
K
E
S
T
R
A
T
I
E
G
E
G
E
V
E
N
S
U
I
T
W
I
S
S
E
L
I
N
G
D
e
e
l-
g
e
m
e
e
n
t
e
n
K
v
K
G
e
m
e
e
n
t
e
lijk
e
b
e
d
r
ijv
e
n
A
r
t
s
e
n
R
D
W
D
ie
n
s
t
e
n
B
u
r
g
e
r
V
e
r
z
o
r
g
in
g
s
-
t
e
h
u
is
B
e
d
r
ijf
B
e
la
s
t
in
g
-
d
ie
n
s
t
U
W
V
M
a
k
e
la
a
r
W
o
n
in
g
-
c
o
ö
p
e
r
a
t
ie
R
ijk
s
o
v
e
r
h
e
id
N
o
t
a
r
is
B
a
n
k
-
G
ir
o
c
e
n
t
r
a
le
B
e
h
e
e
r
g
e
n
e
r
i
e
k
G
E
O
I
n
t
a
k
e
F
i
n
a
n
c
i
a
l
m
g
t
.
(
i
n
c
a
s
s
o
)
F
i
n
a
n
c
i
e
e
l
m
g
t
.
(
g
r
o
o
t
b
o
e
k
)
D
o
c
u
m
e
n
t
m
g
t
.
F
a
c
i
l
i
t
y
m
g
t
H
R
M
B
e
h
e
e
r
s
p
e
c
i
f
i
e
k
D
i
g
i
d
R
W
S

G
E
O
D
i
g
i
t
a
a
l
k
l
a
n
t
d
o
s
s
i
e
r
(
U
W
V
/
C
W
I
)
Z
a
k
e
n
m
a
g
a
z
i
j
n
G
e
g
e
v
e
n
s
m
a
g
a
z
i
j
n
P
r
e
s
e
n
t
a
t
i
e
A
u
t
h
e
n
t
i
c
a
t
i
e

e
n

A
u
t
o
r
i
s
a
t
i
e
E
l
e
k
t
r
o
n
i
s
c
h
e

g
e
g
e
v
e
n
s
u
i
t
w
i
s
s
e
l
i
n
g
B
a
l
i
e
I
n
t
e
r
n
e
t
O
n
l
i
n
e

r
a
a
d
p
l
e
g
e
n

&
w
i
j
z
i
g
e
n

g
e
g
e
v
e
n
s
P
e
r
s
o
n
e
n
B
e
d
r
ijv
e
n
A
d
r
e
s
s
e
n
G
e
b
o
u
w
e
n
P
e
r
c
e
le
n
T
o
p
o
g
r
a
f
ie
B
R
T
C
a
t
a
lo
g
u
s
P
r
o
d
u
c
t
e
n
&
D
ie
n
s
t
e
n
M
e
d
e
w
e
r
k
e
r
s
O
L
A
P
B
a
s
i
s
r
e
g
i
s
t
r
a
t
i
e
-
g
e
g
e
v
e
n
s
D
a
t
a
w
a
r
e
-
h
o
u
s
e
D
a
t
a
m
a
r
t
D
a
t
a
m
a
r
t
D
a
t
a
w
a
r
e
-
h
o
u
s
e
B
e
z
o
e
k
e
r
C
O
N
C
E
R
N
I
N
F
O
R
M
A
T
I
E
A
R
C
H
I
T
E
C
T
U
U
R
M
e
d
e
w
e
r
k
e
r
s
@
B
e
v
e
i
l
i
g
i
n
g
26 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Organisatie
Middelgrote gemeente
De situatie
Vijf kleine gemeenten worden samengevoegd tot
één grote nieuwe gemeente en er worden beleids-
documenten opgesteld over onder andere besturing,
dienstverlening en informatievoorziening.
Het doel van het beleid rond de informatievoor-
ziening is problemen op te lossen die samenhangen
met de samenvoeging van gegevens en applicaties,
en met de ondersteuning van dezelfde dienst-
verlening in alle vijf oorspronkelijke gemeenten.
De opdracht
Help ons met het opstellen van een informatie-
architectuur die aansluit bij het streefbeeld voor de
komende jaren.
Een nieuwe informatiearchitectuur
Case
Een visie op de informatie-
voorziening
De werkwijze
De referentiearchitectuur die de rijksoverheid in het
kader van het programma ‘Digitale Overheid’ heeft
opgesteld, diende als uitgangspunt bij het opstellen
van de architectuur voor deze gemeente.
We hebben een aantal belangrijke beleidsthema’s van
de nieuwe gemeente getoetst op ICT-consequenties.
Een beleidsthema als het nemen van verantwoorde-
lijkheid voor basisregistraties is in de architectuur
opgenomen via het centraal beheren en ontsluiten
van deze basisregistraties.

De plaat
De hoofdindeling in frontoffice, midoffice, backof-
fice en een portaal is gebaseerd op de referentie-
architectuur. Bij de frontoffice zijn de diensten
weergegeven, bij de backoffice de producten en bij
de midoffice de procesondersteuning die nodig is om
front- en backoffice met elkaar te verbinden. In het
midden van de plaat zijn de basisgegevens weerge-
geven om het belang van het centraal beheren en
ontsluiten van deze gegevens te benadrukken.
De plaat is opgenomen in het beleidsvisiedocument
informatievoorziening en heeft daarbij gediend als
eerste concretisering van het beschreven beleid.
Integratie
Functioneel
Toekomst
Migratie
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 27
U W V
K a m e r v a n k o o p h a n d e l
G B A
I n f o r m a t i e B e h e e r
G r o e p
B a c k office
I n f o r m a t i e a r c h i t e c t u u r
O n d e r w i j s
W e r k , i n k o m e n
e n z o r g
B u r g e r z a k e n
B e l a s t i n g e n
B o u w e n e n w o n e n
B e h e e r o p e n b a r e
r u i m t e n
M i l i e u
O p e n b a r e o r d e
e n v e i l i g h e i d
M i d office
B u s i n e s s P r o c e s s
M a n a g e m e n t
M e s s a g e b r o k e r
D a t a w a r e h o u s e
( W e b ) C o n t e n t
m a n a g e m e n t
F r o n t office
P r o d u c t e n-
c a t a l o g u s
I n t e r n e t
I n t a k e P o s t
I n f o r m a t i e -
ve r s t r e k k i n g
T e l e f o o n
K l a n t v o l g -
s y s t e e m
B a l i e
B e d r i j f s v o e r i n g D o c u m e n t -
m a n a g e m e n t
V r a a g g e r i c h t e
b e l e i d s o n d e r s t e u n i n g
W o r k f l o w -
m a n a g e m e n t
K a n t o o r -
a u t o m a t i s e r i n g
G e n e r i e k e f u n c t i o n a l i t e i t e n
G B A
A d r e s
H e f f i n g e n
R e g . P u b l r B e p .
GBK.
G e b o u w e n
D i g . b e s t . p l
P e r s o o n s - ,
o b j e c t - ,
z a a k g e r e l a t e e r d
P O R T A L P O R T A L E x t r a n e t
I
n
t
e
r
n
e
t

I n t r a n e t
E
x
t
r
a
n
e
t

I
n
t
e
r
n
e
t

R a a d s l e d e n
B u r g e r s
B e d r i j v e n
B e s t u u r d e r s e n m e d e w e r k e r s
B e d r i j v e n
A n d e r e
o v e r h e d e n
K l a n t
C o producent
B u r g e r
B e w o n e r
K e t e n p a r t n e r s
L e g e n d a
F u n c t i o n e e l g e b i e d
Ba s i s g e g e v e n s
Be ri c h t u i t w i s s e l i n g
T o e g a n g s l a a g
G e b ru i k e rs g ro e p
O mg e v i n g
Burgers
B a s i s r e g i s t r a t i e s
28 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Nieuwe processen en principes in een
informatiearchitectuur
Organisatie
Dienst stadstoezicht
Case
Toekomst betaald parkeren
Integratie
Functioneel Migratie
Toekomst
De situatie
In 2002 is voor de Dienst Stadstoezicht van een
grote stad een nieuw concept voor betaald parkeren
ontwikkeld: ‘Toekomst betaald parkeren’ (TBP).
De opdracht
Stel een informatiearchitectuur op die past bij de
nieuwe processen en principes die horen bij
‘Toekomst betaald parkeren’.
De werkwijze
Samen met de medewerkers van de Dienst Stads-
toezicht is vastgesteld wie de gebruikers zijn en zijn
de verschillende processen en activiteiten die bij het
TBP-concept horen, geïnventariseerd. Vervolgens is
bekeken welke informatievoorziening nodig is om
deze processen en activiteiten te ondersteunen,
rekening houdend met de voor het project geformu-
leerde ICT-uitgangspunten.
De plaat
De plaat geeft de informatiearchitectuur voor dit
nieuwe parkeerconcept weer. Hij biedt houvast
bij het bepalen van de benodigde applicaties en de
technische infrastructuur, maar kan ook gebruikt
worden om op verschillende momenten in de ont-
wikkeling vast te stellen in welke mate de gewenste
architectuur al is gerealiseerd en welke aanpassingen
en aanvullingen nog nodig zijn.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 29
U
it
g
e
v
e
n
a
c
c
o
u
n
t
s
e
n
v
e
r
g
u
n
n
in
g
e
n
U
it
g
e
v
e
n
e
n
w
ijz
ig
e
n
in
c
id
e
n
t
e
e
l
p
a
r
k
e
e
r-
r
e
c
h
t
A
c
c
o
u
n
t
b
e
h
e
e
r
A
fh
a
n
d
e
le
n
k
la
c
h
t
e
n
e
n
b
e
z
w
a
r
e
n
In
fo
r
m
a
t
ie
v
e
r
s
t
r
e
k
k
e
n
V
a
lid
e
r
e
n
S
tra
te
n
ta
b
e
l
M
a
t
c
h
e
n
F
in
a
n
c
ie
e
l
a
fh
a
n
d
e
le
n
N
H
A
d
a
ta
A
V
B
d
a
ta
D
/W
/M
d
a
ta
E
x
t
e
r
n
e
b
r
o
n
n
e
n
E
x
t
e
r
n
e
b
r
o
n
n
e
n
E
x
t
e
r
n
e
b
r
o
n
n
e
n
G
B
A
O
v
e
rig
e
In
te
rp
a
y
IN
G
b
a
n
k
C
J
IB
/T
o
b
ia
s
B
e
lP
ro
v
id
e
rs
R
D
W
N
O
C
/N
S
F
L
e
a
s
e
m
ij.
R
D
W
G
B
A
K
v
K
T
&
M
S
ta
d
s
d
e
le
n
B
IG
K
a
d
a
s
te
r
O
Z
B
A
u
to
m
a
a
t-
o
p
b
re
n
g
s
te
n
A
u
to
m
a
te
n
-
d
a
ta
H
T
-d
a
ta
K
le
m
-/s
le
e
p
-
d
a
ta
D
a
ta
W
a
re
h
o
u
s
e
L
e
d
ig
e
n
a
u
t
o
m
a
t
e
n
B
e
h
e
r
e
n
a
u
t
o
m
a
t
e
n
C
o
n
t
r
o
le
r
e
n
p
a
r
k
e
e
r
r
e
c
h
t
H
a
n
d
h
a
v
e
n
p
a
r
k
e
e
r
r
e
g
im
e
G
e
n
e
r
e
r
e
n
m
a
n
a
g
e
m
e
n
t
-
in
fo
r
m
a
t
ie
I
n
f
o
r
m
a
t
i
e
a
r
c
h
i
t
e
c
t
u
u
r
T
o
e
k
o
m
s
t
B
e
t
a
a
l
d
P
a
r
k
e
r
e
n
G
e
g
e
v
e
n
s
lo
g
is
t
ie
k
A
u
t
o
r
is
a
t
ie
M
e
d
iu
m
C
o
n
v
e
r
s
ie
D
S
T
-F
r
o
n
t
:
H
e
lp
d
e
s
k
-In
t
e
r
n
e
t
,
In
t
r
a
n
e
t
/
E
x
t
r
a
n
e
t
-P
a
r
k
e
e
r
a
u
t
o
m
a
a
t
T
B
-
P
A
-
0
4
D
S
T
-F
r
o
n
t
:
H
e
lp
d
e
s
k
-
In
t
r
a
n
e
t
/
E
x
t
r
a
n
e
t
-P
a
r
k
e
e
r
a
u
t
o
m
a
a
t
H
T
P
a
rk
e
e
rg
e
ld
e
n
P
o
s
t
H
T
K
e
n
n
is
P
a
rk
e
e
rtijd
G
P
S
H
a
n
d
te
rm
in
a
l
TB-PA-04
M
o
b
ie
l v
ia
b
e
lp
ro
v
id
e
r
A
u
t
h
e
n
t
ie
k
e
g
e
g
e
v
e
n
s
F
in
a
n
c

le
g
e
g
e
v
e
n
s
P
a
r
k
e
e
r
d
e
r
s
S
t
a
d
s
d
e
l
e
n
H
a
n
d
h
a
v
e
r
s
D
S
T
-
m
e
d
e
w
e
r
k
e
r
s
T
B
-
P
A
-
0
4
In
fo
/p
ro
d
u
c
ta
a
n
v
ra
g
e
n
G
e
g
e
v
e
n
s
in
-/u
itv
o
e
r
G
e
g
e
v
e
n
s
u
itw
is
s
e
lin
g
K
e
n
te
k
e
n
in
fo
©
T
w
y
n
s
tra
G
u
d
d
e
V
e
rg
u
n
n
in
g
s
-
d
a
ta
V
e
rg
u
n
n
in
g
s
-
g
e
b
ie
d
V
e
rg
u
n
n
in
g
s
-
d
a
ta
P
re
c
a
rio
-
d
a
ta
G
P
S

c
o
n
v
e
rs
ie
-
d
a
ta
A
u
to
m
a
te
n
-
d
a
ta
H
T
-d
a
ta
In
te
rn
e
t-
d
a
ta
P
a
rk
e
e
rre
c
h
t-
d
a
ta
D
e
b
ite
u
re
n
-
d
a
ta
A
u
to
m
a
a
t-
d
a
ta
A
c
c
o
u
n
td
a
ta
P
re
c
a
rio
-
d
a
ta
K
le
m
d
a
ta
S
le
e
p
d
a
ta
O
p
b
re
n
g
s
t
s
ta
d
s
d
e
le
n
-
d
a
ta
K
la
c
h
te
n
/
b
e
z
w
a
re
n
-
d
a
ta
A
c
c
o
u
n
td
a
ta
In
fo
rm
a
tie
d
a
ta
K
la
c
h
te
n
-/
b
e
z
w
a
re
n
d
a
ta
P
a
rk
e
e
rre
c
h
t-
d
a
ta
V
e
rg
u
n
n
in
g
s
-
d
a
ta
30 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Risico van inconsistentie in kerngegevens
Organisatie
Stadsontwikkelingsbedrijf
Case
Ondernemen met ICT
Integratie
Functioneel Migratie
Toekomst
De situatie
Bij een grote gemeente is een divisie verantwoorde-
lijk voor stadsontwikkeling. Deze divisie voert niet
alleen administratieve taken uit, zoals erfpacht-
administratie, maar werkt ook vaak in projectmatig
verband met veel externe partijen.
De meeste systemen zijn echter gericht op het
ondersteunen van het administratieve proces. Voor
het uitvoeren van projecten zijn vaak stand-alone
deeloplossingen ontwikkeld.
De opdracht
Schets het wenkend perspectief voor de informatie-
voorziening van de divisie Stadsontwikkeling.
De werkwijze
We hebben eerst het primaire proces in kaart
gebracht en bekeken welke informatie nodig was om
de processen uit te voeren. Deze informatiebehoefte
hebben we gestructureerd tot een samenhangende
informatiearchitectuur en getoetst bij verschillende
sleutelfiguren uit de business en de ICT. Daarna
hebben we de huidige systemen in het wenkend
perspectief geplaatst.
De plaat
De plaat laat duidelijk zien dat de kern van de
informatievoorziening van het ontwikkelingsbedrijf
niet op orde was. Om dezelfde kerngegevens vast te
leggen werden veel verschillende systemen gebruikt.
Los van het feit dat dit veel extra werk kostte, bete-
kende het een groot risico van inconsistente gegevens.
Hiermee werd duidelijk dat het aantal applicaties
teruggebracht en redundantie in de gegevensopslag
beperkt moest worden. Dit laatste is opgelost door de
toepassing van standaard-middleware.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 31
32 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Migratie
Toekomst Organisatie
Waterschap
Case
Ontwikkeling van een informatie-
architectuur als onderdeel
van een breed organisatie-
ontwikkelingsproject
De situatie
Deze organisatie werkt aan een breed organisatie-
ontwikkelingsproject. De informatievoorziening
is daar een belangrijk onderdeel van. Omdat het
waterschap heeft ingezien dat effectievere informa-
tievoorziening vraagt om visie op de samenhang,
is de ontwikkeling van een informatiearchitectuur
centraal gesteld bij het maken van het informatie-
beleidsplan.
Een andere belangrijke drijfveer voor het opstellen
van een architectuur zijn de ontwikkelingen die zich
in de gehele sector voordoen. De referentiearchitec-
tuur die voor de sector is opgesteld, is gebaseerd op
NORA, de landelijke referentiearchitectuur.
De opdracht
Help ons een informatiearchitectuur te ontwikkelen
die specifiek aansluit bij de referentiearchitecturen
die op landelijk en sectoraal niveau al ontwikkeld
zijn en die ons eigen beleid verder vorm geeft. Ook is
het van belang dat diverse actuele knelpunten, zoals
het maken van managementrapportages, worden
weggenomen.
De werkwijze
De opbouw van de referentiearchitecturen (NORA
en de architectuurmodellen binnen de sector)
vormde de basis. Vanuit de beleidsuitgangspunten en
de actuele knelpunten is vervolgens bekeken welke
onderdelen nadere uitwerking of verdieping behoef-
den. Daarnaast is de backoffice volledig in zijn
samenstellende generieke en specifieke functionali-
teit uiteengerafeld.
De plaat
De plaat toont de basisstructuur van de gebruikte
referentiearchitecturen: een frontoffice-, midoffice-
en backofficestructuur, omsloten door een service-
bus. De backoffice is opgedeeld in een landelijke
backoffice (de basisregistratie aan de rechterkant) en
een specifiek deel (de verschillende primaire en
secundaire bedrijfsfuncties onderin). De frontoffice
is in deze plaat verder uitgewerkt naar de verschil-
lende (interne, externe en landelijke) voorzieningen
waaruit hij bestaat.
Eigen weg binnen de uitgestippelde hoofdroute
Integratie
Functioneel
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 33
Informatiearchitectuur Hoogheemraadschap
Integrale rapportage
(sturing en verantwoording)
Kernregistraties (generieke registraties)
Basisregistraties (opgeschoond)
Basisregistraties (buffer, synchronisaties)
Zaakmagazijn
Waterschapsdatabase
Enterprise Servicebus
Specifieke
registraties
T
r
a
n
s
f
o
r
m
a
t
i
e
T
r
a
n
s
p
o
r
t
M
o
n
i
t
o
r
i
n
g

e
n

l
o
g
g
i
n
g
Data Warehouse
Relatiebeheer
Doc. management
Kennismanagement
Projectmanagement
Kant. Aut.
Op. rapportage
GBA
Handelsregister
Gebouwenregister
Kadaster
Topografie
Adressen
Kentekens
Polisadministratie
Inkomen
M
u
s
k
u
s
r
a
t
b
e
s
t
r
i
j
d
i
n
g
R
e
g
e
l
g
e
v
i
n
g
V
e
r
g
u
n
n
i
n
g

e
n

h
a
n
d
h
a
v
i
n
g
C
a
l
a
m
i
t
e
i
t
e
n
K
e
r
i
n
g
e
n
B
e
l
a
s
t
i
n
g
e
n
Z
u
i
v
e
r
i
n
g
e
n
V
a
a
r
w
e
g
e
n
W
a
t
e
r
b
e
h
e
e
r
P
l
a
n
v
o
r
m
i
n
g
Z
u
i
v
e
r
i
n
g
e
n
W
a
t
e
r
b
e
h
e
e
r
B
e
l
a
s
t
i
n
g
e
n
P
r
o
c
e
s
a
u
t
o
m
a
t
i
s
e
r
i
n
g
P
r
o
c
e
s
b
e
s
t
u
r
i
n
g
HDSR-
burgerPortaal
(internet)
Overheids-
transactiepoort
Medewerkers-
portaal (intranet
en mobiel
werken)
Management-
Portaal
Gemeen-
schappelijke
frontoffice
P
e
r
s
o
n
e
e
l

&

O
r
g
a
n
i
s
a
t
i
e
F
i
n
a
n
c
i
ë
n
F
a
c
l
i
t
a
i
r

&

I
C
T
Financieel mgt.
A
u
t
h
e
n
t
i
c
a
t
i
e

e
n

a
u
t
o
r
i
s
a
t
i
e
34 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
De situatie
Een van de drie organisaties die is voortgekomen
uit de verzelfstandiging van de Nederlandse Spoor-
wegen wil zich ontwikkelen tot ‘regisseur van het
spoor’. De eerste fase in die ontwikkeling wordt
‘Huis op orde’ genoemd om aan te geven dat als
eerste stap een ICT-beleidsplan moet worden ge-
maakt dat de richting en kaders bepaalt.
De opdracht
Maak inzichtelijk voor welke bedrijfsprocessen de
ondersteuning onvoldoende is en of er sprake is van
overlappende functionaliteit. Op basis van die gege-
vens kan dan een ICT-beleidsplan worden gemaakt.
.
De werkwijze
Met deskundigen uit de ‘business’ is intensief
samengewerkt om te komen tot een overzicht van
het primaire proces. Vervolgens zijn de belangrijkste
ondersteunende bedrijfsprocessen geïnventariseerd
en is bekeken welke applicaties gebruikt werden.
De plaat
De plaat toont het primaire proces op een vrij hoog
abstractieniveau. De verzameling applicaties is
onder de ondersteunende processen afgebeeld, zodat
in één oogopslag zichtbaar is welke processen niet of
nauwelijks worden ondersteund, en welke applica-
ties mogelijk overlappende functionaliteit leveren.
Huis op orde
Integratie
Functioneel
Toekomst
Migratie
Organisatie
Infrastructuurbeheerder
Case
Mapping van applicaties op de
businessarchitectuur
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 35
B u s i n e s s a r c h i t e c t u u r
G e re a l i s e e rd
o n d e rh o u d
Besturings
informatie
Gerealiseerd
beheer
1 . 3
U i t v o e re n
p l a n s t u d i e
1 . 2
Ve rk e n n e n
Ve rk e n n i n g MI P
Gerealiseerde
innovaties
G e re a l i s e e rd e
n i e u w b o u w


1 . 4
Re a l i s e re n
P ro d u ct i e -
p l a n
Planstudie
1 . 1
N e t w e rk s t u d i e
P ro g ra mma -
d e f i n i ë ri n g
SAP
L CM
RCB
P ro j e c tmanagementsystemen
O b j e c tregistratie systemen
Do c u me n tmanagementsystemen
I n f ra Atl a s
G BG
Aa n b e s te d e n
O RS
Ra p i e /Ra d a r
O p ti mi ze r
I RI S
P ro d u c ti e p l a n Sy s te me n
G e b r. Ve rg o e d i n g s y s te me n
2 .
I n stand
h o u d e n

1
Mo d i f i c e re n
( n i e u w b o u w )
3
I n n o v e re n
2 . 2
Vo o rb e re i d e n
2 . 3
Re a l i se re n
2 . 1
Be s t u re n
Aanleggen
en beheren
Beleid/
initiëren
-
36 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Het zorgstelsel vertaald
Organisatie
Medisch centrum
Case
Inzicht in de samenhang
van processen
Integratie
Functioneel Migratie
Toekomst
De situatie
Een medisch centrum heeft een visiedocument
opgesteld over het verlenen van zorg in de regio:
‘Het Zorgstelsel’. Dit vormt de basis voor de ver-
nieuwbouwplannen, die op hun beurt een nieuw
referentiepunt vormen voor de toepassing van ICT
op langere termijn. Er zijn vier basiswaarden voor
ICT benoemd, waarbij de nadruk ligt op de primaire
zorgprocessen.
De opdracht
Geef ons inzicht geven in de onderlinge samenhang
van de verschillende processen en activiteiten bin-
nen ‘Het Zorgstelsel’, zodat we een weldoordachte
ICT-strategie kunnen bepalen voor de middellange
termijn.
De werkwijze
De informatiearchitectuur is opgebouwd vanuit
uitgangspunten, suggesties en voornemens die de
I&A-adviescommissie en de (operationeel) managers
tijdens workshops hadden geformuleerd. Ze waren
daarbij uitgegaan van de plannen voor de toekom-
stige huisvesting van het medisch centrum.
De plaat
De plaat verbeeldt de manier waarop het medisch
centrum zijn informatievoorziening in de komende
jaren op basis van de vier basiswaarden voor ICT wil
gaan inrichten. De architectuur geeft de onderlinge
samenhang van de verschillende processen en activi-
teiten binnen ‘Het Zorgstelsel’ weer en vormt zo een
leidraad bij het bepalen van de benodigde applicaties
en technische infrastructuur.
De plaat heeft vooral als communicatiemiddel
gewerkt. Duidelijk is immers te zien welke bijdrage
ICT levert aan ‘het verlenen van zorg in de regio’.
Daarnaast is vanuit de architectuur een kalender
gemaakt waarop staat aangegeven wanneer bepaalde
programma’s en projecten in gang worden gezet.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 37
1
2
3
4
Dialyse-
gegevens
Het zorgstelsel
Medisch Centrum
Parkeeraanvragen
Consult-
gegevens
Planningsgegevens
Online
boodschappen doen
gegevens
FinanciÎle gegevens
Sturen (CMI)
Management-
gegevens
Personeelsgegevens
Opleiden
Capaciteits-
gegevens
Informatieve
gegevens
Afspraakgegevens
Klachtgegevens
Planningsgegevens
Etc.
Cardiologie
Consultgegevens
Onderzoeks-
gegevens
(poliklinische)
OK-gegevens
Laboratoria-
gegevens
Klachten
ontvangen
Vergaderen
Consulteren
Onderzoeken
Afspraken
maken
Behandelen
PatiÎnten
huisvesten
Psychiatrische
zorgverlenen
Medische
facaliteiten
Inkopen
Technisch
onderhouden
Schoonmaken
Linnen
verzorgen
Voorraden
houden
Winkelen
Parkeren
Spoedeisende
hulp verlenen
Informatie-
voorlichting
geven
Gynaecologie
Gebruikersprofielen: Ordercommunicatie (transactie), registreren, raadplegen, muteren Rollen: PatiÎnt, management, administratief medewerker, medisch specialisten, verpleegkundigen, paramedia, faciliterend medewerker, interne adviseur, medisch faciliterend medewerker
Toegang/medium: Intranet, internet, email, mobiel, telefoon, fax/post, balie (fysiek)
Kantoorwerk verrichten
Faciliteren
Contact hebben
Menugegevens
Status inventaris
gegevens
Revalidatie-
gegevens
Pat. logistiek
gegevens
Plannings-
gegevens
Capaciteits-
gegevens
Psychiatrische-
gegevens
Radiologie-
gegevens
Fysiotherapie-
gegevens
Informatielogistiek: Informatiestromen, ordercommunicatie
Identificeren
Neurologie-
gegevens + overzicht
specialismen
Beheergegevens
Informatie/
communicatie-
voorziening
creÎren & beheren
Apotheekgegevens
Opleidingscentra
Afvalverwerking
Albert Heijn
Zorgboulevard
Politie Openbaar-
vervoer
Uitvaart-
verzorging VZA
Zorgverzekeraars
Inspectie
Commit Arbo
Maatschappen
Orde van
medisch-
specialisten
CBZ
Ministerie VWS
LMR
Gemeente
NVZ
Provinci
CTG
Brandweer
Taxi
Regionale
revalidatie-
centra Huisartsen
Openbare
apotheken
Duin & Bosch
(AFZ) Riagg
Fysio-
therapeuten
Verlos-
kundigen
Tandartsen
Bloedbank
Eurotransplant Zorgkantoor
Zorg-
verleners
Ziekenhuizen:
AMC, VU
Waterland ZKH,
Boven Y,
Rode kruis ZKH,
Westfries gasthuis,
Overige
Evean thuiszorg/
verpleging &
verzorging
© Twynstra Gudde
Koken
HR- adviseren
Financiëel
afhandelen
1
2
3
4
Faciliteiten voor patiënten
Faciliteiten tijdens contact tussen
zorgverlener en patiënt
Faciliteiten voor zorgverlener
Ondersteunende faciliteiten
Generieke
patiÎnten-
gegevens:
ï Naw gegevens
ï Verzekering
ï Huisarts
ï SOS-gegevens
De patiÎnt als middelpunt
Kennis
Kennis
uitwisselen
VOIP/unified messaging
Intranet/extranet/Internet
E-Procurement/JIT
Computersimulaties/scenario's
Centrale inkoop/voorraadbeheer
Productgericht werken/datamanagement
ERP
AI/expert systemen
Smartcard
Managementinformatiesysteem
Aanwezigheidsregistratie
Ordercommunicatie
Kennismanagementsystemen
Telewerkservice
Robotisering/werken op afstand
Workflowmanagement
Electronische agenda
Protocollenbank
(regionaal ) EPD
PACS/beelden
EVS
Telemedicatie
Irisscan/vingerafdruk
Spraakherkenning
Finetuning van medische
apparatuur op afstand
Sirene
C2000
PDMS
Diagnostiek thuis
Multimedia/infotainment
Aankomst en vertrekhal
Anamnese via internet
Internet cafè
Voorlichting via email
Afspraken via internet
Online productiegegevens
ICT-beheer regio Zaanstreekwaterland
Organisatiebarometer
Aanvraag interne klant & activiteiten volgsysteem
Klant
Processen
Gegevensbronnen
Toepassingen
Andere actoren
Actoren
38 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Een portaal voor interne en externe gebruikers
Organisatie
Infrastructuurbeheerder
Case
Toekomstvisie op de informatie-
voorziening
Integratie
Functioneel Migratie
Toekomst
De situatie
In het ICT-beleidsplan van deze organisatie zijn een
aantal belangrijke thema’s in kaart gebracht. Het zijn
deels thema’s die te maken hebben met externe
ontwikkelingen, zowel in de technologie als in de
eigen bedrijfstak. Voor een ander deel komen de
thema’s voort uit de knelpunten die geïnventari-
seerd zijn bij de analyse van het bedrijfsproces en de
bestaande applicaties.
De opdracht
Ontwerp een samenhangende toekomstvisie op de
informatievoorziening, waarbij rekening gehouden
wordt met de externe ontwikkelingen en de gecon-
stateerde knelpunten.
De werkwijze
Als eerste stap zijn de externe ontwikkelingen en
knelpunten vertaald in concrete elementen die in
de architectuur een plaats moesten krijgen. Hierbij
kan gedacht worden aan het centraal beheren en
ontsluiten van basisgegevens en het faciliteren van
informatie-uitwisseling binnen de eigen organisatie
en met derden. Rondom deze concrete elementen is
de informatiearchitectuur ontworpen.
De plaat
Op de plaat zijn de belangrijkste thema’s in een
samenhangend beeld weergegeven. De basisgegevens
staan centraal en zijn te ontsluiten via een infra-
structuur voor gegevensuitwisseling. Zowel interne
als externe gebruikers krijgen toegang tot deze
infrastructuur via een portaal.
De benodigde functionaliteit is geclusterd en
benoemd en de bestaande applicaties zijn er vervol-
gens op afgebeeld.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 39
I
n
f
o
r
m
a
t
i
e
a
r
c
h
i
t
e
c
t
u
u
r

B
e
s
t
u
r
i n
g

O
p
e
r
a
t
i e

Opdrachtgever
P
O
R
T
A
L

P
O
R
T
A
L

PORTAL
PORTAL
D
a
s
h
b
o
a
r
d

(
m
a
n
a
g
e
m
e
n
t
i n
f
o
r
m
a
t
i e
e
n
K
P
I ' s
)

Project-/procesaannemer
O
n
d
e
r
s
t
e
u
n
i n
g

G
e
g
e
v
e
n
s
u
i t
w
i s
s
e
l i n
g

P
r
e
s
t
a
t
i e
c
o
n
t
r
a
c
t
-
e
n

r
e
l a
t
i e
b
e
h
e
e
r

Prestatie contractmanagement
Relatiebeheer
Gebruiksvergoeding
P
r
o
d
u
c
t
i e
p
l a
n
n
i n
g

Assetmanagement
H
R
M

C
o
m
m
u
n
i c
a
t
i e

F
a
c
i l i t
y

m
a
n
a
g
e
m
e
n
t

J
u
r
i d
i s
c
h
e

o
n
d
e
r
s
t
e
u
n
i n
g

K
o
s
t
e
n
-

m
a
n
a
g
e
m
e
n
t

&
i n
k
o
o
p

V
e
i l i g
h
e
i d
&

m
i l i e
u


Analyse &diagnose
Planning
Lifecyclemanagement
Kengetallen
Grondverwerving
Projectmanagement
Object- datamanagement
Aanbestedingsmanagement
Storingsmanagement
Object- datamanagement
Beheer
Contractmanagement
F
i n
a
n
c
i ë
n

G
e
g
e
v
e
n
s
u
i t
w
i s
s
e
l i n
g

F
i n
a
n
c
i ë
n

D
o
c
u
m
e
n
t
e
n

P
r
o
j e
c
t
e
n

P
e
r
s
o
n
e
e
l
O
b
j e
c
t
e
n

C
o
n
t
r
a
c
t
e
n

P
r
o
je
c
t
m
a
n
a
g
e
m
e
n
t

P
r
o
c
e
s
m
a
n
a
g
e
m
e
n
t

40 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Migratie
Toekomst Integratie
Functioneel
De afstand tussen wens en werkelijkheid
Organisatie
Infrastructuurbeheerder
Case
Mapping van applicaties op het
streefbeeld
De situatie
In het kader van het ICT-beleidsplan is het wenkend
perspectief weergegeven in de vorm van een
informatiearchitectuur waarin alle benodigde
functionaliteit en infrastructurele voorzieningen in
beeld zijn gebracht.
De opdracht
Geef in de informatiearchitectuur het wenkend
perspectief weer en maak duidelijk in hoeverre de
bestaande applicaties aan dit streefbeeld tegemoet-
komen en in welke mate de applicaties elkaar in
functionaliteit overlappen.
De werkwijze
Door het bestaande applicatielandschap op de ont-
wikkelde informatiearchitectuur af te beelden werd
zichtbaar in hoeverre dit streefbeeld al gerealiseerd
was.
Er is eerst een inventarisatie gemaakt van de func-
tionaliteit en de voorzieningen die de bestaande ap-
plicaties bieden. Op basis daarvan zijn de applicaties
op de plaat gepositioneerd.
De plaat
De basis van de plaat wordt gevormd door de infor-
matiearchitectuur. In deze informatiearchitectuur is
elke applicatie geplaatst over dat deel van de functi-
onaliteit dat door die applicatie wordt ondersteund.
Waar veel applicaties een klein functioneel gebied
ondersteunen, is sprake van overlappende functio-
naliteit. Op plaatsen waar functionaliteit niet door
applicaties wordt afgedekt, is er mogelijk behoefte
aan nieuwe applicaties.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 41
S
A
P
S
A
P
S
D
S
A
P
A
M
S
A
P
P
M
S
A
P
P
S
S
A
P
F
IC
O
S
A
P
H
R
L
C
M
R
C
B
P
r
im
a
v
e
r
a
A
R
P
O
S
R
IB
U
B
P
r
o
je
c
t
-
m
a
n
a
g
e
m
e
n
t
-
s
y
s
t
e
m
e
n
P
M
S
G
IL
K
A
R
IT
K
IS
O
b
je
c
t
-
r
e
g
is
t
r
a
t
ie
-
s
y
s
t
e
m
e
n
S
m
a
r
t
e
a
m
A
R
T
IW
IN
A
D
L
IB
D
o
c
u
m
e
n
t
-
m
a
n
a
g
e
m
e
n
t
-
s
y
s
t
e
m
e
n
D
o
c
s
O
p
e
n
In
f
r
a
A
t
la
s
G
B
G
A
a
n
-
b
e
s
t
e
d
e
n
2
0
0
0
O
R
S
R
a
p
ie
/
R
a
d
a
r
O
p
t
im
iz
e
r
IR
IS
P
r
o
d
u
c
t
ie
p
la
n
-

s
y
s
t
e
m
e
n
P
r
o
d
u
c
t
ie
-
p
la
n
2
0
0
0
P
IF
/
T
IF
B
r
o
n
b
e
s
t
a
n
d
P
r
im
a
v
e
r
a
G
e
b
r
. V
e
r
g
o
e
d
in
g
s
-
S
y
s
t
e
m
e
n Q
u
o
V
a
d
is
N
V
G
B
G
V
N
S
J
D
S
U
R
S
V
IS
O
n
d
e
r
s
t
e
u
n
e
n
d
e
S
y
s
t
e
m
e
n
B
e
s
t
u
r
in
g
O
p
e
r
a
t
ie
Opdrachtgever
P
O
R
T
A
L
P
O
R
T
A
L
PORTAL
PORTAL
D
a
s
h
b
o
a
r
d
(
m
a
n
a
g
e
m
e
n
t
in
f
o
r
m
a
t
ie
e
n
K
P
I's
)

Project-/procesaannemer
O
n
d
e
r
s
t
e
u
n
in
g
G
e
g
e
v
e
n
s
u
it
w
is
s
e
lin
g
G
e
g
e
v
e
n
s
u
it
w
is
s
e
lin
g
F
i
n
a
n
c
i
ë
n
D
o
c
u
m
e
n
t
e
n
P
r
o
je
c
t
e
n
P
e
r
s
o
n
e
e
l
O
b
j
e
c
t
e
n
C
o
n
t
r
a
c
t
e
n
P
r
e
s
t
a
t
ie
c
o
n
t
r
a
c
t
-
e
n
r
e
la
t
ie
b
e
h
e
e
r
P
r
o
d
u
c
t
ie
p
la
n
n
in
g
P
r
o
je
c
t
m
a
n
a
g
e
m
e
n
t
R
a
i
l
i
n
f
r
a
b
e
h
e
e
r
6
0
5
T
G
IN
7
d
-
5
I
n
f
o
r
m
a
t
i
e
a
r
c
h
i
t
e
c
t
u
u
r

P
r
o
c
e
s
m
a
n
a
g
e
m
e
n
t
42 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Routes in dienstverlening
Organisatie
Zelfstandig bestuursorgaan in het
veld van werk en inkomen
Case
Inzicht in de consequenties van het
gewijzigde bedrijfsproces
Integratie
Functioneel
Toekomst
De situatie
Het veld van werk en inkomen is door een ingrijpen-
de stelselherziening sterk in beweging gekomen. De
verschillende organisaties hebben andere taken
gekregen, zijn samengevoegd tot grotere organisaties
en deels geprivatiseerd. Een van die organisaties
fungeert als loket voor de klant; de informatie-
voorziening wordt daardoor heel belangrijk voor de
samenwerking in de keten. Er is dan ook een nieuw
systeem geïntroduceerd waarmee het veranderde
bedrijfsproces en de samenwerking in de keten beter
worden ondersteund. Naar aanleiding daarvan is er
ook een applicatiearchitectuur opgesteld.
De opdracht
Stel een businessarchitectuur op waarin het bedrijfs-
proces duidelijk in beeld gebracht wordt en die ook
inzicht geeft in de relatie met de ketenpartners én de
benodigde informatievoorziening.
Want ondanks of misschien wel dankzij de zorgvul-
dig maar vrij technisch opgezette applicatiearchitec-
tuur is niet eenvoudig te bepalen wat de impact van
de wijzigingen in het bedrijfsproces van deze organi-
satie op de informatievoorziening en de relaties met
de ketenpartners is.
De werkwijze
Op basis van een al bestaand overzicht van het
bedrijfsproces hebben we gekeken naar de conse-
quenties van de veranderingen die op dit moment
worden doorgevoerd. Deze consequenties zijn gevi-
sualiseerd en herkenbaar en communicabel gemaakt.
De plaat
Op de plaat is het bedrijfsproces op hoofdlijnen weer-
gegeven. In de tweede kolom van de plaat zijn de
verschillende ‘routes’ onderscheiden waarlangs
de dienstverlening aan klanten (werkzoekenden)
verloopt. Op deze manier wordt voor elke ‘route’
duidelijk over welk bedrijfsproces het gaat. Boven-
dien wordt duidelijk dat dienstverlening en over-
dracht aan een ketenpartner parallel lopen.
De plaat is vervolgens gebruikt om te bepalen
welke functies de informatievoorziening moet ver-
vullen.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 43
Businessarchitectuur
Poortwachter
Klant-
ontvangst
Verstrekte
informatie
Bepaalde
vervolgroute
Informatie
&
Advies
Kennis-
management
Werkzoekenden
diensten
Rapportage Werkgevers
diensten
Informatie &
advies
Dienstverlening gericht op werkzoekende - Route A
Werk-
intake
Ingeschreven
werkzoekende
Werkzoekendendiensten
Aangevraagde
uitkering
Opgesteld
reïntegratieadvies
Uitkerings-
intake
Arbeidsmarkt-
kansenanalyse
Uitgevoerde
bemiddelings-
gesprekken
Bemiddeling
Parallelle dienstverlening
Parallelle dienstverlening
Parallelle dienstverlening
Bepalen
klantprofiel
Vastgesteld
klantprofiel
Plaatsing Verleende
of geweigerde
ontslag-
vergunning
Verleende
of geweigerde
tewerkstellings-
vergunning
Ingeschreven
vacature
Beschikbare
vacature
Secundair proces
Bedrijfs-
voering
Beleidsmatig
besturen
Rapportage
Organisa-
torisch
beheersen
Operationeel
beheersen
Bedrijfsvoering
Dienstverlening gericht op werkgever
Juridische
diensten
Vacature-
matching
Vacature-
intake
Werkgeversdiensten
Ontslag-
vergunning
Tewerk-
stellings-
vergunning
Overige
wettelijke
taken
Verklaringen & vergunningen Bemiddeling

Vacature-
acquisitie
Dienstverlening gericht op werkzoekende - WSW
Werkzoekendendiensten

Geregistreerde
werkzoekende
Uitgevoerde
WSW-indicatie
Advies
Werk-
zoekenden-
bemiddeling
Registratie
werkzoekende
Indiceren
WSW
Adviseren
gemeente
Bedrijfsproces
Legenda
Functioneel gebied
Eigen organisatie
Ketenpartner
Resultaat
Input-outputrelatie
Werk-
zoekenden-
bemiddeling
Bemiddelings-
gesprekken
Beheer
Beheren
informatie
& advies
Kennismanagement
Beheren
kennis
Beheren
post
Dienstverlening gericht op werkzoekende - Route B
Bemiddeling
Werkzoekendendiensten

Uitgevoerde
reïntegratie-
activiteiten
Overgedragen
dossier
Werk-
zoekenden-
bemiddeling
Reïntegratie-
diensten
Overdracht
dossier GSD
605TGIN7d-7
Bepalen
route
Afspraken
Maken
afspraken
Vacature-
bemiddeling
Ketenpartner
Ketenpartner
Ketenpartner Ketenpartner
44 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Migratie
Toekomst Integratie
Functioneel
Vier portalen en een servicebus
Organisatie
Zelfstandig bestuursorgaan in het
veld van werk en inkomen
Case
Geïntegreerde informatievoorziening
op maat
De situatie
Deze organisatie is het loket in de keten van werk
en inkomen. De dienstverlening wordt traditioneel
via een uitgebreid netwerk van vestigingen aan
klanten (werkzoekenden en werkgevers) geleverd.
Steeds meer diensten worden echter rechtstreeks,
zonder tussenkomst van een adviseur, aan de klant
geleverd. Daarnaast ontstaat er een steeds hechtere
samenwerking in de keten, waardoor ook keten-
partners afnemers van (informatie)diensten worden.
Ten slotte wil het management inzicht hebben in de
efficiëntie en effectiviteit van de dienstverlening.
De opdracht
Gekozen is voor een concept waarbij iedere doel-
groep via een eigen portaal toegang krijgt tot de
informatie die ze nodig heeft.
Stel een informatiearchitectuur op die deze visie
op de toekomstige informatievoorziening in beeld
brengt, los van het bestaande applicatielandschap.
De werkwijze
We hebben eerst per doelgroep de informatiebehoefte
op hoofdlijnen in kaart gebracht door de functiona-
liteit te clusteren in functionele gebieden, gegevens-
gebieden en infrastructurele voorzieningen. Daarna
hebben we in beeld gebracht via welke kanalen de
vier doelgroepen de functionaliteit gebruiken.
De plaat
De informatiebehoefte is weergegeven in de vorm
van gevraagde functionaliteit en benodigde gegevens,
los van de ondersteunende applicaties. Omdat er
sprake is van vier doelgroepen, zijn er vier portalen
onderkend die de functionaliteit voor de verschil-
lende groepen gebruikers ontsluiten en is er een
‘servicebus’ die uniforme integratie en uitwisseling
van gegevens ondersteunt.
De bedoeling van de plaat is ook om de bestaande
applicaties en gegevensverzamelingen af te beelden,
zodat duidelijk wordt welke functionaliteit nog ont-
breekt en waar sprake is van overlap.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 45
Informatiearchitectuur
605TGIN7d-6
SERVICE BUS
ADVISEURSPORTAAL
MANAGEMENTPORTAAL
KLANT-
PORTAAL
KETEN-
PORTAAL
Adviseurs
Management
Mediumconversie-kanaalspecifiek
Toegangsschil
Functioneel gebied
Infrastructurele
voorziening
Externe bron
Kanalen
Legenda
Werkzoekende
Werkgever
Internet
Beursvloer/
klantpc.
Teletekst
Zuilen
Actor/gebruiker
Keten
partner
Intranet
werkplek
Internet
Intranet
werkplek
Telefoon
Webdiensten
Berichten
Werkgeversdiensten Werkzoekendendiensten
Bedrijfsvoering
Verklaringen &
vergunningen
Procesbesturing
Werkgeversdossier
Vacature Werk-
gever
Ontslag-
vergun-
ning
Beroep &
bezwaar
Tewerk-
stellings-
vergunning
Werkzoekendendossier
Agenda Klant-
profiel
Uitkering Werk-
zoekende
Polis Persoon Bedrijf
CV
Bemiddeling
Informatie & advies Verwijs-
administratie
Datawarehouse Documenten Statische content
Referentiegegevens
B&O Competenties
Rapportage
Organisatorisch Beleidsmatig
Kennismanagement
Documentmanagement Contentmanagement
Bedrijfsvoering
Financiën HRM Fac. zaken
Telefoon
Gegevensgebied
46 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
De kluwen ontward
Organisatie
Zelfstandig bestuursorgaan in het
veld van werk en inkomen
Case
Inzicht in applicaties en
koppelingen
Integratie
Functioneel Migratie
Toekomst
De situatie
De belangrijkste applicatie ter ondersteuning van
het primaire proces is sterk verouderd en voldoet,
mede door de stelselherziening, niet meer aan de
behoefte. Het bestaande systeem is intussen
vervangen. Omdat het gaat om de belangrijkste
applicatie in het primaire proces, zijn de consequen-
ties voor de koppelingen met andere applicaties
groot.
De opdracht
Geef inzicht in al deze koppelingen, in eerste instan-
tie alleen voor de nieuwe applicatie. Doe dit daarna
voor het totale applicatielandschap.
De werkwijze
In het kader van de vervanging van het primaire
systeem waren de koppelingen al op hoofdlijnen
gespecificeerd. Daarna is per koppeling bepaald hoe
die tot stand moest worden gebracht. Het bestaande
berichtenverkeer is op dezelfde manier in beeld
gebracht. Zo ontstond een organisatiebrede
applicatiearchitectuur.
De plaat
Op de plaat zijn alle bestaande applicaties in beeld
gebracht in de situatie na de implementatie van het
nieuwe primaire systeem. Tussen de applicaties zijn
de koppelingen weergegeven. Er worden vier typen
koppelingen onderkend, die elk door een speciaal
symbool zijn weergegeven. Elke koppeling is voor-
zien van een nummer en een naam om eenduidige
communicatie mogelijk te maken. De infrastruc-
turele voorzieningen die in de koppelingen een rol
spelen (de servicebus, het portaal en de netwerkvoor-
zieningen), zijn ook in de plaat weergegeven.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 47
NVS
SONAR ABS
B&O
Service
Matching
engine
Bemiddelen
Elise
Werk-
zoekenden-
details
B&O B&O Match
website.nl
Intake Werk-
zoekende
Werk-
zoekende
ExtraNet inkijk
ExtraNet
meldingen
ExtraNet
meldingen
Werk-
zoekende
ExtraNet
inkijk
ExtraNet
inkijk
e-intake
MAIC
export
AMISYS MIP
AMISYS
export
MIP
export
Adviseur
Ketenpartners
AKA B&E
Werkzoekende
Werkgever
Applicatie
Uit te faseren
applicatie
Koppeling
Applicatiegebruik
Netwerk
Berichtuitwisseling
(asynchroon)
Web service
(synchroon)
Database
export/import
(bulk uitwisseling)
Link (directe
schermaanroep)
export
11-23-
24-25
10
8
38
7
37
6
Servicebus
4 4
12
13-15-18-
20-28-30-
31-33-34
16-17-
19-21-27-
29-32
2-5-12
5
Werkzoekende
2
Vacature
Vacature Vacature
Postcode
Zuilen Landelijke
teletekst
Vacature export
PGI
Digiforms
Werk-
zoekende
Intake ExtraNet-
melding
Vooraankon-
diging WW
Bemiddelen
Portaal
6
9
1
CV CV
3
Infrastructurele
voorziening
export Intake
10
ExtraNet Internet
Applicatiearchitectuur
35
36
36
4
13
ExtraNet
meldingen
13-15-18-
20-28-30-
31-33-34
16-17-
19-21-27-
29-32
35
Overzicht koppelingen
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
Business Portal/Single Sign-on
SONAR -> Werk.nl
werk.nl -> SONAR (webservice)
AmiSYS/MIP (PARK)
-> Match Engine
ABS aanroep
ABS vraagt gegevens
B&O-tabel
Postcodetabel
E-intake
ExtraNet Inkijk: VIS
-> ExtraNet Inkijk
ExtraNet melding: Vooraankondiging WW
ExtraNet melding: Overdrachtsformulier WWB (ABW)
ExtraNet melding: Retourmelding overdrachts-
formulier WWB (ABW)
ExtraNet melding: Melding einde uitkering met reden
WWB (ABW)
ExtraNet melding: Reïntegratieadvies -> Gemeente
ExtraNet melding: Terugkoppeling reïntegratieadvies
Gemeente ->
ExtraNet melding: Kennisgeving -> Gemeente
a) mededeling
b) verwijtbaar
ExtraNet melding: Terugkoppeling kennisgeving
Gemeente -> vewijtbaar
KA-omgeving (koppeling met outlook)
ExtraNet Inkijk: LRD(SoFi nummer)
ExtraNet Inkijk: LRD(Ad hoc)
ExtraNet Inkijk: inkijk in
ExtraNet melding: Melding einde uitkering reden WW
ExtraNet melding: Reïntegratieadvies ->
ExtraNet melding: Terugkoppeling reïntegratieadvies
->
ExtraNet melding: Aanvraag reïntegratieadvies ->
ExtraNet melding: Aanvraag WW (niet-modulair)
ExtraNet melding: Overdrachtsformulier WW
ExtraNet melding: Retourmelding overdrachtsformulier
->
ExtraNet melding: Kennisgeving ->
a) mededeling
b) verwijtbaar
ExtraNet melding: Terugkoppeling kennisgeving
-> verwijtbaar
werk.nl -> Match Engine
ABS -> Match Engine
Match
ExtraNet Inkijk:
ID Naam
48 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Migratie
Toekomst Integratie
Functioneel
Een ‘foto’ maken en daar verbeteracties aan ontlenen
Organisatie
Verzekeraar
Case
Minder risico´s en betere perfor-
mance
De situatie
De ontwikkeling van de technische architectuur
maakt deel uit van een groter programma waarin
een strategisch informatieplan is ontwikkeld. Een
van de stappen van het plan is een ‘foto’ te maken en
daarmee de kwaliteit van de huidige technische
infrastructuur te beoordelen. Dat helpt om de migra-
tie vorm te geven.
De opdracht
Breng de kwaliteit van de huidige technische infra-
structuur zo in beeld, dat concrete verbeteracties in
gang gezet kunnen worden.
De werkwijze
Samen met een werkteam bestaande uit medewer-
kers van veel verschillende ICT-disciplines hebben
we een inventarisatie gemaakt van de onderdelen
van de huidige infrastructuur (LAN, WAN, pc’s, ser-
vers, mainframe, telefonie, etc.) en van applicaties
en ontwikkeltools. Op deze manier ontstond overall
inzicht in de technische architectuur. Op basis daar-
van zijn bottlenecks benoemd, die vervolgens zijn
vertaald in verbeteracties.
De plaat
De wijze waarop de plaat tot stand is gekomen en
weergegeven, heeft inzicht gebracht en geleid tot
concrete acties om onder andere de risico’s weg te
nemen en de performance te verbeteren. Om te
beginnen is bijvoorbeeld de ‘ster’ uit het netwerk
gehaald en het aantal ontwikkeltools en platforms
teruggebracht. Bovendien is ervoor gekozen de
mainframefunctionaliteiten te outsourcen.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 49
50 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Samenwerken in een (zorg)netwerk
Organisatie
Zorgverzekeraar
Case
Fundamentele vernieuwing infor-
matievoorziening
Integratie
Functioneel Migratie
Toekomst
De situatie
Een zorgverzekeraar besteedt veel tijd aan het
uitwisselen van informatie met allerlei externe
partijen. Veel gebeurt handmatig. Geautomatiseerde
uitwisseling is afgestemd op een specifieke doel-
groep.
De opdracht
Geef aan welke mogelijkheden er zijn om het aantal
handmatig verrichte administratieve werkzaam-
heden terug te dringen.
De werkwijze
Allereerst hebben we de klant (de verzekerde) cen-
traal gesteld en bepaald welke externe partijen direct
te maken hebben met de dienstverlening aan die
klant. Vanuit dit perspectief zijn we gaan kijken naar
de informatie-uitwisseling tussen de verschillende
partijen.
De plaat
Een zorgverzekeraar is onderdeel van een netwerk,
veel partijen hebben rechtstreeks contact met zijn
klanten. De kwaliteit van de dienstverlening is dus
sterk afhankelijk van een goede informatie-
uitwisseling tussen de verschillende partijen. Op de
plaat is te zien dat daar veel partijen bij betrokken
zijn, dat nog veel handmatig gebeurt en bij elek-
tronische uitwisseling verschillende media wor-
den gebruikt. Daarmee kan worden vastgesteld op
welke punten de informatievoorziening verbeterd
kan worden.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 51
C
o
n
t
e
x
t
d
i
a
g
r
a
m

z
o
r
g
v
e
r
z
e
k
e
r
a
a
r
V
an
...

- P
lch
tllìn
en
vo
o
r
b
eleg
g
en
- Te b
eleg
g
en
verm
o
-
g
en
N
aar ...

- 8
eleg
g
ln
g
sresu
l-
taten
V
an
...

- Te verw
erken

m
u
tatles en

d
eclaratles
(o
p
p
ap
ler)
N
aar ...

- M
u
tatles
- D
eclaratles
A W B Z
V
an
...

- P
ap
p
o
rtag
es
- Su
b
sld
leaan
vraag
- v
rag
en
N
aar ...
- P
eg
elg
evln
g
- P
esu
ltaatto
etsln
g
- C
lrcu
lalr
- 8
u
d
g
et Z
P
- G
eld
- A
an
vu
llen
d
e ver-
an
tw
o
o
rd
ln
g
V
an
...

- v
eran
tw
o
o
rd
ln
g
N
aar ...

- Teru
g
rap
p
o
rtag
e
V
an
...

- Stan
d
aard
rap
p
o
r-
tag
es
- K
en
n
ls
N
aa r ...

- P
eg
elg
evlng
- C
lrculelare s
- Ta rlefb
eschlkklng
en
Van ...

- 8
udg
etvo
o
r s tellen
V
an
...

- To
etsresu
ltaten
- P
erlo
d
lek verp
llch
-
te rap
p
o
rtag
es
N
aar ...

- C
en
trale reactle
- C
lrcu
lalres
- P
erlo
d
lek te co
n
-
tro
leren
stan
d
en
N
aar ...

- Te verw
erken

m
u
tatles
- Teru
g
b
eln
o
tltles
V
an
...
- G
eg
even
s verze-
kerd
en
- P
lch
tllìn
en
vo
o
r
N
aar ...

- 8
etalln
g
en
- O
n
-ln
b
are vo
rd
e-
rln
g
en
- |n
casso
ko
sten
- P
rem
le-b
etalln
g
en

V
an
...

- v
erzekerd
en
- O
p
en
staan
d
e vo
r-
d
erln
g
en
- 8
etalln
g
ln
casso
-
ko
sten

N
aar ...
tA
an
m
eld
ln
g

V
an
...

- P
o
lls
- 8
evestlg
ln
g
van
aan
m
eld
ln
g

@ N
aar ...

- A
an
m
eld
ln
g
- C
o
n
tract

- D
eclaratles
- P
rem
le-b
etalln
g
en
- M
u
tatles
- C
o
rresp
o
n
d
en
tle
V
an
...

- P
o
lls
- Sch
ad
eu
ltkerln
g

- M
an
ag
em
en
t |n
fo
- P
ro
vlsle

N
aar ...

- K
lach
ten
- v
rag
en

- Su
g
g
estles
V
an
...

- v
o
o
rllch
tln
g
- Statlstleken

- K
en
n
ls
@
V
an
...

- A
d
vles
- 8
o
rd
erel
- P
o
lls
- P
ro
m
o
tlem
aterlaal
- M
an
ag
em
en
t |n
fo
N
aar ...

- O
fferte
- w
erkg
eversver-
klarln
g
- A
an
m
eld
ln
g
- M
u
tatles
V
an
...

- N
A
w
verzekerd
e
- D
eclaratle
- A
d
m
ln
lstratle-
ko
sten
N
aar ...

- N
A
w
verzekerd
e
- D
eclaratle
- A
d
m
ln
lstratle-
ko
sten
V
an
...

- M
assam
u
tatles
- v
erklarln
g
en
- |n
ko
o
p
co
n
tracten
N
aar ...

- M
assam
u
tatles
- v
erklarln
g
en
- |n
ko
o
p
co
n
tracten V
an
...

- P
o
llsg
eg
even
s
- D
eclaratles
- Sch
ad
e-u
ltkerln
g
N
aar ...

- P
o
llsg
eg
even
s
- D
eclaratles
- Sch
ad
e-u
ltkerln
g
Voorbeelden:
- - - - - - ... ... ... ... ... ...
Voorbeelden:
- ...
- ...
- ...
- ...
- ...
- ...
- ...
Voorbeelden:
- - - - - - - - ... ... ... ... ... ... ... ...
Voorbeelden:
- - - - - ... ... ... ... ...
Voorbeelden:
- - - - - - ... ... ... ... ... ...
Voorbeelden:
- - ... ...
Voorbeelden:
- - ... ...
Voorbeelden:
- - ... ...
Voorbeelden:
- - ... ...
Voorbeelden:
- - - - - ... ... ... ... ...
@
Papler
L-m
all
D
lskette/tape/cartldge
D
atacom
m
unlcatle
W
ijze van
b
erich
tu
itw
isselin
g
in
2001
Laag <
l0
G
em
lddeld l0-l000
H
oog >
l000
Legenda
S
am
enwerklngsverbanden
Partlìen waar de verzekerde
rechtstreeks contact over kan
hebben
Koepelorganlsatles toezlcht-
houdende lnstantles en belelds-
bepalers
A
ctlvltelten dle ultbesteed zlìn
Leg
en
d
a
Berichtenverkeer per w
eek:
(zorg) verzekeraars
V
an
...

- v
erzekerd
e
- C
o
n
tract
- M
ach
tlg
ln
g
en

- 8
etalln
g
en
- M
an
ag
em
en
t
ln
fo
rm
atle

N
aar ...

- M
ach
tlg
ln
g
en
- D
eclaratles
- P
erfo
rm
an
ce
M
an
ag
em
en
t
|n
fo
rm
atle

TW
A
C
A
K
V a n
. . .

- 8
e t a l l n
g
s o
p d
r a c h
t
A
N
8
Z
N
a a r . . .

- C o n t r o l e v o o r -
s c h
r l f t
- 8
e t a l l n g s v e r a n t -
w
o o r d l n g
C
V
Z
C
T
G
N
a a r . . .

- S
t a t l s t l s c h
e
( m
a r k t )
| n
f o
r m
a t l e
- C
l r c u l a l r e s
V
an
...

- P
erlo
d
lek verp
llch
te
rap
p
o
rtag
es
- U
ltvo
erln
g
sverslag
N
aar ...

- P
eg
elg
evln
g
- Llsen
aan
rap
p
o
r-
tag
es
52 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Migratie
Toekomst Integratie
Functioneel
Gebruikmaken van generieke componenten
Organisatie
Zorgverzekeraar
Case
Fundamentele vernieuwing infor-
matievoorziening
De situatie
Een zorgverzekeraar wil snel kunnen inspelen op
veranderingen in de markt. Het is dan noodzakelijk
om intensief samen te werken met veel partijen. De
huidige systemen zijn vaak ontwikkeld voor één spe-
cifieke doelgroep met als consequentie dat er weinig
generieke functionaliteit is. Los van het feit dat dit
kostbaar is in onderhoud en beheer, is het ook
weinig flexibel. Het is dus vrij arbeidsintensief om
samen met partners nieuwe diensten te ontwikkelen
en uitwisseling van informatie met deze partners
mogelijk te maken.
De opdracht
Ontwikkel een informatiearchitectuur waarmee snel
kan worden ingespeeld op veranderingen en nieuwe
partners in het netwerk toegang kunnen krijgen tot
relevante gegevens.
De werkwijze
Op basis van strategische keuzes voor de informatie-
voorziening zijn architectuurprincipes vastgesteld.
Deze principes zijn vervolgens weergegeven in een
‘houtskoolschets’ van de gewenste situatie. De
schets is in diverse workshops met specialisten,
gebruikers en managers getoetst.
De plaat
Voor de totale informatievoorziening wordt geen
specifieke oplossing naar doelgroep ontwikkeld: alle
doelgroepen moeten in principe gebruik kunnen
maken van dezelfde services, zoals relatiebeheer,
mediumconversie, toegangsschil en gegevensinvoer.
Wel wordt door middel van het verlenen van autori-
saties bepaald wie welke service mag aanroepen.
Het wordt nu gemakkelijk om nieuwe partijen
toegang te geven tot de functionaliteit die ze nodig
hebben. Ook is het relatief eenvoudig om nieuwe
functionaliteit toe te voegen, omdat gebruikgemaakt
kan worden van generieke services.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 53
54 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Migratie
Toekomst Integratie
Functioneel
Het complexe verzekeringsproces teruggebracht
tot de kern
Organisatie
Verzekeraar
Case
Van product- naar klantgerichte
processen
De situatie
De verschillende sectoren (schade, leven, hypothe-
ken, pensioenen) van een verzekeringsbedrijf hebben
elk hun eigen systemen ontwikkeld. Vanuit het per-
spectief van de totale organisatie is er veel overlap-
pende functionaliteit en weinig synergie
tussen de systemen.
De opdracht
Breng het totale primaire proces in kaart, zodat op
basis daarvan de kwaliteit van de verschillende
systemen in relatie tot het primaire proces beoor-
deeld kan worden.
De werkwijze
We hebben uit de verschillende productgerelateerde
processen de generieke stappen gedestilleerd. Deze
generieke processtappen hebben we opnieuw geor-
dend. In een aantal workshops heeft dit definitief
vorm gekregen.
Het uiteindelijk ontstane processchema hebben we
in het vervolgproject gebruikt als ordeningsprincipe
om de systemen te inventariseren.
De plaat
De plaat geeft compact het primaire proces bij
een verzekeraar weer. Alle relevante processtappen
voor nu en in de toekomst komen hier aan de orde,
los van de specifieke producten. Het processchema
blijkt een prima hulpmiddel om met de bestuurders
te discussiëren over de systemen die de processtap-
pen ondersteunen. Sommige processen blijken niet
en andere blijken door een grote verscheidenheid aan
systemen ondersteund te worden. We hebben dus
materiaal voor een forse sanering geleverd.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 55
3.
Bewerken
markt
2.
Ontwikkelen
(combinatie van)
verzekerings-/
vermogens-
product
1.
Onderzoeken
markt /
concurrentie
4.
Verkopen/
contracteren
ª Risico
ª Vermogeh
ª Gemak
ª Verzekerd risico
ª Beheerd vermogeh
ªService
Markt-
mogelijk-
hedeh
Combinatie
van verzekerings
producten
Aanvragen ªOvereehkomsI
ªDekkihg
Beheerde
contracten
en polissen
ª Bepaleh "evehIs"
ª MarkIohderzoek
ª CohcurrehIie-
analyse
ª Beoordeleh
kansen/
bedreigingen
ª SegmehIereh
potentiÎle
doelgroepen
ª PorIIolio-ahalyse
klanten/
producten
ª VasIsIelleh
risicoproIieleh
ª DeIihiëreh
produkIihhoud
ª Bepaleh
grondslagen/
rekenregels
ª Bepaleh
voorwaarden
en tarieven
ª Bepaleh variaIie-
mogeliikhedeh
ª Bepaleh
doelgroepen
ª Ìhkopeh/
ontwikkelen
bestanden
ª Bepaleh
benadering
ª Behadereh
(poIehIiële)
klanten
ª Bepaleh/
inspecteren
(combinatie
van) risico's
ª Herverzekereh
ª AccepIereh
aangeboden
risico's
ª Berekeheh premie/
vaststellen
condities
ª VersIrekkeh oIIerIe
ª Ohderhahdeleh
ª SluiIeh
overeenkomst
ª VersIrekkeh
voorlopige dekking
ª PelaIiebeheer
ª MuIereh
ª Prolohgereh
ª Beëihdigeh
ª VersIrekkeh
polis-/
vermogens-
documenten
ª Ìh/E×casso
ª Archivereh
ª PorIeIeuille-
analyse
ª PelaIiebeheer
ª AcIuariële
analyse
ª AcIualisereh
risico's
ª Beleggeh
ª E×Ierhe
verslaglegging
ª Verwerkeh
in-/uitgaande
geldstromen
ª Verwerkeh
ohverplichI geld
6.1.1
6.1.2
6.1.3
6.1.4
6.1.5
6.1.6
6.1.7
6.2.1
6.2.2
6.2.3
6.2.4
5.2.1
5.2.2
5.2.3
5.2.4
5.2.5
5.2.6
5.3.1
5.3.2
5.1.1
5.1.2
5.1.3
5.1.4
5.1.5
5.1.6
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
1.7
2.1
2.2
2.3
2.4
3.1
3.2
3.3
3.4
4.1
4.2
4.3
4.4
4.5
4.6
4.7
4.8
4.9
ª Ophemeh
schade/
gebeurtenis
ª VasIsIelleh
rechIeh
ª Toekehheh/
aIwiizeh
ª AIwikkeleh
ª Verhaleh
ª UiIkereh/
beëihdigeh
ª Archivereh
ª OhIvahgeh
verzoek
ª VasIsIelleh
dekking
ª Zorg drageh voor
service/levering
ª Evaluereh

Procesmodel verzekeraar
6.
AIhahdeleh
6.1.
Claim/
uitkering
5.1.
Ìhdividueel/
collecIieI
beheer
6.2.
Service/
levering
5.2.
PorIeIeuille-
beheer
Verzekeren
+
5.3.
Financieel
beheer
5.
Behereh
56 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Migratie Case
In kaart brengen van de
inpassing van een nieuw
systeem voor bankieren
Organisatie
Bank
Solide basis voor bankieren
De situatie
Internetbankieren is intussen een belangrijk
onderdeel van de dienstverlening geworden, maar
het systeem dat internetbankieren ondersteunt, is
ontstaan in een tijd van pionieren met deze - toen
nieuwe - vorm van dienstverlening. De eisen aan
betrouwbaarheid en beschikbaarheid en de vraag
naar nieuwe diensten zijn intussen zo toegenomen,
dat het bestaande systeem niet meer voldoet.
Met de beoogde invoering van een nieuw systeem
voor elektronisch bankieren doet zich de vraag voor
welke eisen dit stelt aan de informatievoorziening
binnen de bank als geheel. Want hoewel het nieuwe
systeem voor elektronisch bankieren een grote stap
vooruit lijkt te zijn, is de bank zich ervan bewust dat
de opbouw van de totale keten (dus inclusief de
afhandeling in de backoffice) niet optimaal is. Dit
wordt mede veroorzaakt door de beperkingen van
de andere systemen, maar die beperkingen zullen
de komende jaren worden weggenomen.
Er is een grote behoefte deze problematiek beter
onder de aandacht van beslissers en beleidsmakers
te brengen.
De opdracht
Breng de situatie direct na de invoering van het
nieuwe systeem in beeld en schets daarnaast een
eindsituatie.
Op deze manier wordt inzichtelijk gemaakt voor
welke opgave de bank de komende periode staat en
wordt tevens een visie neergelegd op de manier
waarop de informatievoorziening voor elektronische
dienstverlening in de breedste zin georganiseerd
moet worden.
De werkwijze
De opbouw van het nieuwe systeem voor elektro-
nisch bankieren is geanalyseerd en in een lagen-
structuur geplaatst. Op deze manier wordt met
name onderscheid gemaakt tussen de frontoffice-
laag, waar de gebruikersinteractie plaatsvindt, en een
interface of servicebuslaag, waar de aansluiting met
de back-office wordt gemaakt. Voortbordurend op
deze opbouw in lagen is vervolgens een situatie uit-
gewerkt waarbij de functiemiddenlaag, de enterprise-
servicebus, een generieke voorziening wordt.
De plaat
Er zijn twee platen gemaakt. De eerste plaat toont
een groot en complex systeem voor elektronisch
bankieren, bestaande uit een frontofficegedeelte en
een interfacelaag. In de interfacelaag zijn naast
enkele generieke functies ook een groot aantal
specifieke functies ondergebracht.
De tweede plaat toont een situatie waarin het
systeem voor elektronisch bankieren wordt beperkt
tot een frontoffice. De interfacelaag wordt enterprise-
servicebus genoemd en wordt een generieke
voorziening. Alle functies die in de eerste situatie
nog oneigenlijk in de interfacelaag waren opgenomen,
zijn verhuisd naar de front- of de backoffice.
De tweede plaat fungeert daarmee als het referentie-
punt voor de gewenste eindsituatie.
Toekomst Integratie
Functioneel
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 57
Status
bericht
Routering Transformatie
User- en product-
management
Matchen van
betaalopdracht-
bevestigingen
Relatie-
beheer
User- en
product-
management
Validatie en
clearing
spoed
Validatie en
clearing
buitenland
Clearing

Settlement Validatie
Transactie-
initiatie
Betaalopdracht-
status
Geagendeerde en
periodieke
betalingen
Internetbankieren Interfacelaag
BackOffice
Betaal-
opdrachten,
boekingen,
saldo
Betaa B t l-
opdrachten
Rekeninghouders
en producten
Boeking Betaal-
opdracht
Rekeninghouders
en producten
Status Status Buiten-
land
Boeking Spoed Binnen-
land
In
te
rn
e
tb
a
n
k
ie
re
n
Architectuur Internetbankieren - Huidige situatie
Beveiliging
Presentatie
Authenticatie en Autorisatie
Statische
content
Statische
content
Autorisatie Producten
Beheer
B
e
v
e
ilig
d
e
to
e
g
a
n
g
Beheer
Producten
en
rekeningen
Betaal-
opdrachten
Overzicht
Internetbankieren Frontoffice Klant Internetbankieren Frontoffice Beheer
Binnenland Buitenland
Spoed Geagendeerd Periodiek
Transactie initiatie
Behee hh Behee Beheerrr
Zakelijke
klant
Klantenservice
en beheermedewerker
Particuliere
en klein zakelijke
klant
Interne
werkplek
Internet
Algemeen
publiek
E-Banking
Spoed
E-Ban BB E-Ban E-Banki ki king king king
Externe
gegevens-
uitwisseling
Interne
werkplek
Backoffice
medewerker
Swift Equens
Bank.nl Intern netwerk
Routering Transformatie
Monitoring Security
Authenticatie
Autorisatie
Beheer van
berichten en services
Relatie-
beheer
Contract-
management
Settlement Clearing

Validatie Transactie-
initiatie
Geagen-
deerde en
periodieke
batalingen
Status
bericht
Betalingsverkeer-
services
Beheer-
services
Rekeninghouders
en producten
Boeking Betaal-
opdracht
Enterprise-Servicebus
Rekeninghouders
en producten
Status
bericht
Betaal-
opdracht
Boeking
Architectuur Internetbankieren - Gewenste situatie
In
te
rn
e
tb
a
n
k
ie
re
n
Beveiliging
Presentatie
Authenticatie en Autorisatie
Statische
content
Statische
content
Autorisatie Producten
Beheer
B
e
v
e
ilig
d
e
to
e
g
a
n
g
Beheer
Producten
en
rekeningen
Betaal-
opdrachten
Overzicht
Internetbankieren Frontoffice Klant Internetbankieren Frontoffice Beheer
Binnenland Buitenland
Spoed Geagendeerd Periodiek
Transactie initiatie
Behee hh Behee Beheerrr
Zakelijke
klant
Klantenservice
en beheermedewerker
Particuliere
en klein zakelijke
klant
Interne
werkplek
Internet
Algemeen
publiek
E-Banking
Spoed
E-Ban BB E-Ban E-Bankki king king king E BB ki kii
Externe
gegevens-
uitwisseling
Interne
werkplek
Backoffice
medewerker
Swift Equens
Bank.nl Intern netwerk
BackOffice
LEGENDA
Services
(synchroon) Kanaal
Gegevens-
opslag
Berichtuitwisseling
(Asynchroon) Functionaliteit Infrastructurele
voorziening
Gebruiker
58 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Migratie
Toekomst
ECO-Architectuur
Organisatie
Verzekeraar
Case
Hoe helpt de architectuur in
een dynamische netwerk-
omgeving
De situatie
Een pas gefuseerd verzekeringsbedrijf wil een breed
scala aan producten en diensten via verschillende
(deels nog aan te boren) kanalen aanbieden. Deze
producten en diensten worden deels zelf en deels
door derden geleverd. De verwachting is dat in de
loop van de tijd een zekere dynamiek gaat ontstaan
tussen producten die het concern zelf uitvoert
en producten die het door derden laat verzorgen.
Hetzelfde geldt voor de afzetkanalen. Ook hier moet
het mogelijk zijn snel nieuwe kanalen te introduce-
ren en eventuele slecht functionerende kanalen te
sluiten.
De opdracht
Ontwikkel een architectuur die de distributie-
kanalen en de te leveren producten en diensten
maximale flexibiliteit biedt.
De werkwijze
In eerste instantie hebben we de feitelijk benodigde
componenten geordend en met elkaar in verband ge-
bracht. Deze ordening gaf volgens de opdrachtgever
de dynamiek van de markt onvoldoende weer.
De plaat
Op de plaat is te zien dat de grenzen van de orga-
nisatie flexibel zijn. Immers, het prikkeldraad is
gemakkelijk te verzetten. De processen worden
gesymboliseerd door een meanderende rivier die
deels binnen de organisatie loopt en deels erbuiten.
Vanuit de processen worden verschillende services
aangeroepen. Deze services zijn stabiel in de tijd
en worden daarom aangeduid door stenen. Welke
services beschikbaar zijn, staat in de gouden gids van
services. De services liggen zowel binnen als buiten
de organisatie. De services buiten de organisatie
zijn aangegeven met een stippellijn. De verschillen-
de merken die door de verzekeraar gevoerd worden,
nemen een dominante plaats op de plaat in. Ze
worden gesymboliseerd door de vlaggen die bij het
strandhuis staan. In algemene zin staat de bovenkant
van de plaat voor de distributiekant en de onderkant
voor de serviceverlening aan de klant.
Integratie
Functioneel
Toekomst
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 59
Schadeherstelbedrijf
Procesbesturing
Procesbesturing
DBC
Herverzekering
Uitvoer
Klachten-
administratie
Relatie-
management
AWBZ
Toezichthouders
Intermediair
Concept
Collectiviteiten
Individuele
verzekerden
(Web) Service
Extern
Declaratie-
verwerking
Zorgaanbieders:
- Ziekenhuis
- Huisarts
- Fysiotherapie
Dashboards
Polis-
administratie
@
Content-
management
Klant-
beeld
Campaign-
management
In- & Excasso
Kennisregels
Product
Dienst
Product
Dienst
Segmentering
Klantkennis
@
Onder-
steunende
services
Dienstverlening
Schade-
administratie
Declaratie-
verwerking
Polis-
administratie
Informatiearchitectuur
Migratie
60 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Verschillende views
Organisatie
Verzekeraar
Case
Doe-het-maar-zelf-
architectuur
De situatie
Het wenkend perspectief is ontwikkeld, maar nog te
abstract om duidelijk te maken wat er moet gebeu-
ren om het te realiseren.
De opdracht
Ontwikkel een soort kladblok waarop verschillende
views geprojecteerd kunnen worden.
De werkwijze
We hebben de ECO-Architectuur ontdaan van de
mooie plaatjes om ruimte te maken voor projectie
van andere gegevens. We hebben zelf twee voor-
beeldviews gemaakt: systemen in relatie tot de
services (zoals hier afgebeeld) en een overzicht van
de services die geraakt worden voor een specifiek
project. De architecten gebruiken de kale versie als
‘kladblok’ voor overleg met projectmanagers,
businessmanagers en ICT-specialisten.
De plaat
De basisplaat is dezelfde als de eerder beschreven
ECO-Architectuur. De gebruikte systemen hebben
we erop geprojecteerd. Te zien is waar dubbele func-
tionaliteit zit en waar nog functionaliteit ontbreekt.
3
Integratie
Functioneel
Toekomst
Migratie
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 61
Informatiearchitectuur
Verloop
kantoor
Collectiviteiten
Dashboard
Content-
manage-
ment
Klantbeeld
Polis-
administratie
Polisadministratie
Herverzekering
DBC
Aantal systemen
< 5
Dubbele functionaliteit
Unieke functionaliteit
Nog niet ingevulde
functionaliteit
> 5, < 15
> 15
Identificatie & Autorisatie
Integratieplatform
Portaal
Distributie
Dienstverlening
Legenda
Incasso
Dienst-
verlening
Declaratie-
administratie
Schadeherstelbedrijf
Zorgaanbieders:
- Ziekenhuis
- Huisarts
- Fysiotherapie
Klachten-
administratie
Schade-
afhandeling
Uitvoer
Volmachten
Product
Dienst
Product
Concept
Onder-
steundende
services
AWBZ
Relatie-
management
Campagne-
management
Klantkennis
Segmentering
Dienst
Klant-
beeld
Leveranciers
externe producten
en diensten
Service-
verlenende
organisaties
Gegevens
intermediar
62 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Migratie
Toekomst Integratie
Functioneel
Fundamentele herbezinning op informatie-
voorziening
Organisatie
Farmaceutisch R&D-bedrijf
Case
Uitbreiding activiteitenpalet
De situatie
Een farmaceutisch R&D-bedrijf heeft een productie-
bedrijf overgenomen in het buitenland. De infor-
matievoorziening moet voor deze nieuwe situatie
geheel opnieuw geregeld worden.

De opdracht
Breng het primaire proces in kaart en maak aan de
hand daarvan een schets van de gewenste functiona-
liteit voor de onderneming als geheel.
De werkwijze
Eerst hebben we het primaire proces in kaart ge-
bracht, inclusief de relatie met de partijen in de om-
geving. Daarna zijn de sleutelfiguren geïnterviewd
om de informatiebehoefte vast te stellen. De bevin-
dingen zijn vertaald in een informatiearchitectuur
die de gewenste functionaliteit voor het primaire
proces in beeld brengt. Ten slotte is per deelproces
aangegeven welke functionaliteit nodig is.
De plaat
De eerste plaat geeft het primaire proces weer, aan
de basis waarvan de informatiebehoefte is vastge-
steld. De tweede plaat toont de informatiearchitec-
tuur, waarin de gedetailleerde functionele eisen met
gekleurde blokjes zijn weergegeven. De laatste plaat
laat zien hoe de informatiearchitectuur samenhangt
met de architectuur van het primaire proces.
De informatiearchitectuur hebben we vervolgens
gebruikt om de huidige applicaties af te beelden en
het migratieplan te ontwikkelen.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 63
ITArchitecture
P
a
r
t
n
e
r
s
in
s
a
le
s
a
n
d
d
is
t
r
ib
u
t
io
n
External production
4.1
Market introduction
4.2Obtain andcontrol
resources
Development
andProduction
of (generic)
Pharmaceutical
products
Project
proposal
Actual sales
& forecast
Registration
dossier
2.1
Research &
development
2.2
Contracting&
market
development
2.1.1.1 Assesscharacteristics
of the products
2.1.1.2 Syntheses
2.1.1.3 Development of the API
2.1.2.1Development of
analyticaL
methods regarding:
! Stability
! Characteristics
! Etc.
2.1.3.1 Development of the
pharmaceutical
formulation
2.1.3.2Trail batches:
! Stability results
! Impurity profile
2.1.3.3Qualification batches
2.1.4.1 Development of the
clinical studies
2.1.4.2Execute clinical
studies
Changingbecause of expiringpatents,
requestsof partnersor
own improvingideas
API, patents, (generic) bulk
products, or wrappedproducts
1.
Business
development
2.
Product
development
4.
Regulatory
affairs
3.
Regulatory
affairs
4.
Market
introduction &
forecast
1.1Spot opportunities
1.2Assessment of:
! Market size
! Market value
! Complexity product
! Necessary technology
! Patent situation
1.3 Formulate project proposal
2.1.1
Chemical R&D
4.
Regulatory
affairs
2.1.2
Analytical R&D
2.1.3
Pharmaceutical
R&D
2.1.4
Clinical R&D
5.1
Purchase
5.2
Production
5.2.1
Production API
5.2.2
Production
pharmaceutical
forms
5.2.3
Packaging
API Bulk
products
5.1..1Sample
5.1.2Releasing
5.1.3Registration
5.3.1Product releasing
5.3.2Product distribution
topartners
5.2.3.1 Packaging
5.2.3.2Stock
5.2.2.1 Production
planning
5.2.2.2Production
batches
(regular)
5.2.2.3Quality & change
control
5.2.2.4Stock
5.2.1.1Production
planning
5.2.1.2API production
5.2.1.3Quality & change
control
5.2.1.4Stock
Ingredients
& packaging
Finished
product
2.2.1Search for partnersandcommit
them tothe specific product
2.2.2Create commitment
2.2.3Market development
2.2.4Present dossier topharma-
ceutical authorities
Human resources
Finance & control
Quality Assurance
S
u
p
p
lie
r
s
in
g
r
e
d
iÎn
t
s
&
p
a
c
k
a
g
in
g
m
a
t
e
r
ia
ls
Pharmaceutical authorities
IT Master plan
Enduser computing
Enterprise portal
L
a
b
o
ra
t
o
ry
in
s
t
rru
m
e
n
t
s
Planning
LIMS
Storage
& Analysis
Release
Manufacturing Customer service
Enterprise Resource Planning
Distribution Human resources
Financial Management
information
Document
Management
Dossier
Non-GMP
documents
(Send) Version
control
Knowledge Management
Project knowledge
Library External
databases
Expert system
Knowledge
development
Multi Project
Management
5.3
Distribution
5.
Production
Primary processoutline RequiredITfunctionality
External production
S
uppliers Ingred
iÎnts packaging
Pharmaceutical authorities
Partners in sales and
d
istribution
Market introduction & forecast Contracting & market
development
Base documents
registration
dossier
GMP-batch
Businessdevelopment Regulatory affairs Research & development
Production
Quality Assurance
Finance & control
Human resources
2.1.5
Toxiological R&D
2.1.5.1 Development of the
toxiological studies
2.1.5.2Execute toxiological
studies
64 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Migratie naar de gewenste situatie
Organisatie
Farmaceutisch R&D-bedrijf
Case
Uitbreiding activiteitenpalet
Integratie
Functioneel Migratie
Toekomst
De situatie
Bij deze organisatie is een informatiearchitectuur
opgesteld als wenkend perspectief voor de
informatievoorziening.

De opdracht
Maak een plan voor migratie van de huidige situatie
naar het wenkend perspectief.
De werkwijze
We hebben de bestaande systemen en ervaren
knelpunten in het ontworpen wenkend perspectief
getekend. Duidelijk werd in hoeverre de gewenste
informatiearchitectuur gevuld was met de bestaande
applicaties.
Vervolgens hebben we in discussie met het
management vastgesteld met welke prioriteit en in
welke stappen de gewenste informatiearchitectuur
ingevuld moest worden met nieuwe of gewijzigde
applicaties.
De plaat
De plaat geeft de huidige situatie aan door afbeelding
van de bestaande applicaties in de gewenste architec-
tuur. Te zien is dat bepaalde functionaliteit niet of
onvolledig door applicaties wordt ondersteund.
Vervolgens wordt in drie stappen aangegeven
hoe van de bestaande situatie wordt gemigreerd
naar de gewenste situatie. Hierbij wordt een deel van
de bestaande applicaties vervangen en blijft een
ander deel bestaan.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 65
Phase2finishedend2002
· Roll-out of ERP phase 2
· Introduction of a LIMS system
· Select a groupware for package tofacillitate knowledge sharing
· Select andimplement an expert system
· Findfinal solution asthe document management system
Phase3 finishedend2003
· Make an enterprise portal in order tomake all relevant information available in a
uniform way toall employees
Enterprise portal
Enduser computing
Enterprise portal
Enduser computing
IT Master plan; Current situation and migration path
Enduser computing
Enterprise portal
Laboratory instrrum
ents
Planning
LIMS
Analysis
Release
Manufacturing Customer service
Enterprise resource planning
Distribution Human resources
Financial Management
information
Document
management
Dossier
Non-GMP
documents
(Send) Version
control
Knowledge management
Project knowledge
Library External
databases
Expert system Knowledge
development
Multi project
management
Lab oratory instrum
ents
LIMS
Planning
Analysis
Release Financial
Distribution Human resources
Management
information
(Send)Version
Control
Non-specific
documents
Dossier
Document
management Knowledge management
Project knowledge
Library External
databases
Expert system Knowledge
development
Multi project
management
Laboratory instrum
ents
LIMS
Planning
Analysis
Release Financial
Distribution
Manufacturing
Human resources
Management
information
(Send)Version
Control
Non-specific
documents
Dossier
Document
management Knowledge management
Project Knowledge
Library External
databases
Expert system Knowledge
development
Multi project
management
Phase1finishedend2001
· Conversion of the Novell network tothe preferredplatform
· Preparation andinstallation of a computer room
· Set upWANvia VPN
· Secure Laptops
· Conversion of the LIMS system topreferredplatform
· Introduction ERP system (phase 1)
· Documentation andknowledge transfer of all MS Access
systemsused
· Uniformity MS Office software
· Introduction MS Outlook for all employees
· Make current intranet available for all employees
· Select a Multi-project management package anddefine
integral projectsfor the four different R&D departments
ITArchitecture
Enterprise portal
5 6
7 8
9
11
13 14
12
15
20
17 18
16 19
21 22
23 24
25 26
Exact
LIMS
Enduser computing
Software analyse instruments
Stocksys
Qumas
BPCS
DOCIS & directory structure
Forecast (M&S)
Planning(QC)
Library database
Document Management System (RA)
External databases(30)
Information on CD
Other:
Tailor-madeapplications (MS Acces prototype):
Standardpackages: Botle-necks current situation
Network
1 No connection between the several separated networks
2 Impossible to share and access data outside own network
3 Different networks and operating systems have relatively high maintenance costs
4 Some stand-alone PC's
Laboratory instruments
5 Different operating systems, high maintenance costs
6 Data collection by hand and the possibility to manipulate raw data
7 Back-up of local data is a lot of work and could be forgoten
8 Difficult to compare data of different instrumentsLIMS
9 LIMS Hispania is running on DOS and should be converted
10Has no LIMS and needs a planning function in the short-termERP
11Organon systems stop in march 2001, no real alternative is available now
12No functionality available to assess non-financial personnel data
13Lack of functionality in Exact, this causes a lot of handwork
14Exact is not working properly (DOS version)
15Almost no management information
Document management
16Inflexible directory structure
17QUMAS documents are difficult to find
18Distribution of Dossiers is a lot of work and it is difficult to keep all the dossiers up-to-
date
19DOCIS is still a prototype and not suited for production
20Documents older than 2,5years are only available on a stand-alone Apple system
Knowledge management
21No adequate facilities to share knowledge within Multi-project management
22Current organisation and tools not adequate to monitor projects End-user computing
23No uniformity in version MS-Office software (international)
24Different tools for the same purpose
25E-mail & internet not available for everyone
26Synthon MS Word templates need a lot of disk space and are difficult to handle
in combination with pictures
Chemaccess
Enduser computing
Laboratory instrum
ents
LIMS
Planning
Analysis
Release
Distribution
Manufacturing
Enterprise resource planning
Customer service
Human
resources
Management
information
Document
Management
Dossier
Non-specific
documents
(Send) Version
overview
Expert system Knowledge
development
Library External
databases
Knowledge Management
Project Knowledge
Multi Project
Management
Financial
10
Currentsituation
Enterprise portal
Laboratory instrum
ents
LIMS
Planning
Release
Enterprise resource planning
Manufacturing Customer service
Distribution Human resources
Financial
Analysis
Document
management
Dossier
(Send) Version
control
Knowledge management
Project knowledge
Library External
databases
Expert system Knowledge
development
Multi project
management
Enduser computing
Migration path
Enterprise resource planning
Customer service Manufacturing
Enterprise resource planning
Customer service
Management
information
Non-specific
documents
66 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
P&O-systemen vooral administratief gericht en
kwalitatief onvoldoende
Organisatie
Afdeling HRM van een multinational
Case
Ondersteuning van het primaire
proces
Integratie
Functioneel Migratie
Toekomst
De situatie
De afdeling HRM maakt gebruik van een groot
aantal systemen. Men heeft onvoldoende inzicht in
de mate waarin deze systemen het primaire proces
ondersteunen. De vele systemen en (afwijkende)
procedures zijn het gevolg van de decentrale bedrijfs-
voering; de zaak is nogal complex.
De opdracht
Inventariseer welke systemen er zijn en in welke
mate ze het primaire proces ondersteunen. Ga ook
na of er sprake is van dubbelingen, verschillende
systemen die hetzelfde proces ondersteunen.
De werkwijze
Samen met de afdeling is het primaire proces in
kaart gebracht en aangegeven welke systemen de
verschillende stappen in het proces ondersteunen.
Daarna zijn deze systemen beoordeeld naar kwaliteit
op het gebied van gebruik en beheer en operationeel
en/of strategisch belang, zodat nu duidelijk is in
welke systemen nog geïnvesteerd moet worden.
De plaat
Op de plaat is te zien dat de bestaande systemen
vooral gericht zijn op de salaris- en arbeidsvoor-
waardenadministratie en dat er niet of nauwelijks
ondersteuning is voor beleidsprocessen of de service-
verlening aan medewerkers of managers. Kortom:
daarin moet nog verder geïnvesteerd worden.
Ook is te zien dat de bestaande systemen niet
allemaal voldoen en dat investeringen nodig zijn om
te komen tot een kwalitatief goede ondersteuning
van het primaire proces.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 67
Werven en
selecteren
Ontwikkelen
en begeleiden
medewerkers
HRM-beleid Competentie-
profielen
Arbeids-
voorwaarden
HRM-beleid
ontwikkelen
Vaststellen
benodigde
competenties
benodigde
Arbeids-
voorwaarden
en beloning
invullen
Competenties
invullen
Administreren
Salaris en arbeids-
voorwaarden
SPSS
Mgt. audit
(accesdatabase)
BonusPAO
(acces database)
SPSS
SSS CAO
SSS Regress
Int. vacaturebank
Connexys
SPIN
VSTAT
Int. vacaturebank
Vakkennismeting
Herpl. inf. systeem
(HIS)
Cursisten admin.
systeemCAPP
Testapplicatie
Persmaster
Autolease
Programmaregistratie
MDopleidingen
SSSWAO
SSSSBR
SSSEmployee
SSSSBR P-invoer
ArgusGold
Persmaster
Autolease
Paymaster
Girotel
Ohra
Spaarln/contrib.
Telefoonnota’s
(excell)
Bewerken salspecs
Uitgifte sys. regnrs.
Raadplegen
historie SALP
Exact salaris
DWP
Navraag-
bestandSalreg.
OutSPIN(HVR)
Intracom
MRS
InfoSPIN(FTP)
INSPIN
Debiteuren
admie PZ
· ·|--|c. .|-|c -:·~:ca|c |S( · ~·|c|c-.cc·.~~·ccc
· |ccu: ~·|c|c-oc:cc:|cc|
· cc··cc:c cc :|¡c|ac .c·.c·||ca·u:~:|c-
medewerkergegevens
Informer
(Impromptu)
Gemal
Cool
SPIN
Uitstromen
Gewenste competenties
top-HRM-diensten
tegen minimale
kosten
Ondersteunendesystemen
Legenda
Actief onderhoud
|cccz~|c||¡| cccc·|cuc
Investeren
Activiteit
(Tussen)resultaat
Primair proces P&O met ondersteunende systemen
1
2
2
3 4
1
5
6
7
8
9
10
12
13
14
15
16
17
18
17
21
19
20
22
23
24
25
20
26
27
28
30
29
31
13
33
25
35
37
38
39 44
45
43
11
36
34
32
Pers.geg. in
database
40
Functienamen reg.
systeem
41
42
Registratie gewaar-
deerde functies
42
|cac·cc. c.c·.cacc. u|:í~-c·cc
Registratie gewaar-
deerde functies
Informer
(Impromptu)
26
68 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
e-HRM
Organisatie
Afdeling HRM van een multinational
Case
Invulling van het e-HRM-beleid
Integratie
Functioneel Migratie
Toekomst
De situatie
De afdeling HRM wil voor de medewerkers alle
relevante gegevens over arbeidsvoorwaarden online
beschikbaar stellen. Ook moeten medewerkers de
mogelijkheid krijgen zelf gegevens te wijzigen of
secundaire of tertiaire arbeidsvoorwaarden aan te
vullen. Dit onder de noemer e-HRM (electronic
Human Resources Management).
In het verleden zijn verschillende projecten gestart,
maar nooit tot een goed einde gebracht. Het blijkt
vooral moeilijk een koppeling met de vele backoffi-
ce-administraties te maken.
De opdracht
Bedenk een oplossing waarmee het e-HRM-beleid
gestalte kan krijgen. Geef daarbij duidelijk aan hoe
de nieuwe diensten gekoppeld kunnen worden aan
de backoffice-administratiesystemen.
De werkwijze
We hebben de informatiebehoefte van de medewer-
kers en managers geïnventariseerd aan de hand van
de strategische visie. Bovendien hebben we gekeken
aan welke informatie de HRM-consultants behoefte
hebben. Die behoefte bleek bij beide groepen
fundamenteel anders te zijn. Dit hebben we uit-
gewerkt in een informatiearchitectuur met een
expliciete link naar het primaire proces van de
HRM-afdeling.
De plaat
De medewerker staat centraal en heeft via een HR-
portal toegang tot een breed scala aan HRM-dien-
sten, persoonlijk en op maat. De HRM-consultants
maken gebruik van backofficesystemen die voor
een belangrijk deel gevoed worden door de HR-
portal.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 69
Legenda
Koppeling tussen systemen
Extract ten behoeve van
managementinformatie
Primair proces HRM
Gewenste HRM informatiearchitectuur
Keuzesimulatie HR-Mutaties
Personeelsvoorziening
Trainingmodules
Beoordelingen Vacaturevoorziening
Personeelsplanning
Arbeidsvoorwaarden
Salarisadministratie
C
u
r
s
is
te
n
a
d
m
in
is
tr
a
tie
P
o
te
n
tialad
m
inistratie
C
A
O
-M
o
d
u
le
Finance
& Control
Vacature-
administratie
EB Partners
Pensioen
Autolease
Inzetplanning en
registratie
Managementinformatie
Salarisberekening
(Logia CMG, RAET)
Regres
H
erp
la
a
tsin
g
s
a
d
m
in
is
tra
tie
HR Portal
Bedrijfsmaatschappelijk
werk
en arbeidsvoorwaarden
Administreren salaris
U
its
tro
m
e
n
O
n
tw
ik
k
e
le
n
&
B
e
g
e
le
id
e
n
m
e
d
e
w
e
rk
e
rs
W
erven en selecteren
B
e
le
id
&
A
rb
e
id
s
v
o
o
r w
a
a
r d
e
n
Personeelsadministratie
70 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Migratie
Toekomst Integratie
Functioneel
Met 47 systemen een HRM-afdeling
ondersteunen
Organisatie
Afdeling HRM van een multinational
Case
Mismatch tussen nu en het wen-
kend perspectief
De situatie
Vanuit de organisatiestrategie is een wenkend
perspectief geschetst voor de informatievoorziening:
de medewerkers staan centraal en maken gebruik
van e-HRM-diensten, de HRM-consultants worden
optimaal ondersteund en hoeven minder admini-
stratief werk te doen en de manager krijgt adequate
managementinformatie.
De opdracht
Ga na in hoeverre de gewenste functionaliteit
door de huidige systemen wordt gefaciliteerd en stel
vast welke systemen deze functionaliteit leveren.
De werkwijze
We hebben alle systemen geïnventariseerd en geplot
op de gewenste situatie. Met ervaringsdeskundigen
zijn we nagegaan in hoeverre de gewenste functiona-
liteit afgedekt werd. We hebben verder ook nog geke-
ken naar de platforms waarop de systemen draaiden.
De plaat
De plaat laat zien hoe dramatisch de situatie ten
opzichte van het wenkend perspectief is. De afde-
ling HRM beschikt over maar liefst 47 systemen,
waarvan alleen al negen voor de salarisadministratie.
Verder is (door het gearceerde vlak) te zien dat de
systemen vooral gericht zijn op administratieve han-
delingen. Vooralsnog wordt de e-HRM-gedachte dat
de medewerkers veel zaken online kunnen afhande-
len via een portal op maat, nauwelijks ondersteund.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 71
HRM-informatiearchitectuur
Huidige situatie
Legenda
Koppeling tussen systemen
Extract ten behoeve van management-
informatie
Primair proces HRM
Personeels- en salarisadministratie
Registratie van lease auto’s, contracten etc.
Jaarlijkse gevensverwerking en berekening mbt
het gehele proces rond afspraken en uiteindelijk
vaststellen van het bonusbedrag
Jaarlijkse gevensverwerking mbt kwaliteit
Salarisadministratie
Een online-recruitersysteem
Verrichten betalingen
Tegemoetkoming ziektekosten
Database met tegemoetkomingsbedragen
Registratie van betaalde telefoonnota’s
Programma registratie MD-opleidingen
Webtoepassing waarin alle interne vacatures worden
opgenomen
Vakkennismeting
Een Excel-toepassing waarmee gegevens van te
herplaatsen personen worden vastgelegd &
rapportages gegenereerd
Een DOS-toepassing waarmee gegevens van SMT-
cliënten worden vastgelegd & rapportages
gegenereerd
Statistische bewerkingen op grote databestanden
Loonkostensimulaties mbv grote databestanden
Kostenberekeningen van ziekte- en wao gevallen
Loonkosten ivmschadeverhaal agv verzuimdoor
ongevallen
Viewersysteemvoor de productieresultaten van de
salarisverwerking
Salarisadministratie. Berekent de salarissen en
verzorgt alle relevante uitvoer. ( loonstroken,
boekhouding, jaaropgaven)
Personeels- en salarisadministratie
Querytool tbv de database die behoort bij de
applicatie
Querytool voor uitvraag van 25-gegevens bij
meerdere databases
Zorgt voor de integratie en verzending van de-
centraal aangemaakte interfacebestanden uit 25
Webtoepassing voor het aanbieden en ophalen van
bestanden tbv 24 & 25
Registratie van meldingen en behandelvoorstellen
Zoekbestand tbv van navragen van derden voor
actuele en historische dienstverbanden
Zoekbestand tbv van navragen betreffende
diensttijd
Tool die ervoor zorgt dat de decentrale databases
worden bijgewerkt met de door HRMvastgelegde
mutaties in de beheersfuncties
Historie van de gegevens uit SALP ten tijde van
oud HRM-systeem
Programma met accessbestand waarin de
uitgegeven registernummers worden bijgehouden
Programma waarmee bijzondere bewerkingen
worden uitgevoerd op het printbestand van salaris-
stroken en jaaropgaven
Bijhouden van debiteurensaldi van medewerkers
voor interne en externe debiteuren
Webtoepassing waarin voorgedefinieerde rapporten
geraadpleegd kunnen worden met (berekende)
gegevens uit 24 en 25
DOS-toepassing tbv van de berekening
van salarissen
A B C D E F G
A
B
C
D
E
F
G
Stand Alone
Extern
Internet
Corporate netwerk
HRMnetwerk
BI
EB netwerk
HR-Mutaties
Beoordelingen
Bedrijfsmaatschappelijk
werk
Personeelsplanning
Arbeidsvoorwaarden
Per soneelsadmini str at i e
Finance
& Control
Vacature-
administratie
EB Partners
Pensioen
Autolease
Inzetplanning en
-registratie
% niet ingevuld
Managementinformatie
Vacaturevoorziening
Trainingmodules
Personeelsvoorziening
Keuzesimulatie
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
12
13
14
15
16
17
18
21 19
20
22
23
24
25
26
27
28
30
29
31
35
37
38
39
44
45
43
11
36
34
32
41
33
29
46
47
Planning cursisten & docenten alsmede facturering
Database met basisgegevens en resultaten van
salarisberekeningen
Bestand met gedefinieerde functies
Opslag van loonstroken
Boekhoudprogramma
Proformaloonberekening
Opslag van loonstroken
Beschikbaar stellen van informatie over personeels-
voorzieningen/faciliteiten
Boekhoudprogramma
Uitvoeren van diverse individuele tests
Bestand met functies waarvan het functieniveau is vastgelegd
40
Salarisberekening
HR Portal
Legenda
42
Bruto/Netto salarisberekeningen en loonkosten-
berekening voor individuele gevalllen
Bruto/Netto salarisberekeningen en loonkosten-
berekening
en arbeidsvoorwaarden
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
44
45
46
44
45
46
47
43
Administreren salaris
Salarisadministratie
C
A
O
-M
o
d
u
le
Regres
C
u
r
s
is
te
n
a
d
m
in
is
tra
tie
P
o
tentialadm
inistratie
O
n
tw
ikke
le
n
&
B
e
g
e
le
id
e
n
m
e
d
e
w
e
rke
rs
H
erp
laatsin
g
sa
d
m
in
is
tra
tie
W
erven en selecteren
U
itstro
m
en
B
e
le
id
&
A
rb
e
id
s
v
o
o
r w
a
a
r d
e
n
72 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
ERP, tenzij...!
Organisatie
Afdeling HRM van een multinational
Case
Migratie naar de gewenste situatie
Integratie
Functioneel Migratie
Toekomst
De situatie
Op basis van de strategie van de organisatie is een
wenkend perspectief geschetst voor de informatie-
voorziening: ERP, tenzij…! Dat betekent dat zoveel
mogelijk systemen moeten worden omgezet in ERP;
alleen wanneer dat echt niet mogelijk is, moet een
andere oplossing worden gezocht.
De opdracht
Geef aan hoe gemigreerd kan worden naar de
gewenste situatie, gegeven de beleidsrichtlijn ‘ERP,
tenzij…!’
De werkwijze
We hebben samen met inhoudelijk deskundigen
bekeken welke systemen vanuit de functionaliteit
die ze bieden, vervangen zouden kunnen worden
door ERP. Hierbij hebben we het principe ‘ERP, ten-
zij...!’ gehanteerd.
De plaat
Op de plaat is te zien welke functionaliteit door het
ERP-systeem afgedekt kan worden en welke bestaan-
de systemen dan nog overblijven. Duidelijk is dat
een groot deel van de systemen kan worden omgezet
naar ERP. Daarvoor moet in CAO-onderhandelingen
het aantal afwijkende regelingen gefaseerd worden
teruggebracht.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 73
HRM-informatiearchitectuur
Functies beschikbaar in nieuw ERP-systeem
Personeelsadministratie
Keuzesimulatie HR-Mutaties
Personeelsvoorziening
Bedrijfsmaatschappelijk
werk
Arbeidsvoorwaarden
Personeelsplanning
Beoordelingen
Managementinformatie
Vacaturevoorziening
Trainingmodules
Personeels- en salarisadministratie
Registratie van lease auto’s, contracten etc.
Jaarlijkse gevensverwerking en berekening mbt
het gehele proces rond afspraken en uiteindelijk
vaststellen van het bonusbedrag
Jaarlijkse gevensverwerking mbt kwaliteit
medewerkers
Salarisadministratie
Een online-recruitersysteem
Verrichten betalingen
Tegemoetkoming ziektekosten
Database met tegemoetkomingsbedragen
Registratie van betaalde telefoon nota’s
Programma registratie MD-opleidingen
Webtoepassing waarin alle vacatures worden
opgenomen
Vakkennismeting
Een Exceltoepassing waarmee gegevens van te
herplaatsen personen worden vastgelegd &
rapportages gegenereerd
Een DOS-toepassing waarmee gegevens van SMT-
cliënten worden vastgelegd & rapportages
gegenereerd
Statistische bewerkingen op grote databestanden
Loonkostensimulaties mbv grote databestanden
Bruto/Netto salarisberekeningen en loonkosten-
berekening voor individuele gevalllen
Bruto/Netto salarisberekeningen en loonkosten-
berekening
Kostenberekeningen van ziekte- en wao gevallen
Loonkosten ivmschadeverhaal agv verzuimdoor
ongevallen
Viewersysteemvoor de productieresultaten van de
salarisverwerking
Salarisadministratie. Berekent de salarissen en
verzorgt alle relevante uitvoer. ( loonstroken,
boekhouding, jaaropgaven)
Personeels- en salarisadministratie
Querytool tbv de database die behoort bij de
applicatie 25
Querytool voor uitvraag van gegevens bij
meerdere databases
Zorgt voor de integratie en verzending van de-
centraal aangemaakte interfacebestanden uit 25
Webtoepassing voor het aanbieden en ophalen van
bestanden 23 & 24
Registratie van meldingen en behandelvoorstellen
Zoekbestand tbv van navragen van derden voor
actuele en historische dienstverbanden
Zoekbestand tbv van navragen betreffende
diensttijd
Tool die ervoor zorgt dat de decentrale databases
worden bijgewerkt met de door HRMvastgelegde
mutaties in de beheersfuncties
Historie van de gegevens oud HRM-systeem
Programma met accessbestand waarin de
uitgegeven registernummers worden bijgehouden
Programma waarmee bijzondere bewerkingen
worden uitgevoerd op het printbestand van salaris-
stroken en jaaropgaven
Bijhouden van debiteurensaldi van medewerkers
voor interne en externe debiteuren
Webtoepassing waarin voorgedefinieerde rapporten
geraadpleegd kunnen worden met (berekende)
gegevens uit 24 & 25
DOS-toepassing tbv van de berekening
van salarissen
Planning cursisten & docenten alsmede facturering
Database met basisgegevens en resultaten van
salarisberekeningen
Bestand met gedefinieerde functies
Opslag van loonstroken
Beschikbaar stellen van informatie over personeels-
voorzieningen/faciliteiten
Boekhoudprogramma
Proformaloonberekening
Opslag van loonstroken
Beschikbaar stellen van informatie over personeels-
voorzieningen/faciliteiten
Boekhoudprogramma
Uitvoeren van diverse individuele tests
Bestand met functies waar het funtieniveau is
vastgelegd
Functies zitten ook in
nieuw ERP-systeem
HR Portal
Legenda
Huidig systeem
Finance
& Control
Vacature-
administratie
EB Partners
Pensioen
Autolease
Inzetplanning en
registratie
Salarisberekening
Nee
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Nee
Ja
Ja
Nee
Ja
Ja
Ja
Nee
Ja
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Nee
Ja
Nee
Ja
Nee
Ja
Nee
Nee
Ja
Nee
Ja
Ja
Ja
Nee
Ja
Ja
Nee
Nee
6
10
14
16
17
18
21 19
20
30
34
32
43
46
47
22
Koppeling tussen systemen
Extract ten behoeve van management-
informatie
Primair proces HRM
Uitfaseren buiten
nieuw ERP-systeem
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
Nee
Ja
nvt
Nee
nvt
nvt
nvt
Nee
nvt
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
nvt
Nee
nvt
Nee
nvt
Nee
nvt
Ja
Ja
nvt
Ja
nvt
nvt
nvt
Nee
nvt
nvt
Nee
Nee
Functies ook beschikbaar in ERP-systeem
Functies niet beschikbaar in ERP-systeem
Managementinformatie
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
44
45
46
44
45
46
47
43
en arbeidsvoorwaarden
Administreren salaris
C
A
O
-M
o
d
u
le
Regres
Salarisadministratie
U
itstro
m
en
B
e
le
id
&
A
rb
e
id
s
v
o
o
r w
a
a
r d
e
n
O
n
tw
ikke
le
n
&
B
e
g
e
le
id
e
n
m
e
d
e
w
e
rke
rs
W
erven en selecteren
P
o
tentialadm
inistratie
C
u
rs
is
te
n
a
d
m
in
is
tra
tie
H
erplaatsin
g
sa
d
m
in
istra
tie
74 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Toekomst
(Virtueel) samenwerken in projecten
Organisatie
Ingenieursbureau
Case
Samenwerken in een kennis-
intensieve omgeving
De situatie
De organisatie werkt in een netwerk intensief samen
met verschillende partners. Ook klanten worden
nauw betrokken bij te realiseren projecten.
De informatievoorziening is hier niet op ingesteld.
Het is niet mogelijk om klanten toegang te geven
tot een relevante subset informatie. Alle relevante
documenten moeten expliciet overgeheveld worden
naar een specifieke projectomgeving met de nodige
risico’s van inconsistentie en een bijna onmogelijke
zoektocht naar actuele informatie.
De opdracht
Ontwikkel een informatiearchitectuur waarin we
kunnen samenwerken met verschillende partijen en
snel relevante actuele kennis kunnen ophalen en
delen.
De werkwijze
Samen met een groep nieuwe medewerkers van
de organisatie hebben wij vanuit de verschillende
perspectieven eisen opgesteld waaraan de informa-
tievoorziening moet voldoen. Die zijn uitgewerkt in
‘mindmaps’. Deze mind maps hebben we getoetst bij
senior medewerkers, partners en klanten. De eisen
aan de informatievoorziening zijn vertaald in ver-
schillende services die beschikbaar zouden moeten
zijn. Dit heeft geleid tot een wenkend perspectief.
De plaat
De plaat geeft weer dat kennis in deze organisatie
centraal staat. Daaromheen staan de belangrijkste
datasets die nodig zijn bij het acquireren en uit-
voeren van opdrachten. Deze data moeten ook met
elkaar in verband gebracht kunnen worden: welke
medewerker zit op welk project, bij welke relaties
hebben we welke projecten gedaan, wie heeft aan
welk project meegedaan en wat zijn de relevante
documenten bij dit project?
In het primaire proces (blauwe schil rondom de
kerngegevens) moet vooral samenwerken onder-
steund worden. Voorts moeten bedrijfsmiddelen
beschikbaar worden gesteld en medewerkers onder-
steund in hun professionele ontwikkeling. Rondom
het primaire proces zijn een aantal thema’s vastge-
steld die het primaire proces ondersteunen of spe-
cifiek zijn voor een bepaalde doelgroep. De services
zijn toegankelijk voor de verschillende doelgroepen:
klanten, partners, bedrijfsvoering en de medewerkers
van de organisatie.
Integratie
Functioneel Migratie
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 75
Samenwerken
Professionele ontwikkeling & Self service
Operationele ondersteuning
Marketing
Project control
Communicatie
Klant
Finance & Control
Medewerker
Advies en engineering
Project Relatie
Documenten
Kennis
Managementinformatie
Bedrijfsmiddelen
HRM
Partner
Bedrijfsvoering
Medewerker
Facility Management
Informatiearchitectuur


Migratie
76 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Voortbouwen op een stevig fundament
Organisatie
Ingenieursbureau
Case
Vanuit een backoffice die op
orde is doorstarten naar een
open kennisorganisatie
De situatie
Het wenkend perspectief is duidelijk omschreven.
De bestaande systemen zijn beoordeeld op kwaliteit
en op hun belang voor de organisatie. De knelpunten
zijn in kaart gebracht.
De opdracht
Maak duidelijk wat er moet gebeuren om van de
huidige situatie naar het geschetste wenkend per-
spectief te komen. En bepaal welke prioriteiten we
moeten stellen.
De werkwijze
De eerder omschreven abstracte thema’s hebben we
geconcretiseerd naar services. In een workshop met
business- en ICT-medewerkers is de kwaliteit van de
services beoordeeld. Verder hebben we de beoorde-
ling van de systemen en de knelpunten afgezet tegen
de verschillende thema’s. In het managementteam is
per thema het belang gewogen en zijn de prioriteiten
aangegeven.
De plaat
Op de plaat staan alle knelpunten met bliksem-
schichten aangegeven. De services en de ondersteu-
nende systemen zijn rood, oranje en groen gekleurd.
De kleuren staan voor onvoldoende, voldoende en
goed. De plaat laat zien dat finance, engineering,
HRM en communicatie redelijk op orde zijn. Het
knelpunt zit vooral in de kerngegevens, de marke-
ting en de operationele ondersteuning.
3
Integratie
Functioneel
Toekomst
Migratie
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 77
Samenwerken
Professionele ontwikkeling & Self service
Operationele ondersteuning
Marketing
Projectcontrol
Communicatie
Klant
Finance & Control
Medewerker
Engineering
Project Relatie
Documenten
Managementinformatie
Bedrijfsmiddelen
HRM
Partner
Bedrijfsvoering
Medewerker
Facility Management
Informatiearchitectuur


Kennis
- Tekenen & Rekenen
- Bestek & Begroting
- Ontwerp (incl 3D)
- Modelleren
- GIS
- Debiteuren- en crediteurenbeheer
- Resultaatsbepaling
- Financiële rapportage, Fiscaliteit &
Auditing
- Consolidatie
- Betalingsverkeer / Treasury
- Kostentoerekening
- Autorisatiestructuur
- Gebouwenbeheer
- ICT-infrastructuur
- Catering
- Schoonmaak
- Helpdesk
- (Informatie)beveiliging
- Personeelsadministratie
- Arbeidsvoorwaarden & Salariëring
- Opleidingsaanbod en -organisatie
- Performance-management
- Informatieverstrekking medewerkers
(Arbo, ziekte etc)
- Ziekteverzuim
- Ontwikkelingsprogramma’s
(JOP, TSMetc.)
- Werving en selectie
- Nieuwsvoorziening in- en extern
- Brochures, productbladen, handleidingen
- Evenementen, vakbeurzen en congressen
- Pers & Media
- Referentieprojecten
- Projectadministratie
- Projectbewaking (voortgang)
- Voor- en nacalculatie
- Risicomanagement
- Contractmanagement
- Projectmanagement
- Accountmanagement
- CRM-analyse, business intelligence, marktplannen
- Lead management (Prospects/suspects)
- (Lost) order analyse
- Aanbestedingen / tenders
- Prekwalificaties
- Klanttevredenheid
- Concurrentieanalyse
- Klantprofielen
- Website (HTML) Intra- & Internet
- Geografische presentatie (GIS),
Google Earth
- PDA, Smartphones
- Brochure (PDF)
- Film(Flash)
- Externe koppelingen (XML)
- Operationele stuurinformatie
- Managementrapportage
- Portfolioanalyse
- Ad hoc queries maken
- Managementportal
- Externe datakoppelingen (bijvoorbeeld
binnen consortium)
- Werkprocessen (Workflow)
- Formulieren en sjablonen
- Bouwplaats management
- Digitaal projectdossier (relevante
documenten, Offerte/opdracht)
- Projectstructuur (coderingen)
- Betrokkenen & rol in project
(medewerkers, partners,
opdrachtgever, medewerkers
opdrachtgever)
- Projectevaluatie
- Relatiegegevens (NAW,
contactpersoon)
- Profielen (klant, partner)
- Historie
- Contactregistratie
- Projectevaluatie en feedback
- Best practices (encyclopedie, lessons learned)
- Procedures en richtlijnen (Normen en
voorschriften, “Health & Safety”, Normen en
voorschriften, Voorwaarden en bijsluiters)
- Zoeken relevante data in andere bronnen
(medewerkers, projecten, relaties en
documenten)
- Voorbeeldoffertes
- Documenten
- Metadata (project, soort
document, auteur, etc)
- Versies
- Archief
- Bewaartermijnen
- ICT-hulpmiddelen (PC, telefoon, PDA)
- Bestelling & reserveringen
- Werkplek (kantoor, thuis, onderweg, gedetacheerd)
- Kantoorfaciliteiten (restaurant, parkeren,
vergaderzalen)
- Videoconferencing
- Opleidingsplan
- Persoonlijk ontwikkelingsplan
- Arbeidsvoorwaarden
- Declaraties
- Verlofaanvraag
- Samenwerken aan documenten of 3D-ontwerp
- E-mail
- Online Messenging (chat)
- Video conferencing
- Persoonlijke informatie
(NAW, telefoon, foto,
e-mail)
- Kennis en ervaring (CV)
- Profiel
- Persoonlijke content
(Blogs, artikelen)
Services
- Authenticatie (token, password)
- Services op maat
78 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Migratie Functioneel Case
De markt van schoolboeken
is volop in beweging; wat zijn
de kansen en bedreigingen
van ICT?
Organisatie
Educatieve uitgeverij
De situatie
ICT zorgt voor fundamentele veranderingen op de
schoolboekenmarkt. Klassiek waren de rollen strak
verdeeld: de auteur ontwikkelde samen met de edu-
catieve uitgeverij een leermethode en de uitgeverij
probeerde die te slijten aan de scholen. De leerlingen
bestelden de boeken bij de distributeur.
Verwacht wordt dat vooral door digitaal drukken
en het bieden van e-content de drempel naar deze
markt lager wordt. Dat betekent dat steeds meer par-
tijen er een rol gaan spelen en mogelijk interessante
niches ontdekken. Contentproviders met (gespeciali-
seerde one-issue-)internettoepassingen zullen komen
en gaan, en daardoor het educatieve uitgeverijland-
schap steeds een ander aanzicht geven. Ook distribu-
teurs zijn nu bezig zelf (e-)content te leveren.
De opdracht
Geef aan welke (nieuwe) eisen aan de ICT gesteld
worden als wij onze positie op deze dynamische
markt willen versterken.
De werkwijze
In een expertbenadering hebben we de verschillende
marktpartijen met elkaar in verband gebracht. Per
partij hebben we bekeken wat de huidige situatie is
en wat de uitgeverij beoogt. Op basis van strategi-
sche nota’s hebben we de ambities van de uitgever
in kaart gebracht als uitgangspunt voor een priorite-
ringsdiscussie in de organisatie.
De plaat
Op de plaat is te zien hoe de relaties tussen de
verschillende partijen liggen en welke producten en
diensten via deze relaties worden aangeboden. Zo
levert de auteur e-content aan de educatieve uitgeve-
rij en aan contentproviders. De educatieve uitgeverij
maakt reclame bij de leerling, levert tijdschriften en
e-content.
De dikte van de pijl geeft de intensiviteit van de
informatie-uitwisseling aan (frequentie * volume).
Te zien is dat veel pijlen zich richten op de leer-
ling, terwijl er vroeger veel meer informatie naar de
school of de ouders ging.
Dynamiek op de educatieve markt
Integratie Toekomst
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 79
Context schema educatieve uitgeverij
Ouder
Educatieve uitgeverijen
Kind
(Leerling)
Docent
Schoolleiding
A
u
t
e
u
r
D
i
s
t
r
i
b
u
t
e
u
r
s
P
r
i
n
t
i
n
g

&

R
e
a
l
i
s
a
t
i
e
Adverteerder
Internet
School portal
Content provider
Informatieuitwisseling
(Frequentie * volume)
Laag
Midden
Hoog
80 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Toekomst
Migratie
Organisatie
Educatieve uitgeverij
Case
Hoe gaat de ICT ons helpen
in de transitie van papieren
naar multimediale content?
De situatie
De staande organisatie is gericht op het maken van
papieren content. Daarnaast zijn er diverse initia-
tieven om e-content te ontwikkelen. De content is
op verschillende plaatsen en in verschillende media
opgeslagen.
De opdracht
Onderzoek wat wij moeten doen om de productie
van content media-onafhankelijk te ontwikkelen en
multimediaal te ontsluiten.
De werkwijze
Vanuit de beschreven deeloplossingen en de business-
architectuur is eerst een houtskoolschets gemaakt.
Die is getoetst bij het businessmanagement en de
ICT-afdeling. Op basis van de uitkomst van de dis-
cussies is de plaat bijgesteld.
De plaat
De verschillende doelgroepen staan verschillende
kanalen ter beschikking. Afhankelijk van hun rol in
de organisatie hebben ze toegang tot specifieke ser-
vices. Centraal in de architectuur staan de content
en het primaire proces dat die content moet ontwik-
kelen.
Van papieren naar multimediale content-
provider
Integratie
Functioneel
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 81
Informatiearchitectuur 2010
Content maken
of
samenstellen
Medewerker
Advies Bestellen
Internetsites
ELO & Methodesite
Marketing Sales
Logistics Finance
Kantoorautomatisering
Auteur
Ouder
Docent Partners in Realisatie
Distributeur
Student
Adverteerder
Schoolleiding
Partners in Printing
(Technische)
Redactie
Opmaken Beheren Electronisch
ontsluiten
Folio &
POD
Masterdata
Business intelligence
Leveren Service Interne en externe
Content
Leerobjecten Metadata
Autenticatie & Autorisatie
82 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Duidelijkheid na dubbele verandering
Organisatie
Reïntegratiebedrijf
Integratie
Functioneel
Toekomst
Migratie
De situatie
Als gevolg van de stelselherziening in het veld van
werk en inkomen zijn bepaalde taken geprivatiseerd,
waaronder de reïntegratie van langdurig werklozen.
Een organisatie die voorheen als overheidsinstelling
opereerde moet als private onderneming de strijd
met andere bedrijven op de reïntegratiemarkt aan-
gaan. Het bedrijfsproces moet ingrijpend gewijzigd
worden en daarom is gekozen voor een nieuw ICT-
systeem.
De opdracht
Het nieuwe systeem ter ondersteuning van het
primaire proces is weliswaar geïmplementeerd,
maar er zijn ondersteunende systemen blijven
bestaan die eigenlijk helemaal niet passen bij de
nieuwe situatie.
Geef ons inzicht in het applicatielandschap, zodat
we kunnen discussiëren over het nut en de noodzaak
van de diverse applicaties.
Case
Inzicht in de onderlinge
samenhang van applicaties
De werkwijze
Alle applicaties zijn geïnventariseerd. Bovendien is
vastgesteld in welke mate ze het nieuwe bedrijfs-
proces ondersteunen. De informatie was zeer ver-
snipperd, waardoor er een vrij uitgebreide inter-
viewronde nodig was om alles boven tafel te krijgen.
De discussies over nut en noodzaak konden niet
louter aan de hand van een plaat gevoerd worden;
daarom werd ook een toelichting geschreven waarin
de functionaliteit, technische omgeving en de knel-
punten aan de orde kwamen.
De plaat
De plaat is opgebouwd rondom de hoofdstappen van
het primaire bedrijfsproces. In elke stap zijn de appli-
caties genoemd die het betreffende proces ondersteu-
nen. De koppelingen en de technische kenmerken
staan op de plaat. In de ring rondom de applicaties
zijn de verschillende ontsluitingskanalen voor de
gebruikersgroepen te zien.
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 83
Sturing
Verantwoording
Management
CONT RAC T BE HE E RDE R
C
O
N
T
R
A
C
T
M
A
N
A
N
G
E
R
WE R K GE VE R
COACH
Rapportage
A
C
C
O
U
N
T
M
A
N
A
G
E
R
E XPE R T
K
L
I
Q
.
n
l
KL I Q PL AZA RAPPOR TAGE POR TAL KL I Q PL AZA
Rapportage
E-Business
ï Virtuele Personeels-
manager
ï Vervangingsbank
ï Virtueel Mobiliteits-
centrum
Portfolio Management
ï Producten en diensten
van KLIQ
W
KLIQ Sales
ï (PotentiÎle) klanten
ï CommerciÎle
activiteiten
ï Verkoopkansen
ï Ofertes
PlanQ
ï Contracten
ï CliÎntdossier
ï Aansturingfacturering
W
CUS
ï Contracten
ï Urenregistratie
W
FoQus
ï Contracten
ï CliÎntdossier
ï CliÎntvolgsysteem
ï Urenregistratie
W
DaVinci
ï Vacatureregistratie
ï Kandidatenregistratie
ï Matching
W
DaVinci
ï CliÎntenregistratie
ï Matching
W
IBS
ï Registratie inkoop
scholing
K
RE œNT E GRAT I E
E MPLOYABI L I T Y
Oracle Financials
ï Grootboek
ï Debiteuren
ï Crediteuren
ï Cashmanagement
ï Vaste activa
WE
DeclaQ
ï Reiskostendeclaraties
van cliÎnten
W
PView
ï Personeels-
administratie
ï Arbeidsvoorwaarden
ï Declaraties
ï Ziekteverzuim en
vakantie
S
IPA
ï Salarisadministratie
S
ODS
ï Reiskostendeclaraties
van KLIQ medewerkers
W
PView/Reporter
ï Personeels-
rapportages
W
Business Objects
ï Integrale
rapportages
W
RE œNT E GRAT I E
E MPLOYABI L I T Y
P
r
o
d
u
c
t P
o
r
t
f
o
l
i
o
R
e
l
a
t
i
e
s
Cont r a c t e n
P
e
r
s
o
n
e
e
l
F
i
n
a
n
c
i
Î
n
Tr a j e c t e n Cl i Î nt e n Va c a t ur e s
DECOS
ï Postregistratie
K
Informatiearchitectuur
Contractbeheer
C ONT R AC T B E HE E R DE R
Relatiebeheer
Marketing/productontwikkeling
Contract uitvoering
Ondersteuning
C
O
N
T
R
A
C
T
M
A
N
A
N
G
E
R
M
E
D
E
W
E
R
K
E
R
- P
&
C
M
E
D
E
W
E
R
K
E
R
- P
&
O
M
A
R
K
T
O
P
D
R
A
C
H
T
G
E
V
E
R
E
I
G
E
N
O
R
G
A
N
I
S
A
T
I
E
C L I Ë NT
C OAC H
Rapportage Rapportage
Rapportage
Business Objects
ï Integrale
rapportages
WWWWWWWWW
Rapportage portage portage
A
C
C
O
U
N
T
M
A
N
A
G
E
R
C
E XP E RT
W
E
B
S
I
T
E
I NT R ANE T R AP P ORTAGE P ORTAL I NT R ANE T
Rapportage
E-Business
·VirIuele Persoheels-
mahager
· Vervahgihgsbahk
· VirIueel MobiliIeiIs-
cehIrum
W
Portfolio Management
· ProducIeh eh diehsIeh

W
Sales
· (PoIehIiële) klahIeh
· Commerciële
acIiviIeiIeh
· Verkoopkahseh
· OIIerIes
WE
PlanQ
· CohIracIeh
· CliëhIdossier
· AahsIurihg IacIurerihg
W
CUS
· CohIracIeh
· UrehregisIraIie
W
FoQus
· CohIracIeh
· CliëhIdossier
· CliëhIvolgsysIeem
· UrehregisIraIie
W
DaVinci
· VacaIureregisIraIie
· KahdidaIehregisIraIie
· MaIchihg
W
DaVinci
· CliëhIehregisIraIie
· MaIchihg
W
IBS
· PegisIraIie ihkoop
scholihg
K
R E Ï NT E GR AT I E
E MP L OYAB I L I T Y
Financials
· GrooIboek
· DebiIeureh
· CrediIeureh
· CashmahagemehI
· VasIe acIiva
WE
DeclaQ
· PeiskosIehdeclaraIies
vah cliëhIeh
W
PView
· Persoheels-
admihisIraIie
· Arbeidsvoorwaardeh
· DeclaraIies
· ZiekIeverzuimeh
vakahIie
S
IPA
· SalarisadmihisIraIie
S
ODS
· PeiskosIehdeclaraIies
vah cliëhIeh
W
PView/Reporter
· Persoheels-
rapporIages
W
Business Objects
· ÌhIegrale
rapporIages
W
P E Ì NT E GP AT Ì E
E MP L OYAB Ì L Ì T Y
P
r
o
d
u
c
t
P
o
r
t
f
o
l
i
o
R
e
l
a
t
i
e
s
C o n t r a c t e n
P
e
r
s
o
n
e
e
l
F
i
n
a
n
c
i
ë
n
Tr a j e c t e n C l i ë n t e n Va c a t u r e s
K E R NGE GE VE NS
DECOS
· PosIregisIraIie
K
E NT E R P R I S E P ORTAL
84 | Twynstra Gudde ICT-Architectuur
Colofon
Samenstelling
Twynstra Gudde
Bas Kruiswijk
Ruben van Wendel de Joode
Maarten Kuiper
Albert van Duijn
Rob Poels
Michiel Wittkampf
Ronald de Vries
Marc van Leeuwen
Redactie
Twynstra Gudde
Annamarie van Dijk
Productie en organisatie
Twynstra Gudde
Rob Poels
Vormgeving
Xerox Creative
Druk
Klomp Grafische Communicatie
Twynstra Gudde
Stationsplein 1
3818 LE Amersfoort
Postbus 907
3800 AX Amersfoort
Tel 033 4677777
Fax 033 4677666
info@twynstragudde.nl
www.twynstragudde.nl
ICT-Architectuur Twynstra Gudde | 85
Samen met onze opdrachtgevers komen tot nieuwe antwoorden
op vragen, tot het creëren van kansen. Dat betekent goed luisteren,
durven doorvragen en kritisch blijven. Eigenschappen die onze
adviseurs en managers kenmerken. Zodat u de juiste strategische
keuzes kunt maken.
Resultaat: een andere, verfrissende kijk op uw vraagstuk, met
oplossingen die echt werken. Onze mensen staan u terzijde.
Twynstra Gudde staat erachter.