You are on page 1of 74

gamosca saTemo ganviTarebis centrma (CDC), proeqtis – `Semosavlis momtani saq­ mianobebisa da regionuli ganviTarebis xelSewyoba kulturul­saganmanaTleblo

programebis daxmarebiT~ farglebSi, Diakonisches Werk der EKD, Bread for the World,

Germany finansuri mxardaWeriT; statiebSi gamoTqmuli mosazrebebi asaxvs mxolod avtorTa Sexedulebas da SesaZloa ar gamoxatavdes saTemo ganviTarebis centris da damfinanseblis pozicias.

proeqtis jgufi: ana margvelaSvili, qeTevan gogoberiSvili, nato gelaSvili

stili da koreqtura: ana WabaSvili, rusudan kaiSauri, leila sixaruliZe ydis dizaini: nino andriaSvili dakabadoneba: nikoloz gelaSvili foto: ana margvelaSvili

© saTemo ganviTarebis centri

gamosca saTemo ganviTarebis centrma ( CDC ), proeqtis – `Semosavlis momtani saq­ mianobebisa da regionuli ganviTarebis
gamosca saTemo ganviTarebis centrma ( CDC ), proeqtis – `Semosavlis momtani saq­ mianobebisa da regionuli ganviTarebis

s a r C e v i

saTemo ganviTarebis centri

...........................................................................................................

5

ana margvelaSvili, saTemo ganviTarebis centri

adgilobrivi SesaZleblobebisa da Temis ganviTarebis programa

saTemo kavSiri – SesaZlebloba da gamowvevebi nukrianis magaliTze

11

maia biZinaSvili – saTemo kavSiri `nukriani~

sazogadoebrivi organizaciebi da adgilobrivi media

19

maia mamulaSvili – media centri kaxeTi

axalgazrda moxaliseebi Temis ganviTarebisaTvis

23

maia mamulaSvili – media centri kaxeTi

axalgazrduli sazafxulo banaki TuSeTSi

27

maka xaziuri – media centri kaxeTi

kulturul-saganmanaTleblo programa

kulturuli programebi da Temis ganviTareba

31

Tornike maxaraSvili – saTemo kavSiri `nukriani~

soflis kulturis saxli – rogorc saTemo ganaTlebis resursi

37

ana margvelaSvili – saTemo ganviTarebis centri magda cocxalaSvili – saqarTvelos erovnuli muzeumi

Semosavlis momtani saqmianobebis mxardaWeris programa

socialuri sawarmo da Temis ganviTareba

`nukrianis saxelosnoebis~ gamocdileba

51

ia kiknaZe – saTemo kavSiri `nukriani~

Semosavlis momtani saqmianoba, rogorc Temis ganviTarebis

SesaZlebloba `nafareulis saxelosnoebis~ gamocdileba

57

maia nacvliSvili – kavSiri `nafareuli~

`biznesi startisTvis~ qalTa TviTdasaqmebis xelSewyoba

63

tato xundaZe – saTemo ganviTarebis centri

saTemo ganviTarebis centri

ana margvelaSvili

saTemo ganviTarebis centri ana margvelaSvili

saTemo ganviTarebis centrs 2012 wlis dekemberSi ori weli usruldeba. organizacia 2010 wels `kavkasiurma saxlma~ daafuZna regionuli ganviTarebis programis bazaze, romelic 1999 wli­ dan muSaobda kaxeTis regionSi.

saTemo ganviTarebis cenris mTavari mizania saqarTvelos regionebisa da soflebis saerTo kulturul da socialur sivrceSi integraciis xelSewyoba, adgilebze adamian­ ebis cxovrebis xarisxis gaumjobesebaze zrunva; Cveni azriT, am mimarTulebiT stabiluri Sedegebis miRweva SesaZlebelia sakuTar pasuxismgeblobasa da aqtiur samoqalaqo cnobiere­ baze dafuZnebuli Temis ganviTarebis xelSewyobiT.

CDC-is survilia,

saqarTvelos

regionebSi

Temi

ufro

aqtiurad

CaerTos

sakuTari

ganviTarebis procesSi, gamoxatavdes met samoqalaqo aqtivobas da solidarobas, es ki

SesaZlebelia, Tu adgilobrivi mosaxleobis aqtiurobisa da ganaTlebis done amaRldeba.

gvjera, rom regionebsa da soflebSi zrdasrulTa ganaTlebisa da kulturis programebis amoqmedebiT xels SevuwyobT ukeTesi adamianuri kapitalis Seqmnas, adgilze arsebuli samo­ qalaqo jgufebis da saganmanaTleblo, kulturuli organizaciebis gaZlierebas, raTa maT ufro efeqturad iRvawon sakuTari Temis ganviTarebisTvis.

Tqvens winaSe warmodgenili publikacia organizaciis orwliani muSaobis erTgvari Se­ jamebaa. gadavwyviteT SemogTavazoT Tematuri statiebis krebuli, romlebSic Cveni part­ niorebi uSualod gviziareben sakuTar gamocdilebas, mogviTxroben im miRwevebisa da prob­ lemebis Sesaxeb, rac muSaobis, saTemo ganviTarebis procesSi hqondaT. avtorebi cdiloben, gaaanalizon TavianTi organizaciebis da saqmianobis Zlieri da susti mxareebi, raTa moiZeb­ nos gzebi mdgradi ganviTarebisTvis.

saTemo ganviTarebis centri ramdenime strategiuli mimarTulebiT muSaobs, esenia:

adgilobrivi SesaZleblobebisa da Temis ganviTarebis programa

programis amocanaa, erTi mxriv, kaxeTis regionis municipalitetebSi adgilobrivi warmomadgenlobiTi jgufebis: sazogadoebrivi da saTemo organizaciebis, sainiciativo jgufebis, media­organizaciebis – organizaciuli ganviTarebis xelSewyoba; meore mxriv ki – konkretul TemTan muSaoba da sxvadasxva aqtivobebis inicireba Temis, soflis ganviTa­ rebis xelSesawyobad.

aRniSnuli mimarTulebiT CDC 2011­2012 wlebSi muSaobda sam adgilobriv sazogadoebriv­ saTemo organizaciasTan:

siRnaRis municipaliteti – saTemo kavSiri `nukriani~ (www.nukriani.ge); gurjaanis municipaliteti – `media centri kaxeTi~ da gazeTi `kaxeTis xma~ (www.kakhetinews.ge); Telavis municipaliteti – kavSiri `nafareuli~ (www.naphareuli.ge).

organizaciebis ganviTarebis saWiroebebidan gamomdinare, midgoma da samuSao strategia individualuri da TiToeul organizaciaze morgebuli iyo.

aRniSnul periodSi partniori organizaciebis warmomadgenlebs CautardaT araerTi kon­ sultacia da treningi; gaewiaT praqtikuli daxmareba sxvadasxva RonisZiebis dagegmvasa da damatebiTi fondebis moZiebaSi. tardeboda erToblivi Sexvedrebi, sadac aRniSnuli orga­ nizaciebi ukeT ecnobodnen erTmaneTs, iziarebdnen gamocdilebas da qseluri muSobisTvis emzadebodnen. programis farglebSi organizaciebi mcire institucionalur daxmarebasac iRebdnen, rac maTi uwyveti muSaobis sawindari gaxldaT. samive samizne organizaciam gaaumjobesa fi­ nansuri ganyofilebis muSaoba, gadavida buRalteriis warmoebis Tanamedrove standartze, rac maT saqmianobas ufro gamWvirvales xdis. gamWvirvaloba da angariSvaldebuleba aris erT­erTi mTavari amocana maTTvis. am etapze Cveni partniorebi met­naklebi warmatebiT ax­ orcieleben finansebis damoukideblad marTvas.

warmodgenil publikaciaSi, saTemo kavSiri `nukrianis~ warmomadgeneli, maia biZinaSvili – gviziarebs Tavisi organizaciis gamocdilebas, miRwevebsa da gamowvevebs; `media centri kaxeTis~ warmomadgeneli – maia mamulaSvilis statia asaxavs sazogadoebrivi organizaciebi­ sa da adgilobrivi mediis TanamSromlobis praqtikas: urTierTobis aspeqtebs, sirTuleebs, miRwevebs da warmoadgens aseve rekomendaciebs, romelTa gaTvaliswinebas saTemo ganviTa­ rebis cenri Tavis samomavlo saqmianobaSi aucileblad Seecdeba.

adgilobrivi SesaZleblobebisa da Temis ganviTarebis, samoqalaqo aqtivobebis proces­ Si didi mniSvneloba eniWeba axalgazrdebis, moxaliseebis rols; am mimarTulebiT CDC-ma pirveli nabijebi ukve gadadga 2011­2012 wlebSi; mag., axalgazrduli sazafxulo banaki an axalgazrda moxaliseTa gunduri muSaobis xelSewyoba q. gurjaanSi. damatebiTi informacia SegiZliaT moiZioT `media centri kaxeTis~ TanamSromlebis maka xaziurisa da maia mamulaSvi­ lis statiebSi.

kulturul-saganmanaTleblo dawesebulebebisa da servisebis ganviTarebis programa

vfiqrobT, rom kulturul­saganmanaTleblo RonisZiebebs didi mniSvneloba aqvs adami­ anTa socializaciisTvis. mosaxleobis didi nawilis CarTva raRaca tipis erTian procesSi, saSualebas iZleva inertuli Temi da soflis Camkvdari kulturuli cxovreba cota xniT mainc gamococxldes. erTobliv RonisZiebaSi mosaxleobis monawileoba xels uwyobs `saer­ To saqmis~ didi xnis win atrofirebuli grZnobis reanimacias, es ki mniSvnelovani safuZve­ lia zogadad moqalaqeobisa da samoqalaqo sazogadoebis formirebisaTvis. ase rom, aseTi RonisZiebebis, rogorc socialuri, ise ekonomikuri mniSvneloba, vfiqrobT, didia.

programis amocanaa kaxeTis regionis adgilobrivi kulturul­saganmanaTleblo orga­ nizaciebis (maT Soris saxl­muzeumebi, kulturis saxlebi da sxv.) ganviTarebis xelSewyoba, raTa maT uwyveti kulturul­saganmanaTleblo servisebi SesTavazon sakuTar Tems.

am mxriv ukve tradiciad iqca yovelwliuri `xalxuri rewvis, kulinariisa da Semoqmedebis festivali~ sofel nukrianSi. aRniSnul festivals soflisTvis garda kulturuli cxovre­

bis gamravalferovnebisa, ekonomikuri sargebelic moaqvs da Sesabamisad, soflis ganwyobac festivalis mimarT pozitiuria. 2012 wels festivali ukve meoTxed Catarda. wlis bolos igegmeba q. gurjaanSi fotogamofenis organizeba, romelic damTvaliereb­ lebs qalaqis ganviTarebis istorias aCvenebs. igegmeba aseve fotogamofena `Zveli da axali Telavi~ sajaro leqciiT kulturuli memkvidreobis Sesaxeb.

sofel nukrianis kulturuli cxovrebis tradiciasa da Temis ganviTarebaSi misi gavle­ nis mniSvnelobaze Tavis mosazrebebs gviziarebs saTemo kavSiri `nukrianis~ kulturis mene­ jeri Tornike maxaraSvili. aqve naxavT am organizaciis dakveTiT SemuSavebul dokuments:

`kulturis saxli – rogorc saTemo ganaTlebis resursi~; miuxedavad imisa, rom koncefci­ aSi mxolod nukrianis modelia gaanalizebuli, vfiqrobT, igi daexmareba nebismier saTemo organizacias da sofels, sadac jer kidev SemorCenilia sasoflo biblioTeka an kulturis saxli;

Semosavlis momtani saqmianobebis mxardaWeris programa

samizne TemebSi Semosavlebis generirebis mizniT mcire sawarmoebis ideis popularizacia da adgilebze maTi ganviTarebis xelSewyoba, xalxuri rewvis saxelosnoebis Seqmnis waxal­ iseba, `nukrianis saxelosnoebis~ gamocdilebis ganzogadebiT moxda da CDC-is erT­erT strategiul mimarTulebad Camoyalibda; am programis meSveobiT vcdilobT dasaqmebisa da TviTdasaqmebis xelSewyobas – sofelSi zrdasrulTa saxelobo ganaTlebisa da mcire biznesis ganviTarebis mxardaWeriT. migvaCnia, rom zrdasrulTa mudmivi gadamzadeba da Tanamedrove gamowvevebTan adaptireba, amcirebs siRaribis risks.

2011­2012 wlebSi saTemo ganviTarebis cenri or socialur sawarmosTan – nukrianisa da nafareulis saxelosnoebTan – TanamSromlobda, qalTa dasaqmebisa da soflad Semosavlis momtani saqmianobebis mxardaWeris mizniT.

saTemo ganviTarebis cenri sistematurad utarebda konsultaciebs (marketingi, xarisxi da sxva) am saxelosnoebs, saWiroebis SemTxvevaSi gaTvaliswinebuli iyo dizaineris konsul­ taciebic; orive soflis saxelosnoebis muSaobaSi, ZiriTadad, qalebi arian CarTulni. maT­ Tvis (15­20 monawile) Catarda wamaxalisebeli saswavlo treningebi (mcire biznesis marTva, marketingis strategia da sxva), gamocdilebis gaziarebis mizniT saswavlo turi erevanSi. aRniSnuli saxelosnoebisTvis ori wlis manZilze moewyo eqvsi gamofena­gayidva, ramac xeli Seuwyo saxelosnoebis Semosavlebis zrdas. gayidvebis gaumjobeseba ki pirdapir aisaxeba saxelosnoebis organizaciul ganviTarebasa da mdgradobaze, masSi CarTuli qalebis SromiT kmayofilebaze. saxelosnoebis brunva wlidan wlamde mzardi an stabiluria da, vfiqrobT, es CDC-sa da partniori saxelosnoebis sworad dagegmili sakomunikacio da marketinguli strategiis Sedegicaa.

2012 wels proeqtis `Semosavlis momtani saqmianobebisa da regionuli ganviTarebis mxardaWera kulturul­saganmanaTleblo programebis daxmarebiT~ farglebSi CDC gamosca publikacia­katalogi `xelnakeTebi kaxeTidan – nukrianis da nafareulis saxelosnoebi~. katalogi darigda biznesseqtorSi, SekveTebis gazrdis da korporatiuli socialuri pasux­ ismgeblobis ganviTarebis xelSewyobis mizniT.

amave programuli mimarTulebis farglebSi, aRsaniSnavia aseve proeqti `biznesi star­ tisTvis~, romelic samizne municipalitetebsa da soflebSi (q. gurjaani, sof. nukriani da sof. nafareuli) xorcieldeba da, romlis farglebSic Ria konkursis wesiT SerCeulma 60 qa­ lma gaiara specialuri momzadeba biznesis safuZvlebSi. maT gaewiaT daxmareba da konsul­ taciebi biznes­gegmebis SedgenaSi da sabolood damoukidebelma Jiurim SearCia da daafi­ nansa 23 biznes­idea. amis Sedegad daregistrirda 23 axali mikro biznesi da qalebi mudmivi konsultaciebisa da monitoringis fonze kvlav ganagrZoben mcire biznesis warmarTvasa da ganviTarebas.

Temis ganviTarebis saqmeSi socialuri sawarmoebis da Semosavlis momtani saqmianobebis rolze, Tavis mosazrebas gviziareben `nukrianis saxelosnoebis~ marketingis menejeri ia kiknaZe, kavSiri `nafareulis~ damfuZnebeli maia nacvliSvili da CDC-is programis menejeri tato xundaZe.

Sejameba

saTemo ganviTarebis cenri uaxloesi sami weli kvlavac kaxeTis regionSi apirebs in­ tensiur muSaobas. 2012 wlis bolos miznobrivi jgufebisa da adgilobrivi partniorebis CarTulobiT igegmeba organizaciis strategiis (moqmedebda 2010­2012 ww.) gadaxedva da da­ zusteba. am process win uswrebs or dRiani RonisZieba, kerZod kaxeTis regionSi momuSave sazogadoebrivi organizaciebis sakoordinacio Sexvedra, romlis mizania: kaxeTis regionSi, ganviTarebis programebze momuSave sazogadoebrivi organizaciebis mier saqmianobisa da ga­ mocdilebis Sesaxeb informaciis gacvla. regionSi samoqmedo aqtivobebis susti da Zlieri mxareebis Sesaxeb msjeloba da rekomendaciebis SemuSaveba. ganxiluli startegiis garSemo muSaobas CDC 2013 wlidan ganagrZobs da ecdeba muSaoba kaxeTis rvave municipalitetSi gaafarToos zemoT aRniSnuli Pprogramebis Sesabamisad.

imedia, warmodgenili masala mniSvnelovani iqneba dainteresebuli mkiTxvelisaTvis da an­ gariSis es forma srulad warmoaCens saTemo ganviTarebis cenris mizans, amocanebs da bolo ori wlis manZilze gaweul saqmianobas.

adgilobrivi SesaZleblobebisa da Temis ganviTarebis programa

saTemo kavSiri _ SesaZlebloba da gamowvevebi nukrianis magaliTze

maia biZinaSvili

saTemo kavSiri _ SesaZlebloba da gamowvevebi nukrianis magaliTze maia biZinaSvili 0

0

`adamianebis winaSe mravali problema dgas, romelTa gadaWrac koleqtiuri qmedebiTaa SesaZlebeli. saTanado codnis gareSe isini umweobisa da daucvelobis grZnobas ganicdian.~

edvin hamiltoni

`zrdasrulTa ganaTleba Temis ganviTarebisaTvis~

dafuZnebidan _ strategiamde

90­iani wlebis bolos saTemo organizaciis damfuZneblebi umuSevarTa im ojaxis wevre­ bi viyaviT, romelsac maSindeli saqarTvelosa da gansakuTrebiT soflis mosaxleobis didi nawili miekuTvneboda. yvela dRe gaWrili vaSliviT hgavda erTmaneTs. ar gvqonda deni, ra­ dio da televizia. gazeTic sanTliT saZebari iyo da, ra Tqma unda, arc sazogadoebrivi or­ ganizaciis Sesaxeb gvsmenoda raime, miT umetes – ra roli SeiZleba eTamaSa mas demokratiuli qveynis mSeneblobaSi. rom ara `kavkasiuri saxli~, romlis gamoCenamac sofelSi (1999) erTgvari xalisi Semoita­ na da didi imedebic gaaCina, kidev didxans mogviwevda aseT yofaSi cxovreba. misi ofisi yvela asakis nukrianelisaTvis Tbil da myudro binad iqca. iq vgebulobdiT yvela siaxles, iq vec­ nobodiT axal Jurnal­gazeTebs da is iyo TiTqos erTgvari xidi qalaqsa da sofels Soris.

2003 wlis Semodgomaze, `kavkasiuri saxlis“ nukrianis ofisSi SevxvdiT biologiur meur­ neobaTa asociacia `elkanas“ warmomadgenlebs. maSin pirvelad gavigeT, rom SesaZlebelia, sofelSi gaerTiandnen saerTo interesebis mqone adamianebi, romelTac aqvT sxvadasxva problemis mogvarebis, arsebuli mdgomareobis gaumjobesebis survili. Tavidanve kargad gvqonda gacnobierebuli, rom swored kerZo iniciativebis saSualebiT unda moxdes soflad mcxovrebi mosaxleobis interesebis dacva, demokratiuli mmarTvelobis damkvidreba, mu­ nicipalitetSi sxvadasxva procesis ganviTarebis xelSewyoba da sxva. yovelive amis ganx­ orcielebaSi ki saTemo kavSiris arseboba dagvexmareboda, radgan registrirebul arasame­ warmeo iuridiul pirs eqneboda Sesabamisi samarTlebrivi statusi da SeZlebda, oficialu­ rad da meti uflebamosilebiT daecva sakuTari Temis interesebi.

saTanado gamocdilebis gareSe sakmaod swrafad davafuZneT saTemo organizacia `nukri­ ani“ (2005 wlis Tebervali); Tavdapirvelad saTemo kavSiris ofisi nukrianis maSindeli sakre­ bulos SenobaSi ganTavsda. 2007 wlidan ki `kavkasiuri saxlis“ mier garemontebuli soflis sajaro skolis mesame sarTulze gadavediT; etapobrivad Cven gavxdiT `kavkasiuri saxlis“ partniori organizacia; daviwyeT muSaoba erTobliv proeqtebze.

dRemde saTemo kavSirs ganxorcielebuli aqvs soflis interesebTan dakavSirebuli araer­ Ti damoukidebeli proeqti; wlebis manZilze sxvadasxva Zlieri sazogadoebrivi organiza­ ciis partnioria. Cven ZiriTadad `kavkasiur saxlTan~ da `elkanasTan~ vTanamSromlobdiT, viyaviT CarTuli maT farToprofilian regionuli ganviTarebis programebSi, vswavlobdiT da viZendiT axal unarebs, vagrovebdiT gamocdilebas.

paralelurad, 2007 wels sofelSi Camoyalibda saTemo kulturul­SemecnebiTi centri, `saqarTvelos strategiuli kvlevebisa da ganviTarebis centri~ – CSRDG­is soflis ganvi­ Tarebis programis farglebSi. centris mizani gaxldaT soflis ganaTleba, informireba da axalgazrdebis SemoqmedebiTi potencialis ganviTareba. saTemo kavSirisa da axalgazrduli

centris saerTo miznebisa da interesebidan gamomdinare, 2010 wlis ivlisSi es ori organiza­ cia gaerTianda, ramac `nukrianis~ resursis gaZlierebas Seuwyo xeli.

kavSiri `nukrianis~ ganviTarebis strategia

2010 wels `kavkasiuri saxlis~ regionuli programis – `samoqalaqo sazogadoeba da adgi­ lobrivi xelisufleba kaxeTis regionis ganviTarebisaTvis~ – farglebSi kavSir `nukrians~ SesaZlebloba mieca, gamocdili konsultantebis daxmarebiT SeemuSavebina organizaciis strategiuli ganviTarebis dokumenti da xuTwliani samoqmedo gegma. ganisazRvra organiza­ ciis mizani, misia, samuSao programebi da meTodologia:

saTemo kavSiri `nukrianis~ mTavari mizania, xeli Seuwyos samoqalaqo solidarobaze da­ fuZnebuli aqtiuri Temis ganviTarebas sof. nukrianSi. Cven gvinda, rom nukriani iyos ada­ mianuri da materialur­teqnikuri resursebiT mdidari, srulyofili infrastruqturis mqone, ekologiurad sufTa, ekonomikurad ganviTarebuli, soflis meurneobis gaumjobeseb­ uli teqnologiebiT aRWurvili, aRdgenili da movlili kulturuli tradiciebis turistu­ li sofeli, romelic Tavisi ganaTlebuli da maRalkvalificiuri kadrebiT CarTuli iqneba regionuli ganviTarebis procesebSi.

kavSiri `nukrianis~ misiaa, wvlili Seitanos nukrianis Temis keTildReobis gaumjobesebis saqmeSi, xeli Seuwyos aqtiuri samoqalaqo kulturis danergvas. am mizniT saTemo kavSiri Te­ mis interesebsa da saWiroebebze dafuZnebiT SeimuSavebs da axorcielebs sxvadasxva ganviTa­ rebis programas da Temis mobilizebiT cdilobs gamovlenili problemebis gadaWras.

ganviTarebis ZiriTad mimarTulebebs gansazRvravs Semdegi programebi:

kulturul­saganmanaTleblo; dasaqmebisa da TviTdasaqmebis xelSewyoba; Temis interesebis dacva; saTemo kavSiris organizaciuli ganviTareba.

organizaciis miRwevebi

organizaciis eqvswliani gamocdileba – 2005 wlidan dRemde bevri ram Seicvala Cvens qveyanaSi, sofelSi, Cvens ojaxebSi. Seicvala `saTemoc“. CvenTan dasaqmebulma adamianebma gaiares gadamzadebisa da profesiuli unarebis ganviTarebis treningebi. daixvewa muSao­ bis Sida standarti, gaumjobesda organizaciis finansuri ganyofilebis muSaoba, Seiqmna momavali muSaobisa da organizaciis ganviTarebis konceptualuri dokumentebi da, rac mTavaria, organizaciam SeZlo damoukidebelad grantebis mopoveba da soflis saWiroe­ bebidan gamomdinare proeqtebis ganxorcieleba.

gunduroba – organizaciis efeqturi muSaobis erT­erTi winapiroba swored Sekruli gundia. xalxuri andaza `marto kaci WamaSic braliao~, TiToeul Cvengans kargad aqvs gas­ igrZeganebuli da zustad gvesmis gunduri muSaobis mniSvneloba organizaciis warmatebi­ saTvis.

Sedegze orientirebuli programebi – Cven mier ganxorcielebuli yvela proeqti stra­ tegiuli gegmis programebzea awyobili. maT SemuSavebaSi TiTqmis yvela asakis da pro­ fesiis nukrianeli monawileobda da maTi azri maqsimalurad aris gaTvaliswinebuli am dokumentSi. Sesabamisad, imedi gvaqvs, mosaxleoba Cvens saqmianobas ukeT gaiTavisebs da ndobas gamogvicxadebs.

socialuri sawarmo `nukrianis saxelosnoebi~ – am sawarmos masSi dasaqmebuli qalebi­

saTvis ekonomikuri da socialuri mniSvneloba aqvs, saTemo kavSirisaTvis ki igi aris fi­ nansuri garanti, radgan saxelosnoebidan miRebuli mciredi SemosavlebiTac SesaZlebe­ li xdeba sakuTari programuli prioritetebis ganxorcieleba.

xalxuri rewvis, kulinariisa da Semoqmedebis festivali – am festivalma dasabami misca

saTemo kavSiris cnobadobas, Seiqmna safestivalo jgufi, gvaqvs teqnika da mcire finan­ sebis SemTxvevaSic, festivalis Catareba, Tundac mcire masStabiT, SesaZlebeli iqneba. marTalia, dRemde mas CDC afinansebs, magram adgilze mis organizebas safestivalo jgu­ fi axorcielebs.

gamarTuli sabuRaltro aRricxva – Cven ara marto miRwevad, aramed saamayodac migvaC­ nia, rom gvaqvs aseTi gamarTuli da gamWvirvale buRalteria.

profesiuli kadrebi – 6 wlis ganmavlobaSi TiToeulma wevrma gaiara yvela saWiro treningi, rac organizaciis gamarTul muSaobas sWirdeba. samuSaos gadanawilebis SemTx­ vevaSi, yvela pirnaTlad asrulebs dakisrebul movaleobas, rac maT profesionalizmze metyvelebs.

Zlieri partniorebi Tbilisidan – iseT organizaciebTan TanamSromloba, rogorebi­ caa: saTemo ganviTarebis cenri, `kavkasiuri saxli“, `elkana“, `konsultaciisa da trenin­ gis centri~, CSRDG, romlebic organizacias partniorebad scnoben, CvenTvis namdvilad didi miRwevaa.

sakvanZo kompetenciebis trening-kursisa da gadamzadebuli trenerebis arseboba – in­

formaciul sazogadoebasa da swrafad cvalebad garemoSi am programis arseboba da tre­ nerebis yola, aris miRwevac da saSualebac, rom organizacias hqondes Semosavali. `saTe­ mos~ wevrebi trenerebad CTC­s mier 2010 wlidan gvamzadeben.

finansebis akumulirebis sxvadasxva wyaroebi – proeqtebi, saxelosnos Semosavlebi, fa­

siani wreebi, kulturuli RonisZiebebidan Semosuli Tanxebi – yvela erTad organizaciis mdgrad ganviTarebas uwyobs xels. Tumca, stabilurobisTvis jer kidev bevria samuSao.

gamWvirvaloba da angariSvaldebuleba – strategiuli dokumentis SemuSavebis proces­ ma ufro dagvaaxlova nukrianis mosaxleobasTan. yoveli wlis gazafxulze vatarebT sof­ lis krebas, vcdilobT, maqsimalurad dawvrilebiT vuamboT mosaxleobas, ra gavakeTeT erTi wlis manZilze. maTi azris gaTvaliswinebiT, vgegmavT samuSao aqtivobebs.

magram TemTan muSaoba mxolod miRweva da warmateba ar aris. amas Tan axlavs uamravi dab­ rkoleba, radgan mosaxleoba, Tu mas sakuTar problemas uceb ar mougvareb, naklebad gen­ doba, is jer ar aris mzad saerTo problemis dasanaxad. amitomac xSirad adamianebi Cven mier inicirebul aqtivobebSi ar erTvebian. miaCniaT, rom imaSi, rasac Cven vakeTebT, xelfass gvix­ dian da amitom movaleebi varT, magaliTad, davasufTaoT soflis centri.

amaze Cven mudmivad vfiqrobT da vmsjelobT. migvaCnia, rom mosaxleoba jer ar aris mzad, problema saerTo WrilSi dainaxos, mas mxolod sakuTari satkivari adardebs (xSirad gas­ agebi mizezebis gamo) da ar esmis, rom saerTo problemebis mogvareba soflis SenarCunebas niSnavs.

organizaciis gamowvevebi

sakuTari Senobis arqona – es yvelaze mniSvnelovani gamowvevaa am etapze, radgan ara­ prognozirebad garemoSi gviwevs yofna. nebismier dros SeiZleba dRis wesrigSi dadges Senobis gayidvis sakiTxi. amitom migvaCnia, rom sakuTari Senoba organizaciis mdgradobis erT­erTi da aucilebeli garanti iqneboda.

2009­2010 wlebSi organizacia sakmaod gamarTuli iyo, rac `kavkasiuri saxlis“ regionu­ li proeqtebis damsaxurebaa. organizaciuli kultura, faqtobrivad, Camoyalibebuli iyo, gamarTuli infrastruqtura (oTaxebi, darbazi) gvexmareboda soflis krebebis CatarebaSi. mosaxleoba, unda iTqvas, rom xalisiT modioda im krebebze, sadac mas azrs ekiTxebodnen. maTi monawileobiT daiwera organizaciis ganviTarebis xuTwliani strategiuli dokumenti, Seiqmna erTwliani samoqmedo gegma da maTve vabarebdiT angariSs gaweuli muSaobis Sesaxeb. ofisis Secvla (2011 w.), marTalia, didi dartyma iyo, magram erTgvarad gamocdac gamodga axalfexadgmuli organizaciisTvis. axali ofisis moZiebis sakiTxSi didi daxmareba gagviwia `saqarTvelos strategiuli kv­ levebisa da ganviTarebis centrma~ CSRDG, maT gadmogvces soflis kulturis saxlSi gare­ montebuli oTaxi saTanado infrastruqtura. `nukrianis saxelosnoebis~ gafarToebis saWiroebidan gamomdinare, daviwyeT molaparakeba municipalitetis xelmZRvanelobasTan. Secvlili infrastruqturis awyoba, gauTavebeli mimowera saxelmwifo Tu kerZo struq­ turebTan, remonti, zamTris autaneli sicive da uwylobiT gamowveuli gausaZlisi yofa zaf­ xulis 40­gradusian sicxeSi – yvelaferi erTad Zalian bevri aRmoCnda, magram organizaciis ZiriTadma gundma SeZlo misi mogvareba partniorebis daxmarebiT.

vfiqrobT, wlevandeli 2012 erTgvarad 2009­2011­Si dawyebuli saqmianobis gagrZelebis weli iyo, radgan ZiriTadi problemebi ukve mogvarebulia. magram aq kidev erTi gamowvevis wi­ naSe vdgavarT. es aris saxelmwifos mxridan soflad arsebuli kulturis saxlebis amuSavebis mimarT naklebi interesi. es im dros, rodesac soflebSi arsebobs kulturis saxlis koor­ dinatorebis saStato erTeulebi, raSic xelfasebi iwereba. im SemTxvevaSi, Tu es kulturis saxlebi daibruneben Zvel funqcias, sofelSi Seiqmneba kulturis centrebi, sadac bevri ada­ miani dasaqmdeba. saTemo ganviTarebis centrTan erTad vmuSaobT am mitovebuli Senobebis gacocxlebis koncefciaze. pirveli mcdeloba, gaviazroT gamosavali Seqmnili viTarebi­ dan, Sesulia publikaciaSi, statiis `soflis kulturis saxli – rogorc saTemo ganaTlebis resursi~ (ana margvelaSvili, magda cocxalaSvili) saxiT. *

Senoba, romelSic Cven oTxwliani ijariT vimyofebiT, kulturis saxlia. Tuki is gare­ montdeba, saTemo kavSir `nukrians“ aqvs yvela SesaZlebloba (aparatura, ekrani, Ria scena da sxv.), rom sruli datvirTviT aamuSaos kulturis saxli saganmanaTleblo Tu kulturuli programebisa da saxelovnebo wreebis daxmarebiT. `nukrianis saxelosnoebi~ ki, gafarToebis SemTxvevaSi, SeZlebs, bevrad meti adamiani daasaqmos. magram, Tu es Senoba gaiyideba, Cven Za­ lian didi problemis winaSe aRmovCndebiT.

finansuri mdgradoba – organizaciis finansuri mdgradobis miRweva sazogadoebrivi organizaciebis erT­erTi umTavresi amocanaa. radgan CvenTan adgilobriv xelisufle­ bas, adgilobriv bizness arasamTavrobo seqtoris mxardasaWerad ara aqvT finansuri baza, amitom mudmivad fondebze varT damokidebuli. mdgradoba, erTgvarad, miRwevacaa da gamowvevac, radgan organizaciis zrda sul ufro met dafinansebas moiTxovs. Cvennairi patara organizaciisaTvis Zalian Znelia damoukideblad iseTi grantis mop­ oveba, romelic dagvexmareba institucionalur ganviTarebaSi, garkveuli droiT ZiriTadi gundis SenarCunebasa da Senobis sakiTxis mogvarebaSi.

zemoTqmulidan gamomdinare, saTemo kavSiri `nukriani“, miuxedavad Tavisi 6­7­wliani ar­ sebobisa, didi gamowvevebis winaSe dgas. finansuri mdgradobis miRweva organizaciis erT­ erTi umTavresi amocanaa. finansuri mdgradobis ZiriTadi garanti aris `saxelosnoebi~. gay­ idvebidan Semosavlis arqonis SemTxvevaSi, organizacia ver SeZlebs ofisis qirisa da komu­ naluri gadasaxadebis gadaxdasac ki. Sesabamisad, Cveni partnioris CDC-is Zalisxmeva Cven­ Tan erTad mimarTulia saxelosnoebis ganviTarebaze, marketinguli qselis gaumjobesebaze, raTa saxelosnoebis wliuri brunva maqsimalurad gaizardos.

saTemo organizacia `nukrianis~ perspeqtiva

CvenTvis Zalze mniSvnelovani da faseulia organizaciis saqmianobis gagrZeleba. amas misi mdgradobis safuZvlad miviCnevT. is servisebi, romlebic organizacias aqvs, anu Semosavlis momtani saqmianobebi: saxelobo kursebi, saswavlo treningi, kompiuteruli teqnologiis saswavlo kursi, sasceno teqnika, Ria scena da, rac mTavaria, festivalis Catarebis didi ga­ mocdileba, saxelosnoebis arseboba, aris is aqtivi, romelic im SemTxvevaSic ki, Tu garedan dafinanseba droebiT ver movipoveT, mogvcems saSualebas, SevinarCunoT organizaciis sta­ bilurobis Tundac yvelaze dabali niSnuli.

isic problemaa, rom municipalitetSi ar gvyavs Tanamoazreebi: siRnaRis municipaliteti albaT erTaderTi raionia kaxeTis regionSi, sadac, faqtobrivad, araTu saTemo organizacia, aramed moqmedi arasamTavrobo organizaciebic cotaa: Temi `qedeli“, romelsac mkacrad gansazRvruli beneficiarebi hyavs unarSezRuduli bavSvebis saxiT, invalidi bavSvebis mSo­ belTa uflebebis damcveli organizacia wnorSi da axlad Seqmnili wnoris axalgazrduli sainiciativo jgufi, TiTze CamosaTvlelia. aseTi organizaciebis ararseboba ramdenime faq­ toriT aris gamowveuli: erT­erTi ZiriTadi faqtori mosaxleobis monawileobis motivaciis simcire da mimReblobaa. aseve, informaciis nakleboba. mosaxleobam ar icis, rom arsebobs iseTi meqanizmebi, romlebic iZleva saSualebas, problemebi sakuTri ZalisxmeviT da TviT­ organizebiT mogvardes. siRnaRi albaT erTaderTi raionia kaxeTis regionSi, sadac ar gamodis gazeTi, ar aris televizia. mezobel sofelSi ra xdeba, ar viciT. arada, es Zalian mniSvnelovania mosaxleo­ bis motivaciis asamaRleblad. xalxi Zalian gaucxoebuli da sakuTar TavSia Caketili (poli­ tikuri kulturisa da samoqalaqo cnobierebis done dabalia). axalgazrdebi ganaTlebis miRebis Semdeg, ZiriTadad, qalaqSi rCebian da aqtiuri adamianebis ricxvi soflad Zalian cotaa.

susti kavSiri samTavrobo da arasamTavrobo seqtorebs Soris – samTavrobo struqtura arasamTavrobo organizaciis saxiT opozicias xedavs da amitom aqvs masTan distanciuri damokidebuleba. miuxedavad imisa, rom vcdilobT, mudmivad saqmis kursSi CavayenoT adgi­

lobrivi mmarTveloba (werilobiTi mimowera, piradi Sexvedrebi Tu RonisZiebebze mowveva), mainc Cveni urTierToba piradulia da ara institucionaluri.

Sejameba

radganac Cveni organizacia municipalitetSi erTaderTi moqmedi saTemo organizaciaa, romelic met­naklebad stabilurad muSaobs, miviCnevT, rom Cveni mizani marto nukrianis farglebSi saqmianoba ar aris. Cvens Tavs vuyenebT amocanas, ise gavZlierdeT, rom munici­ palitets gavuwioT saTanado daxmareba servisebiTa da konsultaciebiT. swored amitom Cveni Zalisxmeva iqneba mTavari instrumenti am gamowvevis mosagvareblad. gvinda, saTemo ka­ vSiri `nukriani“ gaxdes erTgvari xidi, Suamavali, xelisuflebas, sofelsa da qalaqs Soris da, rac mTavaria, soflis aqtiuri adamianebisaTvis iqces im sivrced, sadac isini SeZleben sakuTari Tavis realizebasa da damkvidrebas.

am yvelafrisTvis saWiroa Semdegi:

pirvel rigSi, municipalitetis masStabiT unda moxdes soflebis saWiroebaTa kvleva, raTa kvlevis Sedegebze dayrdnobiT SemuSavdes TiToeul sofelTan individualuri mid­ goma, radgan Temis ganviTarebis saWiroebebis Sefasebis procesi umniSvnelovanesi kompo­ nentia, romelic aucilebelia dasaxuli miznebis misaRwevad. soflebSi unda Seiqmnas sainiciativo jgufebi (Tundac nacnobobis doneze) – sainicia­ tivo jgufi da isic nacnobebze dayrdnobiT, Cveni gamocdilebidan gamomdinare, sakmaod Sedegiania. `kavkasiuri saxlis“ nukrianSi Semosvlis periodSi organizaciis damfuZne­ blebi sainiciativo jgufis wevrebi viyaviT, aqtiurad veswrebodiT maT mier organizebul seminarebs, treningebs, romelic maSin Zalian ucxod gveCveneboda. am jgufis daxmarebiT unda Catardes soflis krebebi saWiroebebis gamosavlenad. soflis saWiroebebis mixedviT unda Catardes sxvadasxva saganmanaTleblo trening­ kursebi. kulturuli RonisZiebebis organizeba saSualebas mogvcems, axalgazrdebi CavrToT am saqmeSi, radgan soflis axalgazrdoba moklebulia aseT RonisZiebebs. aucilebelia gamocdili organizaciebis daxmareba am saqmeSi.

Tuki soflad mcxovrebi moqalaqe CaTvlis, rom soflis problemuri sakiTxebis gadaWra mxolod jgufuri muSaobiT aris SesaZlebeli, Sedegi miRweuli iqneba. motivaciis gazrdas ki iniciativebi mohyveba. magram Temi individebisagan Sedgeba da amitom migvaCnia, rom unda ganviTardes individi, raTa man SeZlos problemis danaxva, Seswavla da mogvarebis gzebis Zieba, rac mas jgufuri moqmedebisaken ubiZgebs. es yvelaferi ki daexmareba maT sakuTari SesaZleblobebis realizebaSi, rac, Tavis mxriv, gamoiwvevs moqalaqeTa gaaqtiurebas da Sem­ degi gadawyvetilebis miRebisas moqalaqeTa CarTulobis donis gazrdas. am mxriv, zrdas­ rulTa ganaTlebis asociaciis koncefciis da midgomebis gamoyeneba kargi SesaZleblobaa. Tu TiToeuli moqalaqe aRWurvili iqneba im unarebiT, romlebic aucilebelia axal infor­ maciul sazogadoebaSi cxovrebisa da saqmianobisTvis, maSin ufro gaadvildeba TemTan muS­ aoba da adamianebis CarTva mdgradi ganviTarebis procesebSi.

im saTemo jgufebma, romlebic axala iwyeben saqmianobas, unda gaiTvaliswinon, Tu ra xan­ grZlivia es procesi damoukideblad, Zlieri partnioris gareSe, soflis doneze muSaobis dasawyebad. sxvisi gamocdilebis gaziareba da qseluri TanamSromlobis awyoba qveynis, re­ gionisa da Tundac municipalitetis masStabiT ki, xels Seuwyobs am procesis daCqarebas.

swored es iqneba Cveni amocana da Cvens partniorebTan erTad vecdebiT, nabij­nabij kidev mravaljer gaviaroT is gza, romelic ukve gamocdilia, raTa SevZloT municipalitetis masStabiT mosaxleobis organizeba da Semdeg maTTan erTad movaxdinoT gavlena adgilobri­ vi mmarTvelobis im gadawyvetilebebze, romlebic Cveni soflebis ganviTarebas exeba.

`adgilobrivi TviTmmarTveloba da umaRlesi mTavroba arc erTi da igivea, arc urTierTis mokamaTe da mocileni arian. erTsa da imave qveyanaSi, erTsa da imave saxelmwifoSi, orniv mSvidobianad Tavsdebian da urTierTis saxeirod moqmedeben“.

SeniSvnebi:

ilia WavWavaZe

* koncefcia Seiqmna saTemo kavSiri nukrianis iniciativiT 2012 wels, proeqtis `soflis biblioTekis modernizacia~ farglebSi, fondi `Ria sazogadoeba – saqarTvelos~ mxardaWeriT. avtorebi: ana margvelaSvili (saTemo ganviTarebis centri), magda cocxalaSvili (saqarTvelos erovnuli muzeumi).

sazogadoebrivi organizaciebi da adgilobrivi media

maia mamulaSvili

sazogadoebrivi organizaciebi da adgilobrivi media maia mamulaSvili

bolodroindeli kvlevebi, romlebic sxvadasxva adgilobrivma Tu saerTaSoriso orga­ nizaciebma Caatares, cxadyofs, rom sazogadoeba arasamTavrobo organizaciebs naklebad endoba. kvlevis aseTi Sedegebis mizezi SeiZleba iyos mraval faqtorTa erToblioba. anali­ tikosTa azriT, erT­erTi problema isaa, rom media, romelic sazogadoebaSi mimdinare pro­ cesebs yvelaze aqtiurad unda aSuqebdes, e.w. mesame seqtoris saqmianobas naklebad an TiTq­ mis sul ar uTmobs yuradRebas. adgilobrivi media saTemo problemebis ganxilvaSi gadamw­ yvet rols unda asrulebdes. magram kaxeTis regionSi arsebuli media saSualebebi, SeiZleba iTqvas, rom sazogadoebrivi organizaciebis saqmianobis Sesaxeb mosaxleobas TiTqmis ara­ nair informacias ar awvdian.

moqalaqeebis TqmiT, isini imitom ar endobian sazogadoebriv organizaciebs, rom ver xe­ daven, ra daniSnuleba aqvT maT. SesaZloa, undoblobis mizezi isic iyos, rom xSirad sazoga­ doebrivi organizaciebis saqmianoba ar Tanxvdeba mosaxleobis survilebsa da moTxovnebs.

TinaTin safaraSvili, diasaxlisi: „ar vendobi, radgan ar aqtiuroben. me vin ras mekiTxeba. amboben, aqtiuri moqalaqe unda iyoo da es ras Semmatebs? arasamTavrobo organizaciam iseTi saqme unda gaakeTos, rom Rirdes maT Sexvedrebze siaruli~.

lia afriaSvili, pedagogi: „droulad unda mogvawodon xolme informacia da Sexvedrebi moawyon CvenTan. kargi iqneba, iseTi saqme gaakeTon, rac xalxs daexmareba. mTavaria, saqme da ara yvirili da sxvadasxva organizaciebSi sirbili. xalxma realurad unda dainaxos arasamTavrobo organizaciebis roli da mxolod amis Semdeg gaizrdeba maTdami ndoba“.

jemal nadiraSvili, mevenaxe: „ar vendobi, radgan mimaCnia, rom xalxisTvis arafers akeTe­ ben, yvela Tavis keTildReobaze fiqrobs. Cemi azriT, maTi saqmianoba iseTi Sedegis mom­ tani unda iyos, rom xalxma dainaxos da ndoba gauCndes“.

nani maniJaSvili, ekonomisti: „vendobi arasamTavrobo organizaciebs, bevr karg saqmes akeTeben Tavisi SesaZleblobis farglebSi“.

Tavad arasamTavrobo organizaciebis warmomadgenlebi fiqroben, rom maT mimarT mo­ saxleobis amgvari undoblobis mizezi, SesaZloa, mosaxleobis arasaTanado informireba iyos sazogadoebrivi organizaciebis saqmianobis Sesaxeb da zogadad, naklovani komunikacia.

lagodexSi arsebuli „saqarTvelos samoqalaqo ganviTarebis asociaciis“ ekonomist mamuka iskandaraSvilis azriT, ndobis amaRlebas orive mxaris, rogorc arasamTavrobo organizaciebis, ise sazogadoebis, meti aqtiuroba Seuwyobs xels: `arasamTavrobo orga­ nizaciebis mimarT undoblobas, Cveni azriT, ganapirobebs is, rom sazogadoeba ver xedavs samoqalaqo seqtoris rols qveynis ganviTarebaSi. samoqalaqo seqtori asrulebs mediato­ ris rols sazogadoebasa da xelisuflebas Soris da, SeiZleba, undobloba arasamTavrobo organizaciebis mizeziTac iyos gamowveuli. es problema ufro masStaburia da ramdenime sityviT ver gamoixateba. Cven migvaCnia, rom, rogorc sazogadoeba, ise arasamTavrobo or­ ganizaciebic unda gaaqtiurdnen am TvalsazrisiT, imisaTvis, rom ufro swrafad mivaRwioT socialur keTildReobas da qveyana ufro swrafad wavides win.“

arasamTavrobo organizacia `samarTliani arCevnebisa da demokratiis saerTaSoriso sazogadoebis~ kaxeTis regionuli ofisis xelmZRvanel nana deviZis TqmiT, mosaxleobaSi arasamTavrobo organizaciebis ndobis dabal dones informaciis nakleboba iwvevs da viTa­

rebis gamosworeba SesaZlebelia: „mimaCnia, rom mosaxleobas ara aqvs sakmarisi informacia arasamTavrobo organizaciebis saqmianobis Sesaxeb da amitom ndobac dabalia. darwmunebuli var, aqtiuri moqalaqeebi, visac urTierToba aqvs arasamTavrobo seqtorTan, interesdebian Cveni saqmianobiT da TviTonac erTvebian Cven mier ganxorcielebul proeqtebSi. amdenad, maTi ndobac maRalia da imedic aqvT, rom urTierTTanadgomiT bevr sazogadoebrivad sa­ sargeblo saqmes gavakeTebT“.

mTavari problema is aris, rom adgilobrivi arasamTavrobo da saTemo organizaciebi sus­ tadaa ganviTarebuli. xSirad organizacias erTi­ori adamiani warmoadgens da Tanac, usaxs­ robis gamo, regionis arasamTavrobo seqtoris did nawils internetsa da komunikaciebzec ar miuwvdeba xeli da, amdenad, mediisaTvis maTi saqmianobis Sesaxeb informaciis miwodeba ver xerxdeba. soflad arsebobs saTemo jgufebi, romlebic Temis prioritetebze reagirebas intensiurad axerxeben, magram Tavad Temi maT saqmianobas naklebad icnobs da bolomde ar en­ doba. amgvar saTemo jgufebs, rogorc wesi, ar yofniT gamocdileba da resursi, sworad warm­ arTon komunikacia sakuTar TemTan, miznobriv jgufTan. aRniSnuli ki garkveul gaucxoebas da undoblobas iwvevs. mTavari mizezi, mosaxleobis arainformirebulobaa sazogadoebrivi, saTemo organizaciebis rolisa da SesaZleblobebis Sesaxeb. am mxriv ufro mWidro komunika­ ciaa saWiro adgilobriv sazogadoebasTan da mediasTan. am ukanasknelis roli gansakuTrebiT mniSvnelovania. meore mxriv, Tavad mediis mxridan dgas sazogadoebrivi seqtoris Sesaxeb in­ formaciis mopovebisa da gadacemis problemac, radgan adgilobrivi Jurnalistebi orien­ tirebuli arian axali ambebis mopovebisa da miwodebis martiv sqemaze da naklebad mimarTaven analizsa da diskusiebs. media dainteresebulia, sakuTari resursi mxolod sazogadoebisaT­ vis sensitiur Tematikaze mimarTos da analizisTvis damatebiTi Zalisxmevis daxarjvis mo­ tivi ar gaaCnia. aseTi Caketili wris arseboba, arasamTavrobo organizaciebs ubiZgebs media­ sTan urTierTobis axali formebis Ziebisken.

mediis mier adgilobrivi sazogadoebrivi da saTemo iniciativebis Sesaxeb informaciis miwodebis magaliTad SeiZleba moviyvanoT gazeT „kaxeTis xmis“ specialuri yovelTviuri CanarTi „komuna“, romelsac 2011 wlidan CDC afinansebs. CanarTi informacias awvdis adgi­ lobriv mkiTxvels kaxeTis regionSi arsebuli sazogadoebrivi organizaciebis, maT Soris saTemo organizaciebis siaxleebis, problemebisa da sxvadasxva saTemo iniciativis Sesaxeb. yovelTviur CanarTSi sistematiurad Suqdeba kaxeTis regionSi mimdinare programebi, saTe­ mo jgufebis aqtivobebi da gamowvevebi. Tumca sazogadoebrivi organizaciebis mimarT ndo­ bis gazrdas ufro farTo masStabis muSaoba esaWiroeba. `kaxeTis xmis~ mkiTxveli dReisaTvis 2000­ia, gazeTi finansuri problebemis gamo meti tiraJiT ver gamoicema.

gazeTis mTavari redaqtori natalia ciskaraSvili ambobs, rom weliwad­naxevaria, rac CanarTi gamoicema da ukve 20­ze meti adgilobrivi arasamTavrobo organizaciis saqmianoba gaSuqda. informacia bevri saTemo organizaciis Sesaxeb pirvelad swored am gazeTis saSu­ alebiT gaxda xelmisawvdomi da aman gazeTs damatebiTi mkiTxveli SesZina. informacia kax­ eTis regionSi arsebuli saTemo organizaciebis Sesaxeb mediacentr „kaxeTisa“ da gazeT „kax­ eTis xmis“ erTobliv veb­gverdze: www.kakhetinews.ge­zec Tavsdeba. gverds 9 Tvis manZilze 125 000­ze meti mnaxveli hyavs.

„samoqalaqo ganviTarebis institutis“ direqtor, Jurnalist ia anTaZis azriT, kargi ga­ mosavali SeiZleba iyos regularuli Sexvedrebi adgilobrivi mediisa da arasamTavroebis monawileobiT. „gasul wels adgilobrivi media SevaxvedreT adgilobriv arasamTavrobo or­ ganizaciebs da orive mxares vuxsnidiT, rom maT Zalian sWirdebaT erTmaneTi, rom isini arian

0

strategiuli partniorebi da erTmaneTi unda gaaZlieron. zogjer xdeba, rom arasamTavrobo organizaciam raRac gaakeTa, magram ara aqvs fuli Tavisi aqtivobis gasapiareblad, gazeTma da televiziam ki unda icodnen, rom isini maTi strategiuli partniorebi arian da yovel­ gvari anazRaurebis gareSe unda gaavrcelon informacia imis Sesaxeb, rasac arasamTavrobo seqtori akeTebs. meore mxriv, televiziebi da gazeTebic sayveduroben arasamTavrobo or­ ganizaciebs, rom isini proeqtebis weris dros ar cdiloben, gaaZlieron mediaorganizaciebi da garkveuli Tanxa gaiTvaliswinon TavianTi saqmianobis sainformacio uzrunvelyofisT­ vis. amitom, vfiqrob, rom es ori seqtori sul unda zrunavdes erTmaneTis gasaZliereblad. kargia, Tuki aris am mizniT Cadebuli fuli, Tu arada, maT anazRaurebis gareSec unda iTanam­ Sromlon.“

im qalaqebSi, sadac arasamTavrobo seqtori Zlieria, cxadia, maTi cnobadoba SedarebiT maRalia. mag., gurjaanSi, sadac arasamTavrobo organizaciebi sustia, Zlieri adgilobrivi mediis miuxedavad, informacia mwiria. TelavSi ki, piriqiT, samoqalaqo organizaciebi aqti­ uria, media ki – naklebad. media da arasamTavrobo seqtori mWidrod TanamSromloben iq, sa­ dac es orive segmenti Zlieria, erTmaneTis Sesaxeb bevri ician, mosaxleobis mxridan ndobac maRalia da sazogadoeba pativs scems maT. da Tuki am ori seqtoridan romelime maTgani ar arsebobs, iq, cxadia, ndobac dabalia.

gazeT `speqtris“ damfuZnebeli maia yalabegaSvilic miiCnevs, rom ama Tu im proeqtis gansaxorcieleblad arasamTavrobo da mediaorganizaciebi erToblivad unda muSaobdnen:

„rodesac mediasaSualebebi saTemo organizaciebis mier ganxorcielebuli proeqtebis Ses­ axeb masalas uSveben, es, erTi mxriv, sareklamo saqmianobad iTvleba da albaT amitomaa, rom maTi saqmianobis gaSuqeba Zalian mcire adgils ikavebs. Zalze sasargeblo iqneba, Tu media saTemo organizaciebis proeqtebis SefasebasTan erTad CaerTveba dagegmis procesSi da ara mxolod proeqtis dasrulebis Semdeg. vfiqrob, ar aris swori midgoma, roca saTemo orga­ nizaciebi adgilobriv xelisuflebasTan erTad ganaxorcieleben proeqts, Jurnalistebi ki mxolod maSin midian da aSuqeben. media saSualebebi unda monawileobdnen proeqtis dagegm­ vis procesSic, mimdinareobisas da monitoringis drosac.~

telekompania `gurjaanis“ aRmasrulebeli direqtori levan aleqsiSvilis azriT, arasam­ Tavrobo seqtori Tavad unda gaaqtiurdes: „regionebSi gacilebiT unda gaZlierdes mesame seqtori. es, pirvel rigSi, mediisTvis aris mniSvnelovani. televiziis kari yovelTvis Riaa arasamTavrobo da saTemo organizaciebisTvis. Cven mzad varT, rom am seqtorma miawvdinos xma adgilobriv mosaxleobas, rac pirvel rigSi, damokidebulia arasamTavrobo da saTemo organizaciebis aqtiurobis sixSireze. da ndobac amaRldeba“.

imisaTvis, rom sazogadoebrivi organizaciebis mimarT ndoba gaizardos, unda gaumjobes­ des komunikacia, erTi mxriv, adgilobriv mediasa da arasamTavrobo organizaciebs Soris da, meore mxriv, arasamTavroebsa da miznobriv jgufebs, mosaxleobas Soris. erTi mxriv, sazogadoebrivma organizaciebma sistematurad unda iTanamSromlon media saSualebebTan, regularulad miawodon informacia Jurnalistebs TavianTi proeqtebis mim­ dinareobis Sesaxeb da es iqneba sazogadoebis informirebis mTavari resursi da, meore mxriv, adgilobrivma mediam sazogadoebas mudmivad unda gaacnos samoqalaqo seqtoris mier ganx­ orcielebuli aqtivobebi, gaaSuqos is kritikulad, raTa xeli Seuwyos Ria diskusias sazoga­ doebis farTo CarTulobiT.

axalgazrda moxaliseebi Temis ganviTarebisaTvis

maia mamulaSvili

axalgazrda moxaliseebi Temis ganviTarebisaTvis maia mamulaSvili

axalgazrdebis yofa adgilobriv TemebSi arcTu saxarbieloa. umuSevrobis maRali donis gamo maTi nawili iZulebulia, datovos mSobliuri Temi da axali SesaZleblobebis mosaZeb­ nad sxvagan wavides. adgilze darCenilebs ki uwevT Semosavlis wyaros dausrulebeli Zieba. viTarebas isic arTulebs, rom soflad ar arsebobs gasarTobi da kulturuli centrebi, sa­ dac sakuTari Tavis realizebis saSualeba eqnebaT. Sedegad, soflebSi mcxovrebi axalgaz­ rdebi ganwirulni arian, icxovron Caketil garemoSi, sadac pirovnuli ganviTarebis minim­ aluri resursic ki ar arsebobs.

am realobidan gamomdinare, axalgazrdebis samoqalaqo CarTulobis uzrunvelyofa da motivaciis amaRleba saTemo problemebis gadasawyvetad, sul ufro rTuli xdeba adgilo­ brivi sazogadoebrivi organizaciebisaTvis, romlebic Tavadac mwiri saxsrebiT arseboben da Temis problemebze reagirebisaTvis saWiro finansebi ar hyofniT. axalgazrdebis mobi­ lizeba TemisaTvis aqtualur sakiTxebze saSualebas iZleva, erTi mxriv, gazardos maTi in­ teresi aqtiuri samoqalaqo cxovrebis mimarT da, meore mxriv, uzrunvelyos adgilobrivi sazogadoebrivi organizaciebis gaZliereba axalgazrda moxaliseTa resursebiT.

minda am sakiTxTan dakavSirebiT „media centri kaxeTis“ mcire, magram, vfiqrob, saWiro gamocdileba gagiziaroT:

axalgazrduli programebis ganxorcielebas swored organizaciis mwiri saxsrebiT ar­ sebobam misca biZgi: organizacias ar hqonda dafinansebis stabiluri wyaro; enTuziazmiT momuSave personalma gadawyvita, Tavis garSemo axalgazrda moxaliseTa gundi Semoekriba, raTa Temis winaSe mdgari problemebi sazogadoebisTvis ufro metad gaecno da garkveuli reagirebis meqanizmi Seeqmna. media centris ZiriTadi gundi Sedgeba Jurnalistebisagan, romlebic paralelurad adgilobriv gazeTSi (`kaxeTis xma~) muSaoben. gundma sakuTari ga­ mocdilebis safuZvelze sazogadoebis winaSe mdgari problemebi kargad gamokveTa da am problemebze axalgazrdebis mxridan reagirebis gegma SeimuSava. aqtiur axalgazrdebs, rom­ lebsac sakuTar TemSi garkveuli cvlilebebis miRwevis motivacia hqondaT, unda daerRviaT erTferovneba da samoqalaqo aqtivoba gamoeCinaT. patiosani Sejibri unda Seefasebina sab­ Wos, romlis SemadgenlobaSic adgilobrivi sazogadoebrivi organizaciebis liderebi Sevi­ dnen.

am programis mTeli xibli is gaxldaT, rom yvela rgoli, romelic programaSi CaerTo, momarTuli iyo axalgazrdebis motivaciis amaRlebaze, axalgazrdebi ki, Tavis mxriv, cdi­ lobdnen, axali unarebi SeeZinaT da gamokveTil liderebad warmoCeniliyvnen. saboloo jam­ Si mediacentris gundis mondomebam Sedegi gamoiRo da proeqtis mxardamWer sazogadoebriv sabWoSi adgilobrivi municipalitetis, biznesis, mediisa da sajaro seqtoris warmomadgen­ lebic CaerTvnen. ase daibada „axalgazrda liderTa programa“. mis sainformacio uzrunve­ lyofaSi CaerTo damoukidebeli gazeTi „kaxeTis xma“. am Zalisxmevis Sedegad moxerxda gur­ jaanis skolebis, universitetisa da kolejis aqtiuri studentebisgan gundis Sekreba.

axalgazrduli programis mTavari mimarTuleba iyo swrafi reagireba saTemo mniSvnelo­ bis sakiTxebze. pirvelma aseTma iniciativam, qalaq gurjaanis axalgazrda moxaliseebis mier Catarebulma dasufTavebis aqciam masStaburi saxe miiRo. mogvianebiT axalgazrdebma sxva maTTvis mniSvnelovan Temebzec daiwyes proeqtebis momzadeba.

„axalgazrda liderTa programa“ warmatebuli gamodga gazeT „kaxeTis xmisaTvis“. gaizar­ da axalgazrda mkiTxvelTa wre. 2008 wlis Semodgomaze qalaq amsterdamSi, pirvelad qarTul gamocemebs Soris, „kaxeTis xmas“ ergo msoflio presis asociaciis axalgazrda mkiTxvelTa prizi.

enTuziazmiT dawyebuli saqmianoba warmatebuli aRmoCnda Tavad axalgazrda moxalisee­ bisaTvis, romelTagan yvelaze aqtiurebi, adgilobrivi biznesisa da municipalitetis gamge­ obis pirvelma pirebma daasaCuqres. programis dasrulebis Semdeg xuT axalgazrdas gadaeca kompiuteri, oTxma maTganma ki jildod wliuri saswavlo stipendia miiRo.

warmatebuli programebis miuxedavad, media centri kvlav Zveli problemebis, adamianuri resursebis simcirisa da stabiluri dafinansebis arqonis winaSe dgas: 2010 wlidan „kavka­ siur saxlTan“, xolo 2011 wlidan CDC-Tan TanamSromlobam media centris ganviTarebas mniS­ vnelovani Sedegi moutana. evrokavSiris mier dafinansebuli proeqtis farglebSi centrma gurjaanSi gaxsna „mobiluri kinoklubi“. kinoklubis Camoyalibebam mediacentrs saSualeba misca, samoqalaqo diskusiisa da kulturuli TavSeyris adgilad qceuliyo. 2011­2012 wlebSi media centris mier gamarTul RonisZiebebs 1200­ze meti axalgazrda daeswro, proeqt „kino klubis“ farglebSi municipalitetis 5 sofelsa da qalaq gurjaanSi 37 dukumenturi filmis Cveneba da 18 sadiskusio ganxilva moewyo.

2011 wlis ivlisidan moqmedebs media centris veb­gverdi: www.kakhetinews.ge, romelsac saqarTvelos masStabiT sakmaod STambeWdavi raodenobis momxmarebeli hyavs (am dromde 125 000 momxmarebeli gazeT „kaxeTis xmis“ mier momzadebul 1000­ze met statiasa da axal am­ bebs gaecno).

saTemo ganviTarebis cenris mier mxardaWerili proeqtis „Semosavlebis momtani saqmi­ anobebisa da regionuli ganviTarebis xelSewyoba kulturul­saganmanaTleblo programebis meSveobiT“ (damfinansebeli germanuli organizacia „puri msoflios“) farglebSi media cen­ tr „kaxeTis“ axalgazrdulma programebma gansakuTrebuli mniSvneloba SeiZina.

Tu aqamde axalgazrduli programebi arasistemurad xorcieldeboda, 2012 wlidan saTemo ganviTarebis cenrTan partniorobiT amoqmedda axalgazrda moxaliseTa programa. amjerad igi zogadi prioritetebiT ki ar Semoifargla, aramed TemisaTvis (q. gurjaani) mniSvnelovani da, amave dros, konkretuli problemis garSemo gaiSala. qalaqi gurjaani, sadac 70 000­ze meti adamiani cxovrobs, kulturuli dasvenebis keris gareSea darCenili. qalaqis kultur­ isa da dasvenebis yofili tye­parki, sadac aT heqtarze gaSenebulia unikaluri jiSis xeebi, gaZarculi da mitovebulia. axalgazrda moxaliseebma parkis dasufTavebis, sainformacio kampaniis Catarebisa da RonisZiebebis valdebuleba ikisres. mniSvnelovania, rom amJamad moxaliseTa programa mTlianad sakuTar prioritetad acxadebs tye­parkis movla­patrono­ bas da municipalitetis sakrebulos problemis gadaWris sakuTar xedvebs: sakrebulom min­ imaluri danaxarjebiT parkis erT nawilSi dasasvenebli skamebi da ganaTeba unda daamon­ taJos. moxaliseebi sainformacio kampaniis Catarebas da RonisZiebebis mowyobis pirobas iZlevian. programa 2012 wlis bolomde gagrZeldeba da media centri imeds itovebs, rom am etapze gegmis saxiT arsebul programas, organizaciis garSemo Semokrebili axalgazrdebi etapobrivad ganaviTareben; gaumjobesdeba maTi pirovnuli unarebic. am mimarTulebiT sain­ tereso saswavlo programebi Cautarda aRniSnul jgufs, kerZod, saTemo kavSiri ,,nukrianis’’ wevrebma maT pirovnuli kompetenciebis orsafexuriani treningi SesTavazes.

2012 wels q. gurjaanSi axalgazrda moxaliseebis jgufis mier Semdegi RonisZiebebi Catarda:

dokumenturi filmebis Cveneba kino klubSi; sadiskusio Sexvedrebi (inkluziuri ganaTlebis, bavSvTa uflebebis, axalgazrdebisa da kulturis sferoSi arsebuli problemebis garSemo); dasufTavebis aqciebi qalaqis tye­parkSi; sainformacio kampania „sufTa garemo“ – gurjaanis tye­parkis problemebis sazogadoe­ brivi mxardaWerisaTvis; trening­seminarebi „moxaliseoba da advokatireba“; aqcia stiqiiT dazaralebuli mosaxleobis dasaxmareblad; aqcia­koncerti stiqiiT dazaralebuli axalgazrdebisaTvis.

amJamad media centris moxaliseTa jgufi 30 axalgazrdas iTvlis, romlebic Tavad gegma­ ven sxvadasxva tipis RonisZiebebs da sazogadoebriv problemebsa da gamowvevebze SeZlebis­ dagvarad reagireben.

media centris mTavari mimarTulebaa, gaaZlieros moxaliseobrivi mxardaWera da uzrun­ velyos mdgradi samoqalaqo servisebis miwodeba samizne jgufebisaTvis, risTvisac axalgaz­ rda moxaliseTa programa mTavar resurss warmoadgens.

sabolood, axalgazrda moxaliseTa programis Sedegia, adgilobrivi TemisaTvis mniS­ vnelovan problemebze sazogadoebis reagirebis miRweva, rac municipalitetis mosaxleobas samoqalaqo aqtivobisaken ubiZgebs. Sedegis miRwevadobis gza, Cveni azriT, organizaciuli strategiis sworad gansazRvris garda, kargad motivirebuli gundis Semokreba da miznis garSemo mkafio amocanebis gadaWris uzrunvelyofa SeiZleba gaxdes.

axalgazrduli sazafxulo banaki TuSeTSi

maka xaziuri

axalgazrduli sazafxulo banaki TuSeTSi maka xaziuri

saTemo ganviTarebis centrisa da saTemo kavSiri „nukrianis“ mier, 2011 w. agvistoSi, TuSeTSi, omaloSi moewyo axalgazrduli sazafxulo banaki. proeqtis 30 monawile warmodgenili iyo kaxeTis regionis sami municipalitetidan: Telavis, gurjaanisa da siRnaRis arasamTavrobo organizaciebis warmomadgenlebi, municipaluri kulturis da axalgazrduli samsaxurebis TanamSromlebi da aqtivistebi.

sazafxulo banakis organizebis idea Tavdapirvelad saTemo kavSirma `nukrianma~ wamoay­ ena. nawilobrivi dafinanseba saqarTvelos zrdasrulTa ganaTlebis asociaciisagan moipova. proeqts SeuerTda saTemo ganviTarebis cenri da Tavis mxriv ganavrco igi. sabolood pro­ eqti ganxorcielda fondi `Ria sazogadoeba – saqarTvelos~, germanuli organizacia `puri msofliosTvis~ da saqarTvelos zrdasrulTa ganaTlebis asociaciis mxardaWeriT.

aRniSnuli proeqtis idea warmoiSva banakis mesveur organizaciebsa da Sesabamis munici­ palitetebs Soris bolo dros arsebuli urTierTobebidan gamomdinare. `kulturul urT­ ierTobaTa centri – kavkasiuri saxlis~ mier 2010­2011 wlebSi ganxorcielebul proeqtSi `samoqalaqo sazogadoeba da adgilobrivi xelisufleba kaxeTis regionis ganviTarebisaT­ vis~ (mxardamWeri: evrokavSiri) CarTulebi iyvnen Telavis, gurjaanis da siRnaRis munici­ palitetebis kulturis samsaxuris warmomadgenlebi da Sesabamisi municipalitetidan TiTo arasamTavrobo organizacia: kavSiri `nafareuli~, „media centri kaxeTi“ da saTemo kavSiri `nukriani~; swored aRniSnuli organizaciebis warmomadgenlebis monawileoba gadawyda Tu­ SeTis sazafxulo banakSi da ramdenadac samuSao programa axalgazrdebze iyo gaTvlili, imi­ saTvis, rom ar Sewyvetiliyo TanamSromloba municipalur samsaxurebTan, banakSi municipal­ uri axalgazrduli centrebis TanamSromlebi da aqtivistebic iyvnen CarTulebi;

proeqtis mTavari mizani iyo arasamTavrobo organizaciebis SesaZleblobebis ganviTare­ ba, adgilobriv arasamTavrobo da municipalur stuqturebs Soris TanamSromlobis gaZliere­ ba da regionSi mimdinare samoqalaqo procesebSi axalgazrdebis CarTulobis mxardaWera.

axalgazrduli sazafxulo banakis monawileebi awyobdnen rogorc gasvliT turebs Tu­ SeTis daculi teritoriebis dasaTvaliereblad da ekoaqciebs vizitorTa saxlis mimdebare teritoriaze, aseve trening­konsultaciebs monawile organizaciebisaTvis proeqtebis wer­ aSi, RonisZiebebis dagegmavasa da qselur muSaobasTan dakavSirebiT.

gegmis mixedviT ufro meti Teoriuli treningi iyo dagegmili, Tumca miznobrivi jgufebis interesebidan gamomdinare, zogierTi treningi konkretuli, samuSao jgufis interesebze morgebuli konsultaciebiT Canacvlda; samuSao jgufebi dakompleqtda municipalitetebis mixedviT; banakis dasrulebisas mzad iyo sami saintereso saproeqto idea, kaxeTis regionis sam sxvadasxva municipalitetSi:

1. media centrma kaxeTma gadawyvita axalgazrdebis mobilizeba gurjaanis tye­parkis garSemo. kerZod, dasufTavebis aqciebis Catareba da adgilobriv municipalitetTan tye­ parkis SenarCunebasa da movlaze advokatirebis kampaniis warmarTva; aRniSnuli ideis ganx­ orcieleba, media centrma etapobrivad daiwyo kidec 2011­2012 wlebSi CDC-is mxardaWeriT.

2. kavSirma `nafareulma~ Telavis municipalitetis kulturis samsaxurTan erTad erTo­ blivi gamofenis Catareba dagegma; gamofenaze warmodgenili iqneba nafareulis saxelosnoe­ bis produqcia da fotoebi Temaze: `Zveli da axali Telavi~. gamofenis Catareba 2013 wlis ianvarSi igegmeba.

3. kavSiri `nukrianis~ idea iyo siRnaRis municipalitetis axalgazrduli organizaciis wevrebTan erTad, siRnaRis kulturisa da dasvenebis parkis dasufTaveba da aRdgena. etapo­ brivad advokatirebis kampaniis dawyeba biujetirebis procesis dros am adgilze kempingis mosawyobad. magram TanamSromloba TviTmmarTvelobasa da samuSao jgufs Soris ar Sedga:

rogorc gairkva, parkis adgilebi sakuTrebaSi gadasacemad iyo mzad. amitom im etapze muS­ aoba SeCerda, Tumca dRis wesrigidan es sakiTxi ar moxsnila.

proeqtebze muSaobis dros jgufebi maqsimalurad detalurad ganixilavdnen yvela Teo­ riul masalas; TiToeul jgufTan muSaobda sxvadasxva treneri; organizatorebis azriT, programa SesaZloa ufro datvirTuli da intensiuri yofiliyo saswavlo treningebis Tval­ sazrisiT, Tumca eqskursiebisa da laSqrobebis simravle ar iZleoda metis gakeTebis saSu­ alebas;

saTemo ganviTarebis cenri Tavis axlandel sam partnior organizaciasTan TanamSromlo­ bas agrZelebs; amJamad organizacia `puri msofliosTvis~ dafinansebiT axorcielebs kom­ pleqsuri ganviTarebis proeqts `Semosavlebis momtani saqmianobebisa da regionuli ganvi­ Tarebis xelSewyoba kulturul­saganmanaTleblo programebis meSveobiT~, romelic 2012 wlis bolomde gagrZeldeba;

Tavad sazafxulo banakis monawileebi, poziturad afaseben banakis programas da aRsan­ iSnavia, rom monawileTa Soris urTierTobebi dRemde grZeldeba. es iyo erTgvari pirveli nabiji regionSi qseluri muSaobis ganviTarebisaTvis; banakis monawileebis nawili, Semdgom periodSi saTemo ganviTarebis cenri sxva RonisZiebebSi CaerTo. swored aRniSnulma proeqt­ ma misca biZgi CDC­s, samomavlod ufro struqturulad emuSava axalgazrdebis sakiTxebze kaxeTis regionSi.

kulturul-saganmanaTleblo

programa

kulturuli programebi da Temis ganviTareba

Tornike maxaraSvili

kulturuli programebi da Temis ganviTareba Tornike maxaraSvili 0

0

Sesavali

winamdebare statiaSi ganxilulia, Tu ramdenad mniSvnelovania kulturuli RonisZiebebi da ra sargebloba SeiZleba moutanon maT Tems misi ganviTarebis procesSi. am mxriv piradad me da Cvens organizacias mravalwliani gamocdileba gvaqvs. amitom statiaSi swored nukria­ nis da siRnaRis kulturuli ganviTarebis magaliTebia ganxiluli, Tumca vfiqrob, rom aR­ werili meTodologiiT nebismier TemSi SeiZleba muSaoba da gamocdilebis gaziareba.

sofelSi kulturuli RonisZiebebis tradicia, istoria da dRevandeli viTareba

nukrianSi organizebuli kulturul­masobrivi da sportuli RonisZiebebi imarTebo­ da gasuli saukunis ocdaaTiani wlebidan. 1930 wels sofelSi aaSenes orsarTuliani Seno­ ba, sadac ganTavsda skola, klubi da biblioTeka. amis aRsaniSnavad gaimarTa soflis didi zeimi kulturuli da sportuli programebiT, romelsac uwodes ,,grandiozuli saRamo“. es iyo klubis mier pirveli masobrivi RonisZieba, romelic tradiciad damkvidrda da wlebis ganmavlobaSi nel­nela farTovdeboda da ixveweboda. misi programa moicavda mcire Teat­ ralur warmodgenebs, xalxuri Semoqmedebis koncerts, mxatvrul kiTxvas; agreTve sportul RonisZiebebs: ubnebs Soris Sejibrs fexburTSi, qarTul WidaobaSi, laxtSi, frenburTSi, WadrakSi, cxenosnobaSi. Tumca cxenosnoba, tradiciulad, or maiss imarTeboda Zelicxov­ lis taZris mimdebare moedanze da masSi raionis sxva soflebidanac iRebdnen monawileobas. aq isini erTmaneTs ejibrebodnen jiriTis nairsaxeobebSi.

Tavdapirvelad klubSi Camoyalibda dramatuli da Wadrakis moyvarulTa wre, Seiqmna cekvis ansambli. dramwre muSaobda skolis bazaze. idgmeboda sabavSvo speqtaklebi, lit­ eraturuli kompoziciebi, tardeboda saaxalwlo da sxva kulturuli RonisZiebebi. Wadra­ kis wreSi gaerTianebuli iyvnen sxvadasxva asakis msurvelebi. zafxulobiT turnirebi tar­ deboda klubis ezoSi. ormocdaaTiani wlebis dasawyisSi klubSi daamontaJes kinoaparati, sofelSi Semovida kino. saRamos kinoseansebis garda, bavSvebisaTvis SabaT­kviras, dRis saa­ TebSi ewyoboda kinoCveneba. klubSi agreTve marTavdnen warmodgenebs Tbilisis cnobili Teatrebis, cirkisa da, mogvianebiT, estradis msaxiobebi. isini nukrianSi oTxmocdaaTiani wlebis dasawyisamde Camodiodnen. Teatris moyvarulTa asaki nel­nela gaizarda da Seiqmna samoyvarulo Teatri. speqtaklebi idgmeboda rogorc nukrianSi, aseve mezobel soflebSic, sadac amis SesaZlebloba iyo. Teatraluri dasis Semadgenloba droTa ganmavlobaSi icvle­ boda, wevrTa raodenoba izrdeboda an mcirdeboda. iyo periodebi, rodesac Teatris moyvar­ ulTa simciris gamo sruliad wyvetda dasi arsebobas, an mxolod mcire RonisZiebebiT Semoi­ fargleboda misi programa. ramdenjerme iyo mcdeloba, ufros TaobaSi Seqmniliyo xalxuri simReris ansambli, Tumca mcire xnis arsebobis Semdeg igi wyvetda muSaobas.

1972 wels sofelSi aSenda axali orsarTuliani Senoba, romelsac mieniWa kulturis sax­ lis statusi. Senobis erT nawilSi ganTavsebuli iyo kolmeurneobis kantora, meoreSi – kul­ turis saxli, oTaxebi wreobrivi muSaobisTvis, oTxmoci kvadratuli metri sceniT, 380­ad­ giliani parteriTa da loJiT, romelic kinoTeatris funqciasac asrulebda. droTa ganmav­ lobaSi kulturis saxlma ufro meti datvirTviT daiwyo muSaoba, damontaJda im droisaTvis SedarebiT axali teqnikuri saSualebebi, TandaTan gaizarda moTxovnileba wreebze. aRdga dramatuli wre, Seiqmna saxalxo Teatri, romelic monawileobas iRebda daTvalierebebsa

da sxvadasxva respublikur Tu sakavSiro festivalebSi. Teatrma 1982 wlamde iarseba. amis Semdeg, mxolod skolis moswavleTa bazaze idgmeboda speqtaklebi, literaturuli kom­ poziciebi da sxv. 1988 wels, sofelSi pirvelad Camoyalibda vokalur­instrumentuli ans­ ambli „imedi“, romelSic VII­X klasis moswavleebi gaerTiandnen. koncertebi imarTeboda ro­ gorc siRnaRis, aseve mezobeli raionebis kulturis saxlebSi. ansamblma 1992 wlamde iarseba. oTxi wlis Semdeg, 1996 wels kvlav aRdga da 2000 wels daiSala. 2001 wels isev Camoyalibda, amjerad bavSvTa vokaluri ansambli „cisartyela“ VI­X klasis bazaze da 2004 wlamde iarseba.

  • 1972 wlidan 2004 wlamde sxvadasxva dros kulturis saxlSi muSaobda Semdegi wreebi da

jgufebi:

xalxuri simReris ansambli; qoreografiuli ansambli; vokalur­instrumentuli ansambli; xalxur sakravTa ansambli; gitaraze dakvris Semswavleli wre; dramatuli wre; Wra­kervis wre; saeqTno wre; Wadrakis moyvarulTa wre; sportuli wreebi (mklavWidi, Widaoba, krivi, Zalosnoba).

tradiciad damkvidrebuli ,,grandiozuli saRamo“ yovel wels, zafxulobiT, agvistos Sua ricxvebSi tardeboda. mis xarjebs, ZiriTadad, nukrianis kolmeurneoba afinansebda. am­ denad, misi programuli mravalferovnebis Sesaqmnelad problemebi TiTqmis ar arsebobda. mosaxleobis moTxovniT iwvevdnen sxvadasxva ansamblebs sakoncerto programaSi monawile­ obisTvis, wesdeboda prizebi sportul RonisZiebebSi gamarjvebulTaTvis. soflis axalgaz­ rdoba TviTon iyo am RonisZiebebis monawile da damxmare. bolo „grandiozuli saRamo“ 1997 wels Catarda.

  • 1995 wels Senobas dauzianda saxuravi. kulturis saxlma sakuTari ZalebiT ramdenjerme

SeakeTa, magram uSedegod. Senoba safuZvlian remonts saWiroebda. droTa ganmavlobaSi Seno­ bis erTi nawili, kerZod, darbazis mxare avariul mdgomareobaSi aRmoCnda da SigniT Sesvla SeuZlebeli gaxda. kulturis saxli TandaTan funqcias kargavda da 2004 wlidan TiTqmis Sew­ yvita muSaoba.

ramdenadac zemoT CamoTvlili RonisZiebebi da soflis kulturuli programa yovelT­ vis finansurad aramomgebiani iyo, sabWoTa kavSiris daSlas am procesis SeCerebac mohyva.

1999­2009 wlebSi sofelSi sxvadasxva kulturuli tradiciis aRdgenis iniciativa sazoga­ doebrivma organizaciebma itvirTes. 1999 wels nukrianSi muSaoba daiwyo kulturul urTier­ TobaTa centrma „kavkasiurma saxlma“, romelic soflis miviwyebuli tradiciebis aRdgenazec zrunavda. igi sakuTari ZalebiT atarebda sxvadasxva kulturul, sportul RonisZiebebs, Tematur konkursebs; gaxsna Wadrakis, xalxur sakravTa da ucxo enebis Semswavleli wreebi.

2004­2007 wlebSi „kavkasiurma saxlma“ ganaxorciela proeqti „gadavarCinoT Cveni sofe­ li“, romlis farglebSic aRdga dramwre da Seiqmna sabavSvo Teatri, kvlav ganagrZo muSaoba bavSvTa vokalurma ansamblma, Seiqmna qoreografiuli ansambli, gafarTovda wreebi. yvela es aqtivoba proeqtis farglebSi iyo dafinansebuli; Tumca dafinansebis SeCerebis Semdeg wreebma ver SeZles damoukideblad arseboba.

mogvianebiT saTemo ganviTarebis cenris mier ganxorcielebuli proeqtis mimdinareobis periodSi, Tormetwliani pauzis Semdeg, pirvelad Catarda farTo masobrivi dResaswauli „xalxuri rewvis, Semoqmedebisa da kulinariis festivali – nukriani 2009“. amiT safuZveli Caeyara „grandiozuli saRamos“ tradiciis aRdgenas. festivali 2012 wels ukve meoTxed Cat­ arda. wlidan wlamde festivalis Catarebis xarjebi mcirdeba, radgan `kavkasiuri saxlis~, CDC-isa da aseve kavSir `nukrianis~ ZalisxmeviT da sxvadasxva fondebis, maT Soris fondebis `puri msofliosTvis~ (BfdW) da `Ria sazogadoeba – saqarTvelos~ finansuri mxardaWeriT SesaZlebeli gaxda safestivalo teqnikis SeZena, romelsac kavSiri `nukriani~ gankargavs. dagvigrovda gamocdilebac da imedi gvaqvs, festivali sofelSi tradiciad iqceva. im SemTx­ vevaSic ki, Tuki mTlianad Sewydeba garedan dafinanseba, kavSiri `nukriani~ sakuTari aRWur­ vilobiTa da resursebiT SeZlebs `grandiozuli saRamos~ tradiciis gagrZelebas. safesti­ valo programas amdidrebs `nukrianis saxelosnoebis~ * produqtis – xalxuri rewvis – gamof­ ena, romelic manamde ar arsebobda da bolo wlebSi sakmaod ganviTarda sofelSi.

kulturuli RonisZiebebis mniSvneloba soflisTvis

kulturuli programebi Temis gamococxlebas, gaaqtiurebas da, gansakuTrebiT, axalgaz­ rdobis mobilizebas uwyobs xels. soflis kulturuli cxovrebis aRorZineba ar unda iyos Temis mxolod erTi nawilisTvis mniSvnelovani. axalgazrdoba sofelSi mimdinare sxvadasxva movlenebSi aqtiurad unda CaerTos da Tavad unda Seuwyos xeli kulturuli programebis ganxorcielebas.

zogadad, tradiciad mkvidrdeba xalxis wiaRSi Seqmnili Semoqmedeba Tu sxva ritualuri adaT­wesebi, romlebsac gasarTobTan erTad aRmzrdelobiT­SemecnebiTi daniSnuleba da es­ Tetikuri mxareca aqvs; swored cxovrebis kulturuli mxaris Seneleba iwvevs sazogadoebis – gansakuTrebiT axalgazrdobis – modunebas da inertulobas, uinteresobas ara mxolod kul­ turis, aramed sazogadoebrivi cxovrebis nebismieri movlenisadmi. maSin, roca kulturuli RonisZiebebi soflis cxovrebis mniSvnelovan nawils warmoadgenda, mosaxleoba, sakuTari SesaZleblobebis farglebSi, aqtiurad iyo CarTuli, gansakuTrebiT masobrivi RonisZie­ bebis momzadebaSi. masStabebiT es RonisZiebebi scildeboda raions. aq Tavs iyridnen Semo­ qmedebiTi jgufebi mezobeli raionebidan, agreTve kvebisa da sxvadasxva saxis savaWro obi­ eqtebi, radgan RonisZiebebi sakmaod xalxmravali iyo (800­1000 kaci).

rogorc ukve aRvniSne, bolo RonisZieba Catarda 1997 wels da aRdga 2009 wels. es dro sakmarisi aRmoCnda imisTvis, rom tradicia miviwyebuliyo, Tumca pirvelive festivali met­ naklebad warmatebuli iyo monawileTaTvis: maT garkveuli ekonomiuri sargebeli miiRes. swored aman misca stimuli am adamianebs, Semdgom festivalebSi ufro aqtiurad mieRoT monawileoba. isini mixvdnen, rom am saxis dResaswaulebi saukeTeso saSualebaa maT mier war­ moebuli nebismieri produqciis gamofena­realizaciisa.

sofelSi Suaxnis asakis enTuziastebis povna TiTqmis SeuZlebelia yofiTi da socialuri problemebis gamo. axalgazrdebis im nawilisTvis ki, vinc zustad 12­wliani pauzis period­ Si gaizarda, festivali tradicias ar warmoadgens, ver moiazreben sakuTar Tavs, rogorc monawileebi, Semsruleblebi. maTTvis es mxolod sanaxaobaa, gasarTobi saSualeba. 1930­ani wlebidan, tradiciad qceuli RonisZiebebis inercia sakmaod didi iyo, radgan misi ganviTa­ rebis procesSi mzardi Taobebi uwyvet jaWvs warmoadgendnen, rogorc Tavad procesebSi monawile Taobebi. maT Tvalwin iqmneboda da viTardeboda soflis kulturuli cxovreba.

rogorc zemoT aRvniSne, soflis, ufro zustad, Temis garkveuli nawili aqtiurobs. isi­ ni, vinc TavianTi monawileobiT festivalis komponents warmoadgendnen SedarebiT aqtiurni arian momzadebis periodSi. es is nawilia, vinc pirveli festivalidan miiRo sargebeli da vinc maT Semdeg festivalebze miemata. eseni ZiriTadad Suaxnis xalxia. garda amisa, maTi mo­ tivacia imdenad gaizarda, rom siRnaRSi gamarTul SabaT­kviris RonisZiebebSi da sezonurad gamarTul yvela festivalSi iReben monawileobas. gazafxulidan Semodgomamde siRnaRSi damTvalierebelTa raodenoba matulobs, es RonisZiebebic swored aqeTkenaa mimarTuli da amdenad maT sakmaod didxans eZlevaT saSualeba, rom gamofinon TavianTi produqcia. fes­ tivalSi da sxva RonisZiebebSi monawile axalgazrdebis erTi nawili, romelic ZiriTadad ufrosklaseli moswavleebisgan Sedgeba, is Tobaa, vinc sxvadsxva wreze dadioda, axlac da­ dis da sakmao enTuziazmiTac. danarCenebi, jerjerobiT mxolod mayureblis rols ikaveben. Tumca survili amgvari RonisZiebebis arsebobisa aqvT.

aRsaniSnavia, rom Tuki 2009­2011 wlebSi soflis festivals ZiriTadad Tbilisidan Camo­ sulebi stumrobdnen, wels damswreTa didi nawili swored soflis mosaxleoba iyo. imisaT­ vis rom festivali mdgradi da sargeblis (maT Soris ekonomikuri) momtani iyos – erTi mxriv swored Camosuli stumrebis simravlea saWiro (SedarebiT maRali msyidvelobiTunarianobis gamo, rac pirdapir aisaxeba festivalze soflis mcxovrebTa mier gamotanili produqtis gayidvebze da maT kmayofilebas iwvevs), xolo, meore mxriv, soflis mcxovreblebis, axalga­ zrdebis monawileoba da CarTuloba, radgan festivali pirvel rigSi swored maTTvis tar­ deba.

amdenad, am oTxi wlis ganmavlobaSi, kus nabijiT, magram mainc gamococxlda Temis mcire nawili, rasac ver CavTvliT Temis gaaqtiurebad, Tumca procesi nela, magram raodenobrivi da kmayofilebis mzardi maCvenebliT mimdinareobs.

rekomendaciebi

saTemo organizacia `nukrianma~, romelic cdilobs Temis gamococxlebas, vfiqrob, unda gaaaqtiuros mosaxleobasTan Sexvedrebi. kargi iqneba, Tu Catardeba gamokiTxva sxvadasxva asakis adamianebTan, Tu rogor warmoudgeniaT kulturuli RonisZiebebi, raSi surT monaw­ ileobis miReba. miaCniaT Tu ara, rom es RonisZiebebi dadebiT gavlenas axdens soflis mo­ saxleobaze, Tvlian Tu ara, rom saTemo organizacia soflis keTildReobisTvis moqmedi or­ ganizaciaa, an ramdenma procentma icis misi saqmianobis Sesaxeb.

festivali farTomasStabiani RonisZiebaa, rac mraval komponents moicavs. amitom gamokiTxvis Sedegad SeiZleba iseTi SemoTavazebebi miviRoT, riTac festivali gamraval­ ferovndeba da monawileTa raodenoba gaizrdeba. es iqneba imis wina piroba, rom SemdegSi monawileebi garkveul Tanxas gadaixdian, rac festivalis xarjebs nawilobriv mainc dafa­ ravs.

kargi iqneba axalgazrdebisTvis raime sakonkurso RonisZiebis SerCeva, sadac isini Tun­ dac mizerul prizebs miiReben. es iqneba waxaliseba da biZgi maTi CarTulobis gasazrdelad.

2009 wlidan ganaxlebulma RonisZiebebma dadebiTad imoqmeda soflis kulturuli cxovrebis aRdgenaze. saTemo organizaciis muSaobis tempi mosaxleobis gaaqtiurebasTan er­ Tad etapobrivad gaizrdeba. saWiroa kidev garkveuli dro, radgan 12 weli sakmao aRmoCnda imisTvis, rom sofelSi im periodSi arsebuli socialuri problemebis gamo kulturuli cxovrebis moTxovnileba Sesustebuliyo. imisaTvis, rom soflad Zveli dResaswaulis aRd­ gena sruli masStabiT moxdes, saTemo kavSirs kidev bevri muSaoba mouwevs, Tumca migvaCnia rom `xalxuri rewvis, kulinariisa da Semoqmedebis festivali~ pozitiurad gamoacocxlebs soflis cxovrebas da kargad exmianeba siRnaRis municipalitetis, turistuli ganviTarebis saerTo konteqsts. saTemo kavSiris zogadi misiaa soflad sxvadasxva ganviTarebis procesis da Semosavlebis zrdis xelSewyoba. nukrianis festivali ki kargad pasuxobs am amocanas da Tavisi wvlili Seaqvs sasoflo ganviTarebis saqmeSi.

SeniSvnebi:

* ix. aqve ia kiknaZis statia _ `socialuri mewarmeoba da Temis ganviTareba~.

soflis kulturis saxli _ rogorc saTemo ganaTlebis resursi

ana margvelaSvili magda cocxalaSvili

soflis kulturis saxli _ rogorc saTemo ganaTlebis resursi ana margvelaSvili magda cocxalaSvili

Sesavali 1

ukanaskneli oci wlis manZilze qveyana politikur da socialur transformacias ganic­ dis, Sesabamisad, bevrma problemam iCina Tavi. informaciuli teqnologiebis swrafi ganvi­ Tarebis Sedegad gamowveuli cvlilebebi axal realobas qmnis. am viTarebaSi bevri adamiani acnobierebs, rom maT sWirdebaT siaxleebisa da informaciis swrafi miReba­gaanalizeba, swavla, kvalifikaciis amaRleba an SromiTi bazris moTxovnebis Sesabamisad axali unarebis aTviseba. am viTarebaSi, zrdasrulTa (araformaluri) ganaTlebis 1 rolic met datvirTvasa da mniSvnelobas iZens.

ekonomikuri krizisi, cvlilebebi socialur, politikur da kulturul instituciebSi, dasaqmebis bazris restruqturizacia, teqnologiuri siaxleebi da gamowvevebi qmnian ekono­ miuri, socialuri da kulturuli cvlilebebis fons, sadac, saqarTvelos bevrma moqalaqem Tavi ufunqciod da ararealizebulad igrZno. dasaqmebis bazari mTels msoflioSi da maT Soris saqarTveloSic, gamowvevebsa da unarebzea orientirebuli, igi swrafad cvalebadia:

Cndeba moTxovna damatebiT Cvevebsa da kompetenciebze, konkurentul garemoze, adaptirebi­ sa da kreatiuli TanamSromlobis unarebze; Tanamedrove samyaroSi am garemoebebis gaTval­ iswinebiT, gaizarda motivacia kvalifikaciis TiTqmis uwyvet amaRlebaze, araformalur da saserTifikacio ganaTlebaze. Sesabamisad viTardeba saganmanaTleblo servisebi da resurse­ bi, aris mcdeloba, dainteresebuli moqalaqeebisaTvis maqsimalurad xelmisawvdomi gaxdes isini.

saqarTveloSi uamravi adamiania, formaluri ganaTlebis miRebis Semdeg rom aRaraferi uswavlia da axla, arsebuli moTxovnebidan gamomdinare, sakuTari SesaZleblobebis real­ izeba uWirs. SromiTi bazris isedac mwiri resursi miuwvdomelia pirTaTvis, romelTa un­ arebi da kompetenciebi ver pasuxobs Tanamedrove gamowvevebs. aRniSnulis arqona aferxebs TviTdasaqmebis procesebis ganviTarebasac (mag., mcire mewarmeoba an efeqturad dagegmili saojaxo meurneoba).

regionis mosaxleobis nawils aqvs garkveuli gamocdileba, siaxleebis Seswavlisa da kvalifikaciis amaRlebis survili, raTa daakmayofilos SromiT bazarze dRes arsebuli standartebi; arian adamianebic, romelTac, garkveuli mizezebis gamo, ver miiRes ganaTleba da verc erT profesias an xelobas ver floben, magram aqvT ojaxebi, undaT samuSao da sa­ kuTari Tavis realizeba – orive jgufs esaWiroeba miiRos saTanado damatebiTi (xSir Sem­ TxvevaSi, Tundac araformaluri) ganaTleba, daeuflos im unarebs, romlis gareSec jer­ jerobiT Tavis damkvidreba uWirs. swored aseTi jgufebis mxardasaWeradaa mowodebuli zrdasrulTa ganaTlebis sistema: araformaluri ganaTlebis maqsimaluri xelmisawvdomo­ bis gazrdis mizniT, zrdasrulTa ganaTlebis mimwodeblebs, erTmaneTis gamocdilebis ga­ ziarebasTan erTad, pirvel rigSi, saxelmwifo, arasamTavrobo seqtorisa da biznesstruq­ turebis mxardaWera sWirdebaT.

winamdebare dokumentSi ganvixilavT sofel nukrianis biblioTekisa da arasamTavrobo organizacia saTemo kavSiri `nukrianis~ TanamSromlobis models – rogorc araformaluri saganmanaTleblo resursis (mimwodeblisa) – municipalitetisa da, pirvel rigSi, soflis cxovreblebisaTvis.

sofeli nukriani

sofel nukrianSi 1050 komlia, 2556 mcxovrebliT. soflis saerTo farTobia 14769 kv.m (saxnav­saTesis CaTvliT). sofeli 11 kilometrzea gaWimuli. nukrianis centridan siRnaRa­ mde 3 km­ia. sofelSi aris ori sajaro skola, sami sabavSvo baRi. ori biblioTeka: erTi sof­ lis centrSi – kulturis saxlis bazaze da meore, soflis dasawyisSi e.w. kaloebis ubanSi. strategiulad mniSvnelovani, soflis centrSi, yofili kulturis saxlis SenobaSi ganlage­ buli biblioTeka advilad misawvdomia ara mxolod sofel nukrianis umetesi ubnebisaTvis, aramed aseve sof. zemo maRarosa da q. siRnaRisTvisac.

sofelSi 1999 wlidan muSaobda arasamTavrobo organizacia `kulturul urTierToba­ Ta centri – kavkasiuri saxli~; amJamad saqmianobas agrZelebs `kavkasiuri saxlis~ mier re­ gionuli ganviTarebis programis bazaze dafuZnebuli arasamTavrobo organizacia saTemo ganviTarebis cenri. 2005 wels sofelSi daarsda saTemo kavSiri `nukriani~, romelmac part­ niorebTan – `kavkasiuri saxli~, `elkana~, `dvv international~, `saqarTvelos zrdasrulTa gana­ Tlebis asociacia~, `konsultaciisa da treningis centri~, `saqarTvelos strategiuli kv­ levebisa da ganviTarebis centri~ – TanamSromlobiT saTemo ganviTarebis araerTi programa ganaxorciela, amis Sedegad, organizaciis ZiriTadma gundma SeZlo kvalifikaciis amaRleba da pirovnuli zrda. dReisaTvis kavSiri `nukriani~ TiTqmis erTaderTi realurad moqmedi (soflis doneze) saTemo organizaciaa siRnaRis municipalitetSi 2 , romelic muSaobs zrdas­ rulTa ganaTlebisa da Semosavlis momtani saqmianobebis waxalisebisa da saTemo ganviTa­ rebis mimarTulebiT.

kulturis saxlis preistoria da dRevandeli viTareba

nukrianis kulturis saxli aSenda 1972 wels. orsarTuliani Senoba ganTavsebulia sof­ lis centrSi – 1250 kv.metrze; aqvs sardafebi da 20 oTaxi 3 . kulturis saxlSi, sxvadasxva dros, funqcionirebda Semdegi wreebi da jgufebi:

saxalxo Teatri, xalxuri simReris, qoreografiuli, vokalur­instrumentuli, xalxur sakravTa ansamblebi, gitaraze dakvris Semswavleli; dramatuli, Wra­kervis, saeqTno, Wadra­ kis moyvarulTa, sportuli wreebi (mklavWidi, Widaoba, krivi, Zalosnoba).

kulturis saxlSi warmodgenebs marTavdnen agreTve Tbilisis saxelmwifo Teatrebisa da estradis msaxiobebi, suxiSvilebis saxelmwifo qoreografiuli ansambli. imarTeboda sacirko warmodgenebi. SemoqmedebiTi ansamblebi stumrobdnen municipalitetis soflebsa da mezobel raionebs. yovel weliwads, zafxulobiT, kulturis saxli marTavda tradiciul dResaswauls „grandiozul saRamos“, romlis programaSic Sedioda: TviTmoqmedi ansamblebis koncertebi, Sejibrebebi fexburTSi, qarTul WidaobaSi, laxtSi; ewyoboda kulinariuli kuTxeebi. nukrianis kulturis saxls hqonda kinoaparatura da zafxulobiT imarTeboda ki­ noCvenebebi. bolo wlebSi (2002­2004 wlebSi) zafxulobiT imarTeboda diskoTekebi, romelic soflis axalgazrdobis erTaderT gasarTob saSualebas warmoadgenda. 4 sabWoTa periodSi kulturis saxli da iq moqmedi samoyvarulo­saswavlo kursebi sax­ elmwifo dotaciaze iyo. 90­iani wlebis dasawyisidan etapobrivad daiwyo Senobis funqciisa da infrastruqturis moSla. amJamad Senobas dazianebuli aqvs saxuravis 90 % da saswrafo SekeTebas saWiroebs; ganadgurebulia Teatris darbazi, zogadad mTeli Senoba gasaremon­ tebelia.

dReisaTvis SenobaSi ganTavsebulia:

soflis teritoriuli organo mas amJamad e.w. `kulturis saxlSi“ uWiravs 100 kv.m. farTi, magram soflis centrSi aSenebulia `soflis saxli“, sadac uaxloes momavalSi ga­ dava es samsaxuri. `soflis saxlis~ SenobaSi ganTavsdeba iusticiis saxlis momsaxurebis biuroc.

soflis biblioTeka – ukavia 3 oTaxi vrceli derefniT, romelic 2011 wels garemontda saTemo kavSiri `nukrianis~ mier, fond `Ria sazogadoeba – saqarTvelos~ finansuri mx­ ardaWeriT, proeqt `soflis biblioTekis modernizaciis~ farglebSi; biblioTekis wig­ nadi fondi Seadgens 25 768 wigns, `kulturul urTierToba centrma – kavkasiurma saxl­ ma~ sxvadasxva dros biblioTekas gadasca 1400 wigni. mowyobilia samkiTxvelo, romelic saWiroebis SemTxvevaSi gamoiyeneba mcire krebebisa da RonisZiebebisaTvis; saTemo kav­ Siri `nukriani~ biblioTekis oTaxebSi atarebs sxvadasxva trenings; saTemo organizacia „nukriani“ – mas ijariT aqvs aRebuli ori samuSao oTaxi Senobis meore sarTulze; organizacias sWirdeba gafarToeba, aqvs damatebiTi farTis aTvisebis SesaZlebloba; `nukrianis saxelosnoebi~ – Senobis pirvel sarTulze mas ukavia 2 oTaxi derefniTa da sveli wertiliT; saxelosnoebic saWiroeben gaafarToebas, aqvT damatabiTi farTis miznobrivad datvirTvis SesaZlebloba; musikaluri skola – skolas (22 moswavle), romelic municipaluri biujetidan finansdeba, ukavia kulturis saxlis 3 oTaxi.

kulturis saxlis Senoba siRnaRis municipalitetis balanszea; Tavad dawesebuleba iu­ ridiulad gauqmebuli ar aris, yovelwliurad biujetiT gaTvaliswinebulia kulturis sax­ lis adgilobrivi koordinatoris Stati. programulad SenobaSi araferi xdeba da, Senobis mdgomareobidan gamomdinare, es gasagebicaa; Tumca swori menejmentis pirobebSi, Senobis etapobrivi aRdgena da funqciuri datvirTva SesaZlebeli unda iyos.

soflad arsebuli moTxovna araformalur ganaTlebaze da miwodebis resursi

araformaluri ganaTlebis miRebis saSualeba siRnaRis municipalitetSi ar arsebobs. 2010 wels `kulturul urTierToba centri – kavkasiuri saxlis~ proeqtis – `siRnaRis municipalitetis turistuli potencialis ganviTarebis mxardaWera~ – farglebSi, siRnaRis municipalitetis ramdenime sofelSi saTemo kavSir `nukrianis~ monawileobiT Catarda far­ Toprofiliani saWiroebebis situaciuri kvleva. sofel nukrianSi gamoikiTxa 150 respoden­ ti da kvlevis Sedegad ramdenime saintereso faqtori gamoikveTa:

sxvadasxva sakiTxTan dakavSirebiT SekiTxvebze:

soflad gasarTobi adgilebi

ra gasarTobi saSualebebi arsebobs sofelSi? gamokiTxulTa 83,7%­ma miuTiTa soflis birJa; romel gasarTob saSualebas isurvebdiT Tqvens sofelSi? gamokiTxulTa 27,4 % asaxe­ lebs kinos, 23,3 % – soflis klubs, 20,8 % – Teatrs.

soflis biblioTeka

gamokiTxulTa 67,3 %­ma icis sofelSi biblioTekis arsebobis Sesaxeb; 87,7 % Tvlis, rom biblioTeka unda funqcionirebdes aucileblad 6 ; 52,5 % miiCnevs, rom soflis biblioTekaSi wignadi fondis ganaxleba ar xdeba. 7 SekiTxvaze, wignis maRaziis arsebobis SemTxvevaSi, ra ti­ pis wignebi unda iyidebodes iq – 30 % asaxelebs mxatvrul literaturas, 27 % – saskolo sax­ elmZRvaneloebs, 21,6 % – wignebs sasoflo­sameurneo Tematikaze, 18,2 % – samecniero lit­ eraturas, danarCeni – sxvadasxvas.

soflidan migracia

gamokiTxulTa 51,3 % miiCnevs, rom sofelSi igrZnoba daberebis tendencia; 86,7 % Tvlis, rom axalgazrdebi midian soflidan da migraciis mizezad 37 % miiCnevs samuSao adgilebis ararsebobas / simcires, 28 % – adgilze umaRlesi ganaTlebis miRebis SesaZleblobis arqo­ nas, 21 % – sakuTari Tavis realizebis SeuZleblobas da a.S. ZiriTadi mizezi mainc umuSevro­ basa da ganaTlebis xelmiuwvdomlobasTan aris dakavSirebuli.

ganaTlebis xelmisawvdomoba

rac Seexeba 2006­2007 wlebSi gauqmebul ivane javaxiSvilis saxelobis Tbilisis saxelm­ wifo universitetis siRnaRis filials, sadac 700­mde studenti swavlobda, gamokiTxulTa 85,3 % am faqts uaryofiTad afasebs; 57,3 % aRniSnavs, rom ver moaxerxebs ojaxis wevris raio­ nis gareT saswavleblad gaSvebas da amasTan dakavSirebuli xarjebis dafarvas.

araformaluri saswavlo-saxelobo wreebi

SekiTxvaze arsebobda Tu ara Tqvens sofelSi raime tradiciuli xeloba, gamokiTxulTa 60,6 % dadebiTad pasuxobs, 79 % miiCnevs rom tradiciuli xelobebi sofelSi dResac Senar­ Cunebulia, Tumca TandaTan ikargeba, radgan 57 % azriT, axalgazrdebi aRar swavloben am xe­ lobas (durgloba, qsova, meTuneoba, samWedlo saqme, kalatozoba); 95 % gamoTqvams survils saxelobo swavlebis SemoRebis Sesaxeb, kerZod amuSavdes kursebi:

samkervalo 17, 6 % sadurglo (xeze Wra) 13,7 % samWedlo 13,7 % qsovis 11,8 % manqanebis SekeTebis 9,8 % samSeneblo saqmis 3,9 % gobelenis qsovis 3,9 % Teqaze muSaobis 3,9 % parikmaxeris 2 % sakonditro 2 % eleqtrobis 2 % matylis damuSavebis 2 % mewaReobis 2 %

0

sazogadoebrivi organizacia

SekiTxvaze aris Tu ara sofelSi sazogadoebriv­saTemo organizacia, 59,4 %­ma dadebiTad upasuxa. SekiTxvaze, Tu ras urCevdnen saTemo organizacias samomavlo saqmianobis dagegm­ visas, 14 %­ma upasuxa: izrunos soflis klubis garemontebasa da baRis mowesrigebaze, 9,3 %­is survilia: Temis mobilizeba da mosaxleobis CarTulobis gazrda, 7 % ­ axalgazrduli gasarTobi RonisZiebebis mowyoba, 4,7 % – sofelSi mcire biznesis ganviTarebaze zrunva, 7 % – moZebnos investori qarxnis an fabrikis asaSeneblad, 7 % – bavSvebisaTvis parkebis da skverebis mowyoba, 7 % – nagavsayrelis problemis mogvareba, 4,7 % – gzebis gayvana, 2,3 % – in­ vesticiebis mozidva da sxv.

SejamebisTvis SeiZleba iTqvas, rom soflad, erTi mxriv, arsebobs moTxovna:

1) damatebiT araformalur swavlebaze; 2) dasaqmebisa da mcire biznesis ganviTarebis mxardamWer proeqtebze 8 ; 3) kulturis saxlis reabilitaciasa da saswavlo-gasarTobi profiliT muSaobaze;

meore mxriv ki, soflad funqcionirebs sazogadoebriv­saTemo organizacia sakmarisi gamocdilebiTa da kontaqtebiT da arsebobs infrastruqtura soflis yofili kulturis saxlis (iqve: soflis biblioTekis) saxiT; aRniSnuli institutebis TanamSromloba qmnis sak­ maris wina pirobas imisaTvis, rom saTemo kavSirma `nukrianma~ kritikulad gaiazros saku­ Tari SesaZleblobebi, soflis saWiroebebze muSaobis strategia, rogorc zrdasrulTa ga­ naTlebis provaiderma da SeimuSaos samoqmedo gegma, soflis yofili kulturis saxlisa da biblioTekis bazaze saTemo ganaTlebis centris formirebis Sesaxeb; zemoTqmuli mosazreba SesaZloa gamyardes aRniSnuli gamokiTxvis Sedegebis, ukanaskne­ li wlebis ganmavlobaSi saTemo kavSiri `nukrianis~ saqmianobisa da ganxorcielebuli pro­ eqtebis analiziT; arsebuli viTareba cxadyofs, rom saTemo kavSir `nukrians~ aqvs unari dainteresebul pirebs SesTavazos sxvadasxva saswavlo­saganmanaTleblo programa da aRniS­ nuli servisi swored kulturis saxlis (mag., axlad garemontebuli biblioTekis) bazaze da­ fuZndes.

saTemo kavSiri `nukriani~

saTemo kavSiri `nukriani~ 2005 wels Seiqmna. misi mTavari mizania, xeli Seuwyos samoqa­ laqo solidarobaze dafuZnebuli aqtiuri Temis ganviTarebas. kavSiris survilia, nukriani iyos adamianuri da materialur­teqnikuri resursebiT mdidari, srulyofili infrastruq­ turis mqone, ekologiurad sufTa, ekonomikurad ganviTarebuli, soflis meurneobis gaum­ jobesebuli teqnologiebiT aRWurvili, aRdgenili da movlili, kulturuli tradiciebis turistuli sofeli, romelic CarTuli iqneba regionuli ganviTarebis procesebSi, Tavisi ganaTlebuli da maRalkvalificiuri kadrebiT.

kavSiri `nukrianis~ misiaa, wvlili Seitanos nukrianis Temis keTildReobis gaumjobesebis saqmeSi, xeli Seuwyos aqtiuri samoqalaqo kulturis danergvas. am mizniT, saTemo kavSiri Te­ mis interesebsa da saWiroebebze dafuZnebiT SeimuSavebs da axorcielebs sxvadasxva ganviTa­ rebis programas da Temis mobilizebiT cdilobs gamovlenili problemebis gadaWras.

muSaobis procesSi organizacia efuZneba Semdeg mTavar Rirebulebebsa da principebs:

ganaTleba, rogorc Temis ganviTarebis mTavari sakiTxi; soflis interesebis uzenaesoba da dacva; samoqalaqo solidaroba; soflis SenarCunebuli da movlili kulturuli tradiciebi; samoqalaqo monawileoba; garemos dacva, rogorc samoqalaqo pasuxismgebloba.

kavSiri `nukrianis~ trening-modulebi da gamocdileba

  • 2007 wels saTemo kavSiri `nukrianis“ ZiriTadi partnioris, `kavkasiuri saxlis~, CDC-is

regionuli ganviTarebis programis farglebSi, sofel nukrianSi sxvadasxva xeloba (xalxuri rewva) Seiswavla 15­mde qalma da amis Sedegad, kavSiri `nukrianis~ bazaze dafuZnda `nukri­

anis saxelosnoebi~. 2008 wels `nukrianis saxelosnoebi~ infrastruqturiTa da sasaqonlo niSniT samarTavad gadaeca kavSir `nukrians~. mas Semdeg partniorebis daxmarebiT grZeldeba saxelosnoebisa da zogadad, organizaciis mdgrad ganviTarebaze orientirebuli qmedebebi.

  • 2009 wels kavSiri nukriani gaxda `saqarTvelos zrdasrulTa ganaTlebis asociaciis~

wevri; 2008­2011 wlebSi organizaciam daiwyo proeqtebis damoukideblad ganxorcieleba da Ta­ visi saqmianobisaTvis saTanado resursebis moZieba.

  • 2010 wels „konsultaciisa da treningis centris“ xelSewyobiT, kavSiri `nukrianis~ wevreb­

ma gaiares trenerebis mosamzadebeli treningi saswavlo kursisTvis `zogadi kompetenciebi~; dReisaTvis kavSiri `nukrianis~ wevrebma aRniSnuli trening­kursi ukve araerTxel Caatares sxvadasxva asakobriv jgufebTan, maT Soris siRnaRis municipalitetis dakveTiT;

  • 2012 wels, CDC-is proeqt `biznesi startisTvis~ farglebSi kavSiri `nukrianis~ orma

trenerma Seiswavla damatebiTi moduli `mcire biznesis dagegmva~ da Caatara samodelo treningebi; maT aseve konsultaciebi Cautares sof. nukrianSi, nafareulsa da q. gurjaanSi mcxovreb qalebs, biznes­gegmebis Sedgenis sakiTxebSi;

kavSiri `nukriani~ warmatebiT axorcielebs trening­moduls `kulturuli RonisZie­ bebis dagegmva da Catareba~; organizaciis bazaze periodulad funqcionirebda kompiuteris Semswavleli kursebi – soflis mcxovreblebisaTvis; rig SemTxvevaSi, kursebi iyo fasiani da miuxedavad amisa, sofelSi gamoCndnen dainteresebuli pirebi. nukrianis saxelosnoebis bazaze ki – xelobis Semswavleli kursebi daintersebuli pirebisaTvis.

kavSirma `nukrianma~ aseve organizeba gaukeTa treningebs sxvadasxva miznobrivi jgu­ febisaTvis:

1. proeqtis ciklis marTva – municipalitetis kulturul­saganmanaTleblo dargis mu­ Sakebisa da soflis axalgazrdebisTvis; 2. moxaliseTa marTva igive auditoriisTvis; 3. moTxrobebi faseulobiTi ganaTlebisaTvis dawyebiT klasebSi – skolis moswavleebis, mSoblebisa da dainteresebuli pirebisTvis.

soflis kulturis saxli, rogorc saTemo ganaTlebis centri

bolo wlebSi sofel nukrianSi nukrianis saTemo kavSiris da saxelosnoebis saqmianobisas dafiqsirda pozitiuri Sedegi – swavlis msurvelTa ricxvis zrda, rac saTemo ganaTlebis centris arsebobis SemTxvevaSi, SesaZloa gaxdes biZgi TanasoflelebisaTvis, CaerTon Se­ Tavazebuli araformaluri ganaTlebis treningebSi, miiRon saWiro konsultaciebi, gaium­ jobeson pirovnuli kompetenciebi da unarebi, wamoiwyon axali saqme, ufro aqtiurad Caer­ Ton soflis ganviTarebis procesebSi. rogorc zemoTac aRiniSna, ukve ramdenime welia saTemo kavSiri „nukrianis“ ofisi da nukrianis saxelosnoebi ganTavsebulia kulturis saxlis SenobaSi. 2012 wels organizaciam, `fondi Ria sazogadoeba – saqarTvelos~ mxardaWeriT ganaxorciela proeqti – `sofel nukri­ anis biblioTekis modernizacia~, romlis farglebSic garemontda kulturis saxlSi gan­ Tavsebuli soflis biblioTeka, moewyo samkiTxvelo da satreningo darbazebi, organizacia aRiWurva saWiro teqnikiT. Tuki saTemo kavSiri `nukriani~ imuSavebs kulturis saxlis – biblioTekis bazaze saTemo ganaTlebis centris modelis formirebisaTvis, saWiroa saqmianobebi etapobrivad dageg­ mos:

A. Senobis SenarCuneba-reabilitaciasTan dakavSirebuli sakiTxebis mogvareba

soflis teritoriuli organos sxva SenobaSi gadasvlis gamo, Senoba didi albaTobiT daeqvemdebareba pirobiT gayidvas (funqciis SenarCunebiT); aRniSnuli faqti garkveu­ li safrTxis qveS ayenebs saTemo kavSiri „nukrianis“ da „nukrianis saxelosnoebis“ ofisis sakiTxs; Tavad organizacias aqvs SesaZlebloba, mixedos da upatronos Senobas, moaxdinos misi etapobrivi reabilitacia da funqciuri datvirTva saTemo (araformaluri, zrdasrul­ Ta) ganaTlebis mimarTulebiT. Tumca organizacias ara aqvs finansuri resursi, gamoisyidos Senoba. arsebuli mdgomareoba, kerZod, Senobis SesaZlo gasxviseba, arTulebs organizaciis mier samomavlo programebis dagegmvis process, radgan mas ara aqvs aRniSnul farTSi darCe­ nis garantia.

`nukrianis saxelosnoebs~ (saTemo kavSiri `nukrianis~ SemadgenlobaSi moqmedi social­ uri sawarmo, romelic imave SenobaSia ganTavsebuli) Seswevs unari, aiTvisos meti farTi, sax­ elosnoebis muSaobas daamatos, rogorc soflis qalebis dasaqmebaze orientirebuli, aseve komerciuli saxis axali mimarTulebebi 9 .

SesaZlo konkretuli nabijebi

1. soflis mcxovreblebis daintereseba kulturis saxlis gadaxurvisa da misi soflisaT-

vis SesanarCuneblad: mizanSewonili iqneboda soflis (saubno) krebebis organizeba: zoga­ dad, mosaxleobis informireba, kulturis saxlis da maT Soris, biblioTekis SenarCunebis mniSvnelobaze; xelmowerebis Segroveba; mosaxleobasTan erTad msjeloba e.w. kulturis saxlis – biblioTekis funqciuri datvirTvis Taobaze;

2. intensiuri muSaoba adgilobriv xelisuflebasTan Senobis ijariT aRebis Taobaze,

funqciis SenarCunebisa da infrastruqturis ganviTarebis pirobiT; SesaZlebelia advoka­

tirebis kampaniis warmarTva, xelmowerebis Segroveba, raTa adgilobrivi xelisuflebis fi­ nansuri TanamonawileobiT moxdes Tundac Senobis saxuravis aRdgena; soflis biujetirebis saxelmwifo programaSi aRniSnuli sakiTxis win wamoweva.

  • 3. soflis CarTuloba: SesaZloa, aRniSnuli Temis mimarT mosaxleobis mgrZnobelo­

bis gazrdaze pozitiurad imoqmedos sofelTan dakavSirebuli istoriuli fotogamofe­

nis mowyobam 10 : gamoCenili nukrianelebi, Zveli fotoebis koleqcia, represiebis periodis kvleva, istoriebis Cawera; e.w. soflis arqivis Seqmna (rac samomavlod SeiZleba mcire `muzeu­ mad~ gadaiqces) swored kulturis saxlis bazaze; aRniSnuli RonisZiebebi, vfiqrobT, soflis mcxovreblebSi gazrdida kulturis saxlis mimarT `TanamesakuTris~ SegrZnebas.

  • 4. Teatris yofili darbazi: Senobis sakiTxis dadebiTad gadawyvetis SemTxvevaSi, saTe­

mo kavSir `nukrians~ SeuZlia SeimuSavos strategia Teatris yofili darbazis sakonferen­ cio darbazad gadakeTebisaTvis; SesaZloa, amgvari gardaqmna gaxdes damatebiTi Semosavlis wyaro, rac Tavad Senobis Senaxvas moxmardeboda.

  • 5. fondebis moZieba – saWiro iqneba: intensiuri muSaoba fondebis moZiebis TvalsazrisiT.

Senobis etapobrivi garemontebis da funqciuri datvirTvis mizniT, Senobis sakiTxis dadeb­ iTad gadawyvetis SemTxvevaSi, Sida infrastruqturis gaumjobeseba da Senobis mraval­ funqciuri kulturul­saganmanaTleblo koncefciis SemuSaveba; donorebTan wardgenil sxvadasxva operaciul proeqtebSi Senobis ganaxlebisaTvis saWiro resursebis etapobrivi gaTvaliswineba. am mimarTulebiT fandraizingis strategiis dagegmva.

B. treningebi, konsultaciebi, saswavlo modulebi, meTodologia

saTemo ganaTlebis centris saqmianoba, ZiriTadad, mosaxleobisa da adgilobrivi Sromi­ Ti bazris saWiroebebze unda iyos orientirebuli – dainteresebul mxareebTan TanamSrom­ lobiT da garemo faqtorebis gaTvaliswinebiT xorcieldebodes. iseve, rogorc nebismier proeqtsa Tu inovacias, zrdasrulTa ganaTlebis programebs sWirdeba safuZvliani dagegmva: problemis (saWiroebebis, SesaZleblobebis) analizi, swav­ lebis miznebisa da amocanebis gansazRvra, mosalodneli Sedegebis da maTi gazomvis indi­ katorebis dadgena, droSi gawelili saqmianobebis, Sefasebebis da monitoringis gegmebis SemuSaveba. Sesabamisad, mniSvnelovania aRniSnuli programis SemuSavebaze pasuxismgebeli TanamSromlebis adekvaturi codniTa da kvalifikaciiT aRWurva.

SesaZlo konkretuli nabijebi

  • 1. monacemTa baza: pirvel etapze SesaZlebelia momzaddes municipalitetis teritoriaze

arsebuli SromiTi resursis mcire monacemTa baza (mosaxleobis da maT Soris umuSevrebis raodenoba, asaki, ganaTleba, kvalifikacia, daintereseba da sxva). 11 SesaZloa, municipalite­ tis masStabiT SromiTi bazris mcire mokvleva (romel sferoebSia ganviTarebuli adgilo­ brivi biznesi, ra kvalifikaciis kadrebi esaWiroeba saxelmwifo da kerZo seqtors da sxva).

  • 2. saWiroebebis kvleva: soflis masStabiT araformaluri gamokiTxvis Catareba, raTa gan­

isazRvros mosaxleobis moTxovna saswavlo komponentebze (treningebze, konsultaciebze);

  • 3. muSaoba detalur saganmanaTleblo programaze: saTemo kavSirma, gamovlenili moT­

xovnisa da saWiroebebis gaTvaliswinebiT, unda gaweros araformaluri swavlebis detaluri programa: treningebi, modulebi.

4.

kvalifikaciis amaRleba: saTemo kavSiri `nukrianis~ trenerebma, gamovlenili saWiro­

ebebis Sesabamisad, unda aimaRlon kvalifikacia da unarebi, SeimuSaon da danergon axali trening­sakonsultacio servisebi; am mimarTulebiT SesaZlebelia iTanamSromlon partnior organizaciebTan; SeimuSaon erToblivi proeqtebi da pirvel etapze programis dawyebisaT­ vis moipovon gare dafinanseba.

  • 5. biblioTeka-samkiTxvelo: wignadi samkiTxvelo fondebis gamdidreba soflis mosaxle­

obisaTvis saWiro literaturiT, ucxoenovani literaturis, maT Soris video­audio fon­ dis Sevseba dainteresebuli axalgazrdebisaTvis 12 ; aseve, mniSvnelovania, biblioTekaSi iyos

soflis meurneobis dargobrivi literatura.

  • 6. dargobrivi servisebi: mniSvnelovania, daigegmos sakonsultacio programebi soflis

meurneobasa an sxva dargebSi TviTdasaqmebulTaTvis 13 . soflis meurneobis ama Tu im dargSi dasaqmebulTa codnisa da unar­Cvevebis ganviTareba metad Seuwyobda xels efeqturi meur­ neobebis ganviTarebas da pozitiurad aisaxeboda ama Tu im dargSi TviTdasaqmebuli ojaxebis mdgomareobaze; dargobrivi konsultacia­treningebis programa saTemo kavSirma nukrianma calke unda gaweros. yuradRebis gamaxvilebas moiTxovs momsaxurebis, servisis da turizmis sferoc. SesaZlebelia, organizaciam Tanasoflelebs gauwios sagadasaxado konsultaciebi.

  • 7. sxvadasxva: garda amisa, gansxvavebuli asakobrivi jgufebisa da socialuri fenebisaT­

vis SesaZlebelia, SeTavazebul iqnas iseTi RonisZiebebi (saleqcio kursebi), romlebic em­ saxureba mxolod zogad ganaTlebas, ama Tu im adamianis piradi inteleqtualuri interesi­ sa Tu „hobis“ dakmayofilebas Semdeg sferoebSi: xelovnebis istoria, musika, Teatri, kino, msoflio kulturis sxvadasxva aspeqtebi da a.S. moawyos literaturuli saRamoebi, filmis Cvenebebi da sxv.

saswavlo kursebis, treningebis, saleqcio kursebis, konsultaciebis miwodeba SesaZloa ganxorcieldes:

uSualod saTemo kavSir `nukrianis~ mier – kompetenciis farglebSi; partnior organizaciebTan TanamSromlobiT – erToblivi saganmanaTleblo programebis ganxorcielebiT; sajaro an kerZo saswavlo dawesebulebebis meSveobiT da municipalitetis xelSewyo­ biT, xolo finansuri mxardaWra – saxelmwifosgan, biznesis, saerTaSoriso Tu adgilo­ brivi arasamTavrobo organizaciebidan modiodes.

C. nukrianis saxelosnoebis resursi

nukrianis saxelosnoebi dafuZnda 2007 wels proeqtis – `gadavarCinoT Cveni sofeli~ farglebSi `kavkasiuri saxlis~ iniciativiTa da organizacia `puri msofliosTvis~ (BfdW) da dvv international­is finansuri mxardaWeriT. meti informacia saxelosnoebis Sesaxeb ix. aqve ia kiknaZis statia socialuri sawarmo da Temis ganviTareba `nukrianis saxelosnoebis~ gamoc­ dileba.

  • 1. saxelosnoebis gafarToeba: kulturis saxlis Senobis sakiTxis dadebiTad gadawyvetis

SemTxvevaSi, rekomendirebulia `nukrianis saxelosnoebis~ farTis gazrda. aseve damatebiTi saxelobo mimarTulebebis danergva da ganviTareba, rac xels Seuwyobda ufro meti adamianis

CarTvas xalxuri rewvis saxelosnoebSi, xelobis Seswavlasa da TviTdasaqmebaSi.

2.

kvleva: SesaZlebelia, Catardes kvleva qiziyisaTvis damaxasiaTebeli xalxuri rewvisa

da xelobebis Sesaswavlad da daigegmos programebi maTi Semdgomi ganaxlebisa da danergvis mimarTulebiT;

  • 3. saxelobo swavleba: saTemo kavSirma `nukrianma~ aucileblad unda gamoiyenos `nukria­

nis saxelosnoebis~ tradicia Tu gamocdileba da soflis mcxovreblebs garkveuli periodu­ lobiT SesTavazos sxvadasxva saxelobo kursebi.

  • 4. konsultaciebi: saganmanaTleblo centris bazaze SeiZleba ewyobodes konsultaciebi

zrdasrulTaTvis, raTa maT, sakuTari SesaZleblobebidan gamomdinare, sworad SearCion _ treningis kursi, damatebiTi xeloba da miiRon is codna, rac realurad waadgebaT.

mimdinare saqmianobebis dros mniSvnelovania Semdegi faqtorebis gaTvaliswineba:

TanamSromlobis gaRrmaveba: organizacia, romelic imuSavebs saTemo ganaTlebis cen­ tris ganviTarebaze, upirveles yovlisa, unda zrunavdes adgilobriv TviTmmarTvelobasTan TanamSromlobis gaRrmavebaze. aseve, Seecados iTanamSromlos biznesis seqtorTan, poten­ ciur damsaqmeblebTan, profesiul organizaciebsa da asociaciebTan, dagegmil saqmianoba­ Si, Teoriuli da praqtikuli problemebis mogvarebaSi, dafinansebis moZiebis, mniSvnelovani gadawyvetilebebis miRebis procesSi maTi aqtiuri CarTviT. mniSvnelovania komunikacia Tem­ Tan, soflis mosaxleobasTan, raTa dagegmvis procesSi adekvaturad aisaxos Temis saWiroe­ bebi.

sainformacio uzrunvelyofa. gansakuTrebuli yuradReba unda mieqces sazogadoebis (soflis mcxovreblebis) informirebas. unda mimdinareobdes aqtiuri sainformacio kampa­ nia, rogorc soflis saTemo ganaTlebis centris saqmianobis mniSvnelobis, dadebiTi mxaree­ bis da mosalodneli Sedegebis Sesaxeb, aseve zrdasrulTa ganaTlebis programebis Sesaxeb. informaciis gavrceleba SesaZlebelia moxdes sxvadasxva sainformacio Sexvedrebis, sem­ inarebis, sainformacio broSurebis, lifletebis damzadebiTa da gavrcelebiT.

dafinanseba. saTemo ganaTlebis centrma sawyis etapze unda moagvaros zrdasrulTa gana­ Tlebis programebisTvis saWiro Tanxebis moZieba, saxelmwifo da kerZo investiciebis, spon­ sorebisa da saerTaSoriso donorebis mozidva.

administrireba. soflis saTemo ganaTlebis centrma unda uzrunvelyos zrdasrulTa ganaTlebis programebis organizaciuli mxare. SesaZloa, saorganizacio da konceptualuri sakiTxebi erToblivad ramdenime moqmedma arasamTavrobo organizaciam (agreTve TviTmmarT­ velobam) TanamSromlobis safuZvelze, funqciebis Sesabamisi gadanawilebiT moagvaros.

Sejameba

zrdasrulTa ganaTlebis, specialobis Secvlis, kvalifikaciis amaRlebis, profesiuli ganviTarebis mizniT proeqtebis mozidva da ganxorcieleba SesaZlebels xdis saqarTvelos moqalaqeebis dasaqmebaSi mniSvnelovani wvlilis Setanas, regionis socialuri, kulturuli da ekonomikuri ganviTarebisTvis xelSewyobas.

im SemTxvevaSic ki, rodesac zrdasrulTa ganaTlebis RonisZiebebi konkretul ekonomi­ kur miznebs ver aRwevs, mainc qmnis sazogadoebriv sikeTesa da Rirebulebebs, ganaxlebul adamianur da socialur kapitals: waaxalisebs adamianebs, daubrundnen sazogadoebas, aqti­ urad CaerTon sazogadoebriv cxovrebaSi da Tavi igrZnon mis ganuyofel nawilad. Seqmnili mdgomareobis gaTvaliswinebiT, upirveles yovlisa, mniSvnelovania, moxdes yo­ fili kulturis saxlis da Sesabamisad, biblioTekis SenarCuneba, etapobrivi reabilitacia da Semdgom misi funqciebis gafarToeba. es SesaZlebeli gaxdeba Senobis/biblioTekis bazaze saTemo ganaTlebis centris ganviTarebiT. igi samomavlod biZgs miscems kulturis saxlSi axali saganmanaTleblo­kulturuli resursebis Seqmnas, riTac soflis mosaxleobas gansx­ vavebul saganmanaTleblo­kulturul servisebs SesTavazebs.

zrdasrulTa ganaTlebisa da swavlis SesaZleblobebis misaRebad SemuSavebuli da SeTava­ zebuli unda iqnes programebi adamianTa farTo speqtris pirovnuli da profesiuli ganvi­ TarebisaTvis, sazogadoebisa da regionis socialuri, kulturuli da ekonomikuri winsv­ lisTvis.

SeniSvnebi:

1. warmodgenili koncefcia/statia momzadebulia saTemo kavSiris “nukriani” proeqtis “soflis biblioTekis modernizacia“ farglebSi, fondis “Ria sazogadoeba saqarTvelos“ finansuri mxardaWer­ iT. ibeWdeba SemoklebiT.

  • 2. `yvela saxis mizanmimarTuli formaluri da araformaluri swavleba. is xorcieldeba mudmivad

sicocxlis nebismier etapze codnis, kompetenciisa da unar­Cvevebis srulyofisaTvis. zrdasrul­ Ta ganaTleba, iseve rogorc mTeli cxovrebis manZilze swavla, moicavs formaluri, araformaluri da spontanuri swavlebis (araoficialuri ganaTlebis) yvela dones, romelTa saSualebiTac zrdas­ rulebi aviTareben sakuTar unarebs, imdidreben codnas, imaRleben teqnikur da profesiul kvali­

fikaciebs an iyeneben axali mimarTulebiT sakuTari (dasaqmeba, Semosavlebis zrda) da sazogadoebis moTxovnebis dasakmayofileblad, socialuri gaucxoebis Tavidan asacileblad~. `TemTan muSaoba da Temis ganviTareba~, damxmare saxelmZRvanelo, Tbilisi, 2012; saTemo ganviTarebis koalicia.

  • 3. axlaxan siRnaRis municipalitetSi Seiqmna axalgazrduli sazogadoebrivi organizacia `wnoris

sainiciativo jgufi~;

  • 4. I­li sarTuli: erTi oTaxi – musikaluri skola; sami oTaxi derefniT – biblioTeka; eqvsi oTaxi

derefniT (sami garemontebuli), kinoTeatris darbazi; salaro, foie, parteri, iarusi, scena, ori sag­

rimioro (amJamad saxelosnoebi); II sarTuli: kulturis saxlis administracia: ori oTaxi sawyobiT

da derefniT, kinosaproeqcio; soflis sakrebulos administracia: Svidi oTaxi da derefani; saTemo „nukriani“: ori oTaxi derefniT.

  • 5. damatebiTi informacia sof. nukrianis kulturis saxlis da misi tradiciis Sesaxeb ix. aqve,

Tornike maxaraSvilis statia `kulturuli programebi da Temis ganviTareba~.

  • 6. gamokiTxvis periodSi mimdinareobda diskusia soflis biblioTekebis gauqmebis da e.w. optimal­

izaciis Sesaxeb.

  • 7. bolo wlebis manZilze `kavkasiuri saxlis~ ZalisxmeviT biblioTekas 1400 axali wigni Seemata.

  • 8. aRniSnuli tendencia naTlad gamoCnda CDC-is mier ganxorcielebuli proeqtis – `biznesi star­

tisTvis~ – farglebSi gamocxadebuli konkursis mimarT gamovlenili interesiT: mxolod sof. nukri­ anidan, sakmaod mcire sakonkurso periodis ganmavlobaSi, 45 ganacxadi Semovida (proeqti 2012 wels

daafinansa poloneTis sagareo saqmeTa saministrom).

9. magaliTad: turizmis ganviTarebis kuTxiT, SesaZlebelia `saxelosnoebma~ Camomsvlelebs da

dainteresebul pirebs SesTavazos saxelobo kursebi; damatebiT gaxsnas keramikis, xis mxatvruli da­ muSavebis saxelosnoebi;

  • 10. ojaxebidan moiZion SemorCenili fotoebi, sadac asaxulia kulturis saxlis uwindeli cxovre­

ba da miRwevebi.

  • 11. SesaZlebelia, momzaddes mcire anketa da moxaliseebma etapobrivad Seavson igi mosaxleobaSi.

  • 12. aRniSnul sivrceSi damatebiT SeiZleba ewyobodes – wignebis prezentacia, avtorebis mowveva,

literaturuli saRamoebis mowyoba, kviraSi erTxel – skolamdeli da dawyebiTi klasebis bavSvebi­

saTvis literaturis kiTxva, sasurvelia, aRniSnul aqtivobebSi moxaliseebad morigeobiT CarTuli iyvnen mSoblebi da sxva).

  • 13. mefutkreoba, mesaqonleoba, mcenareTa dacvis saSualebebi, bunebriv saRebavebSi Rebva da

sxva.

soflad Semosavlis momtani saqmianobebis mxardaWeris programa

socialuri mewarmeoba da Temis ganviTareba nukrianis saxelosnoebis gamocdileba

ia kiknaZe

socialuri mewarmeoba da Temis ganviTareba nukrianis saxelosnoebis gamocdileba ia kiknaZe 0

0

Sesavali

dRes saqarTveloSi moqmedi sazogadoebrivi organizaciebi sul ufro metad iCenen ini­ ciativas socialuri sawarmoebis Seqmnisa da maTi Semdgomi ganviTarebis xelSesawyobad. amiT isini cdiloben, ukeTesad upasuxon TavianTi samizne jgufebis saWiroebebs socialuri miznebis misaRwevad. cneba, „socialuri mewarmeoba“, ukanaskneli 20 wlis manZilze sul ufro xSirad ismis. so­ cialuri miznebis misaRwevad biznes midgomebis gamoyenebas xangrZlivi praqtika aqvs, magram Tavad cneba axalia da misi ganmartebebic – sxvadasxvanairi. socialuri mewarmeoba asocird­ eba sazogadoebrivi organizaciebis mier maTi miznebis Sesabamisad gaweuli sxvadasxva saxis ekonomikur saqmianobebTan, maT misiasa da miznebTan Sesabamisad. gansxvavebiT Cveulebrivi, mxolod mogebaze orientirebuli sawarmosagan, socialur sawarmos aqvs ormagi mizani: ekonomikuri da socialuri. aqedan umTavresi – socialuria. eko­ nomikuri mizani mxolod socialuri miznis miRwevis saSualebaa. amitom socialuri sawarmos mogeba mxolod finansuri warmatebiT ar izomeba. gacilebiT mniSvnelovania misi wvlili so­ cialuri problemis mogvarebaSi. socialuri sawarmo magaliTia imisa, Tu rogor SeiZleba socialuri pasuxismgeblobisa da finansuri warmatebis Serwyma. socialuri sawarmo sazoga­ doebriv seqtors axal gamowvevebs usaxavs, rom sazogadoebrivi problemebi inovaciuri bi­ znes midgomebiT gadawyvitos. socialuri mewarmeoba mravali formiT SeiZleba ganxorcieldes da sxvadasxva qveyanaSi gansxvavebuli praqtika arsebobs.

`nukrianis saxelosnoebi~ preistoria

rogorc zemoT aRiniSna, dRes saqarTveloSi socialuri sawarmoebis Seqmnisa da ganviTa­ rebis Tema metad aqtualuria. Tumca, rodesac „nukrianis saxelosnoebi“ Seiqmna, nukrianSi Tavad terminic ki aravis hqonda gagonili. misi istoria iwyeba 2003­2005 wlebidan. es iyo umZimesi periodi soflis mosaxleobisaTvis, gansakuTrebiT qalebisTvis, romelTac elemen­ taruli sayofacxovrebo pirobebic ki ar gaaCndaT. ar iyo deni, gazi, sasmeli wyali da wlo­ biT umuSevrebs eqmnebodaT fsiqologiuri problemebi. ar arsebobda saxelmwifo social­ uri uzrunvelyofis sistema. swored am periodSi `kulturul urTierTobaTa centri – kavkasiuri saxli“ iyo erTader­ Ti organizacia (is 1999 wlidan Semovida nukrianSi), romelmac soflis (nukrianis) ganviTa­ rebisTvis misi mosaxleobis (gansakuTrebiT bavSvebisa da qalebis) ganaTlebis xelSewyobis, soflidan axalgazrdaTa migraciis SeZlebisdagvarad SeCerebis mizniT araerTi proeqti ganaxorciela. etapobrivad, `kavkasiuri saxlis~ daxmarebiT, sofelSi saerTaSoriso orga­ nizaciebmac daiwyes ganviTarebis programebis ganxorcieleba.

2003­2005 wlebSi `kavkasiuri saxlisa~ da dvv International­is 1 mxardaWeriT sofel nukri­ anSi mcxovrebma ramdenime qalma gaiara samkervalo kursebi TbilisSi. xolo organizacia World Vision­ma „kavkasiuri saxlis“ nukrianis filials gadasca eqvsi sakeravi manqana. 2005 wels Seiqmna kavSiri – saTemo organizacia `nukriani“ da igi „kavkasiuri saxlis“ mTa­ vari partniori gaxda siRnaRis municipalitetSi. 2006 wlidan sofel nukrianSi germanuli organizaciis, Diakonisches Werk der EKD, BfdW, mxardaWeriT „kavkasiurma saxlma“ ganaxorciela proeqti „gadavarCinoT Cveni sofeli“. pro­ eqti mravalprofiliani iyo da sxva mimarTulebebTan erTad iTvaliswinebda axalgazrdebi­ sa da zrdasrulebisaTvis sxvadasxva saswavlo­saganmanaTleblo, maT Soris saxelobo swav­ lebis programebs, aseve, sofelSi Semosavlis momtani kerZo iniciativebis mxardaWeras.

2007 wels aRniSnuli programis farglebSi „kavkasiuri saxlis“ iniciativiTa da dvv Interna- tional­is finansuri mxardaWeriT sofel nukrianSi ganxorcielda proeqti „qalTa xelgarji­ lobis saxelosno“. proeqtis farglebSi ocamde qalma Seiswavla xelsaqme (Wra­kerva, qvilTi, nabdis Telva, qsova, abreSumis qaRaldis damzadeba, bunebrivi saRebavebiT Rebva, erovnuli da Tanamedrove Tojinebis damzadeba, simindis fuCeCiT wvna, fardagis qsova); radgan pro­ eqtis Sedegad ukve arsebobda sabaziso infrastruqtura, gaCnda idea, rom Seqmniliyo sax­ elosnoebi, raTa xelobaSeswavlil qalebs dasaqmebis Sansi miscemodaT. SemdgomSi `nukrianis saxelosnoebis~ bazaze Catarda damatebiTi saxelobo kursebi da 2008 wlidan dRemde saxelosnos wevrebma sofelSi mcxovreb asamde qalsa da skolis ufrosk­ lasel moswavles ufasod Seaswavles sxvadasxva xeloba; proeqtis dasrulebis Semdeg, 2009 wlidan, `kavkasiurma saxlma~ saxelosnoebis inventari, produqcia, marketinguli niSani (logo) gadasca saTemo kavSir `nukrians~. amJamad saTemo ka­ vSiri marTavs saxelosnoebs da uzrunvelyofs produqciis realizacias.

miRwevebi da gamowvevebi

aRsaniSnavia, rom saxelosnoebis Seqmna daemTxva siRnaRis reabilitaciis saxelmwifo programas da nukrianis saxelosnoebis produqciam swrafad daimkvidra adgili siRnaRis ba­ zarze, radgan 2011 wlamde siRnaRis municipalitetSi xalxuri rewvis sferoSi erTaderTi warmatebiT moqmedi saxelosno „nukrianis saxelosnoebi“ iyo. miuxedavad siRnaRis munici­ palitetis soflebis didi tradiciisa xelosnobaSi, ar arsebobda adgilobrivi saxelosnoe­ bi, romlebic siRnaRSi Camosul turistebs SesTavazebda xalxuri rewvis adgilobriv nawarms. siRnaRSi kulturuli RonisZiebebis organizatorebs Tbilisidan CamohyavdaT xalxuri rew­ vis ostatebi gamofena­gayidvebSi monawileobisaTvis. adgilobrivi mosaxleobis CarTuloba da sargeblis miReba siRnaRSi mimdinare procesebidan, faqtobrivad, ar xdeboda.

2011 wlidan siRnaRis bazarze „nukrianis saxelosnoebis“ gverdiT erT­erT Zlier konkurentad gvevlineba nukrianSi axlad Camoyalibebuli saxelosno, romlis wevrebmac 2007 wlidan moyolebuli, araerTi xeloba Seiswavles „kavkasiuri saxlis“ regionuli gan­ yofilebis mier ganxorcielebuli proeqtebis farglebSi. „nukrianis saxelosnoebSi“ samwliani muSaobis Sedegad miiRes garkveuli codna da ga­ mocdileba. „nukrianis saxelosnoebis“ saxeliT sxvadasxva kulturul RonisZiebebSi, xalx­ uri rewvis gamofenebsa da festivalebSi monawileobiT TandaTan moxda maTi gaZliereba da pirovnuli realizacia, TviTSefasebis amaRleba. daubrundaT da ganuviTardaT sakuTari Tavis rwmena. dRes isini ukve damoukideblad axdenen sakuTari produqciis realizacias, rac TemSi momxdari TviTorganizebis saintereso magaliTad SeiZleba CaiTvalos. yovelive es ki, saerTo jamSi, metyvelebs imaze, rom nukrianSi msgavsi saxelobo kursebis SeTavazeba da SemdgomSi saxelosnoebis Seqmnis idea sakmaod perspeqtiuli da warmatebuli aRmoCnda, miR­ weul iqna „kavkasiuri saxlis“ regionuli ganyofilebis mier ganxorcielebuli proeqtebis miznebi: xeli Seewyo Semosavlis momtani saqmianobebis ganviTarebisTvis, qalTa Temis gaaq­ tiurebisa da maTi TviTdasaqmebisaTvis, aseve, siRnaRis turistuli potencialis gaumjobe­ sebisTvis. `nukrianis saxelosnoebi~ 2008 wlidan sistematurad iRebs mowvevebs da monawileobs qveynis masStabiT gamarTul sxvadasxva gamofenasa da festivalSi. saxelosnoebis produqcia ramdenjerme gaigzavna aSS­sa (san­tafes festivali) da germaniaSi (berlinis saSobao gamof­ ena; festivali `mwvane kvireuli~). saTemo kavSirisa da saxelosnoebis administracia gadamzadda sxvadasxva treiningis meS­ veobiT (samewarmeo unar­Cvevebi, marketingi da piari, finansuri menejmenti, zogadi menej­ menti, mcire biznesis marTva); 2009 wlidan `kavkasiuri saxlis~, xolo 2011 wlidan ukve CDC-is 2

sxvadasxva proeqtis farglebSi, grZeldeba saTemo kavSirisa da saxelosnoebis menejmentisa da finansuri ganyofilebis gaZlierebisaken mimarTuli saqmianobebi; saTemo kavSirisa da saxelosnoebis ganviTarebis istoria ganixileba, rogorc soflad Semosavlis momtani saqmi­ anobebis waxalisebiT qalTa Temis gaaqtiurebis erT­erTi kargi modeli. saTemo organizacia `nukrianma~ 2010 wels, zrdasrulTa asociaciis xelSewyobiT gan­ axorciela proeqti, romlis farglebSic gadaiRo filmi `Cven vswavlobT“. is kaxeTis Svid municipalitetSi aCvena organizaciam; filmi miznad isaxavda `nukrianis saxelosnoebis~ warmatebuli magaliTiT, zrdasrulTa ganaTlebis sferos popularizacias kaxeTis regionSi (gansakuTrebiT saxelmwifo struqturebis warmomadgenlebis winaSe). filmis saxiT Seiqmna saCvenebeli masala, romelic sxvadasxva sofelSi, Temis wevrebis, „nukrianis saxelosnoebis“ msgavsi, damwyebi socialuri sawarmoebis motivacias zrdis. filmi xazs usvams zrdasrulTa ganaTlebis sferos mniSvnelobas, adamianis uflebas, iswav­ los nebismier asakSi, TviTorganizebis mniSvnelobas Tanamedrove samyaroSi, rogorc gamo­ savals garkveuli viTarebidan da erT­erT alterantivas dasaqmebisTvis.

  • 2010 wels SemuSavda saxelosnoebis biznes­gegma.

pirvel etapze saxelosnoebSi warmoebuli produqcia gaTvlili iyo ZiriTadad turiste­ bze. naklebad iTvaliswinebda adgilobrivi bazris moTxovnebs (soflis mcxovrebTaTvis saxelosnoebSi warmoebuli produqcia naklebad saintereso da xelmisawvdomi iyo). bazarze gazrdili konkurenciis sapasuxod, saxelosnoebis Semdgomi ganviTarebisa da stabilurobi­ saTvis, maTi gafarToebisa da Sesabamisad, ufro meti qalis CarTulobisTvis, aseve, munici­ palitetis mosaxleobaSi, saTemo organizaciisa da saxelosnoebis produqciis populariza­ ciisaTvis saWiro gaxda garkveuli cvlilebebis ganxorcieleba: axali xelobis Seswavla, axa­ li produqtis Seqmna, romelic gamiznuli iqneboda bazris ufro farTo segmentze. am miznis misaRwevad saTemo organizaciam 2010­ 2011 wlebSi ganaxorciela ori proeqti:

„saTemo kavSiri `nukriani~ saxelosnoebis ganviTarebisTvis“, romelic dafinansda „saqa­ rTvelos strategiuli kvlevebisa da ganviTarebis centris“ mier. proeqtis farglebSi moxda saxelosnoebis aRWurva modernizebuli sakeravi manqanebiT da saxelosnoebis ba­ zaze Catarda saswavlo kursi, romelic miznad isaxavda soflis aTi axalgazrdisaTvis kervis sabazo unar­Cvevebis gamomuSavebas. 2011 wels CDC-is mimdinare proeqtis farglebSi – „Semosavlebis momtani saqmianobebisa da regionuli ganviTarebis xelSewyoba kulturul­saganmanaTleblo programebis meS­ veobiT“ – saxelosnoebma SeiZina saqsovi dazgebi. amave wels, dazgebis asamuSaveblad da saxelosnoSi axali segmentis damatebis mizniT, ganxorcielda proeqti „saxelosnoebis ganviTarebis xelSewyoba“, romelic daafinansa fondma „Ria sazogadoeba saqarTvelom“. proeqtis farglebSi SeZenili saqsovi masalis gamoyenebiT Catarda dazgebze qsovis Sem­ swavleli kursi. xeloba Seiswavla rva adamianma, romelTagan sami saxelosnos axali wevr­ ia. maTgan erTi uSualod dasaqmda saxelosnoSi. garda amisa, soflis mcxovrebTaTvis qso­ vis saxelosnos Seqmna metad xelsayreli aRmoCnda. isini xSirad modian saxelosnoSi da iZenen sxvadasxva saxis naqsov produqcias.

  • 2011 wels saTemo ganviTarebis cenrma saxelosnoebs uyida samRebro saqmis dawyebisa da

ganviTarebisaTvis saWiro inventari. 2012 wlis zafxulSi Catarda Rebvis kursi. bunebriv da qimiur saRebavebSi matylisa da Salis Zafis SeRebva Seiswavla saxelosnos wevrma xuTma qa­ lma da soflad mcxovrebma orma axalgazrdam, romelTagan erTi saxelosnoSi dasaqmda. aRsaniSnavia, rom saxelosnoSi damzadebul produqcias warmoebaSi dasaqmebuli qalebi Tavadve yidian. maT monawileobas gayidvebSi upiratesoba gaaCnia: eZlevaT saSualeba gamoav­ linon myidvelTa moTxovnilebebi. isini awvdian klients maTTvis saWiro da saintereso in­

formacias ama Tu im nawarmze (damzadebis teqnologia, masala, dekoratiuli mxare da sxv.). amavdroulad zrunaven imaze, rom myidvels sasurveli azri Seeqmnas saxelosnoebis Sesaxeb, damyardes urTierToba, keTilganwyoba. yovelive zemoTqmuli warmatebiT rom xorcieldebodes, garkveuli codnisa da unar­ Cvevebis qonaa saWiro. am mizniT, 2012 wels saxelosnos wevr qalebs, CDC-is daxmarebiT, Cau­ tardaT treningebi Temaze: marketingi da marketinguli RonisZiebebi, efeqturi momsaxureba da gayidvebi, mcire biznesis marTva, reklama da brendingi da sxva. aseve, amave wlis zafxulSi, saxelosnos wevrebisTvis daigegma da ganxorcielda saswavlo turi erevanSi, sadac moinax­ ules msgavsi tipis sawarmoebi. daaTvalieres xelnakeTi suvenirebis maRaziebi, estumrnen gamofena­gayidvebs. es turi maTTvis pirveli iyo da, rogorc Tavad aRniSnaven, Zalian sain­ tereso da wamaxalisebeli. gaecnen ucxo qveynis eTnografias, naxes, Tu ra saxis suvenirebi mzaddeba tradiciuli ornamentebisa da gamocdilebis gaTvaliswinebiT, rogoria gamofena­ gayidvebis kultura da sxva.

saxelosnoebis nawarmis gayidvebis gaumjobesebis mizniT CDC-m 2011­2012 wlebSi Caatara ramdenime gamofena­gayidva. msgavsi tipis RonisZiebebi didad uwyobs xels socialuri sawar­ mos organizaciul ganviTarebasa da saxelosnoSi dasaqmebuli qalebis Sromisgan miRebul kmayofilebas.

saxelosnos gayidvebis statistika 2007w-dan 2011w-mde aseTia:

 

2007 weli

2008 weli

2009 weli

2010 weli

2011weli

2012 weli 3

sul

miRebuli

Semosavali

mTliani

4901

7204

7853

9243

10757

5500

 

45457

Semosavali

gayidvebidan

lari

lari

lari

lari

lari

lari

lari

`nukrianis saxelosnoebis~ ZiriTadi gayidvebi 2007­2011 wlebSi xdeboda `kavkasiuri saxlisa~ da saTemo ganviTarebis cenris mier organizebul gamofena­gayidvebsa da festi­ valebze. aRniSnul wlebSi gamofenebze (gansakuTrebiT ukve tradiciad qceul saSobao ba­ zrobaze `kavkasiur saxlSi~) mxolod `nukrianis saxelosnoebi~ monawileobda. 2010 wlidan gamofenebze monawileobs aseve Cveni partniori `nafareulis saxelosnoebic~. Semosavali Sesabamisad ukve am or saxelosnos Soris nawildeba, rac aisaxa kidec nukrianis (kleba) da nafareulis (zrda) saxelosnoebis 2012 wlis gayidvebze.

`nukrianis saxelosnoebis~ gavlena Temze

rogorc zemoT aRvniSneT, `nukrianis saxelosnoebi~ `kavkasiurma saxlma~ daafuZna so­ flad Semosavlis momtani saqmianobebis waxalisebis mizniT da SeiZleba iTqvas, rom es ini­ ciativa, Temis mobilizaciis TvalsazrisiT, erT­erTi efeqturi magaliTi aRmoCnda. yvelas kargad moexseneba, rom dRes sofelSi qalebis umetesoba umuSevaria. amis gamo, cxadia, eqmnebaT fsiqologiuri problemebic. sxvaze damokidebuleba uqmniT uuflebobis gancdas. yovelive es iwvevs imas, rom sazogadoebriv cxovrebaSi maTi CarTuloba Zalian da­ balia. gansakuTrebiT mZime mdgomareobaSi arian saSualo asakis umuSevari qalebi, romelT­ ac dasaqmebis perspeqtiva ar gaaCniaT, jer arc pensia eZlevaT da ver Rebuloben saxelmwifo socialur daxmarebas. isini Tavs mitovebulebad da ufunqciod darCenilebad miiCneven. swored aseT socialur jgufs miekuTvnebodnen is qalebi, romelTaTvisac „nukrianis sax­ elosnoebi“ dasaqmebis erTaderT realur perspeqtivad iqca. dRes saTemo kavSir „nukrianis“ socialur sawarmoSi dasaqmebuli qalebis wliuri Semosavali saxelosnoebidan, saSualod, 2000 lars aRwevs, zogjer aRemateba kidec. soflis pirobebSi, aRniSnuli Tanxa sakmaod da­ makmayofilebel Semosavlad iTvleba.

qalebi, romlebic dasaqmdnen saxelosnoSi, sagrZnoblad gaaqtiurdnen da mzad arian imuSaon Temis saWiroebebis Sesabamisad (isini aqtiurad monawileoben sxvadasxva RonisZie­ baSi, erTvebian saTemo organizaciis mier mowyobil dasufTavebisa da gamwvanebis aqciebSi). amdenad, saxelosnoebma, rogorc socialurma sawarmom, ekonomikuri efeqtis garda, mniS­ vnelovani mobilizatoris funqciac SeiZina. amave dros, saxelosnoebi iqca damatebiT stimulad saTemo kavSiris ganviTarebisaTvis. saTemo kavSiris dRis wesrigSi dadga Semdegi sakiTxebi: saxelosnoebis marTvisTvis kadrebis momzadeba; marketingisa da biznes­sakiTxebis Seswavla; finansuri ganyofilebisa da buRal­ teriis gaZliereba; saxelosnoebis biznes­gegmis SemuSaveba; dizaineris mier saxelosnoebi­ sTvis swarmoo xazis SemuSaveba.

Sejameba

yovelive zemoTqmulidan gamomdinare, miuxedavad imisa, rom Cveni organizacia jer kidev ganviTarebis stadiaSia, vfiqrobT, rom saTemo kavSirisa da saxelosnoebis precedenti warmatebuli magaliTia, zrdasrulTa saxelobo swavlebis Sedegad saTemo mobilizeba­gan­ viTarebisa da saTemo ganaTlebis centris Camoyalibebis perspeqtivis gaCenisa. Cven mier moTxrobili nukrianis saxelosnoebis Seqmnisa da ganviTarebis istoria, vfiqrobT, daexmareba damwyeb msgavs iniciativebs, aamaRlebs maT motivacias – iswavlon ad­ gilobrivi bazris moTxovnis Sesabamisad, daeuflon axal xelobas, moergon, fexi auwyon ar­ sebul realobas, gaxdnen ufro TviTorganizebulni, Tavadac gaakeTon rame sakuTari eko­ nomikuri mdgomareobis gaumjobesebisaTvis. migvaCnia, rom zrdasrulTa ganaTlebis roli `nukrianis saxelosnoebis“ msgavsi socialuri sawarmos SeqmnaSi, Zalian mniSvnelovania Temis ganviTarebisaTvis. is, TavisTavad, uwyobs xels municipalitetSi socialuri mdgomareobis gaumjobesebas. Cven gjera, rom keTilsindisieri da mizanmimarTuli muSaobiT SesaZlebelia kargi Sedegis miRweva. samomavlod vgegmavT, ZiriTadi aqcenti gayidvebis gazrdaze gadavitanoT. amaSi did dax­

marebas gviwevs CDC. 2012 wels saTemo ganviTarebis cenrma gamosca sareklamo produqciis katalogi `xelnakeTebi kaxeTidan – nukrianisa da nafareulis saxelosnoebi~, katalogi bi­ znesseqtorSi gavrcelda saxelosnoebis produqciis popularizaciis mizniT. aseTi tipis daxmareba Zalian mniSvnelovania, saxelosnoSi dasaqmebul qalebisaTvis, raTa maT Sromisa­ gan miRebuli Sinagani da ekonomikuri kmayofileba hqondeT. `nukrianis saxelosnoebis~, rogorc socialuri sawarmos, Semdgomi ganviTarebiT gviC­ ndeba SesaZlebloba, SevqmnaT meti samuSao adgili soflad da ekonomiurad gavaZlieroT siRaribis zRvarze myofi adamianebi; wvlili SevitanoT socialuri problemebis gadaWraSi; mxari davuWiroT samoqalaqo sazogadoebas da monawileoba miviRoT qveynis ekonomikuri ganviTarebis procesebSi.

SeniSvnebi:

1. saxalxo universitetTa germanuli asociacia. 2. 2010 wels `kavkasiurma saxlma~ regionuli ganviTarebis programis bazaze daafuZna damoukide­

beli sazogadoebrivi organizacia saTemo ganviTarebis centri (CDC), romelmac ganagrZo muSaoba saqarTvelos regionebSi da maT Soris, sof. nukrianSi. 3. 2012 wlis oqtombris monacemebiT; aqve unda aRiniSnos, rom saxelosnoebs ZiriTadi gayidvebi winasaaxalwlo periodSi aqvs, maT Soris korporatiuli SekveTebi biznesseqtoris mxridan.

gamoyenebuli literatura:

socialuri mewarmeoba. saerTaSoriso gamocdileba aTi qveynis magaliTze. Tbilisi 2010; social­ uri mewarmeobis regulireba saqarTvelos kanonmdeblobaSi. levan faniSvili, SoTa murRulia. Tbilisi, 2010.

Semosavlis momtani saqmianoba, rogorc Temis ganviTarebis SesaZlebloba nafareulis saxelosnoebis gamocdileba

maia nacvliSvili

Semosavlis momtani saqmianoba, rogorc Temis ganviTarebis SesaZlebloba nafareulis saxelosnoebis gamocdileba maia nacvliSvili

am statiaSi ganxilulia, Tu ra gavlena SeiZleba hqondes Semosavlis momtani saqmianobebis wax­ alisebas soflisa da, zogadad regionis ganviTarebisaTvis. Sevecdebi, gavaanalizo sofelSi amJamad mimdinare ganviTarebis procesebi. Cemi mosazrebebi damyarebulia sofel nafareulSi arsebuli kavSir `nafareulisa~ da `nafareulis saxelosnoebis~ gamocdilebaze.

sofeli nafareuli

nafareuli yovelTvis Zlieri sofeli iyo. sofelSi muSaobda Rvinis qarxana, sakavSiro daqvemdebarebaSi myofi eTerzeTebis fabrika, yvelis sawarmo, purkombnati, limonaTis qa­ rxana, samSeneblo masalebis saamqro, avtoprofilaqtika, manqana­traqtorebis parki, mev­ enaxeobis sabWoTa meurneoba, sabavSvo baga­baRi, skola, ori didi maRazia, kulturisa da sayofacxovrebo momsaxurebis saxlebi da sxva. soflis mosaxleoba ZiriTadad muSa­mosam­ saxureTagan Sedgeboda da sakarmidamo nakveTze naklebad iyo damokidebuli. amitom ojax­ isTvis produqtsa da sxva saWiro saqonels ZiriTadad maRaziebsa da sakolmeurneo bazarSi yidulobda. amitom 1980­90­ian wlebSi, roca sabWoTa kavSiri daingra da sistemuri cvlile­ bebi moxda, sofels Zalian gauWirda. Mmosaxleoba ar iyo mzad axali gamowvevebisaTvis.

axalgazrdebisa da, zogadad, mosaxleobis didi nawili usaqmod darCa da drois did nawils quCaSi, e.w. `birJebze~ atarebda. xalxs jer ar hqonda SeZenili is unarebi, rasac axali dro moiTxovda da arc raime tipis samsaxuri arsebobda am problemis mosagvareblad.

kavSiri `nafareuli~

1999 wlidan, sofelSi muSaoba daiwyo arasamTavrobo organizacia `safarma~. maTi saqmi­ anobis ZiriTadi sfero gaxldaT ojaxuri Zaladobis msxverplTa fsiqologiuri reabilita­ cia da iuridiuli daxmareba. mogvianebiT, 2004 wels, `safaris~ mxardaWeriT dafuZnda kav­ Siri `nafareuli~. organizaciis pirveli proeqti `Teqa da fardagi kaxeTSi~ fondma – `Ria sazogadoeba – saqarTvelom~ daafinansa. proeqtis farglebSi 14­ma qalma Seiswavla xeloba. ase Seiqmna `nafreulis saxelosnoebi~, romlis mTavari mizani iyo soflad mcxovrebi ax­ algazrda qalebis gaaqtiureba, maTi ekonomikuri mdgomareobis gaumjobeseba da im unar­ Cvevebis ganviTareba, romlebic xels Seuwyobda maTi TviTSefasebis amaRlebas ojaxsa da sazogadoebaSi.

dasawyisSi saxelosnom warmatebiT daiwyo funqcionireba da kargadac yidda Tavis nawarms. Tumca maleve gaCnda problemebic. dRevandeli gamocdilebis gaTvaliswinebiT, es iyo ti­ piuri siZneleebi, romlebic soflad dafuZnebuli msgavsi tipis organizaciebs uCndebaT xolme. iqneba es problemebi strategiul dagegmvaSi, Sida menejmentsa Tu gare samyarosTan urTierTobaSi. Sedegad, saxelosnos TanamSromelTa ricxvi TandaTan Semcirda (umetesoba sazRvargareT wavida samuSaod). iklo darCenilebis motivaciamac. 2007 wels ki, saxelosno faqtobrivad daixura.

2010 wlidan SevecadeT, saxelosno xelaxla agvemuSavebina da gagvefarToebina, amjerad ukve `kavkasiuri saxlis~, Semdeg ki saTemo ganviTarebis cenris mxardaWeriT. amisaTvis sofelSi TiTqos situaciac momwifda. am periodSi `kavkasiurma saxlma~ gadmogvca minanqris saxelosnosTvis saWiro inventari, aseve daafinansa qvilTis, kervisa da tixruli minanqris Semswavleli kursebic. aman xeli Seuwyo saxelosnos axali wevrebiT Sevsebas da mis gamo­ cocxlebas.

imisaTvis, rom saxelosno imave problemebis winaSe ar damdgariyo, rac 2007 wels wamoiWra, da arsebuli situacia SegvenarCunebina, saWiro iyo, ufro aqtiurad gvezruna produqciis gayidvaze. `kavkasiuri saxli~ sistematurad awyobda Cveni da Cveni partnioris, `nukrianis saxelosnoebis~ produqciis gamofena­gayidvas, magram es sakmarisi ar gaxldaT. Cven miznad davisaxeT saxelosnoebis Semosavlebis etapobrivi gazrda maTi momavali sicocxlisuna­ rianobisTvis.

dReisaTvis Cveni mTavari amocanaa:

  • 1. saxelosnoebSi dasaqmebul qalebs kmayofileba mohgvaros sakuTarma Sromam;

  • 2. saxelosnoebma SeZlon sakuTari Tavis dafinanseba, Tundac masalisa da komunaluri xarjebis dafarva;

  • 3. SevimuSavoT nafareulis saxelosnoebis ganviTarebis biznes­strategia;

garda zemoTqmulisa, kavSir `nafareuls~ 2010 wels SesaZlebloba mieca, `kavkasiuri sax­ lis~ kidev erTi regionuli proeqtis `samoqalaqo sazogadoeba da adgilobrivi xelisufle­ ba kaxeTis regionis ganviTarebisaTvis~ partniori gamxdariyo. proeqtma, romelSic samTav­ robo da arasamTavrobo seqtori erTad muSaobda, bevri kargi idea warmoSva. Cven SevZeliT, gvemuSava organizaciis strategiuli ganviTarebis gegmaze, romelSic saxelosnoebis ganvi­ Tarebis komponenti ganisazRvra, rogorc erT­erTi prioriteti; garda amisa, saxelosnoebSi SevimuSaveT axali sawarmoo xazi, `Telavuri suveniri~, romlis produqciac warmatebiT iy­ ideba. TelavSi suvenirebis arseboba marto Cveni saxelosnosTvis ar aRmoCnda mniSvnelovani – dainteresda adgilobrivi xelisuflebac da Telavis municipalitetisa da, kerZod, misi kulturis samsaxuris mxardaWeriT TelavSi gamoiyo farTi saxelosnos maRaziisaTvis, ma­ gram am dros daiwyo Telavis reabilitacia da igi remontisTvis daixura.

ZiriTadi gamowvevebi kavSiri `nafareulisa~ da `nafareulis saxelosnoebisaTvis~

amJamad `nafareulis saxelosnoebis~ winaSe ramdenime ZiriTadi problema dgas:

  • 1. adamianuri resursis simcire – jerjerobiT organizacias ara aqvs saSualeba daasaqmos

adamiani, romelic izrunebda produqciis xarisxis gazrdaze, gayidvebze, waradgenda sax­ elosnoebs mesame pirebTan da ecdeboda q. TelavSi produqciis distribuciis qselis awyo­ bas;

  • 2. infrastruqtura – nafareulis saxelosnoebs (Teqis, qvilTis da minanqris saxelosnoe­

bi) dReisaTvis ara aqvs erTiani farTi, sadac ganTavsdeboda da muSaobis uwyveti procesis

uzrunvelyofa iqneboda SesaZlebeli. (uwyvetoba saWiroa produqciis xarisxis gaumjobe­ sebisaTvis);

  • 3. gayidvebis strategia – saxelosnos gayidvebi arasistematiur saxes atarebs; ZiriTadi

bazari Cveni partniori organizaciis saTemo ganviTarebis cenris mier organizebuli gamof­ ena­gayidvebia; Tumca imisaTvis rom saxelosnoebma SeZlos sruli datvirTviT muSaoba, saWiroa gayidvebis axleburi strategiis SemuSaveba;

gavlena garemoze

rogorc zemoT aRvniSneT, 2010 wlidan ganaxlda saxelosnoebis muSaoba axali saswavlo kursebiT da dRemde wliurad tardeba master­klasebi (CDC-is daxmarebiT); dReisaTvis na­ fareulis saxelosnoebSi 13 qalia CarTuli; gayidvebis statistika ki Semdegia:

weli

sul Semosuli

Semosulii Tanxa

Semosul

Tanxa

Tanxa

Tanxa

Tanxa�����lari

lari

lari

lari

lari

2007

3242

2008

0

2009

0

2010

830

2011

2862

2012

1

4311

aRniSnuli adasturebs, Tu ramdenad mniSvnelovani iyo iseTi gamoucdeli da patara or­ ganizaciisaTvis, rogoric `nafareulia~ Zlieri patrnioris daxmareba. saxelosnos produq­ ciis gayidvebis gazrdam aamaRla dasaqmebuli qalebis motivacia, Tumca im mxriv, rom isini kavSir `nafareulis~ saqmianobebSic CaerTon da organizaciis ganviTarebas Seuwyon xeli, jer kidev bevria gasakeTebeli.

organizaciis da saxelosnoebis muSaobis ganaxlebas Sedegad sxva proeqtebic mohyva; unda aRiniSnos organizacia World Vision­is roli: 2010 wels World Vision­ma Tavisi wvlili Sei­ tana saxelosnoebis muSaobis ganaxlebaSi. maTi daxmarebiT SeviZineT sakeravi manqanebi da sa­ muSao masala. es organizacia sofelSi 2009 wlidan muSaobs. 2012 wels gasces biznes grantebi mefutkreobis ganviTarebisaTvis da am programis farglebSi dafinansda 10 proeqti. garda amisa, soflis mosaxleobis nawilisTvis Caatares trening­seminarebi soflis meurneobis sx­ vadasxva dargSi.

World Vision­is muSaobam sofelSi dadebiTi roli iTamaSa mcire biznesisadmi mosaxleobis dainteresebis kuTxiT da erTgvari safuZveli Seqmna samomavlod am tipis proeqtebis efeq­ turobisaTvis. 2012 wels saTemo ganviTarebis cenrma da polonurma organizacia `asociacia B4­m~ poloneTis sagareo saqmeTa saministros daxmarebiT daiwyo proeqtis – `biznesi star­ tisTvis~ – ganxorcieleba. proeqti miznad isaxavda soflad mcxovrebi umuSevari qalebisaT­ vis saTando biznesunarebis ganviTarebas da grantebis gacemas, mcire biznesis dasawyebad.

manamde World Vision­is mier ganxorcielebulma msgavsma aqtivobam soflad gazarda ndo­ bis faqtori aseTi tipis proeqtebis da arasamTavrobo organizaciebis mimarT. proeqtis – `biznesi startisTvis~ – farglebSi gansakuTrebuli aqtivobiT gamoirCeodnen is adamianebi, vinc manamde World Vision­is proeqtebSi an treningebSi iRebdnen monawileobas, amiT, TiTqos sofelSi winaswari samuSaoebi Catarebuli iyo. aqedan gamomdinare, qarTul­polonur pro­ eqtSi CarTvis msurvelebis aqtiuroba Zalian maRali iyo, aplikacia Seavso nafareulis mkvi­ drma 52 monawilem, treningebze daSvebuli iyo 32 da Sesabamisad saproeqto ganacxadi dawera 32 qalma. sabolood sofelSi dafinansda 9 biznes­proeqti.

proeqtSi monawile (maT Soris maTTan, vinc ver miiRo dafinanseba) qalebTan gasaubrebam dagvanaxa, rogori mniSvnelovania soflad msgavsi proeqtebis ganxorcieleba. monawileebi amboben, rom miuxedavad saboloo Sedegisa, maT am tipis programaSi monawileoba daexmaraT, zustad ganesazRvraT, Tu ra undaT, saidan SeiZleba daiwyon da ra Tanxa sWirdebaT amisTvis. amboben, rom yovelTvis siamovnebiT miiReben monawileobas sxvadasxva treningebSi, romle­ bic miznad biznes da marketinguli unarebis gaumjobesebas iTvaliswinebs.

samomavlo gegmebi

imisaTvis, rom kavSiri `nafareuli~ da `nafareulis saxelosnoebi~ ufro efeqturad muS­ aobdes sofelSi, Temis interesebis sasikeTod, vgegmavT:

CavataroT mosaxleobis azris mokvleva, Tu ra saxis saqmianobas elian organizaciisa­ gan da rogori proeqtebis ganxorcielebas isurvebdnen sofelSi;

SevimuSaoT nafareulis saxelosnoebis bizens strategia; q. Telavis reabilitaciis dasrulebis Semdeg, xelaxla vizrunoT TelavSi maRaziis gaxsnaze, raTa adgilobriv ba­ zarze swored adgilobrivi warmoebis suvenirebi iyidebodes;. SesaZlebelia fiqri nafa­ reulisa da nukrianis saxelosnoebis erToblivi gayidvebis strategiasa da sadistribu­ cio qselis awyobaze;

vizrunoT organizaciis ganviTarebaze, infrastruqturis gaumjobesebaze; gamarTu­ li infrastruqtura SesaZleblobas mogvcems, gavafarTooT saxelosnoebis mimarTule­ bebi, meti qali davasaqmoT; Senobis sakiTxis mogvareba ki, saxelosnoebis uwyveti muSao­ bis winapi robaa.

organizaciam unda imuSaos mcire biznesis (start up) ganviTarebis wamaxalisebeli pro­ eqtebis ganxorcielebaze;

SevimuSaoT saganmanaTleblo servisebi, maT Soris saxelosnoebis bazaze da SevTav­ azoT soflis mcxovreblebs, rom maT SeZlon pirovnuli unarebis ganviTareba mcire me­ warmeobis sferoSi;

Sejameba

zemoT Tqmulidan gamomdinare, SegviZlia vTqvaT, rom soflad ganviTarebis procesebis xelSewyobisaTvis, Semosavlis momtani saqmianobebis mxardaWera efeqturi meTodia. Semosav­ lis momtani saqmianobisa da mcire biznesis ganviTareba, garda imisa, rom calkeuli ojaxebis ekonomikur mdgomareobas aumjobesebs, pozitiurad aisaxeba soflis Temis gaaqtiurebazec. dasaqmebuli, maRali motivaciis mqone adamianebi, metad erTvebian sxvadasxva aqtivobebSi, romlebic soflis cxovrebis gamravalferovnebasa da soflis ganviTarebas uwyobs xels.

kavSiri `nafareulis~ da `nafareulis saxelosnoebis~ momavali ganviTarebisTvis mniS­ vnelovani iqneba isic, Tu Cveni tipis saxelosnoebis muSaobiT biznes seqtoric dainteres­ deba. am seqtoris SekveTebidan miRebuli damatebiTi Semosavali saxelosnoebis sicoc­ xlisunarianobas Seuwyobda xels. ramdenadac saxelosnoebSi Semosuli Tanxa mTlianad so­

0

cialur miznebs xmardeba da ar nawildeba mogebis saxiT damfuZneblebs Soris damatebiTi Tanxis gaCena SesaZleblobas miscemda kavSir `nafareuls~, sxva socialur programebzec efiqra soflis sasikeTod. vfiqrobT, msgavsi TanamSromloba qveyanaSi socialuri pasux­ ismgeblobis kulturis danergvis mniSvnelovani magaliTic iqneboda.

SeniSvnebi:

1. 2012 wlis gayidvebis monacemebi, mocemulia seqtembris mdgomareobiT; CDC 2012 wels gegmavs

Caataros tradiciuli saSobao gamofena­gayidva TbilisSi; vvaraudobT, rom wlevandeli gayidvebi

dagegmili RonisZiebebis meSveobiT 5000 laramde gaizrdeba.

cialur miznebs xmardeba da ar nawildeba mogebis saxiT damfuZneblebs Soris damatebiTi Tanxis gaCena SesaZleblobas miscemda kavSir

`biznesi startisTvis~

tato xundaZe

`biznesi startisTvis~ tato xundaZe

Sesavali

sxvadasxva kvlevebis mixedviT, ojaxuri Zaladobis maCvenebliT saqarTveloSi kaxeTis re­ gioni pirvel adgilzea. 1 am dargis specialistebi aseT viTarebas mravali argumentiT xsnian. raoden paradoqsulic ar unda iyos, eqspertTa nawili miiCnevs, rom ojaxSi qalebis mimarT Zaladoba ganpirobebulia imiT, rom isini bevrad ukeTesad axerxeben arsebul mZime garemo pirobebTan adaptaciasa da sakuTari Tavis realizacias, vidre mamakacebi. specialistebis mosazrebiT, mamakacTa umuSevrobis done kaxeTis regionSi sakmaod maRalia, rac Tavis mxriv iwvevs maT frustracias. es ki TavisTavad, zrdis ojaxSi Zaladobis risks. damatebiTi faqto­ ria alkoholizmis gaxSirebac. swored amis gaTvaliswinebiT, sakmaod didi xani vfiqrobdiT iseT proeqtze, romelic xels uwyobs qalebis gaZlierebas (empowerment) da maT dasaqmebas start-up­ebis dafinansebis saSualebiT. winamdebare statiaSi, aRwerilia proeqtis „biznesi startisTvis“ miznebi da ZiriTadi aqtivobebi. statia aseve moicavs avtoris dakvirvebebsa da STabeWdilebebs pro­ eqtis ganxorcielebis procesSi. dasawyisSi organizaciis SigniT mimdinareobda diskusia imaze, arsebuli saWiroebebis gaTvaliswinebiT, ramdenad relevanturi iyo aseTi tipis pro­ eqtis ganxorcieleba. arsebobda iseTi mosazrebac, rom am etapze umjobesi iqneboda, Tu proeqti uzrunvelyofda Sesabamis samizne TemebSi qalebisa da mamakacebisTvis Tanabari SesaZleblobebis gaCenas. es Tvalsazrisi gamyarebuli iyo argumentiT, rom mxolod qalebis dasaqmeba iyo diskriminaciuli, meore mxriv ki, aseT midgomas SeeZlo xeli Seewyo samizne TemebSi ojaxuri Zaladobis zrdisTvis. ramdenadac saTemo ganviTarebis cenris erT­erT programul mizans Semosavlis mom­ tani saqmianobis xelSewyoba warmoadgens, gadavwyviteT, CavrTuliyaviT proeqtSi „biznesi startisTvis“, Tumca zemoT CamoTvlili mosazrebebis gaTvaliswinebiT, kerZod, interven­ ciis efeqtianobis misaRwevad, proeqtis pirdapir beneficiarebad davtoveT qalebi samizne Temebidan, magram proeqtis menejmentma sxvadasxva tipis informirebis strategiebis gamoy­ enebiT moaxerxa is, rom proeqtis farglebSi dafinansebulma qalbatonebma uzrunvelyves sakuTari ojaxis wevrebis (maT Soris, mamakacebis) maqsimaluri CarTuloba, rac Cveni azriT, kargi saSualebaa intergenderuli dialogis wasaxaliseblad da dabali TviTaqtualizaciiT gamowveuli ojaxuri Zaladobis faqtebis prevenciisTvis.

proeqtis amocanebi:

proeqti miznad isaxavs qalebis mewarmeobis xelis Sewyobasa da TviTdasaqmebas kaxeTis regionSi (ufro konkretulad, sofel nukriansa da nafareulSi, q. gurjaanSi). proeqtis miznebisa da Sedegebis miRweva daexmareba mcire da saSualo biznesis ganviTarebas da axali samuSao adgilebis Seqmnas regionSi.

proeqtis mizani:

kaxeTis regionSi 60 qalis gadamzadeba (kvalifikaciis amaRleba) sakuTari biznesis dawyebisa da marTvisaTvis.

sul cota 20 qalisTvis mcire grantis micema, sakuTari biznesis dasawyebad. 5 konsultantisTvis kvalifikaciis gazrda biznes konsultaciis sferoSi.

proeqti sapilotoa, radgan msgavsi tipis iniciativebi (mcire biznesis ganviTarebis wax­ alisebisaTvis) CDC-s aqamde ar ganuxorcielebia. igi grZeldeba 8 Tvis ganmavlobaSi.

proeqtis Semsruleblebi, donori da beneficiarebi

proeqti xorcieldeba poloneTis sagareo saqmeTa saministros mxardaWeriT. proeqts

hyavs ori implementatori: polonuri arasamTavrobo organizacia B4 da CDC. aqve unda aRin­ iSnos, rom proeqtSi aqtiurad arian CarTulni da proeqts partniorobas uweven Semdegi or­ ganizaciebi: „saTemo kavSiri nukriani“, „saTemo kavSiri nafareuli“ da `media centri kaxeTi“. sagulisxmoa is faqti, rom ara maTi aqtiuri CarTuloba proeqtSi, SeuZlebeli iqneboda pro­ eqtis miznebis saTanado doneze ganxorcieleba. amitomac, Semdgom etapze vgegmavT, movaxdi­ noT maTi inkorporireba, rac iTvaliswinebs proeqtis partniorobidan, proeqtis Semsrule­ blobamde tranzicias.

proeqtis saboloo beneficiari aris 60 dausaqmebeli qali, romlebsac Tavis mxriv sur­ vili aqvT daiwyon sakuTari biznesi. proeqtis arapirdapiri beneficiari aris adgilze pro­ eqtis ganmaxorcielebeli organizacia CDC, romelic proeqtSi monawileobiT miiRebs Ses­ abamis gamocdilebas da codnas mcire biznesis xelSemwyobi proeqtebis Sesaxeb.

proeqtis ZiriTadi aqtivobebi da treningebi

proeqtis erT­erTi aqtivoba gulisxmobs 60 adgilobrivi qalisTvis treningis Catarebas biznesis dasawyebad da samarTvad. aseve proeqtis farglebSi gaicema 20 mcire granti TviT­ dasaqmebisa da axali biznesebis xelSewyobisTvis. proeqtis aqtivobebi exmareba adgilobri­ vi qalebis profesiul aqtivizacias da axali samuSao adgilebis Seqmnas. SerCeulma qalba­ tonebma gaiares Tematuri treningi, romelic moicavda Semdeg sakiTxebs: ekonomikuri saqmi­ anobis wamowyebisa da warmoebis umTavresi samarTlebrivi aspeqtebi, eknomikuri saqmianobis organizaciul­samarTlebrivi formis SerCeva da misi daregistrireba, buRalteriisa da sagadasaxado samarTlis, marketingisa da menejmentis ZiriTadi sakiTxebi, biznes gegmis Sed­ gena da a.S. garda amisa, proeqtis monawileebs hqondaT SesaZlebloba, proeqtis mTeli cik­ lis ganmavlobaSi Sesabamisi eqspertebisgan mieRoT konsultaciebi konkretul sakiTxebze, exeboda es biznesis wamowyebasa Tu mis gaSlas.

nacvlad gaTvaliswinebuli 20­isa, dafinanseba miiRo 23­ma qalbatonma. sakonkursod Semotanili, Sesabamisad dafinansebuli biznesebi SesaZlebelia pirobiTad daiyos sam jgu­ fad: momsaxurebis sfero (servisi), turizmi da soflis meurneoba. es ganpirobebuli iyo, erTi mxriv, samizne Temebis garemo pirobebis gaTvaliswinebiT, meore mxriv ki – sagranto Tanxis SezRudulobidan gamomdinare. dafinansebuli biznesebidan, TvalsaCinoebisTvis aR­ saniSnavia: sakonditro biznesi, silamazis saloni, mefutkreoba, mesaqonleoba, sasaTbure meurneoba, saojaxo sastumro, satbore meurneoba da a.S. 2

am etapze sakmaod rTulia, isaubro proeqtis warmateba­warumateblobaze, radgan biznes­ gegmebi mxolod Tvenaxevaria, rac xorcieldeba. Tumca, SesaZlebelia gamoiyos is ZiriTadi tendenciebi da siZneleebi, romelic proeqtis ganvlili etapebis ganmavlobaSi dafiqsir­ da. am mxriv gansakuTrebiT aRsaniSnavia, proeqtis beneficiarebis zogadi momzadebis done. radgan grantis beneficiarebis umetesoba diasaxlisia da ZiriTadad ojaxuri saqmianobiT

aris dakavebuli, maT sakmaod gauWirdaT muSaoba treningebisa da konsultaciebis periodSi. xSir SemTxvevaSi, saxeze iyo ZiriTadi kompetenciebis nakleboba, ramac sakmaod gaarTula biznes gegmebis SemuSavebis procesi. samomavlod, msgavsi proeqtebis gagrZelebis SemTx­ vevaSi, mizanSewonili iqneba Tu, monawileebisTvis Caideba ZiriTadi kompetenciebis kursi, uSualod, Tematur treningamde. es mniSvnelovnad gazrdis Tematuri treningisa da Semdgo­ mi konsultaciebis efeqturobas. sagulisxmoa is faqtic, rom monawileebi maTi biznes ideebisTvis gankuTvnil sagranto resurss, Tavdapirvelad uyurebdnen, rogorc erTjerad daxmarebas, romelic erTi konkre­ tuli weliwadis ganmavlobaSi miscemda maT Semosavals. es midgoma, aisaxa zogierTi biznes gegmis Sinaarszec. CDC Semdgomi intervenciis SemTxvevaSi am kuTxiT mniSvnelovani iqneba Tu Tematuri treningebis dros yuradReba gamaxvildeba adgilobriv da saerTaSoriso warmate­ bul gamocdilebaze, rac, Tavis mxriv, moaxdens beneficiarebis stimulirebas da maT Zalisx­ mevas mimarTavs biznesis mdgradobisken.

mesame da SeiZleba ufro zogadi problema, romelic dadga proeqtis ganxorcielebis dros, exeboda saqarTveloSi am sferos eqspertizis sistematizacias. gasuli ori aTwleu­ lis ganmavlobaSi, sxvadasxva arasamTavrobo organizaciis mier xorcieldeboda proeqtebi start-up­ebis komponentiT. Tumca dRemde, saTanadod ar gaazrebula dagrovili gamocdileba. dRemde ar gaanalizebula, Tu aris aseTi tipis proeqtebi morgebuli saqarTveloSi arse­ bul socialur­ekonomikur garemos da dRemde daxarjuli resursebi ramdenadaa Sedegebis tolfasi. amitomac, aseTi tipis proeqtebis ganxorcieleba, zogadi analizis gareSe, hgavs Tvalaxveuli adamianis moZraobas sivrceSi. Sesabamisi Sedegebis misaRebad aucilebelia, mo­ mavalSi gakeTdes saerTaSoriso da adgilobrivi gamocdilebis analizi da SemuSavdes reko­ mendaciebi, romelic racionalursa da efeqturs gaxdis arasamTavrobo seqtoris CarTu­ lobas am mimarTulebiT. msgavs kvleviT saqmianobas CDC 2013­2014 wlebSi gegmavs partnior organizaciebTan erTad.

miuxedavad zemoT CamoTvlili problemebisa, SeiZleba iTqvas, rom proeqtma „biznesi startisTvis“, aTeulobiT qalbatons daaZlevina uimedobisa da ususurobis gancda, gan­ pirobebuli mravalwliani „ojaxuri izolaciiT“. rogorc proeqtis erT­erTma monawilem, Tamar mirianaSvilma aRniSna, sakuTari saqmis wamowyebiT man SeZlo daeTrguna mravalwliani gaucxoeba sazogadoebisgan da sakuTar SesaZleblobebSi darwmunebuliyo. swored misi so­ cialuri mxare xdis proeqts uaRresad mniSvnelovans. Tumca, rogorc zemoT aRiniSna, Sem­ dgomi saqmianobisas aucilebelia CamoTvlili problemebis gaTvaliswineba, raTa proeqtis socialuri mxare iyos ekonomikuri sargeblianobisa da mdgradi Semosavlianobis komponen­ tis tolfasi.

SeniSvnebi:

1. ojaxuri Zaladobis sagangaSo statistika kaxeTSi, 31 marti 2011

http://ick.ge/ka/articles/5352-2011-03-31-07-29-41.html

2. dawvrilebiTi informaciisTvis ix. TandarTuli cxrili.

პროექტი ,,ბიზნესი სტარტისთვის ’’ დაფინანსებული პროექტების სია

გვარი, სახელი

განხორციელების

თანხა

საქმიანობა

ადგილი

ლარი

     

,,დააგემოვნე კახეთი’’: სოფლის სახლი,

ლიანა ნიკოლაიშვილი

გურჯაანი

3000

ტრადიციული კახური სამზარეულო და ღვინის ასორტიმენტი/სადეგუსტაციო მარანი

თამარ მამულაშვილი

გურჯაანი

2980

ტრადიციული კახური ჩურჩხელის დამზადება და რეალიზაცია

თამარ მირიანაშვილი

ნუკრიანი

3000

შერეული ტიპის მაღაზია სოფელში

მარიამ ბეჟაშვილი

ნუკრიანი

2900

სარიტუალო დარბაზი სოფელში: სველი წერტილების მოწესრიგება

ნანა თანდაშვილი

ნუკრიანი

2500

მესაქონლეობა: ხბოების შეძენა, გაზრდა, რეალიზაცია

თამარ ყალაბეგაშვილი

ნუკრიანი

2975

ეთნოგრაფიული ეზო: ტრადიციული კახური წესით ღვინის,სხვადასხვა კახური ნუგბარის დამზადება და დეგუსტაცია

თამარ ნადიკაშვილი

ნუკრიანი

3000

მეღორეობა: მეხორცული ღორების მოშენება და რეალიზაცია

ელენე ბახტურიძე

ნუკრიანი

3000

მესაქონლეობა: ძროხების მოშენება, რძის პროდუქტების დამზადება და რეალიზაცია

ნეჟნა ლომიძე

ნუკრიანი

2620

ტრადიციული კახური შოთი პურის ცხობა და რეალიზაცია

ლელა ცერცვაძე

ნუკრიანი

2400

მეღორეობა: ბურვაკების შეძენა, გაზრდა და რეალიზაცია

ეკატერინე ფირაშვილი

ნუკრიანი

2500

სილამაზის სალონი: ქალბატონებისთვის თმის შეჭრა, ღებვა

ცირა ქუფარაშვილი

ნუკრიანი

3000

მესაქონლეობა: ძროხების მოშენება და რძის პროდუქტების წარმოება და რეალიზაცია

მზიანა ოტიაშვილი

ნუკრიანი

2600

მებოცვრეობა: ბოცვრების მოშენება და რეალიზაცია

მაყვალა ბახტურიძე

ნუკრიანი

1165

ტრადიციული კახური ჩურჩხელის დამზადება და რეალიზაცია

ნატალია ხომიზური

ნაფარეული

2785

სატბორე მეურნეობა: სხვადასხვა ჯიშის ლიფსიტების გამოყვანა, გაზრდა და რეალიზაცია

შორენა ახალკაციშვილი

ნაფარეული

1284

სოკოს მოყვანა და რეალიზაცია

თამარ კოსალაშვილი

ნაფარეული

2945

სატბორე მეურნეობა: ტბის სათაო ნაგებობის რეაბილიტაცია, ლიფსიტების შეძენა, გაზრდა და რეალიზაცია

მარიამ ბერიაშვილი

ნაფარეული

2900

სასათბურე მეურნეობა: ბოსტნეულის მოყვანა და რეალიზაცია

ენდი ქართლელიშვილი

ნაფარეული

2995

მეფუტკრეობა: თაფლის და თაფლის სხვადასხვა პროდუქტის წარმოება და რეალიზაცია

სოფიო ფოთოლაშვილი

ნაფარეული

3000

მესაქონლეობა: ძროხების მოშენება და რძის პროდუქტების წარმოება და რეალიზაცია

მარეხი მახარიაშვილი

ნაფარეული

2396

საკონდიტრო ნაწარმის დამზადება და რეალიზაცია

ნანა ბერიაშვილი

ნაფარეული

2970

საკონდიტრო საცხობი, სწრაფი კვება

თინათინ იოსებაშვილი

ნაფარეული

2730

მესაქონლეობა: ძროხების მოშენება და რძის პროდუქტების წარმოება და რეალიზაცია

finansuri angariSi 2011

balansi 2011

   

31 დეკემბერი

შენიშვნები

2011

 

ლარი

აქტივები

მიმდინარე აქტივები

ფულადი სახსრები და მათი ეკვივალენტები

6

30

902

მოთხოვნები დონორების მიმართ/გაწეული მომსახურებიდან

7

167

109

საგადასახადო აქტივი

8

1

612

სულ მიმდინარე აქტივები

199

199 623

623

ძირითადი საშუალებები, წმინდა

9

4

186

არამატერიალუ აქტივები, წმინდა

 

1

866

სულ გრძელვადიანი აქტივები

6

051

სულ აქტივები

205 674

205

205 674

674

 

კაპიტალი და ვალდებულებები

მიმდინარე ვალდებულებები

ვალდებულებები დონორების მიმართ/საქონლის მომსახურების

   

მიწოდებიდან გრძელვადიანი ვალდებულებები

დროებით შეზღუდული შემოსავალი

10

195

494

სულ ვალდებულებები

 
 

კაპიტალი

ძირითადი საშუალებების ფონდი

 

6

051

ხელმისაწვდომი ფონდები გრანტები

   

შეუზღუდავი ფონდები

 

4

129

სულ კაპიტალი

 

10

180

სულ კაპიტალი და ვალდებულებები

 
205 674

205

205 674

674

mogeba-zaralis angariSi 2011

 

შენიშვნები

31.12.2011
31.12.2011
31.12.2011

31.12.2011

შემოსავალი

მიღებული გრანტები

11

157

149

სულ შემოსავალი

157

149

 

ხარჯები

მიმდინარე ვალდებულებები

გრანტის განხორციელებასთან დაკავშირებული ხარჯი

   

საოპერაციო ხარჯი

   

ხელფასი და ხელფასთან გათანაბრებული ხარჯი

 

(91 772)

საერთო და ადმინისტრაციული ხარჯი

 

(27 879)

ცვეთა

 

(442)

არასაოპერაციო ხარჯი

 

23

229

საანგარიშგებო წლის განმავლობაში მიმდინარე საქმიანობიდან მიღებული წმინდა აქტივები

 

60

60 285

285

0

0

2011-2012 wlebSi ganxorcielebuli proeqtebi

პროექტი

პროექტი
აღწერა

აღწერა

დონორი

დონორი

ბიუჯეტი

შემოსავლის მომტანი

შემოსავლის მომტანი საქმიანობებისა და რეგიონული განვითარების ხელშეწყობა კულტურულ-საგანმანათლებლო პროგრამების მეშვეობით
შემოსავლის მომტანი საქმიანობებისა და რეგიონული განვითარების ხელშეწყობა კულტურულ-საგანმანათლებლო პროგრამების მეშვეობით

საქმიანობებისა და რეგიონული

განვითარების ხელშეწყობა

კულტურულ-საგანმანათლებლო

პროგრამების მეშვეობით

შემოსავლის მომტანი საქმიანობებისა და რეგიონული განვითარების ხელშეწყობა კულტურულ-საგანმანათლებლო პროგრამების მეშვეობით
შემოსავლის მომტანი საქმიანობებისა და რეგიონული განვითარების ხელშეწყობა კულტურულ-საგანმანათლებლო პროგრამების მეშვეობით
შემოსავლის მომტანი საქმიანობებისა და რეგიონული განვითარების ხელშეწყობა კულტურულ-საგანმანათლებლო პროგრამების მეშვეობით

პროექტის მიზანია, სამ სამიზნე

მუნიციპალიტეტში (სიღანაღი,

გურჯაანი, თელავი) ხელი

შეუწყოს ადგილობრივი

საზოგადოებრივი

ორგანიზაციების

შესაძლებლობების

BfdW

140 040 ევრო

ევრო

ხანგრძლივობა 24 თვე

განვითარებას, სოციალური

საწარმოების მხარდაჭერას

და საზოგადოებრივი

განვითარების პროცესებში მეტი

ჩართულობის ხელშეწყობას.

ახალგაზრდული საზაფხულო

კახეთის რეგიონში

OSGF

5959 აშშ

აშშ

ბანაკი

არაფორმალური

დოლარი

განათლების მეშვეობით,

ხანგრძლივობა 3 თვე

ახალგაზრდების სამოქალაქო

აქტიურობის წახალისება

და საზოგადოებრივი

განვითარების პროცესებში

ახალგაზრდების მეტი

ჩართულობის ხელშეწყობა. 10

დღიანი ბანაკის ორგანიზება

თუშეთში, როემლიც

ინტენსიურ სასწავლო

პროგრამას ითვალისწინებდა.

ბიზნესი სტარტისთვის

პროექტი ითვალისწინებდა

პოლონეთის

107368 ლარი

ლარი

ქ. გურჯაანში, სოფელ

საგარეო

ხანგრძლივობა 8 თვე

ნაფარეულსა და ნუკრიანში

საქმეთა

მცხოვრები ქალებისათვის

სამინისტრო

მცირე ბიზნესის დაწყების

/ პოლონური

მიზნით სასწავლო პროგრამის

დახმარების

განხორციელებას და კონკურსის

პოგრამა

შედეგად გრანტების გაცემას;

დაფინანსდა 23 მიკო ბიზნესი.

2011-2012 wlebSi ganxorcielebuli proeqtebi პროექტი აღწერა დონორი ბიუჯეტი შემოსავლის მომტანი საქმიანობებისა და რეგიონული განვითარების ხელშეწყობა კულტურულ-საგანმანათლებლო
2011-2012 wlebSi ganxorcielebuli proeqtebi პროექტი აღწერა დონორი ბიუჯეტი შემოსავლის მომტანი საქმიანობებისა და რეგიონული განვითარების ხელშეწყობა კულტურულ-საგანმანათლებლო
2011-2012 wlebSi ganxorcielebuli proeqtebi პროექტი აღწერა დონორი ბიუჯეტი შემოსავლის მომტანი საქმიანობებისა და რეგიონული განვითარების ხელშეწყობა კულტურულ-საგანმანათლებლო

2011-2012 wlebis gamocemebi

2011-2012 wlebis gamocemebi