You are on page 1of 27

Fotografia bez tajemnic

Bryan Peterson
CZ. 1

Czas naświetlania i ISO
Jak wspomniałem wcześniej, każda sytuacja zdjęciowa pozwala na dobranie nie mniej niż sześciu kombinacji przysłona/czas
naświetlania. W jaki sposób zdecydujesz, która z tych par jest najlepsza? Pomyśl, co chcesz osiągnąć. Zamrozić ruch? Będą
wtedy potrzebne krótkie czasy naświetlania: 1/250 s, 1/500 s i 1/1000 s. Czy chcesz ukazać ruch, podkreślając go poprzez
stosowanie panoramowania? Wykorzystaj czasy 1/60 s, 1/30 i 1/15 s. Bardzo długie czasy otwarcia migawki od 1/4 s do 30 s
ukazują ruch wodospadu, wiatru wiejącego na polu pszenicy lub ruch samochodów na ulicy nocą. Pamiętaj, że gdy chodzi o
podkreślenie ruchu, trzeba pomyśleć przede wszystkim o odpowiednim czasie naświetlania, który odda to, co chcemy pokazać.
Wtedy, i dopiero wtedy, można myśleć o ISO i w jaki sposób dokonać pomiaru światła. Dobrą wiadomością jest to, że ISO nie jest
tak restrykcyjne, jak można by przypuszczać, a światłomierz w dzisiejszych aparatach spisuje się fantastycznie, dając prawidłową
ekspozycję.
ZNACZENIE CZASU NAŚWIETLANIA
Mechanizm migawki wpuszcza światło na film lub sensor obrazowy na określony czas, zwany czasem naświetlania (lub czasem
otwarcia migawki). Wszystkie lustrzanki i większość cyfrowych kompaktów oferują pewien zakres wyboru czasów naświetlania.
Od tego parametru ekspozycji zależy sposób, w jaki oddany zostanie ruch na zdjęciu, dlatego jest tak ważnym elementem
ekspozycji. Krótkie czasy naświetlania zamrażają ruch, długie rejestrują ruch jako poruszenie. Czas otwarcia migawki ma także
znaczenie, gdy fotografujemy przy słabym oświetleniu bez statywu.
Skrajne wartości czasów naświetlania
Okazje do zdjęć wypełnionych ruchem są wszędzie. Do zamrożenia ruchu wykorzystuje się krótkie czasy i otrzymuje wyraziste,
ostre szczegóły lub długie czasy dla podkreślenia istnienia ruchu. Rzadko pojawiają się tu czasy naświetlania środka zakresu
między skrajnymi wartościami. Większość zdjęć związanych z ruchem (oraz słabym oświetleniem) zrobimy przy czasach 1/500 s
i 1/1000 s lub w zakresie od 1/4 s do 8 s.

Mając aparat na statywie, pierwsze zdjęcie wykonałem przy f/4 i 1/500 s, drugie przy f/22 i 1/15 s. To, jaką przysłonę i czas
naświetlania zastosujemy, zawsze zależy od fotografa, dlaczego więc nie pokusić się o najbardziej fascynującą wizualnie
kreatywną ekspozycję?

gdy chcemy stosować najdłuższe możliwe czasy naświetlania przy danym ISO. jeśli od f/4. jakie znam. podczas gdy długie zamieniają dzieciaka w ducha. wykonuj dalsze zdjęcia: z przysłoną f/8. [2] i odwrotnie.Oba zdjęcia: obiektyw Nikkor 80-400 mm. na przykład wodospad lub dziecko na huśtawce. powyżej: 1/500 s. Nastaw w aparacie tryb priorytetu przysłony i ISO 100 (lub 200. jaka kombinacja przysłony i czasu naświetlania dała najbardziej kreatywnie prawidłową fotograficzną ekspozycję. Zrób kolejne zdjęcie. by wiedzieć. Im dłuższy czas naświetlania. ponieważ czas stanie się zbyt długi do zamrożenia ruchu. W przypadku zdjęć wodospadów nie osiągniemy dobrze znanego efektu waty cukrowej.8. Jeśli zaczynałeś od f/2. do f/5. musimy wybierać najmniejsze z możliwych otworów przysłon. przymykasz do f/4. następnie f/11.6. f/22 ZALEŻNOŚĆ CZAS NAŚWIETLANIA/ PRZYSŁONA Oto jedna z najlepszych lekcji. jak krótkie czasy naświetlania "zamrażają" je w powietrzu. Przy każdorazowej zmianie przysłony o pełną wartość aparat kalkuluje i oferuje "nowy" czas naświetlania dla zachowania prawidłowej ekspozycji. następnie otwórz w pełni obiektyw (f/2. światło padające na obiekt i oczywiście zastosowanie największego możliwego otworu przysłony. f/3. Aby poznać ten koncept. tym prawdopodobieństwo poruszenia na zdjęciu będzie większe. jeśli jest to najmniejsza osiągalna wartość). jeśli chodzi o wartości ekstremalne parametrów ekspozycji: [1] najkrótsze czasy naświetlania przy jakimkolwiek ISO zawsze osiągniemy.5 lub f/4) i zrób zdjęcie. Teraz przymknij obiektyw o jedną pełną przysłonę. Przymykając obiektyw do coraz mniejszych otworów.8. nastawiony na 300 mm. Przy fotografowaniu dziecka na huśtawce zauważ. poniżej 1/15 s. f/4. W procesie zmniejszania za każdym razem otworu przysłony o połowę w wyniku kompensacji czas naświetlania będzie się wydłużał dwukrotnie. Zanotuj parametry ekspozycji. dopóki nie użyjemy przysłony f/16 lub f/22. stosując największe możliwe otwory obiektywu. Będzie to ekspozycja z najkrótszym czasem naświetlania w oparciu o wybrane ISO. f/16 i w końcu f/22. wybierz jakiś poruszający się obiekt. .

Dla porównania. . Rzeczywiście. każdy dom przynajmniej z zewnątrz wygląda tak samo! Ale . 800 i powyżej. A więc zwiększy się nie tylko głębia ostrości. 400 drwali zrobi to samo w 4 dni. nieprawdaż? Wcale nie! Fakt. kolor i kontrast. Korzystanie ze zbyt małych otworów przysłony (f/16 lub f/22 na przykład) przy wysokim ISO może dać kompozycję ze zbyt dużą głębią ostrości. Jeśli 100 ludzi w domu potrafi narobić trochę szumu. której z sześciu kombinacji przysłon i czasów naświetlania można użyć.po skończeniu budowy domu cała grupa 400 lub 100 drwali będzie permanentnie przemieszczała się wraz z nami. wyobraź sobie szum spowodowany przez 400 osób! Szum. jeśli zamierzasz zarejestrowaćw doskonałej ostrości falę morską rozbijającą się o skalisty brzeg lub uczestnika motokrosu przeskakującego nad ciężarówką.poprzez wybranie najmniejszego otworu przysłony (by wymusić najdłuższy czas naświetlania) i w połączeniu z niską czułością ISO (100 lub 200). które mają niezwykłą zdolność oddawania rzeczy jeszcze wyraziściej. to albo ich nie zauważymy. ale także wokół niego. obrazy "zbudowane" z ISO 100 są bez skazy i jeśli w pobliżu stoją jakiekolwiek brzydkie domy. Przy bliższym oglądzie obrazy "zbudowane" przy wysokim ISO ujawniają więcej niechcianych detali nie tylko na obiekcie głównym. którzy reagują na światło i w odpowiedzi budują dom za pomocą światła (innymi słowy rejestrują obraz). Pomyślmy o ISO jak o grupie drwali. w konsekwencji stosujemy mniejsze otwory obiektywu. by stworzyć prawidłową ekspozycję. nie znacza.Na zdjęciu prezentowanym powyżej chcemy podkreślić ruch wody (poprzez długi czas naświetlania) i uzyskać maksimum głębi ostrości . że są zakłóceniem miłego porządku. że 400 drwali (ISO 400) potrafi zbudować 16 domów 4 razy szybciej niż 100 drwali (ISO 100). Jeśli 100 drwalom zbudowanie 16 domów zajmie 16 dni. w terminologii fotograficznej nazywany także ziarnem. ale także i szum. zaczyna być problemem przy wysokich wartościach ISO. którzy są w zasięgu ręki. Grupa 100 drwali będzie dłużej budować 16 domów niż grupa 400 drwali. Ponadto. Te parametry złożą się na efekt widoczny na zdjęciu. kiedy zatrudniamy 800 drwali (ISO 800). A jak to się ma w stosunku do fotografii? No cóż. albo stwierdzimy. będziesz potrzebować wszystkich "drwali". MIT ISO Wybrana czułość ISO określi. takich jak 640. że jakość będzie lepsza. Ziarno wpływa na ogólną ostrość.i tu dochodzimy do punktu krytycznego .

To samo ujęcie sfotografowane przy ISO 200. w tej dziedzinie także przewiduje stosowanie ISO 100 lub 200. Jednak.6 ograniczy uwagę widzów jedynie do syna. I jeszcze jedna myśl: ten przewodnik plenerowy nie jest poświęcony wyłącznie fotografii ruchu. co fotografowanie w słabym świetle. Według mnie nawet najszybsze akcje można zarejestrować przy użyciu czasów naświetlania będących w zasięgu nawet przy ISO 100. w słabym oświetleniu lub we wnętrzu i nie możesz lub nie chcesz korzystać ze statywu.We wszystkich prezentowanych wyżej zdjęciach mojej córki zastosowałem ten sam zatrzymujący ruch czas naświetlania 1/250 s. ponieważ niewielka głębia ostrości przy f/5. jeśli fotografujesz w nocy. by zamrozić ruch w doskonałej ostrości. . że statywowi mówimy "do widzenia"! Pamiętajmy więc o jednym: na zdjęciu przedstawiającym twojego syna w piłkarskiej akcji. Uda się jedynie sfotografować z ręki bardziej statyczne obrazy tych samych słabo oświetlonych scen. że bez pomocy statywu nie będziesz w stanie zarejestrować tak charakterystycznych nocą kompozycji wypełnionych ruchem. przysłonie f/16 i 1/1000 s. syn konkuruje o uwagę ze sprzedawcą hot dogów z 15. Skuszeni obietnicą małego ziarna na wysokich czułościach ISO. opisuje również fotografię nocną i przy słabym oświetleniu. ale różne ISO i przysłonę dla zachowania prawidłowej ekspozycji. Zauważ jednak. jednak stracisz mnóstwo kreatywnych ekspozycji.6 i 1/1000 s nie pokaże już sprzedawcy. Wraz ze wzrostem ISO wzrasta szum i głębia ostrości. Podstawowym celem ISO 800 i wyższych jest nie tyle zamrażanie ruchu. z pewnością warto wtedy wykorzystać ISO 800 lub 1600. 800 lub 1600). jest mitem! Producenci aparatów fotograficznych robią wielkie postępy w redukcji szumów przy wysokich ISO (800 do 2400). Użycie wyższego ISO zmniejszy też możliwość zastosowania dłuższych czasów naświetlania. rzędu trybuny dla widzów. Konieczność stosowania wysokich wartości ISO (400. zrobionym przy ISO 1000. łatwo możemy ulec złudzeniu. przysłonie f/5. które także mogą być piękne.

Jestem przekonany. a nie prawidłowych. takich jak ISO 800. w których będę chciał wyizolować pojedynczy oświetlony z przodu kwiat na tle tysięcy innych kwiatów na łące? Nie! Tak wysokie ISO nie pozwoli mi na to. Drobne ziarno przy wyższym ISO Niedawno Nikon z fanfarami wypuścił nowy model D3. znajdującym się w pobliżu dzielnicy Little India. łatwo dostrzec powiększone ziarno towarzyszące wyższej wartości ISO. ale na razie większość z nas musi akceptować szum tworzący się przy czułościach. W tym czasie chodzi mi o fotografowanie ekspozycji kreatywnych. wczesnym rankiem. ale co to oznacza dla kreatywnej ekspozycji? Kiedy skorzystam z ISO 6400 czy nawet 800? Lubię fotografować w dostępnym świetle. f/8. Kalkulacje te oparte są na warunkach słonecznego dnia przy świetle przednim lub bocznym. I chociaż lokalny koloryt oraz kompozycja tego zdjęcia są silne. Oznacza to poszukiwanie sposobów na wyrażenie kompozycji "opowiadających" i jednotematycznych. która jednocześnie zapewnia nieskazitelną jakość. a to oznacza. że około 100% zdjęć wykonuję w plenerze o świcie. późnym popołudniem i o zmierzchu. nastawiony na 24 mm. 1/60 s Z powodu słabego oświetlenia w tym singapurskim sklepie. jak ISO 100. . 200 I 400 Poniższa tablica pokazuje możliwość zamrożenia ruchu większości tematów przy tak niskiej czułości. ja jednak tego nie zrobiłem. jak również zatrzymujących ruch. musiałem skorzystać z ISO 800. Na pewno posiadanie aparatu z niskoszumowymi wysokimi czułościami ISO jest bardzo pociągające. ZAMRAŻANIE RUCHU PRZY ISO 100.6 i ISO 1600 czas naświetlania będzie wynosił 1/12800 s! W moim aparacie nie ma takiego czasu. Jedną z nowych cech aparatu była czułość ISO 25 000+ oraz zdolność rejestrowania obrazów bez szumu przy ISO 6400 (prawie bez ziarna!). a w twoim? Przy ISO 800 czas naświetlania będzie wynosił 1/6400 s. że ziarniste zdjęcia przy ISO 800 lub wyższym wkrótce będą tylko wspomnieniem. Przy f/5. przy ISO 400 1/3200 s. Na forach internetowych huczało od głosów większości użytkowników przesiadających się na nowego "konia" firmy Nikon. Czy ISO 1600 przyda mi się w kompozycjach jednotematycznych.Obiektyw 17-35 mm.

Co w przypadku wodospadu grzmiącego od spadającej z wysokości 18 m wody w lesie? Nawet gdy przymkniemy obiektyw do f/22 w celu wymuszenia możliwie najdłuższego czasu naświetlania (choćby w bardzo pochmurny dzień). okaże się. na długo przed pojawieniem się fotografii cyfrowej fotografowie sportu świetnie radzili sobie przy czułościach ISO 200 i 400.istotnie . zauważyłem dwóch młodych mężczyzn wchodzących do środka. a to w momencie. skoro wszystko można zrobić w trakcie fotografowania?! KOLOR Jakiś czas temu we Francji. jednak ilu takich zdjęć z wykorzystaniem piorunująco krótkich czasów otwarcia migawki naprawdę potrzebuję? Sport? Za nic w świecie nie użyłbym tych wysokich czułości ISO do fotografowania sportu na zewnątrz. że wielu fotografów nie dostrzega go w ogóle! Gdyby ludzie naprawdę widzieli kolor. Zajęli miejsce w odległości. Nie potrzebuję krótszych czasów naświetlania od tych. siedząc w kawiarni. że osiągniemy maksymalnie 1/15 s. (Jeśli jednak wydarzenie sportowe dzieje się wewnątrz. Moją uwagę zwróciła wypchana torba fotograficzna i dwa Nikony F100 wiszące u szyi jednego z nich. A co z zamrażaniem ruchu? Czy nie są to właśnie odpowiednie czasy naświetlania przy wyższych wartościach ISO? Może. Słyszałem niezliczone historie o ludziach często zmieniających ISO i potem zapominających ponownie nastawić odpowiednią jego wartość przy kolejnych zdjęciach. pokazywałbym ostro nie tylko płotkarza w grupie biegaczy. gdy piszę te słowa. da się je potem naprawić w Photoshopie. nawet z obiektywem przymkniętym do f/22. ale dlaczego nie miałbym sfotografować tej sceny przy ISO 200?). że . by zarejestrować wodospad w postaci waty cukrowej. oznaczałoby stosowanie Nikona D3 i D700). Na koniec warto podkreślić.kolor jest oczywisty. ani czasu. barwnej bądź czarno-białej. by rozważać. . ale dlaczego mielibyśmy poświęcać na operację przy komputerze dodatkowych 15-30 minut. z której mogłem słyszeć ich rozmowę. To jednak doskonała okazja. Przez następnych trzydzieści minut ich rozmowa koncentrowała się na fotografii i ze wszystkiego. W ten sposób można stracić wiele obrazów. że najlepiej w tym przypadku korzystać z ISO 200. byliby zbyt zajęci potrzebą fotografowania go. by odnieść się do faktu. co powiedzieli. Przy ISO 200 tę samą scenę mogę sfotografować przy przysłonie f/22 z czasem 8 s (obejrzyj to zdjęcie na stronie 35). czyż nie? A co w przypadku fotografowania z Wyspy Skarbów Bay Bridge w San Francisco? Dla ISO 1600 najdłuższym możliwym do wykorzystania czasem naświetlania. co jest sztuką w fotografii. Wyższe czułości ISO powodują powstanie nowego problemu z krótszymi czasami naświetlania: dla zachowania prawidłowej ekspozycji trzeba używać mniejszych otworów przysłony.Wygląda na to. ale z powodu ISO 1600 i przysłony f/16 oraz czasu 1/1600 s. Tak oczywisty. potrzebuję do tego przynajmniej 1/4 s (owszem. izolujących pojedynczy temat. jest 1 sekunda! A przecież do zarejestrowania wstęg tylnych świateł samochodów przejeżdżających po moście przez zatokę i wjeżdżających do miasta wymagany jest czas naświetlania trwający przynajmniej 4 s. Nie ma tu ani miejsca. wtedy jestem całkowicie za wysokimi ISO od 1600 do 6400. to z kolei prowadzi do innego typu problemu. dających dodatkową głębię ostrości. brzmi dobrze. mógłbym wykorzystać jeszcze 3-stopnio-wy neutralny filtr szary. że cyfrowa fotografia czyni niezwykle łatwą zmianę ISO od zdjęcia do zdjęcia. szczególnie wyróżnił się komentarz wygłoszony przez mężczyznę ze sprzętem: "Kolor jest tak oczywisty. Oczywiście. które mam w aparacie. zarejestrowałbym także rozpraszające tło złożone z kibiców. To z pewnością zbyt krótko. Gdzie niby jest w nim zaskoczenie? Prawdziwa sztuka tworzenia obrazów to fotografia czarno-biała". To mogłoby oznaczać katastrofę w moich zdjęciach ruchu. ale czy mówimy o czasach tak krótkich jak błyskawica? No cóż. choćby dla samej barwy.

jeśli nie na tomy encyklopedii. najbardziej dominujący kolor w przyrodzie. Dla przykładu. Kolory podstawowe zawdzięczają swoją nazwę temu. bardziej nawet niż niebieski czy zielony. O kolorze mówi się często w kontekście temperatury . Choć temat koloru zasługuje na osobną książkę. ale trzeba też dostrzegać jego różnorodne odcienie i tony. Aby widzieć kolor i efektywnie fotografować w kolorze. podobnie jak niebieski. para kolorów leżąca na kole naprzeciwko siebie jest nazywana kolorami dopełniającymi. Relacje są bardzo złożone. Kolory sąsiadujące ze sobą na kole barw nazywane są kolorami analogicznymi. żółcie i kolory pomarańczowe (związane ze słońcem) często opisuje się jako ciepłe. znak czerwony wydawałby się być bliżej niż pozostałe. zielonym. Zielony. który zbliża.czerwienie. czerwonego z żółtym . w wąskich uliczkach. a odmiany niebieskiego. Należy także być świadomym wizualnego znaczenia koloru i wynikającego z tego oddziaływania na linię i kształt. które oddalają najbardziej. Poznanie koła barw umożliwia lepsze poczucie kolorów i poznanie ich wzajemnego oddziaływania. a każdy kolor pochodny umieszczony jest gdzieś między dwoma kolorami podstawowymi. Fioletowy (lub purpurowy) też jest kolorem oddalającym. Gdzie zatem szukać koloru? Wielu entuzjastów fotografii plenerowej podąży w góry. . podczas gdy bardzo popularne mają ich 12. że nie można ich uzyskać przez zmieszanie innych barw. a nawet na złomowiskach samochodów.pomarańczowy. Koła barw mogą różnić się liczbą kolorów składowych. zielony i fioletowy). pomarańczowym. Ponadto każdy kolor podstawowy znajduje się naprzeciwko koloru pochodnego. Ze wszystkich kolorów. który wydaje się być bliżej nas niż większość pozostałych barw. co oznacza. plaże czy ukwiecone łąki. Zmieszanie jakichkolwiek dwóch kolorów podstawowych daje w efekcie kolor pochodny: zmieszanie czerwonego z niebieskim daje kolor fioletowy. które możemy zestawić z czerwonym. niektóre pokazują 6 kolorów. niebieski stanowi dzięki temu. Żółty. Niezależnie od miejsca. na pustynie. dopełniają się i intensyfikują swoją barwę. a niebieskiego z żółtym . gdy umieścimy je obok siebie. że gdybyśmy umieścili w równej odległości od nas znaki w kolorach: czerwonym. pokazującym wzajemne relacje między poszczególnymi barwami. oddala. Kolor ma bardzo wiele przesłań i znaczeń. ograniczę rozważania do kolorów podstawowych (czerwony. niebieski i żółty) i pochodnych (pomarańczowy. niebieskim i fioletowym. jest kolorem. że niebieski należy do kolorów. fioletu i zieleni (związane z wodą i cieniem) nazywa się kolorami zimnymi. żółtym. podobnie jak czerwony. z których jest uzyskiwany. inni zaczną poszukiwania na ulicach miast.zielony. a także pomarańczowy. Czerwień jest kolorem. podobnie jak koło prezentowane powyżej. trzeba się dużo nauczyć.Koło barw jest gotowym zestawem dwunastu kolorów subtraktywnych.

którzy skorzystali z tej rady. Z nich . kiedy ujrzałem wzór utworzony z misek truskawek na tle zielonego stołu. Łączenie subtraktywnych barw podstawowych w równych ilościach daje wrażenie czerni. Często sugeruję uczniom. żeby niezależnie od miejsca poszukiwań koloru. kolor jest oczywisty i jest wszędzie. tryb priorytetu przysłony Koloru zielonego nie trzeba szukać daleko. Czerwony i zielony są kolorami dopełniającymi (znajdują się naprzeciwko siebie na kole barw). Otrzymujemy z nich subtraktywne barwy pochodne . Uczucia większości najlepiej chyba oddaje komentarz pewnej kursantki po kilkudniowym fotografowaniu koloru za pomocą obiektywu makro: "Czuję się jak Łazarz. Dlatego. zaczęli robić to za pomocą teleobiektywu makro. System barw subtraktywnych otrzymujemy ze światła odbitego. W ten sposób tworzy się kolory w wyniku odejmowania części promieniowania widzialnego odbitego od powierzchni pokrytych barwnikami. zielony i niebieski. zwany barwami addytywnymi. Procesy malowania kolorami. Leica D-Lux 3. nie zaś w pierwszym rzędzie krajobraz. DWA ZESTAWY KOLORÓW/BARW PODSTAWOWYCH Barwy podstawowe.postaw sobie za cel fotografowanie kompozycji. Zawężenie poszukiwań koloru do dużo mniejszego świata "makro" w rzeczywistości rodzi dużo większe prawdopodobieństwo odniesienia sukcesu.fioletową. choć każdy teleobiektyw makro będzie odpowiedni (lub średni teleobiektyw z funkcją makro czy teleobiektyw z zastosowaniem pierścieni pośrednich). odkrywa przy okazji. używając tabliczki z ceną jako wizualnego elementu łamiącego wzór. kwiat. Za to rzadko go widać w świecie wytworzonym przez człowieka. który nas otacza. Droga prowadząca do kreatywnej fotografii wiedzie poprzez głębsze uświadomienie sobie koloru. niebieska i żółta . Jestem wielkim fanem obiektywu Micro-Nikkor 70-180 mm. korzystając także z innych obiektywów: długich teleobiektywów i zoomów oferujących szeroki kąt. Jest także drugi zestaw barw podstawowych. f/8.czerwona. ISO 100. portret czy budynek. którymi są kolory czerwony. które przede wszystkim będą pokazywały kolor. Jest najbardziej dominującą barwą wiosną i latem w krajobrazie przyrodniczym i wiejskim. Tak. fotografii kolorowej i druku kolorowego wykorzystują barwy subtraktywne. Wielu moich słuchaczy. 1/125 s. o których mówiłem wcześniej . Odkrycie koloru przebudziło mnie!". pomarańczową i zieloną. szybko skadrowałem tę kompozycję. Zieleń stołu również ładnie podkreśla kolor liści truskawek. że wzmacniają się nawzajem. co oznacza. że widzą kolor.są znane jako subtraktywne barwy podstawowe.

Podstawowe barwy addytywne. jak i otaczające wzory. Czasami. który przełamał zarówno kolor niebieski. neutralnych kolorystycznie strojach. dają wrażenie barwy białej. Barwy addytywne powstają przy wykorzystaniu światła emitowanego. Będąc w terenie. zanim odbije się ono od obiektu. pracując z kolorem. tryb priorytetu przysłony Często mówię i . aparaty cyfrowe i kamery wideo oraz skanery płaskie i bębnowe wykorzystują system barw addytywnych. liści. wodospadów.skup energię i wyobraźnię na czerwonym. połączone w równych ilościach.będę mówił: "Przede wszystkim chodzi o to.dopóki będę miał chętnych do uczestniczenia w moich kursach fotografii . magentę (fioletoworóżową) i żółtą. Żółty kolor równoważy główną kucającą osobę w niebieskim ubraniu. Nikon D2X. wychodząc od ciemności. Ekrany telewizorów. ogrodów lub mostów . W tekście prezentowanym w tej książce mówię o barwach subtraktywnych. 1/60 s. trzeba się upewnić. monitory komputerów. Dwie stojące postacie w jasnych. ptaków. . kwiatów. łodzi. kolory te tworzone są w wyniku dodawania do siebie barwy czerwonej. mając do czynienia z kolorami podstawowymi. niebieskim. obiektyw 12-24 mm. rozgwiazd. gdzie na ogół ma się mniej kontroli nad tematem do zdjęć. co dzieje się z kolorami dookoła. żółtym. pomarańczowym. pojawienie się tego żółtego jest plastycznym przełamaniem wzorów złożonych z niebieskiego koloru osób w tle i koszy z rybami na planie przednim. można osiągnąć więcej mniejszym nakładem. zielonym lub fioletowym.cyjan (zielonobłękitną). Najpierw kolor. Artyści używali ich przez wieki i o nich właśnie powinniśmy pamiętać. treść później! Scena ta zwróciła moją uwagę dzięki kolorowi żółtemu. nastawiony na 12 mm.uzyskuje się addytywne barwy pochodne . drzew. Nie szukaj skał. f/16. ładnie obejmują grę kolorów i nawiązują w tonacji do ryb. by obraz pokazywał kolor!". zielonej i niebieskiej. hydrantów przeciwpożarowych.

nastawiony na 100 mm. nastawiony na 50 mm. Pomarańczowy i niebieski są kolorami dopełniającymi. znajdującymi się naprzeciw siebie na kole barw. f/8 . tak więc intensyfikują się nawzajem. czego przykładem może być niebieski na prezentowanym powyżej zdjęciu (niebieski jest kolorem dopełniającym pomarańczowego). ale oba mają równą siłę. Zestawienia kolorów analogicznych bywają czasami monotonne. Obiektyw 35-70 mm. dlatego warto szukać w kompozycjach dodatku kolorów dopełniających. w każdej parze kolorów dopełniających jeden kolor jest zimny. f/5. ale także relacje kolorystyczne.Obiektyw 70-200 mm. o których pomyślałem przed zrobieniem zdjęcia. Ta sama metoda została zastosowana na zdjęciu basenu ze strony 151: analogiczne kolory niebieski i zielony z czerwonym (dopełniający kolor zielonego). Ponadto pomarańczowy i czerwony są kolorami analogicznymi. sąsiadującymi na kole barw.6. 1/500 s. a drugi ciepły. 1/400 s Plastyczną siłę tego obrazu tworzy nie tylko jego kompozycja.

w momencie gdy pojawia się szczęście.tym samym na jednym zdjęciu miałem trzy podstawowe kolory . ale zanim dotarłem do jej końca. Obiektyw 80-200 mm. trzymając aparat w rękach. 1/250 s  Przez lata fotografowania i opracowywania zdjęć nauczyłem się jednego: im bardziej jestem przygotowany. na scenie pojawił się mały kubański chłopak.dosłownie! Kontrast między żółtą piłką (kolor przybliżający) i niebieską wodą (kolor oddalający) wzmacnia odczucie głębi obrazu. Stałem na szczycie ponadtrzymetrowej drabiny. a to poniżej jest jednym z moich ulubionych. Kilka lat temu na Kubie włóczyłem się zaułkami. Udało mi się zrobić trochę dobrych ujęć. . To. że chłopak miał na sobie czerwoną koszulkę . żółtego i czerwonego stworzyło kompozycję pełną koloru i kontrastu. Na wprost mnie mała uliczka kończyła się skrętem w lewo lub w prawo. f/8. ISO 50. Boczne światło wczesnego poranka w połączeniu z żywymi tonami niebieskiego. tym większą mam szansę na uzyskanie naprawdę dobrego zdjęcia. Szybko przyklęknąłem na jedno kolano.Kolory mogą wzbudzić sensację . mogłem więc fotografować basen z góry. które wydawały się radosne mimo trudności doświadczanych przez większość Kubańczyków.było czystym przypadkiem. przycisnąłem aparat do klatki piersiowej i strzeliłem trzy ujęcia. zachwycony mnogością kolorów. Przez następnych trzydzieści minut mój model 108 razy skoczył do wody.

Światło wczesnego poranka lub późnego popołudnia może wzmocnić albo zniszczyć kolor na zdjęciu. Promienie wschodzącego słońca nie zarejestrują pola słoneczników w postaci prawdziwie żółtego koloru. . nastawiony na 50 mm. cel można osiągnąć dopiero kilka godzin po wschodzie. Poświata ta wzbogaciła odcienie fioletu w scenie znajdującej się naprzeciwko plaży: klasyczny chrysler i hotel Colony przybrały nawet bardziej nasycony i elegancki wygląd wskutek kojarzenia odcieni fioletu z królewską władzą. ponieważ to światło ma nadmiar barwy pomarańczowej.Obiektyw Nikkor 35-70 mm. f/11. 1/8 s Tuż przed świtem niebo w Miami Beach miało kolor fioletoworóżowy. trzeba więc bardzo uważać na barwę światła.

dzięki czemu podkreślają porządek wizualny. może to być osiemdziesiąt zdjęć z ludźmi na każdym z nich). Na kartce papieru nakreśl sześć rubryk. które nie przedstawiają ludzi. Teleobiektywy mają wąski kąt widzenia. Podobnie rzecz ma się z docenianiem obrazów monochromatycznych. Ćwiczenie podstawowych zasad sztuki kompozycji uwolni twoją psychikę. Są to twoje "słabe strony". pasują do tematu jak ulał. bo każdy z nas faworyzuje określone elementy kompozycji. Spróbuj zatem zmierzyć się w praktyce z tymi słabymi stronami. . Zarówno zawartość zdjęć. co tym bardziej eliminuje otaczający bałagan i pozwala skoncentrować się na specyficznych elementach wizualnych. korekcja +1 Docenianie koloru i jego emocjonalnych przesłań jest w oczywisty sposób znaczącym krokiem w kierunku osiągnięcia fotograficznej dojrzałości. (Jeśli nie jesteś w stanie znaleźć osiemdziesięciu fotografii bez ludzi. To zrozumiałe. Są to obrazy składające się z odcieni jednego koloru lub obrazy pozbawione wszelkich kolorów i składające się z czerni. trzeba zaplanować fotografowanie w pochmurne dni lub gdy pada śnieg i wybrać obiekty o prostym. Jest ogromnie prawdopodobne. a nie próbą naśladowania czyjegoś stylu.na przykład dwa puste białe fotele bujane na szarej werandzie na tle białego budynku.przy założeniu oczywiście. bieli oraz odcieni szarości. Zima jest najlepszym okresem na znalezienie monochromatycznych obrazów drugiego typu. Ćwiczenie: OPANOWYWANIE PODSTAWOWYCH ZASAD KOMPOZYCJI Zgromadź jakieś osiemdziesiąt zdjęć. 1/30 s. Uwaznie przypatruj się każdemu i w kolumnach zaznaczaj dominujące elementy kompozycji. choć zdarzyło mi się fotografować je także w lecie . forma. że jedna lub być może dwie kolumny będą miały więcej zaznaczeń niż pozostałe. W nagłówku każde kolumny umieść po jednym z następujących tytułów: linia. faktura. na które natknąłem się po kilkugodzinnych opadach śniegu w zachodniej Fryzji w Holandii. najlepiej takich. ponieważ te zasady pozwolą nakreślić właściwy kurs i rozwinąć żagle na oceanie pomysłów. wzór i kolor. Teraz zacznij przeglądać krytycznym okiem zdjęcia. kształt. że potrzeba robienia zdjęć wypływa z wnętrza i jest reakcją na otaczający świat. Aby zarejestrować monochromatyczne obrazy zimowych scen ze śniegiem. Weź ze sobą jedynie teleobiektyw stałoogniskowy lub typu zoom Teleobiektywy spłaszczają perspektywę i zmniejszając wrażenie głębi. jak i ich porządek ujawniają naszą psychikę . jedno po drugim. które chcemy podkreślić. które kolumny zawierają najmniej zaznaczeń.Obiektyw 17-35 mm. Zwróć uwagę. ciemnym kształcie. Te trzy wiatraki. f/16.

spodni i schodów. Pierwsze zdjęcie w dużym stopniu wykorzystuje linię schodów i nóg osoby. Bardzo delikatnie włączają się również faktura. Obiektyw 17-55 mm. f/22. 1/100 s . fakturze. a także kolor butów. ISO 200. kształcie. Plastyczny obraz to taki. nastawiony na 55 mm. Łatwo stwierdzić.Obiektyw 12-24 mm. wzór białych listew i forma cieni rzucanych przez te listwy. faktura włosów i swetra. że te dwa zdjęcia są bardzo plastycznymi kompozycjami. ISO 200. pozostające w kontraście do zarysu postaci mojego ojca w czerwonym swetrze na tle listew daszku jego tarasu. forma i wzór. wzorze i kolorze. Podstawowymi elementami drugiego zdjęcia są kształt. który jest wyrazisty. W drugiej kolejności dochodzą następne elementy: warstwa koloru nieba. kolor i linia. 1/15 s. kolorowy i w 100% opiera się na zasadniczych elementach kompozycji: linii. formie. f/11.

że jeśli pewnego dnia będą chcieli zarabiać na zdjęciach. Jeśli włączymy go do rozległego krajobrazu. Obiektyw Nikkor 300 mm Kształt naśladujący literę H i ludzkie postacie tworzą dynamiczną kompozycję ukazującą wielkość i skalę. 2 SKALA Ludzki kształt jest prawdopodobnie najbardziej rozpoznawalny na całym świecie.bardziej się wyróżnia. Zdjęcia krajobrazowe z ludźmi najczęściej mają większą wartość rynkową niż kompozycje bez ludzi. a co za tym idzie . tym bardziej niezwykły się wydaje. po sfotografowaniu tego krajobrazu powinni zrobić jeszcze jedną ekspozycję zawierającą ludzką postać. choć jest drobiazgiem w kadrze? Odpowiedź leży w podstawowym prawie widzenia: im obiekt jest mniejszy w stosunku do jego otoczenia. W jaki sposób tak mały obiekt może skupić czyjąś uwagę. czy też zurbanizowany lub przemysłowy. nada oczywiste poczucie możliwości i skali. . Zjawisko to występuje niezależnie od tego. czy krajobraz jest typowo przyrodniczy. Podczas warsztatów krajobrazu często mówię moim uczniom.CZ.

. który mówi fotografowi. W nawiązaniu do elementów zdjęcia. elementy kompozycji. (Nawet funkcja Kadrowanie w Photoshopie. że: "To duży statek". kompozycja stanowi ważną część projektowania świetnego obrazu. w kompozycji fotograficznej kilka składników decyduje razem o finalnym sukcesie. Każde doskonałe zdjęcie zawdzięcza dużą część swojego sukcesu sposobowi jego kompozycji. o których mówiliśmy. więc reszta tego rozdziału powie o jej różnych istotnych aspektach. oddziałuje na emocje oglądających. nie zaś prawdziwą sztuką komponowania obrazów). nikt nie zaprzeczy. Dwa ostatnie elementy dominują w każdej dobrej kompozycji. KOMPOZYCJA Może przyjść taki dzień. Umiejętność ta leży w rękach fotografa i żadna technologia go nie zastąpi. Zdjęcia prezentowane do tego momentu wykorzystywały niektóre. W sztuce fotografowania istnieje jedna stała: potrzeba tworzenia efektownych i wyrazistych kompozycji. jaki jest najlepszy punkt widzenia lub najlepsze światło. Właśnie ona pozwala widzowi ocenić skalę w danej kompozycji.Obiektyw 80– Patrząc na powyższe zdjęcie. w którym ustawienie kreatywnej prawidłowej ekspozycji będzie dokonywać się samo w aparacie. jeśli nie wszystkie. napięcie i równowaga. format. ale nie wyobrażam sobie aparatu. Jak w przypadku dobrego opowiadania. Napięcie. Co to właściwie jest kompozycja? Kompozycja fotograficzna jest w części oparta na porządku i strukturze. będące interakcją między elementami obrazu. o których teraz będzie mowa w szczegółach: wypełnianie kadru. piosenki czy nawet sałatki ziemniaczanej.w jaki sposób elementy obrazu zostały ułożone. Równowaga organizuje te wizualne elementy i nie zmusza widza do główkowania na temat intencji fotografii lub jej znaczenia. Nic bowiem tak szybko nie przyciąga uwagi do skali i otoczenia krajobrazu jak ludzka postać. czyli tak naprawdę . która jest tylko pewnego rodzaju protezą.

lecz plastycznym obrazie. 1/125 s Ta wiejska aleja wysadzana drzewami. .najbardziej zbliżający kolor. ISO 100.Obiektyw Nikkor 300 mm. Elementy kompozycji i reguła trójpodziału (zobacz na stronie 224) dobrze funkcjonują w tym prostym.kamienia" w postaci rowerzysty ubranego na czerwono . f/16. przypominająca trochę procę i mały kamień. jest skomponowana z dwóch równoległych linii zbiegających się w perspektywie i &#8222.

by wybrał jeden z dwóch znajomych tematów: człowieka lub kwiat. umożliwia koncentrację na prowadzeniu samochodu lub na rozmowie z przyjacielem na zatłoczonym deptaku. jak łatwo wywołać u widza wstrząs. . która z kolei dominuje w dwóch trzecich kadru (boczne oświetlenie świetnie oddaje nastrój zdjęcia). czytaniu książki w przepełnionej restauracji. jakbyśmy oczekiwali. i tak dalej. WYPEŁNIANIE KADRU Uzyskiwanie odpowiedniej równowagi między elementami zdjęcia wydaje się łatwe. że fotografowie ciągle nie potrafią utrzymać rzeczy w odpowiedniej proporcji.Obiektyw Nikkor 35-70 mm. że wszystko wygląda dobrze. kiedy patrzymy przez wizjer. każdemu uczniowi proponuję. z poziomu jego oczu i będąc tak blisko. Jest to także obraz głębi. iż jego tylne nogi zlewają się z gałęziami pobliskiego drzewa lub że nie wypełnia tak bardzo kadru. skłaniając nas do przekonania. że się nie zauważy. że to zdjęcie zbliża się do ideału. podczas gdy w rzeczywistości mamy bardzo nieuporządkowaną kompozycję krajobrazu. Ma osobliwą zdolność do powiększania obrazu. którego mamy w wizjerze. 1/30 s Wyobraźmy sobie siatkę trójpodziału. poniżej i po obu stronach tematu zdjęcia. Zbliżanie się do tematu zdjęcia oznacza tworzenie intymnych relacji. nastawiony na 35 mm. i umieszczeniu chłopca w lewej trzeciej części tła. ISO 100. świadomie eliminując bałagan powyżej. że w kadrze nie mieści się część głowy. Można czytać gazetę w zatłoczonym autobusie i absolutnie nie słyszeć żywej dyskusji prowadzonej przez dwóch facetów siedzących za nami. a jednak na ogół przeważa kompozycja nieudolna. f/5 6. a intymność wywołuje wstrząs! Fotografując syna mojego sąsiada. otrzymuję wyrazisty obraz chłopca. ale przecież kreatywna fotografia niewiele ma wspólnego z powszechnymi praktykami. Szybkie spojrzenie przez wizjer przekonuje nas. Mózg czyni to stale. Każdego dnia nasz wzrok i słuch są bombardowane tysiącami obrazów i dźwięków. Obcinanie komuś czoła lub uszu na zdjęciu portretowym nie jest na ogół stosowane. Jest to zaskakująco rozwijające ćwiczenie. po części dzięki zastosowaniu obiektywu 35-70 mm. główną przyczyną tej nieudolności jest to. że fotografujemy jedynie łosia. nastawionego na ogniskową 35 mm. I można być tak skoncentrowanym na łosiu. a okaże się. Aby nie zwariować od tego natłoku. Następnie trzeba przesadnie wypełnić kadr: obciąć czoło lub płatki kwiatka. mózg ma magiczną zdolność filtrowania dużej części otaczającego nas "hałasu". Nadmierne wypełnienie kadru pokazuje. Podczas prowadzonego przeze mnie kursu Sztuka widzenia. Kapelusz mężczyzny (w pobliżu górnej poziomej linii siatki) i jego koszula (w pobliżu dolnej poziomej linii siatki) wzmacniają kompozycyjnie jego wyrazistą twarz. Mózg ludzki "odfiltrowuje" wizualny bałagan i nie pozwala nam zwariować. Manuela.

f/4 Patrząc z góry na moją córkę i przepełniając kadr. jeśli chcesz tworzyć wyraziste obrazy o dużym oddziaływaniu. Jeśli twoim celem nie będzie wypełnienie kadru. właśnie te otaczające rzeczy mówią im. by publika spała. widzą temat fotografii. uśpisz widzów oglądających twoje zdjęcia. rób to wszystko! . Obiektyw Micro-Nikkor 70-180 mm. zawsze ustawiaj się dalej od tematu. żeby fotografować z perspektywy ptaka. 1/90 s Brak wypełnienia kadru nadal jest najważniejszym problemem dotyczącym kompozycji fotograficznej. Z drugiej zaś strony. f/5. co nie jest typowym portretem. nastawiony na 100 mm. Nigdy też nie klękaj. by fotografować z niskiego punktu widzenia i nie wspinaj się na schody. jak się da. Brakuje wstrząsu! Jeśli chcesz. 1/500 s. nie na stawiaj ostrości jak najbliżej. Oczywiście.Obiektyw 300 mm. że coś jest nie tak. także otrzymuję coś. ale dostrzegają także wszystkie rzeczy dookoła. nie zoomuj teleobiektywem tak blisko.6.

Mów się. Ćwiczenie: JAK WYPEŁNIĆ KADR Jest to jedno z najlepszych moich ćwiczeń. wybierzesz zdjęcie z lewej. których wcześniej w ogóle nie zauważałeś. w tym ćwiczeniu powiedzenie to sprawdza się co do joty. Po skomponowaniu i zrobieniu zdjęcia spójrz na ekran LCD aparatu. Generalną zasadą jest. Zobaczysz litery (i liczby).Który z tych dwóch obrazów chciałbyś powiesić na ścianie? Jeśli jesteś podobny do większości ludzi. by przez cały tydzień fotografować litery (i/lub liczby). obiektywy i statyw. . że jeśli temat nie dotyka lub przynajmniej nie jest bardzo blisko brzegów ekranu LCD. po czym wybierz się w plener. Gdy mamy wybór. co także pomoże ci dostrzec inne niewidoczne poprzednio tematy. ze jedna rzecz prowadzi do następnej. które pomaga w zdobyciu umiejętności wypełniania kadru. siedzimy na balkonie. by zobaczyć wszystko. Weź aparat. usiądziemy w pierwszym rzędzie.

zmuszając mnie do zatrzymania się na chwilę i popatrzenia.iter lub liczb. jak będzie się nazywać jego firma. że nie obchodzi go. Detektywi pytają o tło wydarzeń. Tak więc kontrolowanie tła jest normą w życiu codziennym.są tak bardzo podekscytowani pasją . Fotografowie . tablice pamiątkowe są tylko niektórymi miejscami. znaki drogowe. ale także stare znaki. porty i obszary przemysłowe. łodzie.Trzeba wypełnić kadr jedną literą lub liczbą. Sprawdzanie tła jest powszechne. Pracodawcy pytają o wykształcenie kandydata do pracy. Nic dziwnego zatem. Jednak większość przesyłanych zdjęć nie spełnia wymogów dobrej kompozycji (a przecież powinna.gdy widzę zdjęcia. pokrywy włazów. że nazwa Kodak powstała. gdyby jedna ze stron dokonała wstępnie dokładnego sprawdzenia przeszłości partnera? No tak. Chociaż oglądanie każdego tygodnia ponad 200 zdjęć mogłoby się wydawać zajęciem zniechęcającym. Litera K zawsze była faworytem Georga Eastmana. A gdzie można znaleźć takie litery? Świetnymi miejscami są sklepy z antykami i złomowiska. skoro wszyscy uczniowie nad tym pracują). który powiedział "Litera K wydaje się bardzo mocną i ostrą literą". w których można znaleźć litery i liczby. miłość jest ślepa i to właśnie przeszkadza wielu fotografom w rejestrowaniu dobrze zaplanowanych i skomponowanych obrazów. tablice na budowach. że masz słabość do pewnych . TŁO Każdego tygodnia moi internetowi kursanci przesyłają mi masę swoich prac. używając odpowiedniego obiektywu. na drugim miejscu mamy inny powszechny problem kompozycyjny: nieodpowiednie. a czasami nawet krzyczę . gdy Eastman powiedział do swoich współpracowników. które wywołują pewne uczucia. Na początku poszukiwań zwracaj uwagę wyłącznie na litery z charakterem i ciekawym kolorem. tablice rejestracyjne samochodów. które sprawiają. z wyjątkiem sytuacji w małżeństwach i kompozycjach fotograficznych! Ile ślubów nie zostałoby zawartych.amatorzy i zawodowcy . graffiti. że tematy nie wypełniają kadru. Wagi w sklepach spożywczych. zbliżając się lub stosując jedno i drugie. Główna przyczyna polega na tym. W niektórych przypadkach będziesz zmuszony położyć się lub wejść na schody. byleby nazwa zaczynała się i kończyła literą K. kłócące się z tematem zdjęcia tło. Wykonując to ćwiczenie. uśmiecham. możesz odkryć. Z pewnością mam okazję poznawać wyjątkowe fotografie. spośród których poddaję analizie najlepsze trzy. że się śmieję. parkomaty. Lekarze pytają pacjentów o historię choroby. tak naprawdę jest inspirujące i rozwijające.

a nawet później w komputerze .do fotografowania głównego tematu. co tam się dzieje. że często zapominają spojrzeć na tło kompozycji i pomyśleć. Chęć rejestrowania głównego tematu jest często tak silna. że nie widzą kłócącego się tła na ekranie wyświetlacza aparatu.oto prawdziwy przykład zaślepienia w miłości! Obiektyw Nikkor 200-400 mm .

które wcześniej zwracały uwagę na jasne niebo w odległym tle. tak bardzo przeszkadzające w tej kompozycji? To jakby ktoś otworzył drzwi wyjściowe z ciemnej sali kinowej. f/5. gdy nie zwracamy uwagi na zmianę kontrastu w tle. Zwykłe przekręcenie aparatu z pozycji poziomej do pionowej i przemieszczenie się o kilkanaście centymetrów w prawo pozwoliło mi "zamknąć" te dziury. Jasne światło w tle przeszkadza teraz oglądać "film". Czym jest to białe światło za tym pięknym ptakiem. 1/160 s . Obiektyw 70-200 mm.6. co się dzieje w zoo. nastawiony na 200 mm.Obiektyw Nikkor 200-400 mm Zdjęcie poniżej pokazuje.

6. Taka sytuacja się zdarzyła. nastawiony na 200 mm. nastawiony na 200 mm. gdy chciałem sfotografować moją córkę Sophie. KADROWANIE W APARACIE Wszystko . co znajduje się w płaszczyźnie ostrości .i mam na myśli naprawdę wszystko w wizjerze. jej siostra Chloe stoi za nią i trzyma sztuczne tło. Wszystko inne. 1/160 s Obiektyw 70-200 mm. z lewej i z prawej strony fotografowanego obiektu.Obiektyw 70-200 mm. który w odpowiednim ustawieniu za modelem może dać bardzo interesujące efekt. może zakłócić .6. f/5.zostanie zarejestrowane na filmie dokładnie tak jak kadrujemy. 1/160 s Innym sposobem na uzyskanie bardziej satysfakcjonujących teł jest wykorzystanie kolorowego materiału o stosunkowo dużej powierzchni. poniżej. a to oznacza cały "bałagan" powyżej. f/5. co znajduje się poza płaszczyzną ostrości (tło i niektóre elementy planu przedniego).

Programy do komputerowej obróbki zdjęć mogą oczywiście zrobić to za ciebie. czy tło będzie odgrywało odpowiednią rolę. Czy nie cenisz swojego czasu? obiektyw 70-180 mm. ale po fakcie. naciśnij ten przycisk. nastawiony na 180 mm obiektyw 70-180 mm. nastawiony na 180 mm Pracując ostatnio na zlecenie magazynu "Popular Photography" w parku rozrywki Bush Gardens w Tampa Bay na Florydzie. Tak więc.kompozycję. że temat nie wypełnia kadru? Czy tło podkreśla i wzmacnia temat. by zobaczyć. czy też odwraca od niego uwagę? Jeśli aparat posiada funkcję podglądu głębi ostrości. zwróć teraz większą uwagę na otoczenie tematu zdjęcia. przed naciśnięciem spustu migawki. Kiedy to zrobisz. . tworząc w pamięci obraz. upewniając się. czy rzeczywiście jest w nim ten sam obraz. Następnie otwórz oczy i ponownie spójrz w wizjer. który uważasz za prawdziwy. Nie ma lepszego momentu na zmianę kadru złej kompozycji niż tuż przed naciśnięciem spustu migawki. czy bałagan dookoła sugeruje. skontroluj obraz w wizjerze od górnego do dolnego brzegu i od lewej do prawej strony albo oddal się od wizjera lub zwyczajnie zamknij oczy na kilka sekund.

Jednak. Nie mogłem tego zrobić poprzez zmianę ogniskowej.podszedłem do siedzącego na liściu palmy anolisa. by wypełnić kadr. uważając. by wiedzieć. Mając aparat na statywie. nastawiłem najdłuższą ogniskową 180 mm. często najbardziej oczywistą i najłatwiejszą możliwość. kiedy odległość będzie odpowiednia. by moje ruchy były wolne i nie zwracały uwagi. by wypełnić kadr: zbliżyć się do obiektu. Zrobiłem to. . przez cały czas nie spuszczałem jednego oka z obrazu w wizjerze. W większym zbliżeniu anolis komponuje się w sposób odpowiadający na ciekawość widza i jego chęć oglądania jaszczurki w zbliżeniu. w istocie nie wypełniłem kadru całkowicie. ale miałem inną. jak pokazuje pierwsza próba na sąsiedniej stronie.