You are on page 1of 87

visual design chöông 1: toång quan

1/ töø henry cole ñeán William Morris

1.1 - henry cole vaø ñoâng söï

  • 1851, Trieån laõm quoác teá taïi London

  • Ngöôøi coå vuõ vaøvaän ñoäng: Henry Cole

  • Henry Cole: coâng chöùc treû, hoaï só. 1847 ñaõ

môû trieån laõm saûn phaåm coâng nghieäp, 1849 môû taïp

chí “Journal of Design”

  • Ngaøi R. Peel, nghò só tuyeân boá sau trieûn laõm: “

Caùc nhaø saûn xuaát cuûa chuùng ta hôn haún caùc ñoái

thuû caïnh tranh ngoaïi quoác veà kyõ thuaät cheá taïo,

nhöng raát thua keùm hoï veà maãu maõ haøng hoaù”

  • Taïp chí Journal Design nhaän xeùt: ÔÛ trieån laõm

naøy haàu nhö khoâng coù moät nguyeân lyù chung cho

ñoà hoaï trang trí. Ngheä thuaät öùng duïng cuûa chaâu AÂu thöïc söï phi nhaân tính”

  • Baét ñaàu môû caùc tröôøng design ôû London,

Birmingham, Manchester

  • haønh laäp nhoùm, mang teân Henry Cole, goàm:

Owen Jones, R.Redgrave, J Stuart Mill, G.Semper, L. De Laborde: trang trí ñôn giaûn, giaøu tính caáu truùc

hình hoïc vaø höôùng veà thieân nhieân

  • - O.Jones: 1856 xuaát baûn: Ngöõ phaùp cuûa trang trí”.

Moâ phoûng thieân nhieân, moâ típ caáu truùc hình hoïc

  • - R.Redgrave: coi troïng tieän duïng, oâng laø nhaø lyù luaän cuûa nhoù

    • Phong traøo coøn nhìn nhaän söï caùch xa giöõa

ngheä thuaät vaø coâng nghieäp, giöõa saùng taïo ngheä thuaät vaø ñôøi soáng kinh teá.chæ ñôn giaûn hình thöùc thieân nhieân

vaø caáu truùc mo tip hình hoïc. do vaäy hoaït ñoäng cuõng chæ quanh quaån vôùi myõ ngheä, leû teû, chöa coù höôùng ñeán industrial design

  • - Kieán taïo nhöõng neàn taûng ñaàu tieân cuûa ngheä thuaät öùng duïng

Cung Thuyû tinh (Cristal Palace) 1851
Cung Thuyû tinh (Cristal Palace) 1851
Giöôøngnguû.Percier-Fonte - Imperial Style, 1851 W. Crane, motive trang trí, 1902 Henry Cole
Giöôøngnguû.Percier-Fonte -
Imperial Style, 1851
W. Crane, motive trang trí, 1902
Henry Cole

1.2 - Phong traøo Myõ ngheä anh vaø William Morris

  • W. Morris: doanh nghieäp, laäp haõng “Morris,

Marshall, Faullker & Co.1862-65” saûn xuaát vaûi, giaáy

daùn töôøng, noäi thaát vaø kính

  • - Chòu aûnh höôûng cuûa John Ruskin: hoïc giaû chính trò,

kinh teá, ngheä thuaät, ñòa lyù, thöïc vaät vaø xaõ hoäi. OÂng

quan nieäm: tình raïng rôøi raïc, thieáu chuaån thaåm myõ

coù nguoàn goác kinh teá vaø xaõ hoäi chöù khoâng töø baûn thaân ngheä thuaät

  • - W.Morris khoâng nhìn thaáy taùc ñoäng cuûa coâng ng-

hieäp ñeán ngheä thuaät maø keát toäi coâng nghieäp, choáng

ñoái maùy moùc. Maùy moùc khoâng truyeàn ñöôïc caûm xuùc saùng taïo ngheä thuaät, vaø oâng ñeà cao vai troø saùng taïo cuûa ngheä só. Nhöng oâng laïi quan nieäm: “Ngheä thuaät laø cuûa nhaân daân vaø vì nhaân daân”

  • - Morris coù gaéng taïo söï thoáng nhaát giöõa ngheä thuaät vaø caáu truùc xaõ hoäi.

    • Qua ñoù hình thaønh khaùi nieäm: vaên hoaù - xaõ

hoäi cho 1 saûn phaåm coâng nghieäp

Phong traøo tieán

.. gaàn hôn ñeán Industrial design, ñöa ngheä thuaät öùng duïng leân ngang haøng vôùi caùc ngheä thuaät lôùn khaùc nhö kieán truùc, myõ thuaät Nhaø pheâ bình ngheä thuaät kieán truùc Bene’volo coi oâng laø “cha ñeû” cuûa phong traøo kieán truùc hieän ñaïi

  • 1888 môû trieån laõm ART AND CRAFTS, vaø taäp

hôïp caùc ngheä só: C.R.Ashbee: KTS, C.Voysey KTS-hoaï só, W.Crane, Whistler hoaï só, R.N.Shaw, W.R.Lethaby KTS, Hoï môû tröôøng: Central school of Art and Crafts 1893-1911. Caùc tröôøng ngheä thuaät öùng duïng gaén lieàn vôùi coâng xöôûng

  • Quan nieäm: neàn vaên minh hieän ñaïi phaùt trieån

döïa kyõ thuaät vaø coâng nghieäp, Saùng taïo ngheä thuaät cuõng phaûi chaáp nhaän chaân lyù naøy

1.2 - Phong traøo Myõ ngheä anh vaø William Morris  W. Morris: doanh nghieäp, laäp
1.2 - Phong traøo Myõ ngheä anh vaø William Morris  W. Morris: doanh nghieäp, laäp

William Morris 1883 vaø 1896

1.2 - Phong traøo Myõ ngheä anh vaø William Morris  W. Morris: doanh nghieäp, laäp

3 - Phong traøo ngheä thuaät môùi aRt nouveau

  • 3.1 - Boái caûnh thuû ñoâ Bruxell :

    • - 1881: O.Manus vaø E.Picard xuaát baûn taïp chí: L’art

moderne. 1884 hình thaønh nhoùm Le XX (coù caùc hoaï

só noåi tieáng: Knoff, Finch, J.Ensor, Maus vaø söï tham gia cuûa Rodin, Seurat, Pissaro, VanGogh, Whistler,

Renoir, )

  • - Chuû nghóa töôïng tröng taäp trung ôû trieån laõm le Barc vôùi: Gauguin, Pont Aven, Nabis, Munch, Ensor,

3.2 - Hình thaønh phong traøo Art Nouveau

  • - Caùc xu höôùng treân + aûnh höôûng cuûa Art and Crafts töø Anh ñeán.

  • - Teân goïi : Art Nouveau (Bæ); Jungendstil (Ñöùc); Sez- essionsstil (AÙo); Modern Style (Anh); Stile Liberty (YÙ);

Modernismo (Taây Ban Nha).

  • - Ñaëc tröng:

    • - Ñöôøng neùt keùo daøi,maûnh vaø uyeån chuyeån. Khoái

trôn vaø phaúng. Thaéng theá cuûa ñöôøng cong, xoaén,

moâ phoûng caây laù, Ñöôøng cong vöôn doaõi

  • - Thöông laø ñoà hoaï tang trí vaûi, thaûm, kính, thuyû

tinh, ñoà hoaï aán phaåm, kim hoaøn, tranh kính vaø kieán truùc.

  • - Ñaïi dieän:

    • - henry van de velde, “Ngheä thuaät döïa treân caùi lyù”:

coâng naêng, ñôn giaûn, goïn, thaúng, hình daïng theo

coâng naêng. Nhöng laïi choáng ñoái coâng nghieäp, ñeà cao caûm xuùc ngheä só, caù theå xuùc caûm, saùng taïo töùc thôøi. Saûn phaåm vaãn laø trang trí, leäch pha vôùi guoàng maùy coâng nghieäp.

  • - herman Muthesius: 1907 thaønh laäp Deutscher Werk-

bund, ñeà cao thaåm myõ coâng nghieäp (haønh loaït,

hoaøn thieäncao, hình daïng hình hoïc, tröøu töôïng, quy

phaïm, tieâu chuaån. Caàn coù moät neàn thaåm myõ môùi. Ngöôøi coå vuõ industrial design.

  • - Kieán truùc art nouveau: Victor Horta, Charles R. Makin- tosh, OÂtt Wagner, Joseph M.Olbrich, Joseph Hoffman,

3 - Phong traøo ngheä thuaät môùi aRt nouveau  3.1 - Boái caûnh thuû ñoâ
3 - Phong traøo ngheä thuaät môùi aRt nouveau  3.1 - Boái caûnh thuû ñoâ

Viollet le Duc, 1872

3 - Phong traøo ngheä thuaät môùi aRt nouveau  3.1 - Boái caûnh thuû ñoâ

Henry Van de Velde 1898

E.J.Marey, 1890 Berlin, 1900
E.J.Marey, 1890
Berlin, 1900
3 - Phong traøo ngheä thuaät môùi aRt nouveau  3.1 - Boái caûnh thuû ñoâ

Beardsley, 1892

Victor Horta, 1892-93. Noäi thaát nhaø Tassel, Brux- Josef Hoffman, Bruxelles 1895-1911

Victor Horta, 1892-93. Noäi thaát nhaø Tassel, Brux-

Victor Horta, 1892-93. Noäi thaát nhaø Tassel, Brux- Josef Hoffman, Bruxelles 1895-1911

Josef Hoffman, Bruxelles 1895-1911

Victor Horta, 1892-93. Noäi thaát nhaø Tassel, Brux- Josef Hoffman, Bruxelles 1895-1911

Hendrik P.Berlage, 1898

4 - Waltergropius vaø Bauhaus

  • 5/1919 W.Gropius vaø ñoâng söï thaønh laäp Tröôøng

Kieán truùc quoác gia Weimar (Das Staatliche Bauhaus Weimar), hôïp nhaát 2 tröôøng:Kunstgawerbeschule- Hochschule fur Bildende Kunst.

  • - 1923 tuyeân boá: “Ngheä thuaätvaø kyõ thuaät, moät söï thoáng nhaát môùi”

  • - Ñaøo taïo caùc nhaø designer coâng nghieäp, döïa treân

thaåm myõ coâng nghieäp

  • Ñaëc tröng: Hình daïng töï thaân, tröøu töôïng hình

hoïc. Ngheä só ñaäm chaát trí thöùc hôn laø taøi hoa. Veû ñeïp

khaùch quan cuûa saûn phaåm. “Ngheä só tìm thaáy hình daïng hôn laø saùng taïo hình daïng”

  • Moät soá ñaïi dieän (lieân quan ñeán Visual design)

    • - M. Bruer: (1902-81) goác Hung, Designer- KTS, Gheá oáng

(tubular steel chair 1925)

  • - Laùzloù Moholy Nagy (1895- 1946), goác Hung, visual

designer, veà Bauhaus 1923- 28

  • - Josef Albers, (1888-1976) Hoaï só vaø lyù luaän ngheä thuaät,

giaùo vieân Bauhaus 1923-33, chöông trình cô sôû, kyù hieäu vaø vaät lieäu, maøu

  • - Johannes Itten (1888-1967), chöông trình cô sôû

(Vorkurs)

  • - Caùc hoaï só: Paul Klee(1879-1940), Wassily Kandinsky (1866-1944), Oskar Schlemmer(1888-1943), daïy ôû Bau-

haus 1921-29. Lyonel Feininger (1871-1956) ...

  • Caùc lôùp vaø xöôûng: Weimar , Söï thoáng nhaát

môùi:

  • - Lôùp cuûa Paul Klee vaø W.Kandinsky (cô sôû)

  • - Xöôûng goám: Gerhard Marck

  • - Xöôûng deät Oskar Schlemmer, Georg Muche

  • - Xöôûng kim loaïi: L.M.Nagy, J.Albers

  • - Xöôûng noäi thaát (furniture), master of form, Marcel

Breuer, Gerrit Rietveld

  • - Xöôûng kính maøu vaø tranh töôøng:master of craft, Paul Klee, J.Albers, Oskar Schlemmer, Kandinsky

  • - Xöôûng ñieâu khaéc goã vaø ñaù: Josef Hartwig, Oskar Schlemmer,

4 - Waltergropius vaø Bauhaus  5/1919 W.Gropius vaø ñoâng söï thaønh laäp Tröôøng Kieán truùc

Oskar Schlemmer, 1922

W. Gropius, Bauhaus, 1925-26

4 - Waltergropius vaø Bauhaus  5/1919 W.Gropius vaø ñoâng söï thaønh laäp Tröôøng Kieán truùc

Gertrud Arndt, Baøi taäp lôùp cô sôû cuûa P.Klee, 1923-24

4 - Waltergropius vaø Bauhaus  5/1919 W.Gropius vaø ñoâng söï thaønh laäp Tröôøng Kieán truùc

Marcel Breuer, 1923

4 - Waltergropius vaø Bauhaus  5/1919 W.Gropius vaø ñoâng söï thaønh laäp Tröôøng Kieán truùc

Ludwig Hirschfeld-Mack, 1922

-Xöôûng laøm saùch:Otto Dorfner, Paul Klee (MOF1921)

  • - Xöôûng ñoà hoaï:Lyonel Feininger (MOF) vaø Carl Zau- bitzer, L.Moholy-Nagy

  • - Xöôûng saân khaáu (Weimar): Schreyer, Itten, Muche, Kle, Kurt Schmidt, L.Moholy-Nagy, Schlemmer, Kan- dinsky

CAÙÙC LÔÙP, XÖÔÛNGÛ BAÂUHAUS DESSAU

  • - Vieän design Dessau

  • - Saùch vaø taïp chí Bauhaus: Gropius vaø Nagy

  • - Lôùp cô sôû cuûa Josef Albers vaø Lazloù Moholy-Nagy

  • - Lôùp cuûa Paul Klee vaø Wassily Kandinsky

  • - Xöôûng in vaø quaûng caùo: Herbert Bayer,

  • - Xöôûng deät, Wanke (kyõ thuaät), Gunta Stolzl

  • - Xöôûng ñoà goã, kim loaïi, tranh töôøng vaø ñieâu khaéc:

Marcel Breuer,Hinnerk Scheper( tranh töôøng), Joost

Schmidt (kim loaïi)

  • - Kòch: Oskar Schlemmer

  • - Xöôûng noäi thaát, ñoà goã, kim loaïi, tranh töôøng (thôøi kyø Hannes Mayer coù caáu truùc sinh hoïc): M.Breuer,

Nagy, Marianne Brant. Hannes Mayer,Hinnerk

Scheper

  • - Xöôûng quaûng caùo: Joost Schmidt thay ñoåi noäi

dung cuûa ñieâu khaéc thaønh quaûng caùo. Franz Ehrlich

(trieån laõm)

  • - Xöôûng deät: Anni Albert, Georg Muche, Gunta Stolzl

  • - Hoäi hoaï: Klee, Nagy, Gerhard Kadow,

BAUHAUS : Mies van der Rohe: Tröôøng Kieán truùc

  • - Caùc lôùp kieán truùc vaø quy hoaïch cuûa Rohe vaø Hilberseimer

  • - Quaûng caùo vaø nhieáp aûnh:: Joost Schmidt, Walter

Peterhans, Nagy,

  • - Xöôûng deät vaø noäi thaát: Gunta Stolzl töø boû 1931, Lyli

Reich thay, . Alfred Arndt (noäi thaát)

-Xöôûng laøm saùch:Otto Dorfner, Paul Klee (MOF1921) - Xöôûng ñoà hoaï:Lyonel Feininger (MOF) vaø Carl Zau-

Theodor Bogler, 1923

-Xöôûng laøm saùch:Otto Dorfner, Paul Klee (MOF1921) - Xöôûng ñoà hoaï:Lyonel Feininger (MOF) vaø Carl Zau-
-Xöôûng laøm saùch:Otto Dorfner, Paul Klee (MOF1921) - Xöôûng ñoà hoaï:Lyonel Feininger (MOF) vaø Carl Zau-
Mariane Brant, 1924
Mariane Brant, 1924
Gunta Stolzl, 1923 Herbert Bayer, 1923
Gunta Stolzl, 1923
Herbert Bayer, 1923

Lucia Moholy 1924-28

-Xöôûng laøm saùch:Otto Dorfner, Paul Klee (MOF1921) - Xöôûng ñoà hoaï:Lyonel Feininger (MOF) vaø Carl Zau-

Josef Hartwig, 1924

Laùslo M. Nagy, 1923 Oskar Schlemmer, 1923
Laùslo M. Nagy, 1923
Oskar Schlemmer, 1923
Laùslo M. Nagy, 1923 Oskar Schlemmer, 1923 Kurt Schmidt, 1923 Joost Schmidt, 1923 Lothar Lang, 1926-27

Kurt Schmidt, 1923

Laùslo M. Nagy, 1923 Oskar Schlemmer, 1923 Kurt Schmidt, 1923 Joost Schmidt, 1923 Lothar Lang, 1926-27
Joost Schmidt, 1923
Joost Schmidt, 1923

Lothar Lang, 1926-27

Laùslo M. Nagy, 1923 Oskar Schlemmer, 1923 Kurt Schmidt, 1923 Joost Schmidt, 1923 Lothar Lang, 1926-27

Monika Bella Bronner, 1931, baøi taäp lôùp Kandinsky

1929, khuyeát danh
1929, khuyeát danh
Laùslo M. Nagy, 1923 Oskar Schlemmer, 1923 Kurt Schmidt, 1923 Joost Schmidt, 1923 Lothar Lang, 1926-27

Nagy (design) ,Gropius (bìa), Farkas Molnar (bìa)

Laùslo M. Nagy, 1923 Oskar Schlemmer, 1923 Kurt Schmidt, 1923 Joost Schmidt, 1923 Lothar Lang, 1926-27
Laùslo M. Nagy, 1923 Oskar Schlemmer, 1923 Kurt Schmidt, 1923 Joost Schmidt, 1923 Lothar Lang, 1926-27

ErichComeriner (treân), Her- bert Mayer (döôùi)

Laùslo M. Nagy, 1923 Oskar Schlemmer, 1923 Kurt Schmidt, 1923 Joost Schmidt, 1923 Lothar Lang, 1926-27

Hans Kessler, 1931

Giaáy daùn töôøng, Kurt Sltolp,

1930

Marianne Brandt vaø Hin Bredendieck (Kandem com- pany) 1929

Laùslo M. Nagy, 1923 Oskar Schlemmer, 1923 Kurt Schmidt, 1923 Joost Schmidt, 1923 Lothar Lang, 1926-27

Anni Albers, 1926

Laùslo M. Nagy, 1923 Oskar Schlemmer, 1923 Kurt Schmidt, 1923 Joost Schmidt, 1923 Lothar Lang, 1926-27
Laùslo M. Nagy, 1923 Oskar Schlemmer, 1923 Kurt Schmidt, 1923 Joost Schmidt, 1923 Lothar Lang, 1926-27

EÂugen Batz, lôùp quaûng caùo (Joots Schmidt), 1930

2 - caùùc xu höôùng ñaøo taïo visual design

2.1

- Visual design:

  • - Phi coâng naêng, phi muïc ñích

hay yù ng-

hóa

 
  • - Khai thaùc giaù trò töï thaân trong caùc traïng thaùi ñoäng vaø tónh, daïng nguyeân vaø daïng bieán

2.2

- Johannes Itten:

  • - Xaây döïng chöông trình Vorkurs (cô sôû taïo

hình). Noäi dung:

ñieäu,

+Caùc caëp ñoái cöïc( baûn naêng- phöông phaùp), + Caùc lyù thuyeát veà töông phaûn, nhòp hình daïng + Vaät lieäu vaø vaät theå thieân nhieân

thaày,

+ Phaân tích taùc phaåm vaø taùc giaû baäc nhaän caûm höôùng noäi

2.3

- Josef Albers vaø Laùzloù Moholy-Nagy, Paul Klee + Hình daïng phi coâng naêng (töï thaân) + Baøi taäp mang tính “chôi taïo hình”, ngaãu

thaåm

höùng vaø tröøu töôïng, “saùng taïo töùc thôøi”. Tìm nhaäp khoâng gian töø moät maët phaúng +Nagy: Bieåu chaát thò giaùc, thoâng qua thieân nhieân ñeå hieåu caùc quy luaät nhaän caûm myõ, cho raèng saùng taïo vaø thaåm myõ

thò giaùc

coù theå hieåu ñöôïc baèng caùc

tính chaát khoa hoïc cuûa noù, khoâng

hoaøn toaøn baûn naêng,

voâ thöùc. Ñoù laø

tieàn ñeà cuûa Taâm lyù hoïc nhaän t h ö ù c

ngheä thuaät sau naøy cuûa Rudolf A r n - heim. + Paul Klee: Vaän ñoäng vaø tín hieäu thò giaùc cuûa ñoái töôïng nhìn, thoâng ñieäp thò giaùc

cuûa “V ô ùi na êng

lö ïc nha ïy ca ûm

sô ø ñe án mo ät trong nhö õng

sie âu vie ät, o âng ña õ

va án ñe à ma áu cho át

cuûa design hieän ñaïi: thoâng tin thò giaùc

2 - caùùc xu höôùng ñaøo taïo visual design 2.1 - Visual design: - Phi coâng

Rudolf Lutz, 1920-21

2 - caùùc xu höôùng ñaøo taïo visual design 2.1 - Visual design: - Phi coâng
2 - caùùc xu höôùng ñaøo taïo visual design 2.1 - Visual design: - Phi coâng
2 - caùùc xu höôùng ñaøo taïo visual design 2.1 - Visual design: - Phi coâng

P.Klee, 1930, 1939

2.4 - Ngoân ngöõ thò giaùc cuûa Gyorgy Kepes - Rudolf Arnheim :

+ Nhu caàu ñoái thoaïi thò giaùc giöõa con ngöôøi

ñaùm

tieáp thò

ñoâng hôn laø con ngöôøi caù theå”, giao

giaùc

Rudolf Arnheim:

+ Löïc thò giaùc

+ “Hình daïng nhaän thöùc” laø böôùc phaùt trieån

+ Hình aûnh thò giaùc, hình aûnh nhaän thöùc,

ngoân

luaän

ñeán

2.5 -William Huff : sssxu

2.4 - Ngoân ngöõ thò giaùc cuûa Gyorgy Kepes - Rudolf Arnheim : + Nhu caàu

Gunnar vaø Inga Hjortzberg, 1967

2.4 - Ngoân ngöõ thò giaùc cuûa Gyorgy Kepes - Rudolf Arnheim : + Nhu caàu

vaø theá giôùi ñoà vaät + Thoâng tin thò giaùc laø moät tri thöùc + Xaây döïng ngöõ phaùp taïo hình, nhaän thöùc trong theá ñoäng, höông ñeán “con ngöôøi

Visual design ñi töø thaønh phoá maët trôøi ñeán

vôùi caùc tia saùng vuõ truï”

cao cuûa “hình daïng töï thaân”.

ngöõ thò giaùc.: laø nhöõng khaùi nieäm vaø lyù

( nhöõng naêm 1960-70) aûnh höôûng nhieàu

design hieän ñaïi

laø

+Thoâng tin vaø caáu truùc: “Design, tröôùc heát caáu truùc”’. Caáu truùc laø quan heä chaët

cheõ giöõa caùc thaønh phaàn, caùc

Baøi taäp bieán chuyeån. W Logan, Ulm 1964

yeáu toá. Do vaäy heát laø caáu truùc. Vieäc (theo nghóa tröøu töôïng)

design cô sôû- W.Huff”

theo toâi, design tröôùc nghieân cöùu caáu truùc töông öùng vôùi

toá vaø quaù trình chöa hình thaønh.

côø,

tröôøng

yeáu toá. Do vaäy heát laø caáu truùc. Vieäc (theo nghóa tröøu töôïng) design cô sôû-

Ulm design

+ Phi coâng naêng vaø phi yù nghóa. Toå chöùc vaø laäp döïng nhöõng ñieàu chöa bieát tröôùc, yeáu

+ Coù 3 lónh vöïc maø treû em coù theå phaùt trieån taøi naêng noåi baät: aâm nhaïc, toaùn hoïc vaø vì chæ caàn kinh nghieäm toái thieåu veà moâi

bao quanh. Coù theå theâm vaøo

danh saùch naøy

: visual design. thöïc

phoå caäp

teá visual design coù theå töø naêm thöù nhaát, hoaëc roäng hôn

+ Caàu noái giöõa nghieân cöùu cô sôû vaø design öùng duïng, sao cho keát hôïp ñöôùc nhöõng tri thöùc môùi nhaát.

danh saùch naøy : visual design. thöïc phoå caäp teá visual design coù theå töø naêm

Ñoáùi xöùng, T.Davies, Ulm 1964

2.4 - Ngoân ngöõ thò giaùc cuûa Gyorgy Kepes - Rudolf Arnheim : + Nhu caàu
2.4 - Ngoân ngöõ thò giaùc cuûa Gyorgy Kepes - Rudolf Arnheim : + Nhu caàu

S.Albert, Ulm 1961

2.4 - Ngoân ngöõ thò giaùc cuûa Gyorgy Kepes - Rudolf Arnheim : + Nhu caàu

Kyû nieäm Canada, D,Solow, Ulm 1963

2.4 - Ngoân ngöõ thò giaùc cuûa Gyorgy Kepes - Rudolf Arnheim : + Nhu caàu

Bieán hình, T.Davies, Ulm

2.6

- Traéc nghieäm thaûm myõ, Sven Hesselgren, Thuî

Ñieån

luaät

+ Taâm lyù hoïc thaåm myõ thöïc nghieäm, quy nhaän thöùc thaåm myõ ñaùm ñoâng ( tieàn

nhaân:

Fechner, Witmer, Angier, Chandler).

laø

+ Vaán ñeà ñoä roõ thò giaùc cuûa hình daïng hôn laø hình “ñeïp”, hay noùi caùch khaùc, hình roõ laø hình ñeïp. Ví duï: tæ leä vaøng khoâng ñöôïc coi ñeïp, tæ leä roõ (nguyeân) ñöôïc ñaùm ñoâng

coi

laø “ñeïp”.

2.7

Hình thaùi hoïc cuûa Jean-Marie Delarue, Phaùp + Hình thaùi hoïc:khoa hoïc veà caùc tính chaát cuûa hình daïng + Pha laãn chuùt “hoïc vaø chôi thôøi Albers,

theâm

chuùt caáu truùc cuûa W.Huff. Chaát thò

chöông trình

giaùc

môø,chaát hình thaùi noåi. Laø moät

coâng cuï hôn laø nhaän

thöùc vaø lyù luaän

2.8

- Visual design ôû Italia + Bruno Munari: laø moät chöông trình meâu taû. heä thoáng baøi taäp roäng coù theå aùp duïng cho nhieàu ngaønh khaùc nhau. + Attilio Marcoli: lyù thuyeát tröôøng. Chöông trình cao, ít tính cô sôû

2.9

- Xu höôùng coâng cuï - Wucius Wong, Hoàng Koâng + Moïi ngöôøi ñeàu coù theåhoïc ñöôc caùc nguyeân lyù cô baûn cuûa design thò giaùc.

+ Coâng cuï laø baøi taäp, ñöa design thò giaùc ñeán vôùi coâng chuùng 2.10 - Nhaän thöùc vaø coâng cuï- Nguyeãn Luaän + Nhaän thöùc thaåm myõ nhö moät lyù luaän veà taïo hình thò giaùc + Caùc cô sôû nhaän thöùc thaåm myõ döïa treân caùc lyù luaän taïo hình ñöông ñaïi + Caùc bai taäp laø coâng cuï, thuû phaùp taïo

hình

laø coâng cuï

+ L a ø c h ö ô n g giöõa lyù luaän vaø

t r ì n h

k e á t

h ô ï p

2.6 - Traéc nghieäm thaûm myõ, Sven Hesselgren, Thuî Ñieån luaät + Taâm lyù hoïc thaåm

Sven Hesselgren

2.6 - Traéc nghieäm thaûm myõ, Sven Hesselgren, Thuî Ñieån luaät + Taâm lyù hoïc thaåm
2.6 - Traéc nghieäm thaûm myõ, Sven Hesselgren, Thuî Ñieån luaät + Taâm lyù hoïc thaåm
2.6 - Traéc nghieäm thaûm myõ, Sven Hesselgren, Thuî Ñieån luaät + Taâm lyù hoïc thaåm

Wucius Wong

Nguyeãn Luaän, 2000

2.6 - Traéc nghieäm thaûm myõ, Sven Hesselgren, Thuî Ñieån luaät + Taâm lyù hoïc thaåm

Bruno Munari

Jean MarieDelarue

2.6 - Traéc nghieäm thaûm myõ, Sven Hesselgren, Thuî Ñieån luaät + Taâm lyù hoïc thaåm

chöông ii ÑieåM vaØ neÙt

i/ caùc bieåu hieän cuûa ñieåm vaø neùt trong ngheä thuaät thò giaùc

  • 1.1 -

+Ñieåm vaø neùt laø 2 yeáu toá nguyeân thuyû cuûa ngheä thuaät thò giaùc. 2 yeáu toá cuoái cuøng coù söùc coâ ñoïng trong ngheä thuaät taïo hình

  • - Neùt trong troáng ñoàng Ñoâng Sôn

  • - Hoäi hoaï cuûa Paul Klee vaø Joan Miroù

daáu

  • - Hoäi hoaï Phi hình (informalism), hoäi hoaï hieäu

  • - Piet Mondrian, Van Gogh

  • - Ngheä thuaät môùi (art nouveau)

1.2

1.3 -

  • - Theá giôùi cuûa logo vaø bieåu tröng

Ñöôøng neùt trong kieán truùc

  • - Caùc ñöôøng neùt song song cuûa M.Botta

  • - Ñöôøng cong baäc hai cuûa Santiago

Calatrava, Kenzo Tange, Ben van Berkel

  • 1.4 -

bieåu

vi, neùt

neùt coù

-Neùt gôïi taû, neùt töùc thôøi ngaãu höùng, neùt hieän, neùt töï thaân, neùt bieåu hieän haønh trang trí, neùt phaân vò, neùt moâ phoûng, nghóa, neùt caáu taïo. neùt lieân

töôûng .... Kline
töôûng ....
Kline
chöông ii ÑieåM vaØ neÙt i/ caùc bieåu hieän cuûa ñieåm vaø neùt trong ngheä thuaät
chöông ii ÑieåM vaØ neÙt i/ caùc bieåu hieän cuûa ñieåm vaø neùt trong ngheä thuaät
chöông ii ÑieåM vaØ neÙt i/ caùc bieåu hieän cuûa ñieåm vaø neùt trong ngheä thuaät

Viollrt le Duc, 1872

Joan Miroù, 1961

chöông ii ÑieåM vaØ neÙt i/ caùc bieåu hieän cuûa ñieåm vaø neùt trong ngheä thuaät

Henry Van de Velde, 1898

chöông ii ÑieåM vaØ neÙt i/ caùc bieåu hieän cuûa ñieåm vaø neùt trong ngheä thuaät

Paul Klee, 1933

Landor Associates, 1969 Raymond Associates, 1967 (treân), 1938 (döôùi) Josef Hoff - mann, 1905- 14 Georges

Landor Associates, 1969

Landor Associates, 1969 Raymond Associates, 1967 (treân), 1938 (döôùi) Josef Hoff - mann, 1905- 14 Georges

Raymond Associates, 1967 (treân), 1938 (döôùi)

Landor Associates, 1969 Raymond Associates, 1967 (treân), 1938 (döôùi) Josef Hoff - mann, 1905- 14 Georges

Josef

Hoff -

mann, 1905-

14

Georges Seurat, 1883-84

Landor Associates, 1969 Raymond Associates, 1967 (treân), 1938 (döôùi) Josef Hoff - mann, 1905- 14 Georges
Landor Associates, 1969 Raymond Associates, 1967 (treân), 1938 (döôùi) Josef Hoff - mann, 1905- 14 Georges

Santiago Calatrava, 1994

Beardsley, 1892, minh hoaï saùch
Beardsley, 1892, minh hoaï saùch

Berlin 1900

Piet Mondrrian, 1921 Mathieu Fernand Leùger, 1943 Mario Botta, Van Gooh, 1890 Piet Mondrrian 1942-43

Piet Mondrrian, 1921

Piet Mondrrian, 1921 Mathieu Fernand Leùger, 1943 Mario Botta, Van Gooh, 1890 Piet Mondrrian 1942-43
Piet Mondrrian, 1921 Mathieu Fernand Leùger, 1943 Mario Botta, Van Gooh, 1890 Piet Mondrrian 1942-43
Piet Mondrrian, 1921 Mathieu Fernand Leùger, 1943 Mario Botta, Van Gooh, 1890 Piet Mondrrian 1942-43
Mathieu Fernand Leùger, 1943
Mathieu
Fernand Leùger, 1943

Mario Botta,

Van Gooh, 1890

Piet Mondrrian 1942-43

Piet Mondrrian, 1921 Mathieu Fernand Leùger, 1943 Mario Botta, Van Gooh, 1890 Piet Mondrrian 1942-43
Piet Mondrrian, 1921 Mathieu Fernand Leùger, 1943 Mario Botta, Van Gooh, 1890 Piet Mondrrian 1942-43
  • 2 - caùc khaùi nieäm veà ñieåm vaø neùt

2.1

- Ñieåm khaùi nieäm:

 

-

khoâng nhìn thaáy baèng maét nhöng hieåu

ñöôïc

baèng khaùi nieäm vaø nhaän thöùc

-

coù vò trí trong khoâng gian, khoâng coù kích thöôùc

2.2

- Neùt khaùi nieäm:

 

-

khoâng nhìn thaáy baèng maétnhöng hieåu

ñöôïc

baèng khaùi nieäm vaø nhaän thöùc

-

Khoâng coù ñoä daøy, ñoä roäng, nhöng coù ñoä daøi, coù vò trí, höôùng trong khoâng gian

-

caùc “neùt xuaát thaàn”, neùt hình hoïc,ñöôøng

neùt bieåu hieän, neùt moâ phoûng

trong

lyù luaän,

pheâbình ngheä thuaät laø neùt khaùi

nieäm

2.3

- Ñieåm thò giaùc

 

-

nhìn thaáy baèng maét

-

coùvò trí, kích thöôùc vaø hình daïng cuï theå

2.4

- Neùt thò giaùc

 

-

nhìn thaáy baèng maét

-

coù kích thöôùc vaø hình daïng cuï theå. Coù höôùng trong khoâng gian design

 

3

- löïc thò giaùc -Löïc thò giaùc laø söùc caêng thò giaùc (visual ten

maét

sion) cu ûa ñoái töôïng thògiaùc ño ái vôùi con vaø vôùi caùc ñoái töôïng thò giaùc khaùc

-

coù bieåu hieän sinh lyù vaø taâm lyù

ñeàu

-

Moät moät ñoái töôïngthò giaùc (ñieåm, neùt ) ... coù moät tröôøng löïc thò giaùc

4

- sô ñoà phaân boá aån cuûa löïc thò giaùc

 

4.1

- Caáu truùc hình daïng cuûa hình vuoâng:

-

2 truïc thaúng ñöùng, naèm ngang

-

2 ñöôøng cheùo

-

4 goùc

-

4 ñöôøng bao

  • 4.2 - Sô ñoà phaân boá (aån) löïc thò giaùc

2 - caùc khaùi nieäm veà ñieåm vaø neùt 2.1 - Ñieåm khaùi nieäm: - khoâng

Gunnar vaø Inga Hjortzberg, 1967

2 - caùc khaùi nieäm veà ñieåm vaø neùt 2.1 - Ñieåm khaùi nieäm: - khoâng

Rudolf Arnheim

2 - caùc khaùi nieäm veà ñieåm vaø neùt 2.1 - Ñieåm khaùi nieäm: - khoâng

5 - hieäu quaû thò giaùc cuûa ñieåm vaø neùt 5.1 - hieäu quaû rung:

5.1.1

 
  • - Söùc caêng thò giaùc taïo tröôøng löïc thò giaùc cho moãi vaät trong khoâng gian design.

  • - Caùc giao thoa cuûa caùc tröôøng löïc

taïo traïng thaùi baát oån cho moãi vaät theå

  • - Traïng thaùi baát oån taïo hieäu quaû rung

5.1.2

-

Taïo hieäu quaû rung

 
  • - Duøng 2 maïng ñöôøng: thaúng, cong, keát

hôïp

  • - Baûo ñaûm ñoä ñeàu, taïo giao thoa (yeáu toá naèm ngoaøi yù ñònh cuûa taùc giaû, baát ngôø)

saâu,

  • - Duøng caùc caëp 2 maïng, taïo theâm ñoä chieàu thöù 3, ñoä xa gaàn

  • - Keát hôïp duøng thuaät bieán ñeàu, hay gheùp caùc sô ñoà ñôn giaûn

  • - Caùc chöông trình laøm treân maùy tính:

  • - Goùc giao nhau cuûa 2 maïng caøng nhoû,

löïc thò giaùc ñöôïc taïo ra caøng maïnh, ñoä rung caøng lôùn’

5.1.3

- Muïc ñích:

  • - Nhaän thöùc ñöôïc söùc maïnh cuûa löïc thò giaùc

  • - Veû ñeïp cuûa ñieåm vaø neùt töï thaân

  • - Nhöõng baát ngôø sau khi hoaøn thaønh baøi taäp

5 - hieäu quaû thò giaùc cuûa ñieåm vaø neùt 5.1 - hieäu quaû rung: 5.1.1
5 - hieäu quaû thò giaùc cuûa ñieåm vaø neùt 5.1 - hieäu quaû rung: 5.1.1
5 - hieäu quaû thò giaùc cuûa ñieåm vaø neùt 5.1 - hieäu quaû rung: 5.1.1
5 - hieäu quaû thò giaùc cuûa ñieåm vaø neùt 5.1 - hieäu quaû rung: 5.1.1
5 - hieäu quaû thò giaùc cuûa ñieåm vaø neùt 5.1 - hieäu quaû rung: 5.1.1

5.2 - hieäu quaû cinetique

5.2.1

- Vaän ñoäng trong ngheä thuaät taïo hình:

-

Hình aûnh cuûa khoâng gian vaø caùc yeáu toá taïo hình xuaát hieän trong vaän ñoäng

ñöôïc nhaän

tieáp, theo 1

thöùc nhö 1 chuoãi hình aûnh keá

quy luaät nhaát ñònh

-

Chuû nghóa Vò lai (Futurism): Umberto

Boccioni, Giacomo Balla

-

Ngheä thuaät cinetique (, Calder, Chadwick

trong ñieâu khaéc hay Vasarely, Soât, Semper

trong hoäi hoaï ...

Muïc ñích: nhaän thöùc taïo hình trong theá ñoäng, nhaát laø nhöõng khoâng gian lôùn

-

5.2.2

- Taïo hieäu quaû cinetique

-

Choïn hình baát kyø

-

Choïn moät quyõ ñaïo vaän ñoäng

-

Cho hình vaän ñoäng theo quyõ ñaïo ñaõ choïn

-

Caùc chöông trình laøm treân maùy tính: ....

Chuù yù: baûo ñaûm ñoä ñeàu, giao thoa haáp daãn, coù ñoä saâu. Traùnh roái hình

-

5.2.3: Muïc ñích

 

-

Nhaän thöùc hình trong theá ñoäng

-

Taïo ra hình chöa töøng coù (inedited form)

5.2 - hieäu quaû cinetique 5.2.1 - Vaän ñoäng trong ngheä thuaät taïo hình: - Hình
5.2 - hieäu quaû cinetique 5.2.1 - Vaän ñoäng trong ngheä thuaät taïo hình: - Hình

Frank Stella, 1970

5.2 - hieäu quaû cinetique 5.2.1 - Vaän ñoäng trong ngheä thuaät taïo hình: - Hình

Gene Gill

5.2 - hieäu quaû cinetique 5.2.1 - Vaän ñoäng trong ngheä thuaät taïo hình: - Hình

Eusebio Sempere, 1968

5.3 - hieäu quaû aûo:

 

5.3.1

- AÛo giaùc vaø cuoäc soáng

-

Theá giôùi töôûng töôïng laø moät theá giôùi aûo

-

Caùc caûm nhaän thieâng lieâng, caùc hình aûnh

ñöôïc saùng taïo cuûa ngheä só

...

laø theá giôùi aûo,

laø caùi coù tröôùc cia thaät

 

-

Caùc caûm nhaän roäng heïp, to nhoû, ngaén

daøi

ñeàu

coù theå taïo ra baèng caùi aûo

trong caùi

thaät

-

Baát kyø moät taïo hình naøo treân maët phaúng

veà

baûn chaát laø ñaõ laø taïo neân moät khoâng

gian

khoâng thaät - töùc laø aûo roài” - Ng.Quaân,

Tieáng

noùi cuûa hình vaø saéc

hình

-Theá giôùi ñoà hoaï cuûa Maurits Corneli Escher (L’Oeuvre graphique) vôùi aûo ñöôøng neùt vaø

5.3.2

- Taïo hình aûo

-

Choïn hình thaät baát kyø

 

-

Thay ñoåi chæ hieäu khoâng gian: tröôùc, sau,

treân,

döôùi, xa, gaàn

....

ñeå coù hình aûo

5.3 - hieäu quaû aûo: 5.3.1 - AÛo giaùc vaø cuoäc soáng - Theá giôùi töôûng
5.3 - hieäu quaû aûo: 5.3.1 - AÛo giaùc vaø cuoäc soáng - Theá giôùi töôûng
5.3 - hieäu quaû aûo: 5.3.1 - AÛo giaùc vaø cuoäc soáng - Theá giôùi töôûng
5.3 - hieäu quaû aûo: 5.3.1 - AÛo giaùc vaø cuoäc soáng - Theá giôùi töôûng

5.4 - nghóa cuûa neùt

maäp

  • - Theá giôùi cuûa neùt thöôøng ña nghóa, môø, moãi neùt coù moät giaù trò khaùc

nhau

bieåu

- n eùt mang nghóa : Mang noäi dung vaø hieän hình. Maát noù, hình khoâng coù

nghóa

hôn.

  • - n eùt caáu taïo : Laøm cho hình roõ nghóa Khoâng co noù,khoâng thaây ñoåi noäi

dung

cuûa hình

  • - neùt ña nghóa: Neùt mang nhieàu nghóa

maët

  • - n eùt lieân töôûng: khoâng xuaát hieän treân tranh nhöng vaãn hieåu laø coù. Maét

5.4 - nghóa cuûa neùt maäp - Theá giôùi cuûa neùt thöôøng ña nghóa, môø, moãi
5.4 - nghóa cuûa neùt maäp - Theá giôùi cuûa neùt thöôøng ña nghóa, môø, moãi
5.4 - nghóa cuûa neùt maäp - Theá giôùi cuûa neùt thöôøng ña nghóa, môø, moãi
5.4 - nghóa cuûa neùt maäp - Theá giôùi cuûa neùt thöôøng ña nghóa, môø, moãi

chöông iii hÌnh PhaÚng

i - Khaùi nieäm veà hình phaúng

  • - Hình ñôn giaûn vaø coå xöa nhaát. Duøng neùt

bao ñeå taïo ra hình. Hình ñöôïc nhaän ra bôûi

ñöôøng bao vaø hai chieàu

  • - Hình troáng ñoàng Ñoâng Sôn, tranh sieâu thöïc

cuûa Joan Miroù, Dubuffet

  • - Khoâng mieâu taû maø chuû yeáu laø tín hieäu ngöõ nghóa, quy öôùc, kyù hieäu

phaàn

  • - Hình phaúng coù tính ña nghóa (duality) - beân trong vaø beân ngoaøi ñeàu coù theå

laø hình

neân coi troïng vai troø cuûa phoâng vaø

hình

  • 1.1 - Hình daïng thò giaùc:

    • - Hình daïng ñöôïc nhìn thaáy

    • - Coù tính ña nghóa, phuï thuoäc vaøo kinh

nghieäm thò giaùc, tri thöùc, thoùi quen thò giaùc,

quy öôùc vaø vaên hoaù, truyeàn thoáng coäng ñoàng

  • 1.2 - Hình daïng vaät lyù:

ñoåi,

  • - Hình daïng thaät cuûa vaät theå, khoâng thaây khoâng phuï thuoäc vaøo ñieàu kieän nhìn

vaø vaên

hoaù

  • - 1 hình daïng vaät lyù coù theå coù nhieàu hình da- thò giaùc

ïng

2 - nhaän bieát hình phaúng

2.1 - Luaät nhìn ñôn giaûn:

  • - Ñôn giaûn veà caáu truùc hình. Caáu truùc ñoái

xöùng coù tính ñoàng ñaúng vaø töông öùng laøm

neân tính ñôn giaûn caáu truùc

  • - Moãi hình ñeàu coù moät sô ñoà caáu truùc hình

nhaán

  • - 2 caùch quy taäp hình: laøm baèng nhau vaø maïnh söï khaùc bieät

hóa

  • - Khoâng neân doàn nhieàu yù nghóa hoaëc yù ng- phöùc taïp cho hình phaúng

  • - Hình phaúng ñöôïc nhaän thöùc nhanh vaø ñôn

chöông iii hÌnh PhaÚng i - Khaùi nieäm veà hình phaúng - Hình ñôn giaûn vaø
chöông iii hÌnh PhaÚng i - Khaùi nieäm veà hình phaúng - Hình ñôn giaûn vaø
chöông iii hÌnh PhaÚng i - Khaùi nieäm veà hình phaúng - Hình ñôn giaûn vaø

2.2

- Löïc aån thò giaùc

-

Sô ñoà phaân boá aån löïc thò giaùc

Sô ñoà phaân boá aån löïc thò giaùc cuûa hình cô baûn

-

2.3

- Kinh nghieäm thò giaùc

“Nhöõng gì ta thaáy hoâm nay chæ laø keát quaû cuûa caùi ta thaáy tröôùc ñoù”

-

-

Laäp laïi laø quaù trình hình thaønh kinh ng-

chuoãi

hieäm

thò giaùc. Vaän ñoäng thò giaùc laø moät

hình aûnh tónh keá tieáp nhau. Hình aûnh

cuûa

Saul Bass

2.4

- Ñoä roõ thò giaùc:

Tính maäp môø, ña nghóa laøm giaûm ñoä roõ thò giaùc cuûa hình phaúng

-

-

Nhaän bieát quan heä :toång theå vaø thaønh

phaàn laøm taêng ñoä roõ cuûa hình phaúng

-

Caáu truùc ñôn giaûn, quen thuoäc vaø ñoái

xöùng deã nhaïn ra toång theå hôn thaønh

phaàn

 

Tæ leä nguyeân roõ hôn caùc tæ leä khoâng nguyeân. Quan saùt tæ leä nguyeân vaø tæ leä

-

vaøng

2.5

- Ñoä beàn thò giaùc

Hình coù ñoä beàn thò giaùc laø hình giuùp ta deã nhaän ra quan heä toång theå vaø thaønh

-

phaàn

Caùc hình cô baûn laø hình coù ñoä beàn thò giaùc cao

-

Ñoä beàn thò giaùc phuï thuoäc vaøo tính ñôn giaûn cuûa caáu truùc hình, tæ leä ñôn giaûn,

-

ñoä

töông töï cuûa caùc hình trong toå hôïp,

giaùc, töø

Tính

toáng nhaát coù ñöôïc töø ñoä beàn thò

ñoä töông töï cuûa hình, cuûa

caùc moâ tip

Moät hình coù ñoä beàn thò giaùc cao coù khaû naêng thoâng tin toát hôn, deã nhaän caûm

-

hôn

giao

-

Aristotle cho raèng töông töï laø yeáu toá hoäi trí tueä, noái keát quaù khöù vaø töông

lai

2.2 - Löïc aån thò giaùc - Sô ñoà phaân boá aån löïc thò giaùc Sô

3

- tröôøng thò giaùc

 

3.1

- Caáu truùc tröôøng thò giaùc ( theo Spreiregen)

 

-

Tröôøng thò giaùc laø caùc giôùi haïn: treân, döôùi vaø hai beân maø con maét coù theå nhìn thaáy

Giôùi haïn beân: 65 0 , giôùi haïn treân: 30 0 , döôùi: 45 0 . Theo qui öôùc laø moät choùp noùn

-

noùn

-

Trong tröôøng thò giaùc coù tröôøng nhìn roõ:choùp goùc ñænh laø 30 0 , tröôøng chuù yù coù goùc ñænh

laø 10 0

3.2

- Öùng duïng

 

Töông töï cuûa caáu truùc tröôøng thò giaùc vaø tæ leä vaøng

-

-

Xaùc ñònh caùc ñoä cao caàn thieát cuûa töôïng ñaøi,

caùc goùc nhaän bieát cuûa kieán truùc vaø töôïng ñaøi

-

trong

Xaùc ñònh tính chaát taïo hình cuûa caùc yeáu toá caùc vò trí, ñoä cao nhaát ñònh trong khoâng

gian lôùn

4

- caân baèng thò giaùc

 

-

Truïc caân baèng cuûa ngöôøi truøng vôùi truïc caân

baèng

cuûa caùc ñoái töôïng nhìn

 

4.1

- Troïng löôïng thò giaùc:

 

Sô ñoà phaân boá aån löïc thò giaùc xaùc ñònh caáu truùc töông taùc giöõa löïc thò giaùc vaø caùc yeáu toá

-

-

Moãi vaät theå trong khoâng gian design ñeàu xaùc

laäp

moät söùc huùt thò giaùc

 

-

 

Hieäu soá giöõa löïc aån thò giaùc vaø söùc huùt thò giaùc cuûa vaät theå taïo neân troïng löôïng thò giaùc cuûa vaät

4.2

- Caân baèng treân döôùi, phaûi traùi

 

-

Chuù

phaàn

tö thöù

II

ôû

ñoù

vaät seõ

coùtroïnglöôïng

thò giaùc lôùn nhaát

 

4.3

- Caân baèng xa gaàn

 

-

Höôùng nhìn cuûa chuùng ta la töø traùi sang phaûi.

Khoâng gian ñöôïc taïo ra ôû phía phaûi saâu hôn, xa hôn, vaät caøng xa caøng naêng

-

3 - tröôøng thò giaùc 3.1 - Caáu truùc tröôøng thò giaùc ( theo Spreiregen) -
3 - tröôøng thò giaùc 3.1 - Caáu truùc tröôøng thò giaùc ( theo Spreiregen) -
3 - tröôøng thò giaùc 3.1 - Caáu truùc tröôøng thò giaùc ( theo Spreiregen) -

5- Maïng hình phaúng

5.1

  • - 4 daïng thöôøng gaëp trong thieân nhieân:

xoaén oác, uoán quanh, phaân nhaùnh, khôùp

noái theo goùc 120 0 (Hình daïng trong thieân nhieân, P.Steveùn)

  • - Tính lieân tuïc vaø ñeàu cuûa maïng cho ta khaû naêng laáp ñaày maïng baèng 1 modun

(Maurits . Escher) -Maïng hình phaúng laø maïng goàm 1 hay nhieàu ña giaùc phaúng taïo neân. caùc caïnh cuûa ña giaùc baèng nhau

5.2

- Maïng ña giaùc ñeàu:

 
  • - Maïng cuûa moät loaïi ña

giaùc ñeàu: 3

hoaëc

4, hoaëc 6 caïnh baèng nhau

5.3

- Maïng ña giaùc baùn ñeàu:

 
  • - Maïng coù 2 hoaëc 3 loaïi ña giaùc ñeàu

5.4

- Goïi teân maïng hình phaúng (11 maïng)

  • - Goïi theo caáu taïo ñænh gioáng nhau

  • - Coù caùc maïng ñeâu: 3.3.3.3.3.3 - 4.4.4.4 -

 

6.6.6

 

-

Caùc maïng baùn ñeàu

+ Ñænh coù 3 caïnh: 4.8.8 - 3.12.12 - 4.6.12

+ Ñænh coù 4 caïnh: 3.63.6 - 3.4.6.4

+ Ñænh coù 5 caïnh: 3.3.3.4.4 - 3.3.4.3.4 -

3.3.3.3.6

 

5.5

- Phaùt trieån vaø chuyeån maïng:

  • - Theo pheùp chia ñeàu goùc

  • - Theo pheùp ñoái ngaãu ( ñoái ngaãu:laáy taâm

caùc maët laøm ñænh cuûa maïng môùi)

  • - Theo pheùp töï bieán vaø töï bieán nhaân ñoâi caïnh (noái caùc ñieåm giöõa cuûa caùc caïnh

maïng cuõ thaønh maïng môùi)

5- Maïng hình phaúng 5.1 - 4 daïng thöôøng gaëp trong thieân nhieân: xoaén oác, uoán
5- Maïng hình phaúng 5.1 - 4 daïng thöôøng gaëp trong thieân nhieân: xoaén oác, uoán
5- Maïng hình phaúng 5.1 - 4 daïng thöôøng gaëp trong thieân nhieân: xoaén oác, uoán

chöông iv

hÌnh KhoÁi

1 - nhaän thöùc hình khoái

1.1- Quan nieäm veà khoái

 

-

Khoái thöôøng ñöôïc hieåu laø moät hình daïng 3

chieàu coù giôùi haïn cuï theå, ñöôïc xaùc ñònh

-

khoâng

Giao thoa giöõa nhaän thöùc hình khoái vaø gian:” khoái thaät, khoái aûo, khoái aâm -

khoái

döông ..

 

-

Cho ñeán ñaàu theá kyû XX: hình khoái trong

ñieâu

khaéc laø töôïng troøn: töôïng La Haùn Taây

Phöông,

töôïng nhaø moà Taây Nguyeân,

Venus ôû Milo

vaø

quaû tröùng ñaëc cuûa

Brancusi ... -Moät khoái ñaëc luoân sinh ra moät “phaûn khoái” hay khoái roãng. Khoái ñaëc goïi laø khoái döông,

 

khoái roãng laø aâm. Khoái döông höôùng noäi, khoái aâm höôùng ngoaïi

khaéc

-

1912 caùc khoái aâm xuaát hieän trong ñieâu Vò lai cuûa Umberto Boccioni

1.2

- Quaù trình giaûi khoái trong ñieâu khaéc

-

1914 - 1920: xuaát hieän caùc ñieâu khaéc töï

thaân

cuûa Archipenko, Vantongerloo,Lóphiz ..

Caùc

phaàn vaät chaát cuûa khoái giaûm

daàn

 

-

Xuaát hieän caùc ñieâu khaéc roãng. Gillo Dorfles

cho raèng: “Ñuùng laø ñaõ xuaát hieän moät neàn

taïo

hình mô ùi ma ø ca ùi ro ãng ña õ tha éng

caùi ñaëc” - Ultimas tendencias del

arte de hoy- 1966. Ñieâu Moore ....

khaéc cuûa Henry

 

Daàn daàn caùc khoái chæ laø caùc ñöôøng giôùi haïn, troáng roãng hoaøn toaøn, Roài ñeán caùc

-

ñieâu

khaéc aûo(op-art), khoái thaät khoâng toàn

taïi, nghóa

laø giaûi khoái toaøn phaàn

1.3

- Tính ñoäng trong ñieâu khaéc

-

Caùc ñoäng aûo töø hieäu quaû aùnh saùng cuûa

caùc khoái aâm - döông: Boccioni, ñeán caùc

chuyeån ñoäng cuûa Alexandre Calder ( caùc

chöông iv hÌnh KhoÁi 1 - nhaän thöùc hình khoái 1.1- Quan nieäm veà khoái -

Alexander Archipenko,

B r a n c u s i , A . Michelangelo C a l d
B r a n c u s i ,
A .
Michelangelo
C a l d e r ,
chöông iv hÌnh KhoÁi 1 - nhaän thöùc hình khoái 1.1- Quan nieäm veà khoái -
chöông iv hÌnh KhoÁi 1 - nhaän thöùc hình khoái 1.1- Quan nieäm veà khoái -
chöông iv hÌnh KhoÁi 1 - nhaän thöùc hình khoái 1.1- Quan nieäm veà khoái -

Umberto Boccioni

chöông iv hÌnh KhoÁi 1 - nhaän thöùc hình khoái 1.1- Quan nieäm veà khoái -
chöông iv hÌnh KhoÁi 1 - nhaän thöùc hình khoái 1.1- Quan nieäm veà khoái -

Henry Moore, 1951

ñoäng: ñieâu khaéc troø chôi, caùc modun ñieâu

trong

khaéc coù theå thay ñoåi theo thôøi gian vaø khoâng gian

2 - quan nieäm hình khoái trong kieán truùc

  • 2.1 - Caùc khoái cô baûn:

    • - Töø kim töï thaùp, basilica La Maõ, Thaùnh

ñöôøng kyû XX, hình

ñeå theå hieän, chöa

  • 2.2 - Khoái töï thaân:

Hoài giaùo ñeán kieán truùc ñaàu theá

khoái chæ laø phöông tieän coù giaù trò töï thaân

  • - Chuû nghóa Taân taïo hình (Neoplasticism)

cuûa

nghóa

Piet Mondrian vaø Van Doesburg, chuû Sieâu vieät (Suprematism) cuûa

Kazimir Malevich

khöùôc töø yù nghóa cuûa

hình daïng tìm ñeán veû töï thaân cuûa khoái.

  • - Xu höôùng phi trang trí cuûa Adolf Loos, chuû nghóa “thuaàn khieát- purism” cuûa Le

tinh

hôn khaùi

kieán truùc,

Corbusier

ñaëc bieät caùc khoái chöõ nhaät

... khieát cuûa Mies van der Rohecuûng coá

nieäm töï thaân cuûa khoái trong

  • - Khoái töï thaân: töï noù, khoâng trang trí, khoâng

nghóa, khoâng noäi dung, coù tính tröøu

töôïng.

xuaát

“ Thaåm myõ tröøu töôïng khoâng phaûi laø caùi gì xa laï, cao sieâu maø raát ñôøi thöôøng. Noù phaùt töø myõ caûm rieâng tö, ñoâi

khi khoâng giaûi choïn caùi naøy maø

thích ñöôïc, theâ nhö ta khoâng choïn caùi

kia daãu coâng naêng gioáng nhau. Noù vöøa laø sôû thích vöøa laø maùch baûo

ñoäng: ñieâu khaéc troø chôi, caùc modun ñieâu trong khaéc coù theå thay ñoåi theo thôøi
ñoäng: ñieâu khaéc troø chôi, caùc modun ñieâu trong khaéc coù theå thay ñoåi theo thôøi

Naum Gabo 1925

ñoäng: ñieâu khaéc troø chôi, caùc modun ñieâu trong khaéc coù theå thay ñoåi theo thôøi

Nagy, 1940

Jacques Lipchitz, 1928

ñoäng: ñieâu khaéc troø chôi, caùc modun ñieâu trong khaéc coù theå thay ñoåi theo thôøi
ñoäng: ñieâu khaéc troø chôi, caùc modun ñieâu trong khaéc coù theå thay ñoåi theo thôøi

Mies van der Rohe (1946-51)

ñoäng: ñieâu khaéc troø chôi, caùc modun ñieâu trong khaéc coù theå thay ñoåi theo thôøi

Le Corbusier, 1928-31

ñoäng: ñieâu khaéc troø chôi, caùc modun ñieâu trong khaéc coù theå thay ñoåi theo thôøi

Gerit Rietveld, 1924 (Nhaø Schroder-Schrader)

ñoäng: ñieâu khaéc troø chôi, caùc modun ñieâu trong khaéc coù theå thay ñoåi theo thôøi
Frank O. Gehry, 1991- 97 Oscar Niemeyer, 1958 - 60 Daniel Libeskind, 2002 Louis Kahn, Nhaø

Frank O. Gehry, 1991- 97

Frank O. Gehry, 1991- 97 Oscar Niemeyer, 1958 - 60 Daniel Libeskind, 2002 Louis Kahn, Nhaø

Oscar Niemeyer, 1958 - 60

Frank O. Gehry, 1991- 97 Oscar Niemeyer, 1958 - 60 Daniel Libeskind, 2002 Louis Kahn, Nhaø

Daniel Libeskind, 2002

Frank O. Gehry, 1991- 97 Oscar Niemeyer, 1958 - 60 Daniel Libeskind, 2002 Louis Kahn, Nhaø

Louis Kahn, Nhaø Quoác hoäi Bangladesh, 1962 - 84

2.3 - Khoái bieåu hieän

 

Bieåu hieän taïo hình cuûa Chuû nghóa caáu taïo Nga (Constructivism). Thaùp Ñeï tam quoác teá

-

(V.Tatlin), toaø nhaø Pravda (Alexander & V.Wesnin) ...

 

-

Thaùp Postdam (E.Mendelsohn, 1920-2)

-

Nhaø ga haønh khaùch TWA (E.Saarinen

1962-

65), Nhaø ga ñöôøng saét Lyon-Satola (S.Calatrava -1996), Nhaø haùt

Sydney (J.Utzon), kovesz) ...

Nhaø thôø Paks (Imre Ma-

Ñaëc tröng :

 
 

-

Söû duïng hình aûnh töôïng tröng hay bieåu

hieän

- Coâ ñoïng trong ngöõ nghóa cuûa hình

töôïng

hoaëc hình aûnh quen thuoäc

 

-

-

Mang chaát aån duï, phi kieán taïo hay dò bieán

Nhieàu toå

hôïp kieán

mang tính saép

ñaët vaø laïi ñoàng haønh vôùi caùc

t r ì n h

truù d i e ã n .

K i e á n

t r u ù c

2.3 - Khoái bieåu hieän Bieåu hieän taïo hình cuûa Chuû nghóa caáu taïo Nga (Constructivism).

Imre Makovecz 1987

2.3 - Khoái bieåu hieän Bieåu hieän taïo hình cuûa Chuû nghóa caáu taïo Nga (Constructivism).

E.Tatlin,

2.3 - Khoái bieåu hieän Bieåu hieän taïo hình cuûa Chuû nghóa caáu taïo Nga (Constructivism).

Erich Mendelsohn, 1919-21

2.3 - Khoái bieåu hieän Bieåu hieän taïo hình cuûa Chuû nghóa caáu taïo Nga (Constructivism).
Jorn Utzon, 1956 - 73 E. Saarinen, 1962 SITE, 1974 - 75 3 - Khoái ña
Jorn Utzon, 1956 - 73 E. Saarinen, 1962
Jorn Utzon, 1956 - 73
E. Saarinen, 1962
SITE, 1974 - 75
SITE,
1974 - 75

3 - Khoái ña dieän ñeàu vaø baùn ñeàu

  • 3.1 - Ña dieän ñeàu

-

Töø thôøi coå ñaïi, Pytagore, Platoù, Euclid, Heron vaø Archimed ñaõ töøng nghieân

cöùu ñeán

Theá kyû XVII, Johannes Kepes

.. thieát laäp 5 ña

dieän ñeàu vaø 13 ña dieän

baùn ñeàu. Eucler

(1707-83)

nghieân

vaø

Poinsot (1809) ñaõ hoaøn chính caùc

cöùu veà tính topo, vaø ñoái ngaãu (duality).

-

Khoái ña dieän ñeàu:

+ Caùc caïnh ñeàu baèng nhau

 

+ Caùc maët ñeàu gioáng nhau

+ Caáu taïo taïi caùc ñænh gioáng nhau

-

Caùc khoâi ña

dieän ñeàu: 3.3.3 (töù dieän);

3.3.3.3

(baùt dieän) ; 4.4.4 (laäp phöông); 5.5.5

(thaäp nhò

dieän); 3.3.3.3.3 (nhò thaäp

dieän)

3.2

- Khoái ña dieän baùn ñeàu + Caùc caïnh ñeàu baèng nhau

 

+ Coù 2 hoaëc 3 loaïi maët + Caùc ñænh gioáng nhau

3.3

- Goïi teân caùc ña dieän

-

nhau.

Theo ñænh: caùc ñænh coù caáu taïo gioáng Caùc khoái naøy goïi laø caùc khoái ñôn vò

-

Theo maët : caùc maët gioáng nhau. Caùc khoái

naøy laø caùc khoái ñoái ngaãu cuûa khoái ñôn vò

 

3.4

- Tính chaát caùc khoái ñôn vò vaø ñoái ngaãu:

-

Añv = Añng

-

Fñv = Sñng

-

Sñv = Fñng

3.5

- Tính toaùn caùc ña dieän (tìm toång soácaïnh A,

toång

soá maët F, toång soá ñinht S)

 

-

Coâng thöùc cô baûn:

s - a + F = 2

r s

=

2a

n F

=

2a

3.6 - Taïo hình khoùi ña dieän
3.6 - Taïo hình khoùi ña dieän
3.6 - Taïo hình khoùi ña dieän
3.6 - Taïo hình khoùi ña dieän

3.6 - Taïo hình khoùi ña dieän

3.6 - Taïo hình khoùi ña dieän
3.6 - Taïo hình khoùi ña dieän
3.6 - Taïo hình khoùi ña dieän
3.6 - Taïo hình khoùi ña dieän
3.6 - Taïo hình khoùi ña dieän
3.6 - Taïo hình khoùi ña dieän
3.6 - Taïo hình khoùi ña dieän
3.6 - Taïo hình khoùi ña dieän

chöông v KhoÂng gian 1 - nhaän thöùc veà khoâng gian

1.1

- Khaùi nieäm

-

“Khoâng gian chöùa ñöïng taát caû nhöõng gì

ñöôïc taïo ra, ñöôïc nhìn thaáy vaø ñöôïc caûm

thaáy, toàn taïi ñoäc laäp vôùi vaät theå” Platoù - Timaeus

-

Khoâng gian laø moät thöïc theå troáng roãng,

lieân

tuïc, chöùa ñöïng vaät theå

 

Trong khoa hoïc: “Söï toàn taïi cuûa vaät theå laø lí do toàn taïi cuûa khoâng gian

-

1.2

- Khoâng gian trong ngheä thuaät taïo hình

-Theá kyû XVI, Durer saùng taïo maùy phoùi caûnh,

Leona da Vinci duøng taám kính ñeå saùng taïo pheùp phoái caûnh, mieâu taû hieän thöïc thaáu thò

Ñaàu theá kyû XX, chuû nghóa Vò lai, Laäp theå ñöa chieàu thôøi gian vaøo hoäi hoaï. Heä khoâng-

-

thôøi gian.

Caùc chuû nghóa Tröøu töôïng, Sieâu thöïc, Phi hình, Haønh vi (action) ñeàu phi thaáu thò

-

-

Khoâng gian trong hoäi hoaï phöông Ñoâng:

quy öôùc hoaëc voõ ñoaùn.( tranh thuyû

maëc,

Ñoâng Hoø

)

“Khoâng gian ñöôïc

nhìn nhaän nhö

moät söï môû roäng ñöôïc

taïo bôûi caùc kích thöôùc

hieån

loä nhieàu caáp

ñoä

vaø

töï

do chuyeån

ñoäng

phaùt trieån theo höôùng rieâng bieät

-

Lazloù M. Naghy, Rudolf Arnheim: “Khoâng

gian

vaät

laø quan heä vò trí ( hay töông taùc) cuûa theå”

moät

-

Taát caû chæ laø töông ñoái nhaèm phaân bieät soá caùch theå hieän khoâng gian. Thöïc teá

chöông v KhoÂng gian 1 - nhaän thöùc veà khoâng gian 1.1 - Khaùi nieäm -
chöông v KhoÂng gian 1 - nhaän thöùc veà khoâng gian 1.1 - Khaùi nieäm -
chöông v KhoÂng gian 1 - nhaän thöùc veà khoâng gian 1.1 - Khaùi nieäm -
chöông v KhoÂng gian 1 - nhaän thöùc veà khoâng gian 1.1 - Khaùi nieäm -
chöông v KhoÂng gian 1 - nhaän thöùc veà khoâng gian 1.1 - Khaùi nieäm -

1.3 - Khoâng gian trong kieán truùc

  • - “Baûn chaát cuûa kieán truùc naèm trong vieäc cheá ngöï khoâng gian” W. Gropius

1.3.1

- Khoâng gian trong kieán truùc Hy - La

  • - Kieán truùc Hy Laïp coå (ñeàn Parthenon) :

beân

+ khoâng gian 1 chieàu, chieøu saâu + Keát caáu heä raàm - coät, neân khoâng gian trong nhoû + Hoaït ñoäng ngoaøi coâng trình nhieàu hôn

trong

 

+ Trang trí vaø tæ leä quan troïng hôn hình thöùc khoâng gian, höôùng ñeán tính haøi hoaø

  • - Kieán truùc La Maõ ( Basilica Roma)

+Ñeá cheá roäng lôùn vaø quyeàn uy, nhu caàu

theå

hieän uy löïc cuûa ñeá cheá + Coâng trình coâng coäng nhö nhaø taém (Ther

mal bath), ñaùu tröôøng (colosseum), forum,

basilica, khaûi hoaøn moân

vôùi

keát caáu cung

 
 
 
  • - Maët baèng daàn hình thaønh chöõ thaäp.

chaõi

  • - Tính chaát coâng trình hoaønh traùng, vöõng nhö quyeàn uy cuûa ñeá cheá.

1.3.2

- Khoâng gian kieán truùc gothic

  • - Thôøi kyø hình thaønh caùc tieåu vöông quoùc. Khoâng coù chính quyeàn trung öông, khuûng

khoaûng ñöùc tin, Thieân chuùa giaùo phaùt trieån,

kinh teá töï cung töï caáp.

  • - Hình thaønh caáu truùc:Nhaø thôø- chôï - quaûng

coäng

tröôøng. Nhaø thôø khoáng cheá khoâng gian ñoàng

  • - Keát caáu voøm oâ van, cho pheùp naâng cao

khoâng gian. Kieán truùc phaùt trieån chieàu cao. Maët baèng chöõ thaäp roõ neùt. Keát hôïp vôùi voøm oâ-van laø tranh kính (vitral) laøm khoâng gian huyeàn bí, con ngöôøi caûm thaáy nhoû

1.3 - Khoâng gian trong kieán truùc - “Baûn chaát cuûa kieán truùc naèm trong vieäc
1.3 - Khoâng gian trong kieán truùc - “Baûn chaát cuûa kieán truùc naèm trong vieäc

1.3.3

- Caùc giai ñoaïn kieán truùc tieàn hieän ñaïi

 
 

-

Kieán truùc Phuïc höng:

+ Vaên hoaù hoaøn thieän vaø chuaån möïc, coù quy caùch. +Döïa treân söï hoaøn chænh cuûa hình cô baûn vaø veû ñeïp cuûa caùc con soá

+ Khoâng gian hình hoïc vaø lieân keát caùc boä phaän thaønh moät theå thoáng nhaát.

-

Kieán truùc Baroác (Baroco) vaø Rococo:

 

+ Phaùt trieån caùc ñöôøng cong lieân tuïc, trang

phaùt

trí hoa myõ, dö thöøa. Khoâng gian ñoäng, trieån theo caùc nhòp cong. Hieäu quaû

aùnh saùng loài - loõm, cong

- boùng ñoå maïnh do caùc phaàn doaõi cuûa khoâng gian

 

+ Kieán truùc Rococo: phöùc taïp vaø dieâm duùa hôn Baroco, nhöng tinh thaàn gioáng Baroco

1.3.4

- Khoâng gian trong kieán truùc hieän ñaïi

 
 

-

Khoâng gian cuûa caùc baäc thaày kieán truùc

 
 

theá kyû XX + Le Corbusier: thuaàn khieát (purist) vaø hình hoïc. Hình daïng khoâng gian cô baûn

luoân hieän duy lyù, coâng

roõ, coù tính logic hình thöùc vaø naêng

 

+ Walter Gropius : lieân keát (articulation).

Caùc

thaønh phaàn khoâng gian khaùc nhau

hoaø vaøo

nhau maø vaãn giöõ ñöôïc tính

chaát rieâng + Frank LLoy Wright: höõu cô (organic) trong ngoaøi, giöõa kieán truùc vaø moâi caûnh

 

+Mies van der Rohe: khoâng gian lieân hoaøn. Tín hieäu nhaän thöùc khoâng gian raát ít (less is more). Ñaäm chaát thô trong khoâng gian kieán truùc. Giôùi haïn khoâng gian: phaù goùc, lieân hoaøn vaø gôïi môû daãn daét.

-

Khoâng gian kieán truùc ñöông ñaïi:

 

+ Kieán truùc haäu hieän ñaïi: trôû laïi caùc hình

thöùc khaùc naêng vaø logic.

coå ñieån (coät,traùn,cung, voøm

).

Maët

1.3.3 - Caùc giai ñoaïn kieán truùc tieàn hieän ñaïi - Kieán truùc Phuïc höng: +
1.3.3 - Caùc giai ñoaïn kieán truùc tieàn hieän ñaïi - Kieán truùc Phuïc höng: +
1.3.3 - Caùc giai ñoaïn kieán truùc tieàn hieän ñaïi - Kieán truùc Phuïc höng: +
1.3.3 - Caùc giai ñoaïn kieán truùc tieàn hieän ñaïi - Kieán truùc Phuïc höng: +
- Kieán truùc kyõ thuaät cao (high-tech), kieán sinh thaùi, kieán truùc baûn ñòa xöû lyùkhoâng
- Kieán truùc kyõ thuaät cao (high-tech), kieán sinh thaùi, kieán truùc baûn ñòa xöû lyùkhoâng
- Kieán truùc kyõ thuaät cao (high-tech), kieán sinh thaùi, kieán truùc baûn ñòa xöû lyùkhoâng
- Kieán truùc kyõ thuaät cao (high-tech), kieán sinh thaùi, kieán truùc baûn ñòa xöû lyùkhoâng
- Kieán truùc kyõ thuaät cao (high-tech), kieán sinh thaùi, kieán truùc baûn ñòa xöû lyùkhoâng
- Kieán truùc kyõ thuaät cao (high-tech), kieán sinh thaùi, kieán truùc baûn ñòa xöû lyùkhoâng
 

-

Kieán truùc kyõ thuaät cao (high-tech), kieán

sinh thaùi, kieán truùc baûn ñòa

xöû

lyùkhoâng

truùc gian ngheä hay ñeán saùng taïo

cô baûn khoâng coù gì

vaên hoaù baûn ñòa. Khoâng tính khoâng gian töï thaân. Veà môùi

 

-

Kieán truùc “phi kieán taïo” - Deconstructivism:

Khoâng gian phi hình hoïc, phi traät töï thoâng

leä,

xoaù nhoaø ranh giôùi caùc chæ hieäu khoâng

gian(

traàn, töôøng, saøn. Nhieàu tính ñieâu khaéc

vaø saép

ñaët, ngaãu höùng

1.4 - Khoâng gian ñoâ thò

 

1.4.1

-

- Caùc hình thöùc cô baûn cuûa khoâng gian ñoâ thò:

 

+ Khoâng gian tuyeán (ñöôøng phoá ) ... + Khoâng gian ñieåm ( quaûng tröôøng

 

-

Caùc bieán theå:

+ Khoâng gian ñi boä

+Heä thoáng khoâng gian lieân hoaøn ( Trung

taâm,

khu nhaø ôû, coâng vieân

...

)

+ Maïng khoâng gian ñoâ thò (caáp vó moâ)

 

1.4.2

- Nhaän thöùc khoâng gian ñoâ thò:

 
 

Phuï thuoäc toác ñoä, goùc nhìn, thoâng qua chuoãi phoùi caûnh

-

-

Nhaän thöùc thoâng qua hình aûnh ñoâ thò:

 

+ Tuyeán phoá, quaûng tröôøng, ñieåm nhaán,

boùng daùng (silhouette), caûnh quan,

ñòa theá ...

-

Nhaän thöùc baèng yù nghóa vaø giaù trò:

 

+ YÙ nghóa vaên hoaù, lòch söû, nhaân vaên

;

caùc

giaù trò bieåu töôïng vaø ngoân ngöõ taïo hình

khoâng

gian ñoâ thò

1.4.3

- Caùc xu höôùng vaø bieåu hieän ñaëc tröng;

 
 

-

La Maõ vaø Phuïc Höng:hinh hoïc, ñoái xöùng,

truïc vaø heä, trang troïng vaø töôïng tröng, tính

chaát khoâng gian tónh

vaø

-

Trung coå:töï do, phi hình hoïc, ngaãu höùng nhaân vaên, gaàn con ngöôøi, daân giaõ

-

Khoâng gian ñoâ thò ñaàu theá kyû XX (ñeán

- Khoâng gian ñoâ thò caän ñaïi (1960 - 1990): linh hoaït, ña phong caùch, giaøu
- Khoâng gian ñoâ thò caän ñaïi (1960 - 1990): linh hoaït, ña phong caùch, giaøu
- Khoâng gian ñoâ thò caän ñaïi (1960 - 1990): linh hoaït, ña phong caùch, giaøu
- Khoâng gian ñoâ thò caän ñaïi (1960 - 1990): linh hoaït, ña phong caùch, giaøu
- Khoâng gian ñoâ thò caän ñaïi (1960 - 1990): linh hoaït, ña phong caùch, giaøu
  • - Khoâng gian ñoâ thò caän ñaïi (1960 - 1990):

linh hoaït, ña phong caùch, giaøu chaát bieåu

hieän, thieân veà moät thöïc theå thoáng nhaát

  • - Khoâng gian ñoâ thò ñöôøng ñaïi: tröøu töôïng,

nhieàu chaát kyù hieäu hôn bieåu hieän, nhieàu

chaát phöùc theå hôn laø moät theå thoáng nhaát.

1.5 Khoâng gian design

1.5.1

- Nhaän caûm khoâng gian :

 
 
  • - Nhaän caûm veà truïc:

 

+ Hình thaùi khoâng gian

noùi chung laø coù

hình.

Ñoái vôùi moät hình, truïc nhaän thöùc hình

cho ta

caûm nhaän ñuùng veà hình daïng.

 
  • - Ñoái vôùi khoâng gian : truïc nhaän thöùc khoâng gian cho ta caûm nhaän veà khoâng gian:

ñoäng

hay tónh

 
  • - Nhaän caûm veà goùc;

 

vaøo

+ Goùc laø vaät lieân keát caùc giôùi haïn khoâng gian. + Löïc thò giaùc cuûa caùc hình cô baûn ñaët goùc hay ñöôøng giôùi haïn hình

+

Goùc ñoùng hay môû

cho ta caûm nhaän

khoâng

gian ñoùng hay môû

1.5.2

- Theå loaïi khoâng gian

 
  • - Khoâng gian ñoùng

- Khoâng gian môû - Khoâng gian ñoäng - Khoâng gian tónh - Khoâng gian xaùc
-
Khoâng gian môû
-
Khoâng gian ñoäng
-
Khoâng gian tónh
-
Khoâng gian xaùc ñònh
-
Khoâng gian khoâng xaùc ñònh
-
Khoâng gian thaáu thò
-
Khoâng gian quy öôùc
chöông vi : Bieåu chaÁt thÒ giaÙc 1 - Khaùi nieäm - Bieåu chaát ( texture)
chöông vi : Bieåu chaÁt thÒ giaÙc 1 - Khaùi nieäm - Bieåu chaát ( texture)
chöông vi : Bieåu chaÁt thÒ giaÙc 1 - Khaùi nieäm - Bieåu chaát ( texture)
chöông vi : Bieåu chaÁt thÒ giaÙc 1 - Khaùi nieäm - Bieåu chaát ( texture)
chöông vi : Bieåu chaÁt thÒ giaÙc 1 - Khaùi nieäm - Bieåu chaát ( texture)

chöông vi : Bieåu chaÁt thÒ giaÙc 1 - Khaùi nieäm

 

-

Bieåu chaát ( texture) laø ñaëc tính beà maët

cuûa ñeàu coù ñaëc tính

vaät theå, cuûa hình. Taát caû caùc vaät theå coù beà maët, moïi beà maët ñeàu qua ñoù ta coù theå hieûu

veâ: caûm giaùc meàm, boùng ...

cöùng, goà gheà, nhaün

 

Coù 2 loaïi bieåu chaát: bieåu chaát thò giaùc (2 chieàu) vaø bieåu chaát xuùc giaùc (3 chieàu)

-

2 - Bieåu chaát thò giaùc:

 
 

-

Bieåu chaát 2 chieàu

2.1

- theå loaïi:

2.1.1

- Bieåu chaát trang trí.

-

Ñöa hình vaøo trang trí beà maët

-

Hình ñöôïc theâm vaøo khoâng laøm thay ñoåi

hình theå cuûa vaät vaø caùc töông quan khaùc

-

khaùc,

nhöng

Coù theå veõ baèng tay, hay baèng nguoàn

coù theå coù quy taùc hay baát quy taéc

coù ñoä ñeàu cuûa hình trang trí

2.1.2

- Bieåu chaát töùc thôøi (töï nhieân - spontaneous)

-

khoâng

Bieåu chaát laø thaønh phaàn cuûa vaät theå, theå taùch khoûi vaät theå

Ñöôïc taïo ra moät caùch töï nhiieân vaø töùc thôøi

-

2.1.3

- Bieåu chaát cô hoïc

caáu

-

Khoâng noùi ñeán phöông tieän cô khí maø truùc bieåu chaát mang tính cô hoïc

2.2

- taïo Bieåu chaát thò giaùc

2.2.1

- Veõ, sôn ...

2.2.2

- In, aán, ..

(duøng

moät löïc)

2.2.3

- Phun, chaûy, lan treân beà maët ...

2.2.4

- Thaám, ..

2.2.5

- Hun, ñoát, ...

2.2.6

- Caøo, caïo, xeù ...

2.2.7

Caét daùn

-

Coù hình, khoâng hình

chöông vii MaØu saÉc

I/ TÍNH CHAÁT VAÄT LYÙ CUÛA MAØU

1- Maøu laø aùnh saùng, moät daïng naêng löôïng phaùt saùng

  • - 1704 Newton phaùt hieän ra phoå maøu, goàm ñoû, cam,

vaøng, luïc lam, (chaøm)tím.

  • - AÙnh saùng töï nhieân vaø aùnh saùng nhaân taïo:

+ AÙnh aùng töï nhieân: hôïp caùc loaïi böôùc soùng khaùc nhau theo moät tæ leä gaàn nhö ñeàu giaû caùc böôùc soùng daøi , ngaén neân traéng hôn. + AÙnh saùng nhaân taïo: böôùc soùng daøi nhieàu hôn böôùc soùng ngaén, neân hôi vaøng. Naêng löôïng nhaân taïo phaùt saùng khoâng theå baèng naêng löôïng maët trôøi

Ñoä daøi böôùc soùng (nanometre) maét ngöôøi thaáy ñöôïc

400 nm 500 600 700 nm
400 nm
500
600
700 nm

tím (380-450 n.m -nanometre)

cobal (450-500 n.m)

vaøng (550 -600)

chaøm (~447-450) luïc (500 -550)

cam (600 -650

ñoû

(720 nm)

  • 1 micron = 1/1000 mm

  • 1 millimicron =1/1000 000 mm = 1nanometre

Theo: Johannes Itten:

ño( rouge): 800 - 650; cam (orange): 640 - 590; vaøng( jaune): 580 - 550, luïc( vert): 530 - 490; lam (bleu): 480 - 460; chaøm (indigo): 450 - 440; tím (violet): 430 -390

- Böôùc soùng daøi: phaûn xaï phaàn lôùn, gaây caûm giaùc noùng. Böôùc soùng ngaén: haáp thuï nhieàu, phaûn xaï ít, caûm giaùc laïnh.

2 - Maøu vaät theå vaø maøu aùnh saùng:

2.1 - Maøu vaät theå: Maøu maø vaät ñoù phaûn xaï khi aùnh saùng chieáu leân noù

chöông vii MaØu saÉc I/ TÍNH CHAÁT VAÄT LYÙ CUÛA MAØU 1 - Maøu laø aùnh

2.2 - Maøu aùnh saùng: caùc maøu xuaát hieän treân phoå aùnh saùng

chöông vii MaØu saÉc I/ TÍNH CHAÁT VAÄT LYÙ CUÛA MAØU 1 - Maøu laø aùnh
chöông vii MaØu saÉc I/ TÍNH CHAÁT VAÄT LYÙ CUÛA MAØU 1 - Maøu laø aùnh
chöông vii MaØu saÉc I/ TÍNH CHAÁT VAÄT LYÙ CUÛA MAØU 1 - Maøu laø aùnh
chöông vii MaØu saÉc I/ TÍNH CHAÁT VAÄT LYÙ CUÛA MAØU 1 - Maøu laø aùnh

ii/MaØu cô BaÛn

  • - Coù 2 loaïi maøu: maøu vaät theå (object

color - subtractive color) vaø maøu aùnh saùng (additive color) neân coù 2 loaïi maøu cô baûn khaùc nhau:

1 - Maøu cô baûn vaät theå: (subtractive)

vaøng (yellow) lam cobal caùnh sen, magenta ( theo John Drew: subtractive primaries colors: cyan, magenta,
vaøng (yellow)
lam cobal
caùnh sen,
magenta
( theo John Drew: subtractive primaries colors: cyan,
magenta, yelow vaø ñeân - CMYK)
  • - Goïi laø cô baûn vì khi troän caùc maøu naøy ta coù caùc maøu khaùc töông öùng vôùi caùc

maøu trong phoå aùnh saùng

  • - Quaù trình troän maøu naøy laøm giaûm naêng

löôïng (neân coøn goïi laø subtractive color)

  • - Troän 3 maøu cô baûn vaät theå: vaêng, caùnh

sen (purple- ñoû tía), lam cobal (cyan) ta coù “maøu”

ii/MaØu cô BaÛn - Coù 2 loaïi maøu: maøu vaät theå (object color - subtractive color)
  • - Vaøng haáp thuï lam tím ( blue)

  • - Ñoû tia (purple - magenta) haáp thuï luïc

  • - Lam cobal haáp thuï ñoû (red)

- 3 maøu boå tuùc vaät theå:

ñoû (red); luïc (green) vaø lam tím (blue) - Trong voøng troøn maøu 3 maøu cô baûn taïo thaønh 1 tam giaùc, 3 maøu boå tuùc taïo thaønh 1 tam giaùc ngöôïc vôùi tam giaùc cô baûn. Caùc maøu cô baûn vaø boå tuùc coù vò trí ñoái nhau trong voøng troøn maøu

 

-

Luïc (green) laø boå tuùc cuûa ñoû tía (caùnh

sen-

purple, magenta)

 

-

Ñoû (red) laø boå tuùc cuûa lam cobal

-

Lam tím (blue) laø boå tuùc cuûa vaøng.

- Caùc caëp maøu naøy haáp thuï laãn nhau, ñoái vôùi maøu

vaät theå, cuõng laø caùc caëp maøu töông phaûn nhau.

2 - Maøu cô baûn aùnh saùng (additive)

Khi troän caùc maøu aùnh saùng naøy, ta ñaït ñöôïc caùc maøu aùnh saùng khaùc khaùc (additive color)

- Luïc (green) laø boå tuùc cuûa ñoû tía (caùnh sen- purple, magenta) - Ñoû (red)
- Luïc (green) laø boå tuùc cuûa ñoû tía (caùnh sen- purple, magenta) - Ñoû (red)
 

Caùc maøu cô baûn aùnh saùng:

luïc (green); ñoû (red); lam tím (blue) (RGB)

-

Quaù trình troän maøu aùnh saùng laø quaù trình

caùc maøu

taêng ñoä saùng (additive). Caùc maøu cô baûn aùnh saùng toái hôn caùc

maøu ñöôïc taïo

ra

 

-

Troän caû 3 maøu cô baûn aùnh saùng ta coù

saùnh

saùng traéng

  • - Neáu ta cho raèng aùnh saùng traéng laø 3/3 thì caùc maøu cô baûn aùnh saùng laø maøu 1/3.

    • - 3 maøu boå tuùc aùnh saùng:

Lam cobal (cyan); vaøng (yellow) vaø

caùnh

sen (purple - magenta). Caùc maøu

naøy laø maøu 2/3.

  • 3 - Maøu cô baûn 3-d : vaøng, luïc,ñoû, traéng, ñen, vaø ñoû tím (tía - purple)

iii- töông PhaÛn MaØu:

1 - Coù 2 töông phaûn maøu thöôøng ñöôïc nhaéc ñeán:

  • - Töông phaûn ñoàng thôøi

  • - Töông phaûn keá tieáp

Tuy nhieân, coù quan nieäm hieän ñaïi cho raèng

khi 2 maøu ñaët caïnh nhau khoâng xuaát hieän töông phaûn (saùch: Color management, a compreheensive guide for graphic design ers - John T.Drew vaø Sarah A. Meyer)

  • 2 - töông phaûn keá tieáp:

    • - Maét luoân coù nhu caàu caân baèng, ñöôïc taïo

ra töø trung taâm thò giaùc cuûa naõo boä baèng “löu aûnh”-

(persistent image). Moät thöïc theå aûo, khoâng ghi laïi ñöôïc, Thöông xaûy ra vôùi caùc kích thích: söï choùi, maøu vaø töông phaûn saùng toái.

  • - Khi nhìn vaøo vaät choùi, löu aûnh laø moät ñieåm ñen.

  • - Nhìn vaøo ñieåm x giöõa 2 voøng troøn maøu (caùnh sen vaø lam cobal - magenta &

cyan), sau moät thôøi gian, thaáy 2 maøu boå tuùc

töông

öùng: luïc vaø ñoû (green & red) ñoû( red) luïc (green)
öùng: luïc vaø ñoû (green & red)
ñoû( red)
luïc (green)

Ñaây laø 2 caëp maøu boå tuùc, taïo caân baèng cho maét.( boå tuùc coù nghóa laø caân baèng)

  • - Ñieàu naøy xaûy ra töông töï vöùi caùc maøu boå tuùc vaø cô baûn töông öùng.

  • - Kinh nghieïm: phoøng moå neân duøng gam maøu luïc

ñeå haáp thuï maøu ñoû. Giaûi thích:

+ Theo Lyù thuyeát maøu cuûa Young-Helmholtz, trong maét coù 3 noùn maøu (cones) cô baûn, moãi noùn chæ nhaän ra ñöôïc 1 maøu, vaø khoâng nhaän ñöôïc caùc maøu khaùc. 3 maøu ñoù laø : ñoû (red); luïc (green) vaø lam tím (blue). Khi maét meät thì xuaát hieän hieän töôïng “löu

aûnh aûo” - persistent image, aûnh ñoù laø maøu boå tuùc.(

Lyù thuyeát tam saéc) +Theo Ewald Hering: teá baøo tieáp nhaän aùnh saùng theo kieåu hôïp ñoâi: lam tím/vaøng (blue/yelow) - luïc/ñoû (green/red)- ñen/traéng. Moãi teá baøo coù 1 nhaän caûm (sensibility) aâm - döông. Neân neáu aâm thònh thì döông suy. (lyù thuyeát quaù trinhd ngöôïc - Oppnents -process)

3 - töông phaûn ñoàng thôøi

- Töông phaûn ñoàng thôøi laø moät bieán theå cuûa

töông phaûn keá tieáp, (ñeàu do quy luaät boå tuùc) luïc

- Neáu ta cho raèng aùnh saùng traéng laø 3/3 thì caùc maøu cô baûn aùnh

caùnh sen (magenta) (cyan)

l a m
l a m

c o b a l

  • - Töông phaûn ñoàng thôøi khoâng chæ xaûy ra vôùi ghi vaø

maøu nguyeân, maø coù theå xaûy ra vôùi 2 maøu khaùc. Moät maøu naøo ñoù, trong toå hôïp vôùi 2 maøu khaùc, coù xu höôùng chuyeån sang maøu boå tuùc cuûa noù vaø deã maát

lam tím green cyan
lam tím
green
cyan
magenta red yellow
magenta
red
yellow
  • - Caùc theå loaïi töông phaûn khaùc: töông phaûn

saéc maøu, saùng - toái, noùng - laïnh, boå tuùc, ...

4- Moät soá ví duï töông phaûn maøu khaùc:

  • - Töông phaûn saéc maøu

lam tím green cyan magenta red yellow - Caùc theå loaïi töông phaûn khaùc: töông phaûn
  • - Töông phaûn saùng toái

lam tím green cyan magenta red yellow - Caùc theå loaïi töông phaûn khaùc: töông phaûn
lam tím green cyan magenta red yellow - Caùc theå loaïi töông phaûn khaùc: töông phaûn
lam tím green cyan magenta red yellow - Caùc theå loaïi töông phaûn khaùc: töông phaûn
  • - Töông phaûn noùng laïnh

lam tím green cyan magenta red yellow - Caùc theå loaïi töông phaûn khaùc: töông phaûn
lam tím green cyan magenta red yellow - Caùc theå loaïi töông phaûn khaùc: töông phaûn
  • - Töông phaûn maøu boå tuùc

lam tím green cyan magenta red yellow - Caùc theå loaïi töông phaûn khaùc: töông phaûn
  • - Töông phaûn ñoä thuaàn maøu (saturation)

- Töông phaûn ñoä thuaàn maøu (saturation) - Töông phaûn veà ñoä saùng cuûa maøu (value)
- Töông phaûn ñoä thuaàn maøu (saturation) - Töông phaûn veà ñoä saùng cuûa maøu (value)
- Töông phaûn veà ñoä saùng cuûa maøu (value) 3 6 4 vaøng/lam tím =1/3 (chæ
- Töông phaûn veà ñoä saùng cuûa maøu (value)
3
6
4
vaøng/lam tím =1/3
(chæ soá dieän tích)
6
8
cam/lam =1/2
ñoû/luïc = 1/1
9

- Goethe phaân loaïi ñoä saùng cuûa maøu:

Vaøng (9), cam (8), ñoû (6), tím (3), lam (4), luïc (6). Caùc töông phaûn ñoä saùng cuûa maøu boå tuùc nhö sau:

vaøng/tím =9/3 ; cam/lam = 8/4 ; ñoû/luïc = 6/6. - Johannes Itten suy luaän: bieán chæ soá ñoä saùng thaønh chæ soá dieän tích ñeå coù caân baèng hay haøi hoaø (treân cô sôû boå tuùc) nhö sau:

Vaøng (3), Cam (4), Ñoû (6), Tím (9), Lam (8), Luïc (6)

iv - haØi hoaØ MaØu.

  • 1 - quan nieäm:

  • 1.1 Haøi hoaø maøu khoâng tính ñeán caùc yù kieán

-

 

chuû quan (subjective)

 

-

Haøi hoaø maøu coù nghóa laø caân baèng maøu,

 

laø caân xöùng löïc taùc ñoäng cuûa maøu ñoái vôùi

cô cheá nhìn cuûa maét.

-

Haøi hoaø maøu coù nghóa laø söï thoáng nhaát

 

trong toå hôïp maøu.

 
  • 1.2 - Khi naøo coù caân baèng maøu?

 

-

Ewald Hering (1878) cho raèng maøu ghi coù

 

traïng thaùi caân baèng maøu (ñoái vôùi maét).

“Maøu ghi trung tính töông öùng vôùi traïng thaùi

nhìn dò hoaù hay ñoàng hoaù laø nhö nhau neân

 

taïo ra cho maét traïng thaùi caân baèng hoaøn chænh” - Art de la couleur - J.Itten

-

2 maøu laø boå tuùc cho nhau khi troän vaøo nhau (maøu vaät theå - subtractive color) taïo

thaønh maøu ghi. Ñoù laø 2 maøu coù caân baèng maøu

-

Moät trong caùc nguyeân taéc taïo haøi hoaø

maøu laø quy luaät boå tuùc. (Le principe fondamental

de l’harmonie deùrive de la loi des compleùmentaires exigeùe par la physiologie)

1

3 - Khi naøo coù söï thoáng nhaát trong toå hôïp maøu?

 

- Thoáng nhaát(unity) laø moät ñaëc tính quan heä maø trong ñoù quan heä thaønh phaàn/toång theå vaø thaønh phaàn/thaønh phaàn luoân coù caùi chung.

-

Neáu caùi chung ñoù laø y nguyeân thì toång

theå laø söï laëp laïi y nguyeân.

 

Neáu caùi chung ñoù laø söï töông töï thì toång theå laø moät toå hôïp thoáng nhaát trong ña daïng.

-

Ñoái vôiù maøu laø söï haøi hoaø (que 2 colores son armonicas cuando uno de ellos participa del otro) Color en publicidad y artes graficas - Peter J. Hayten

-

 

Nguyeân taéc thöù hai cuûa haøi hoaø maøu laø döaï treân luaät töông töï

 

2 - caùc thuû phaùp haøi hoaø maøu

2.1- Haøi hoaø maøu theo luaät boå tuùc (complemen- tary).

  • - Caùc maøu boå tuùc hay töong phaûn tröïc

tieáp

  • - Caùc maøu töông phaûn tieäm caän (gaàn caùc

maøu boå tuùc tröc tieáp ttrong voøng troøn maøu)

  • 2.2 - Caùc maøu töông töï

  • - töông töï saéc maøu

  • - Töông töï ñoä saùng

-Töông töï ñoä thuaàn

  • - Caùc maøu cuøng gam maøu, tone maøu

  • 2.3 - Caùc sô ñoà haøi hoaø maøu khaùc:

  • - Sô ñoà tam giaùc ( haøi hoaø tam saéc)

2 - caùc thuû phaùp haøi hoaø maøu 2.1- Haøi hoaø maøu theo luaät boå tuùc
2 - caùc thuû phaùp haøi hoaø maøu 2.1- Haøi hoaø maøu theo luaät boå tuùc
2 - caùc thuû phaùp haøi hoaø maøu 2.1- Haøi hoaø maøu theo luaät boå tuùc
2 - caùc thuû phaùp haøi hoaø maøu 2.1- Haøi hoaø maøu theo luaät boå tuùc
2 - caùc thuû phaùp haøi hoaø maøu 2.1- Haøi hoaø maøu theo luaät boå tuùc
2 - caùc thuû phaùp haøi hoaø maøu 2.1- Haøi hoaø maøu theo luaät boå tuùc
2 - caùc thuû phaùp haøi hoaø maøu 2.1- Haøi hoaø maøu theo luaät boå tuùc
2 - caùc thuû phaùp haøi hoaø maøu 2.1- Haøi hoaø maøu theo luaät boå tuùc
2 - caùc thuû phaùp haøi hoaø maøu 2.1- Haøi hoaø maøu theo luaät boå tuùc
2 - caùc thuû phaùp haøi hoaø maøu 2.1- Haøi hoaø maøu theo luaät boå tuùc
2 - caùc thuû phaùp haøi hoaø maøu 2.1- Haøi hoaø maøu theo luaät boå tuùc
2 - caùc thuû phaùp haøi hoaø maøu 2.1- Haøi hoaø maøu theo luaät boå tuùc

v/ voØng tRoØn MaØu

v/ voØng tRoØn MaØu Voøng troøn maøu cuûa Johannes Itten - Treân töôøng xöôûng veû cuûa

Voøng troøn maøu cuûa Johannes Itten

v/ voØng tRoØn MaØu Voøng troøn maøu cuûa Johannes Itten - Treân töôøng xöôûng veû cuûa
v/ voØng tRoØn MaØu Voøng troøn maøu cuûa Johannes Itten - Treân töôøng xöôûng veû cuûa

- Treân töôøng xöôûng veû cuûa Delacroó coù1

voøng

troøn maøu vaø taát caû caùc khaû naêng phoái

maøu

coù theå cuûa moät maøu. Ceùzanne, van

Gogh,

P.Signac, Seurat ..

ñeàu

coi Declaroix laø

baäc

thaøy maøu saéc.

vi- Kích thöôÙc cuÛa MaØu

1 - Goïi laø kích thöôùc (dimensions) hay tính chaát cô baûn

1.1

- Saéc maøu ( hue), maøu töï thaân,( name of the

color itself) laø caùi ñeå phaân bieät söï khaùc

 

nhau giöõa maøu ñoû vaø vaøng.

 

ñöôïc

-

Maét ngöôøi coù theå phaân bieät chính xaùc 160 saéc maøu khaùc nhau .

1.2

- Ñoä saùng ( value: distinguishes between the

 

lightness and darkness - quantity of light).

Khi theâm ñen, traéng, ghi vaøo maøu, chæ coù ñoä saùng thay ñoåi, saéc maøu khoâng ñoåi

-

- Cöôøng ñoä maøu (intensity: quality of light in a color), ñoä thuaàn, ñoä no maøu (saturation)

1

3

 

-

theâm traéng vaoø1

maøu

:

coù tints khaùc

nhau.

 

Maøu seõ saùng hôn nhöng cöôøng ñoä

maøu giaûm

 

-

Theâm ñen vaøo 1 maøu, coù shades khaùc

nhau,

 

cöôøng ñoä maøu giaûm

 

-

Theâm

ghi

vaøo

1

maøu

:

coù

tones khaùc

nhau,

(ghi trung tín, coù cuøng ñoä saùng), thay

ñoåi

cöôøng ñoä maøu maø khoâng thay

ñoä saùng.

 
v/ voØng tRoØn MaØu Voøng troøn maøu cuûa Johannes Itten - Treân töôøng xöôûng veû cuûa

2.2 - sô ñoà geritsen

2.2 - sô ñoà geritsen 2. 3 : caùc sô ñoà tham khaûo khaùc; Quaû caàu
2.2 - sô ñoà geritsen 2. 3 : caùc sô ñoà tham khaûo khaùc; Quaû caàu

2. 3 : caùc sô ñoà tham khaûo khaùc;

2.2 - sô ñoà geritsen 2. 3 : caùc sô ñoà tham khaûo khaùc; Quaû caàu
2.2 - sô ñoà geritsen 2. 3 : caùc sô ñoà tham khaûo khaùc; Quaû caàu

Quaû caàu maøu cuûa J.Itten

2.2 - sô ñoà geritsen 2. 3 : caùc sô ñoà tham khaûo khaùc; Quaû caàu

Sô ñoà maøu cuûa Munsell - Oswald

vii- ghi chuÙ veà MaØu 1 - thuaät ngöõ:

-

Achromatic: saéc maøu (hue) ñöôïc taïo bôûi ñen,

traéng, ghi

-

After image: aûo giaùc xaûy ra khi maét bò meät

-

Bronzing: hieän töôïng xæn maøu khi ra naéng, gioù hay

khi ñaët 2 maøu caïnh nhau, ñoä roõ giaûm 10% (ñaët trong

kính hay bò choùi). Chæ maøu subtractive chòu aûnh höôûng naøy, maøu additive khoâng aûnh höôûng tröø phi

ñaët trong kính

-

Analogous color: maøu töông töï. (maøu naøy coù moät%

cuûa maøu khaùc; 2 maøu beân traùi hoaëc phaûi trong voøng

troøn maøu)

Chroma: cöôøng ñoä maøu ( laø Y tristimulus trong lyù thuyeát maøu 3-D)

-

-

Chromatic color: chuoãi maøu ñöôïc taäp hôïp. Thöôøng

theo thang 10% töø maøu X ñeán maøu Y.

-

Color contrast: töông phaûn maøu. Töông phaûn ñoä saùng (value) lôùn hôn 15% caàn phaûi caån thaän. Maøu

hình töông phaûn nhoû hôn 70%, neàn nhoû hôn 30% Khi design ñoà hoaï caàn chuù yù 5 yeáu toá:

+ Soá löôïng caùc maøu coù ñoä saùng khaùc nhau + Hieâu quaû töông phaûn ñoàng thôøi + Töông phaûn maøu noùng - laïnh + Töông phaûn maøu boå tuùc + Töông phaûn kích thöôùc, hình daïng, boùng daùng (silhouette), ñoä saâu vaø chuyeån

ñoäng

cuûa vaät theå.

-

Color mixing: troän chaát maøu (pigments) hay soùng

aùnh saùng (lightwawes) ñeå coù maøu khaùc, troän maøu töï ñoäng caùc chaám maøu. Color building: hoaï só xaùc ñònh % oâ maøu treân maùy vaø troän vaøo nhau.

-

Color pury: thuaàn maøu ( khoâng coù traéng, ñen, ghi

trong saéc maøu - hue)

 

Color rendition: bieán maøu ( moät maøu khaùc nhau vôùi 2 nguoàn saùng khaùc nhau)

-

-

Color saturation : ñoâï no maøu (the richness ofa

hue)

Color scheme: hôïp maøu choïn cho 1 design . Coù 3 caùch choïn:

-

+ Choïn 2 hoaëc 3 maøu trong soá caùc maøuñöôïc duøng nhieàu cuûa design

+ Choïn caùc bieán theå töø maøu ñaõ coù ( color

secondary, tertiary, shade, chromatic + Theo yeâu caàu vaø hieäu quaû.

...

)

  • - Color shading: theâm ñen vaøo maøu. khoâng quaù 80%

vì seõ ñoåi saéc maøu. thoâng thöôøng coù 1.5% ñen ñöôïc troän vaøo maøu.

  • - Color temperature: maøu noùng - laïnh. Maøu laïnh töø

380 (ñen) - 500 (lam/luïc)nm, maøu noùng 500 - 700nm. Maøu laïnh laøm cho vaät nhoû hôn, Trong toå hôïp maøu, moãi loaïi ñeàu caàn moät ít chaát cuûa loaïi maøu kia.

  • - Color tinting: theâm traéng vaøo maøu, thöôøng töø 3

  • - 30%. vôùi maøu subtractive -vaät theå.

  • - Color toning: theâm moät maøu boå tuùc vaøo maøu khaùc. Duøng ñeå giaûm töông phaûn ñoøng thôøi

  • - Color value : ñoä saùng cuûa maøu

  • - Color wheel: voøng troøn maøu

  • - Complementarry color: maøu boå tuùc, ñoái xöùng trong

voøng troøn maøu

  • - Harmonious color: haøi hoaø maøu: 2 or more colors

that have a sameness about them.

  • - Neutral color: Maøu coù tæ lacsawcs maøu (hue)gaàn

baèng vôùi 1 hay nhieàu maøu khaùc

  • - Parent color : Hoïmaøu (gam maøu) 2 hoaëc nhieàu saéc

maøu taïo ra chuoãi maøu khaùc. 3-D primaries: 3 maøu cô baûn trong Lyù thuyeát maøu 3-D. (3-D color theory): blue- ; yelow+ ; green- ; red+ ; white- ; black+. Maét nhaän thaáy caùc caëp blue/yelow ; green/red vaø black/white.

2 - Ñoä deã ñoïc vaø ñoä roõ thò giaùc

2.1 - Caàn phaân bieät ñoä deã ñoïc vaø ñoä roõ thò giaùc. - Ñoä deã ñoïc: lieân quan ñeán toác ñoä ñoïc - Ñoä roõ thò giaùc : tính roõ raøng (ñoä neùt) thò

giaùc.

2.2 - Ñoä deã ñoïc: (readability)

2.2.1

Caùc yeáu toá taùc ñoäng ñeán ñoä deã ñoïc:

  • - Vò trí

  • - Maøu saéc

  • - Caáu truùc cuûa chöõ, töø, ñoä daøi cuûa doøng.

2.2.2

- Vò trí:

  • - Maét ñoïc theo kieåu daät caùch, 94% th/gian

daønh cho daät caùch.

  • - Haøng ngaén deã ñoïc hôn haønh daøi

  • - Ngöoài phöông taây khoù ñoïc theo chieàu

ñöùng, chieàu ñöùng leân, kho hôn chieàu ñöùng

xuoáng (John Drew), 45 0 leân deã ñoïc hôn 45 0 xuoáng.

cm.

  • - Khoaûng caùch ñoïc toát: 30.48 ñeán 35.56 Maét taäp trung trong 4 chöõ, moãi daät

caùch

ñoïc ñöôïc 12 -15 maãu tö.

  • - Ñoä daøi haøng lyù töôûng: 10 -12 chöõ (18 - 24 picas) = 8.5 ñeán 10 cm ( 6picas=2.54 cm =1

inch)

  • - Hieâïu quaû ñoïc lyù töôûng: daøi hôn 10 cm (24 picas) thì phaûi taêng ñoä deã ñoïc, daøi qua

deã

laãn doøng. Ngaéng hôn 8cm (18 picas)

khoâng

hieäu quaû.

  • - Chuù yù khoaûng traéng roïng quanh chöõ

2.2.3

-Caáu truùc chöõ:

  • - Chöõ coù neùt leân xuoáng taïo ñöôïc maët tra-

nh

chöõ (word picture) hôn chöõ baèng.

  • - Nöûa phaûi chöõ deã nhaän ra hôn nöûa traùi.

  • - Nöûa treân chöõ thöôøng ñeã nhaän ra hôn nöûa döôùi. Chöõ in thì ngöôïc laïi

  • - Duøng toaøn chöõ in giaûm toác ñoä ñoïc

  • - Chöõ nghieâng (italic) giaûm 15% toác ñoä ñoïc

2.2.4

- Word picture

sau

  • - Nöûa ñaàu deã nhaän ra hôn nöûa sau, töd daáu chaám deã nhaän ra hôn caùc töø xa

hôn

  • - Trong word picture thöôøng, ñaûo neàn ñen/

chöõ traéng giaûm 14.7% ñoä deã ñoïc ví laøm maát word picture

2.3- Ñoä roõ thò giaùc (legibility)

 

-

Teân rieâng chæ neân caáu taïo bôie 4 items

2.3.1 -Form/silhoutte

quaù

-

Tín hieäu coù hôn 1 aâm tieát thì khoâng neân

 
  • - Khoaûng caùch giöõa caùc chöõ nhoû hôn ñoä

 

6 items

daøy neùt thì khoù ñoïc, chöõ dính laïi khi

2.3.3 - Thôøi gian phaûn öùng

 

nhìn xa.

-

Toác ñoä taêng,

  • - Ñoä roõ lyù töôûng: ñoä daày neùt khoâng ñoå vaø

+ Ñoä taäp trung taêng

 

baèng 1/5 khung chöõ (cao hoaëc roäng)

+ Ñieåm

taäp

trung

keùo xa

( 40km/h laø

  • - Cöù 2.54 cm cao cho 1.28m xa. (luaät 1).

180m;

  • - Tæ leä roäng/caocuûa chöõ = 3/5 ñeán 1/1

 

70km/h laø 365m) + Vuøng chu vi tröôøng chuù yù giaûm

  • - Tæ leä daøy neùt/ cao neùt = 1/5 ñeán 1/10. (Unit- ed States Federal law/ via the Americans

 

roõ

roõ

+ Chi tieát caän caûnh yeáu (vôùi 65km/h ñieåm coøn 25m tröôùc ñaàu xe; 100km/h ñieåm

trong

with Disability Act 1990 - luaät 2)

vuøng 35 - 430m, löôùt qua trong

 
  • - Acuity 1.0 CD ( luaät 3 - chöa roõ?)

 

15 giaây, chi

 

tieát maát yù nghóa, hình

( Tuy nhieân caùc luaät treân chöa tính ñeán caùc yeáu toá

aûnh nhaän thaáy chæ laø

nhöõng maûnh gheùp lieâ

3-D, nguoàn saùng, vaät phaûn xaï, ngöôøi quan saùt vaø

 

heä

ñieàu kieän quan saùt, chuyeån ñoäng

cuõng

nhö caùc

-

Vôùi ñöôøng 2 laøn xe:

yeáu toá caáu thaønh chöõ nhö; tay chöõ, vai chöõ, daùng

+ V = 25 - 40km/h, t = 8 giaây;

l = 71m

neùt chöõ, chaân chöõ, maáu chöõ

neân

cuõng khoâng phaûi

+ V= 50 - 60 km/h, t = 8 giaây ; l = 125m

laø tuyeät ñoái)

+ V =70 - 90 km/h, t = 8 giaây;

l =178m

Töø 1862, GS. TS. Baùc só Hernan Snellen thuoäc ñaïi hoïc

-

Ñöôøng 4 laøn:

Utrecht ña coù ngh/cöùu: Khung chöõ (cao/roäng) = 5

+ V = 25 - 40 km/h, t =10 giaây, l = 90m

laàn ñoä daøy neùt thì ñoïc roõ moïi nôi, trong goùc nhìn

+ V = 50 - 65 km/h, t =10 giaây, l = 155m

5

0 .

+ V = 70 - 90 km/h, t =10 giaây, l = 223m

2.3.2 - Chuyeån ñoäng:

 

-

Ñöôøng 6 laøn:

 
  • - Toác ñoä 25 ñeán 90 km/h coù theå ñoïc ñöôïc i

+ V = 25 - 40 km/h, t = 11 giaây, l = 98m

thoâng ñieäp (mensage)

+ V = 50 - 65 km/h, t= 11 giaây, l = 172m

  • - Coù quy ñònh : cöù 7.62 cm cho 30m (100 ft)

 

+ V = 70 - 90 km/h, t =11 giaây, l = 246m

  • - Laùi xe chæ nhaän ñöôïc 7 ñeán 10 muïc (items)

-

Ñöôøng cao toác :

(Mandelker vaø Ewald trong : Street graphic and the

+

V = 80 - 90 km/h, t =12 giaây, l = 322m

Law 1988 )

  • - Caùc items ñoù laø:

2.4- töông phaûn ñoàng thôøi (tPÑt)

+ Phaàn ñaàu tieân

-

Xaûy

ra

vôùi caùc maøu nguyeân vaø

baùn

+ Vieát taét

nguyeân

 

+ Soá ñieän thoaïi + Soá ñòa chæ

nhau

-

Ñoä saùng (value) maøu neàn vaø hình khaùc nhoû hôn 35%

+ Hôn 1 daïng hình hoïc

2.5 - neàn maøu vaø chöõ

 

+ AÂm tieát

-

Ñoä ñuïc cuûa maøu neàn khoâng lôùn hôn 20%

+ Bieåu töôïng + Maùc saûn phaåm ( logo mark) + Kyù töï bieåu tröng (logotype)

Neáu neàn laø maøu toái, maøu laïnh ñoä ñuïc khoâng nhoû hôn 15%

-

 

khoâng

laø 15%, thì neàn maøu cô baûn, hoaëc maøu thöù caáp coù theå duøng tôùi 100% chaát maøu (hue) - Chöõ ñeân treân neàn ñoû laø raát roõ(perfectly legible) nhö ñoû thuaàn hoaëc gaàn thuaàn pha vôùi ñen.

maøu

- Neáu chöõ laø maøu noùng, trung tính, hoaëc coù 15%, hoaëc lôùn hôn thì quy ñònh naøy

khoâng

hôïp

taøi lieäu tham khaûo:

  • 1 - Exploring Visual Design Gatto - Porter - Selleck. 2 0 Edition

  • 2 - Los Medios de Expresion de la Arquitectura Sven Hesselgren 1964

  • 3 - Color Management- A comprehensive Guide for

Graphic designers - 2005 John T. Drew, Sarah A. Meyer

  • 4 - Color en Publicidad yartes graficas - 1959 Peter J. Hayten

  • 5 - Art de la Couleur (edition abreùgeeù - 2003)

Johannes Itten

  • 6 - Educacao visual e plastca - a Cor - 1981

  • 7 - Color in Architecture - design methods for Buildings, Interiors, and Urban spaces 1999

Harold Linton

  • 8 - Process color manual - 24 000 CMYK combinations for design, prepress, and printing - 2000

-Michael and Pat Rogondino

  • 9 - The color on the City - 2000

Lois Swirnoff 10 - Arte & Percepcao visual - uma psicologia da Visao criadora - 1980 Rudolf Arnheim

chöông viii : tÆ leÄ vaØ nhÒP ÑieÄu

I/ BAØI HOÏC TÖØ THIEÂN NHIEÂN

1 - vì sao nghieân cöùu thieân nhieân?

 

-

Andreù Hermant (Structures et formes naturel-

les - taïp chí Techniqueù et Architecrure (TA) ): “ Caây

cho chuùng ta moät ví duï ñieån hình veà söï caân ñoái hoaøn chænh giöõa Coâng naêng, Caáu truùc, Hình daïng vaø cô cheá vaän haønh: chính xaùc vaø haøi hoaø, caùi ñöôc goïi laø Veû ñeïp”

 

-

D’Arcy Thompson: “Teá baøo veø heä maïng,

xöông vaø khôùp, laù caây vaø hoa laø caùc vaät chaát maø

caùc phaàn töû cuûa chuùng chuyeån ñoäng, keát hôïp vaø

hình thaønh theo caùc quy luaät vaät lyù”. OÂng muoán “ chuyeån caùc hieän töôïng sinh hoïc sang lónh vöïc vaät lyù, neáu coù theå sang toaùn hoïc”.

 

-

Peter S. Stevens: “ Thieân nhieân nhö chuùng

ta nhìn thaáy coù caáu truùc vaø hình daïng giôùi haïn raát

laï. Soá löôïng khoång loà caùc bieán theå maø thieân nhieân taïo ra xuaát phaùt töø nhöõng khuoân maãu hay caùc caûi

maãu (remodelage) cuûa moät soá ít hình daïng cô baûn. Töø nhöõng giôùi haïn ñoù sinh ra haøi hoaø vaø veû ñeïp cuûa theá giôùi töï nhieân”

 

-

Robert Gillam Scott: Tæ leä vaø nhòp ñieäu taïo

neân ñaëc tính noåi baät trong hình daïng thieân nhieân

2- design vaø thieân nhieân

2.1

-

William Huff: “Design tröôùc heát laø caáu truùc,

ñoái vôùi toâi, nghieân cöùu caáu truùc laø coâng vieäc cuûa ñi

dai thò giaùc”

 
 

-

Nghieân cöùu thieân nhieân laø nghieân cöùu caùc

vaán ñeà:

+ Hình daïng + Caáu truùc + Tæ leä + Nhòp ñieäu

chöông viii : tÆ leÄ vaØ nhÒP ÑieÄu I/ BAØI HOÏC TÖØ THIEÂN NHIEÂN 1 -
chöông viii : tÆ leÄ vaØ nhÒP ÑieÄu I/ BAØI HOÏC TÖØ THIEÂN NHIEÂN 1 -
chöông viii : tÆ leÄ vaØ nhÒP ÑieÄu I/ BAØI HOÏC TÖØ THIEÂN NHIEÂN 1 -
chöông viii : tÆ leÄ vaØ nhÒP ÑieÄu I/ BAØI HOÏC TÖØ THIEÂN NHIEÂN 1 -
chöông viii : tÆ leÄ vaØ nhÒP ÑieÄu I/ BAØI HOÏC TÖØ THIEÂN NHIEÂN 1 -

2.2 - caáu truùc vaø hình daïng

(Moät trong caùc caùch phaân tích, theo Peter Ste- vens)