ΚΛΑΣΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΓΕΒΡΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ

Κλασµατικη

λεγεται µια αλγεβρικη παρασταση λεγεται (συντοµογραφια : Κ.Α.Π.)
εαν περιεχει µεταβλητη σε εναν τουλαχιστον παρονοµαστη.
Ετσι τα «µη µονωνυµα» πχ 3χ2ψ−3ω−2 µε αρνητικους δηλαδη εκθετες των µεταβλητων τους
ειναι τελικως ΚΑΠ.
ΠΡΟΣΟΧΗ : Οι ΚΑΠ εν αντιθεσει προς τα πολυωνυµα, δεν οριζονται για οποιαδηποτε
τιµη των µεταβλητων τους.Επειδη ειναι κλασµατα δεν οριζονται για εκεινες τις τιµες των
µεταβλητων τους που µηδενιζουν καποιον παρονοµαστη.
Απλοποιηση ΚΑΠ
1. Παραγοντοποιουµε πληρως αριθµητη και παρονοµαστη.
2. Βρισκουµε τις τιµες των µεταβλητων για τις οποιες η ΚΑΠ δεν οριζεται
3. ∆ιαγραφουµε τους κοινους παραγοντες λαµβανοντας βεβαια υποψη και τους εκθετες τους.
Πολλαπλασιασµος ΚΑΠ
Πολλαπλασιαζουµε αριθµητη επι αριθµητη και παρονοµαστη
επι παρονοµαστη, χωρις να προχωρησουµε σε επιµεριστικες.Ακολουθει η απλοποιηση.
∆ιαιρεση ΚΑΠ
Πολλαπλασιαζουµε την ΚΑΠ−διαιρετεο επι την «αντιστροφη» της
ΚΑΠ−διαιρετη . Ακολουθει απλοποιηση.
Μετατροπη ετερωνυµων ΚΑΠ σε οµωνυµες :
Βηµα 10 Πληρης παραγοντοποιηση των παρονοµαστων.
Βηµα 20 Ευρεση του ΕΚΠ των παρονοµαστων : ΕΚΠ ειναι το γινοµενο του αριθµητικου
ΕΚΠ των συντελεστων των παρονοµαστων, επι το γινοµενο ολων των παραγοντων
που εµφανιζονται στους παρονοµαστες, µια φορα ο καθενας και υψωµενος στον
µεγαλυτερο απο τους εκθετες που εχει στους παρονοµαστες.
0
Βηµα 3 Στα «καπελάκια» βαζουµε το πηλικον του ΕΚΠ δια του παρονοµαστη του καθε
κλασµατος, και µε αυτο πολλαπλασιαζουµε και τους δυο ορους του.
Κοινος παρονοµαστης θα ειναι τελικα το ΕΚΠ.
Προσθεση (αφαιρεση) ΚΑΠ : Σε οµωνυµες ΚΑΠ προσθετουµε (αφαιρουµε) τους αριθµητες
διατηρωντας τον κοινο παρονοµαστη.

Ασκή σεις
Να απλοποιηθουν τα κλασµατα :
α)

6χ 2

ε)

4χ2 − χψ
12 χψ −3ψ 2

θ)

3αβ3 +3α 3 β −6α 2 β 2
6αβ 3 −6α 3 β

ιβ)

β)

6α 2 β
2α 3 βγ

στ)

χ3 − χ
χ2 + χ

α4 χ − β 4 χ
2α 3 +2α 2 β +2αβ 2 +2 β 3

γ)

−12α 4 χ 2ψ
−15α 4ψ 2

ζ)
ι)

χ 2 −9
2
χ −4 χ +3
χ3 +2 χ 2 −2 − χ

χ 2 +3χ +2

δ)
η)

3α − 3β
4α − 4β
(3χ − 2ψ)2
4ψ 2 −9 χ 2

ια)

(α +β) 2 − αβ
α 3β − β 4

Να εκτελεστουν οι πραξεις :
α)

−4α 6β 2 γ

3βγ 5α 2

δ ) (α + 3) ⋅

β) 12χψ ⋅

α2β
α 2 −9

ε)

α6 +1 χ 2

χ 2 α 3 +1

θ)

χ 4 − χ 2 −4 χ +4 χ 2 −4 χ +4

χ 3 +8
χ 3 −4 χ

η)

2χ 4χ 2
:
3χ 2 9ψ 3

ιδ ) (α3 + β 3 ) :
ιστ )

− α2 −2αβ 9 βγδ


12 β 3γ 2 δ − α 4
χ2 −5χ +6 χ +3
στ) 2

χ +7 χ +12 χ −3
γ)

α + 2 β 2 − αβ

β − 4 4− α 2

ζ)

ια)

χ2
6ψ 3

3α − 5β
42αγ −42βγ

⋅ (χ +ψ )
2
3αχ −5βχ +3αψ −5βψ

ι)

χ2 − χ
χ 2 +3χ +2 χ2 −4

⋅ 2
2
2−χ
χ +4 χ +4
χ −1

 − 3χ 2 − 5ψ  4χ

ιβ) 
2 : 6α  : 5ψ 3
 4αψ

α2 − αβ + β 2
α −β

ιγ)

χ2 − 2χ
: (χ2 −4)
α3

 6χ3
9χ2
3χ  3χ
ιε) 

+
:
2
21α 3  7α
 7αβ 14 β

χ 2 −4 χ 2 −6 χ +9 χ 2 − χ −6

:
χ −3
χ 3 −8
χ2 + χ

Να εκτελεστουν οι πραξεις :

α)

3
5
+
2x 2 x

β)

5
2
+
- 3α 3α

δ)

x-2 2−x

4xy 6xy

ε)

β
γ
α


βγ αγ αβ

ζ)
θ)

ια )

2x - 4 x − 3 4 x − 5
+

2
6
3
2
3- x
στ) x x
γ

3
2
5α + 3

+
2α + 2 3α − 3 6α 2 − 6

η)

1
1
1
+

2
2
2
2
α −β
α + αβ 2α − 2αβ

1
3
1
+
+
2
2
2
χ −3χ +2 χ + χ −2 χ −4


4αβ
α
+

α - 2β 2β + α α 2 − 4β 2
2xy
x+y
1
ι)

+
3
3
2
2
x+y
x +y
x − xy + y

ιβ)

2χ−1
2 χ +1
2 χ +4

+
2
2
2
χ − χ −2 χ − χ −6 χ −4 χ +4

32. Να εκτελεστούν οι πράξεις ώστε να γίνουν απλούστερες οι παραστάσεις :
 1 1  χ 2ψ 2
α )  −  ⋅
 χ ψ  χ 2 −ψ 2

 2
χ  1
1 

β ) 
− χ + 

3  1 - χ 1 + χ 
 3χ

 χ  χ 
χ 2 
ψ 1
1  χ 2 −ψ 2
⋅
γ )  − 1 − 11 δ ) 
+
( χ +ψ )
2  χ + ψ χ − ψ  χ 2ψ + χψ 2
ψ
 ψ
 χ 2 − ψ 2 
 1
χ2
 αχ + 2αψ - χ - 2ψ
1
1 
ε) 
+
+
: ( χ 3 -ψ 3 )
στ ) 
+ ψ ( χ + 4ψ )  :
 χ 2 ψ 2 χψ 
 4

α 2 −1


α 2 + β 2
 α2 −β2  1 1 
 1
1
1  α 4 −α 3
⋅
ζ) 
−α  ⋅
:  − 
η ) 1 + +
+


 α3 + β3  β α 
β
 α α 2 α 3  α 4 −1

θ)

ιγ )

1-

1+ χ
1
1+
χ

ι)

1
χ2

1−

1
3
1+
χ

+

1
1
+
α αβ 3
ια )
1
β −1 +
β
1
2
χ2  1 
ιδ )
- ψ 
1  χ
ψ2

1
χ

1
2
χ
χ 3
−1

3
3 χ

1
χ
1
ιε )
1
1
11+
2
χ
χ
1-

χ ψ
+ +2
ψ χ
ιζ )
1 1
+
χ ψ
χ ψ
1- −
ψ χ 1 1
ιθ )
⋅ + 
χ
ψ  χ ψ 

ψ2 χ2

(

 1 1

1 
(α + β + 1)  : α 2 + 2αβ − 1 + β 2
ιστ )  + −
 α β αβ 


1
ιη)  χ 2 − 2 +


χ2


α2 +β2
−2
αβ
ιβ )
1 1

α β

2
 1
 :  − 1  - χ 2 - 1
 
  χ


)

1
1
1
+
+
(α - β )(α - γ ) ( β - γ )( β - α ) (γ - β )(γ - α )
βγ
γα
αβ
κα )
(α - β )(α - γ ) ( β - γ )( β - α ) (γ - α )(γ - β )

κ)

 1
1

κβ )
+

2
2
( χ +ψ )  χ
ψ2
1


2
+
 ( χ +ψ ) 3

1 1
 +
χ ψ




1
1
1
χ -1 +
χ2 +
χ
χ
χ

:
1
1
1
χ
χ
χ

1+

κγ )