PLAN PRACY

1. Rodzina jako podstawowa grupa społeczna.
a) pojęcie rodziny
b) więzi rodzinne

2. 10 podstawowych funkcji rodziny.
3. Etapy życia małżeńsko – rodzinnego.
4. Dezorganizacja rodziny.
5. Wnioski.
6. Bibliografia.

1

przede wszystkim dzieci. Tylko rodzina zharmonizowana i zintegrowana umie wykorzystać możliwości i szanse.natomiast rodzina rozbita często je zaprzepaszcza. Rodzina istnieje odkąd na ziemi pojawił się pierwszy człowiek. że stanowi fundament dla wytwarzania się społecznego charakteru i społecznych ideałów jednostki. Rodzina jest grupą podstawową w kilku znaczeniach. Była zawsze. Ponieważ zmuszona jest do przystosowywania się do zmieniającej się rzeczywistości. jest z nami i będzie tak długo. ekonomicznych itp. A rozwijanie tej osobowości stanowi jej cel. a nawet swoistego rodzaju instytucją społeczną. lecz głównie w tym. 2 . Osobowość każdego członka rodziny jest przedmiotem wspólnego przeżywania przez całą rodzinę. Najprościej można określić tę jedność mówiąc "my". Bliskie powiązania członków grupy podstawowej . biologicznych. rodziny macierzystej. Prawie każdy człowiek zakładający rodzinę ma kilka rodzin. psychologicznych. Więzi rodzinne powstają w wyniku zespalania się oddziaływań wielu czynników takich jak np. W niej dojrzewa. z punktu widzenia psychologicznego. Jest systemem społecznym. jak długo będzie istniał człowiek. jakie udostępnia jej sama natura . powodują niejako zlanie się poszczególnych indywidualności w pewną wspólnotę. Składa się z małżonków i ich dzieci /także adaptowanych/ oraz krewnych małżonków /są dla siebie powinowatymi/. ona ukierunkowuje jego postawę życiową oraz uczy współżyć z ludźmi. W odpowiednim czasie większość z nas zawiera związek małżeński i mając własne dzieci tworzy drugą rodzinę określaną jako „rodzinę prokreacji”. Rodzina z socjologicznego punktu widzenia to podstawowa grupa społeczna występująca we wszystkich historycznych znanych typach społeczeństw i kultur. które możemy podzielić na 3 podstawowe grupy : - rodzinę swego dzieciństwa - rodzinę swego małżeństwa - rodzinę "zachodu życia"(gdy zostajemy dziadkami) Rodzina jest interpersonalnym systemem stosunków wewnątrz grupowych.Rodzina jako podstawowa grupa społeczna. Jednakże na przekroju dziejów podlegała i będzie podlegać społecznej ewolucji. społecznych. Każdy z nas należy co najmniej do jednej rodziny.

Materialno . pranie.> wykonywane przez członków 3 . Wyraża się ona w zaspakajaniu materialnych potrzeb członków rodziny. lojalności przeważają i utrzymana jest harmonia rodzinna. W warunkach korzystnych uczucia miłości. 1. a nawet nienawiść i wówczas całość rodziny jest zagrożona. o różnym stopniu natężenia. Podfunkcja gospodarcza realizowana jest poprzez gospodarowaniem zasobami tj. uznająca obronę własnych interesów i dążenia do posiadania.ekonomiczna funkcja rodziny. samochód. Dla rodzin których praca zarobkowa stanowi główne żródło utrzymania rodziny przypisana będzie podfunkcja b. że jedność rodziny oznacza absolutną harmonię i miłość. Dążenia te. sprzątanie itd. bardziej niż w jakiejkolwiek grupie podstawowej. 10 podstawowych funkcji rodziny. które posiadają własny warsztat produkcyjny a członkowie rodziny stanowi zarazem jego załogę produkcyjną przypisana będzie podfunkcja a . Rodzina jest grupą podstawową również w tym sensie. ułatwiającej zrozumienie i akceptację dążeń pozostałych członków rodziny. niezmiernie intensywny przepływ najróżnorodniejszych uczuć. Nie ulega zmianie jak wzajemne stosunki w innych grupach społecznych. W warunkach nadmiernych napięć i konfliktów może zaistnieć uczucie niechęci do drugiej osoby. W rodzinie. Jest to zawsze jedność w różnorodności. dzięki wzajemnej bliskości uczuciowej. np. są podatne na oddziaływania socjalizacyjne i podporządkowują się albo mają tendencję do poddawania się społecznym normom. I tak dla rodziny chłopskiej czy rzemieślniczej . dokonuje się ciągły. gromadzeniem trwałych dóbr materialnych niezbędnych do egzystencji rodziny :mieszkanie. szkole itp. Natomiast wszystkie prace usługowe niezbędnych dla funkcjonowania rodziny < przyrządzanie posiłków. przedmioty gospodarstwa domowego. że daje jednostce pierwsze i całkowite przeżycie przynależności do grupy społecznej. Jej składnikami są cztery podfunkcje : a) produkcyjna b) zarobkowa c) gospodarcza d) usługowo-konsumpcyjna Zasięg i poziom ich realizacji zależy od żródła utrzymania rodziny. w zakładzie pracy.Nie należy jednak uważać.

4 . Sankcjonowania szeregu zachowań i działań uznanych za niewłaściwe poza rodziną. wspólną egzystencję w ramach jednego gospodarstwa domowego dwojga osobników różnej płci wywodzących się z różnych rodzin /pochodzenie/. kontrola rodziców w stosunku do dzieci oraz wzajemna kontrola w ramach rodziny dużej. 2. Małżeństwo jest społecznie akceptowaną formą współżycia płciowego. Legalizuje także fakt posiadania dzieci. Zaspakajane są potrzeby rodzicielskie i emocjonalne małżonków /potrzeba ojcostwa. Niektóre normy obyczajowe zezwalają na oficjalne.narodów i świata. Jednocześnie jest to bardzo ważna funkcja dla całego społeczeństwa . Sprowadza się do legalizowania niektórych typów zachowań człowieka i sprawowaniu wzajemnej kontroli członków rodziny. jak współżycie płciowe. macierzyństwa.że rodzina jako grupa społeczna powiększa się dzięki narodzinom potomstwa.. 4. Jest to funkcja związana z biologiczną i emocjonalną sferą życia. Wyraża się w tym . przedmałżeńskie stosunki seksualne.rodziny przyporządkowane są podfunkcji d. To materialne i fizyczne zabezpieczenie członków rodziny w niezbędne środki oraz wspomaganie i opieka nad osobami niepełnosprawnymi czy czasowo potrzebującymi opieki a będącymi członkami rodziny. Seksualna funkcja rodziny. nadzorowania postępowania członka rodziny przez pozostałych członków w celu zapobiegania ewentualnym odstępstwom od norm i wzorów przyjętych w rodzinie za obowiązujące. 5.kontrolna funkcja rodziny. Prokreacyjna funkcja rodziny. Opiekuńczo . Rodzina legalizuje przede wszystkim takie zachowania. nadaje status prawny wspólnocie majątkowej rodziny .zabezpieczająca funkcja rodziny. W grę wchodzi wzajemna kontrola współmałżonków. 3. W społeczeństwach ludzkich istnieje system zakazów i nakazów regulujący zaspokajanie potrzeb seksualnych. zachowanie pokolenia/ .reguluje szereg zachowań zarówno w rodzinie jak i poza nią. Legislacyjno .

ekspresyjna funkcja rodziny. Ponieważ w dużej mierze pozycja społeczna rodziców jest wyznacznikiem przyszłej pozycji zawodowej i społecznej dziecka. Jest to świadome wychowanie wewnątrz rodziny. 9. Do emocjonalnego zaspokojenia partnerów w małżeństwie nie jest konieczna "wielka" czy "prawdziwa" miłość. Chodzi tutaj o uzyskanie całkowicie intymnego oddźwięku psychicznego. wpojenie norm i skali wartości. nauczenie młodzieży korzystania z treści kulturowych i omawianie ich w gronie rodziny. to rodzice podpowiadają o wyborze zawodu. Socjalizacyjna funkcja rodziny. dbałość o przeżycia estetyczne rodziny. Klasowa funkcja rodziny.6. który poza gronem najbliższej rodziny jest na ogół nieosiągalny. 8. No może nieliczne przypadki wieloletnich niezwykle głębokich i trwałych przyjaźni czy długotrwałe nieformalne związki erotyczne spojone uczuciem prawdziwej miłości.osobowości/. by w tej grupie się znależć. Wystarczy zwykły ludzki sentyment wynikający z codziennego współżycia i 5 . W obecnych czasach jest ona w pewnym sensie przesądzona. Dom rodzinny jako miejsce wypoczynku. niż dzieci robotników. Dzieci rodziców należących do inteligencji będą miały więcej predyspozycji do tego. To rodzice ukierunkowują do nauki. Kształtowanie wzajemnych relacji między małżonkami /docieranie charakterów .ekspresyjne potrzeby jednostki związane ze współżyciem rodzinnym są czymś więcej niż potrzebą kontaktów towarzyskich. Emocjonalno . 10. Polega ona na wyznaczaniu dzieciom pozycji w strukturze społecznej i zawodowej.towarzyska funkcja rodziny. Ta funkcja ujmuje najistotniejsze emocjonalne potrzeby członków rodziny oraz potrzebę wyrażania swej osobowości . Rekreacyjno . uczy wszystkich członków dbałości o dobrą atmosferę w rodzinie i nawiązywaniu kontaktów towarzyskich przez osoby wchodzące w jej skład. przekazywanie dziedzictwa kulturowego. Kulturalna funkcja rodziny. 7. Ma ona za zadanie zapoznanie młodego pokolenia z dziejami kultury danego społeczeństwa oraz jej trwałymi pomnikami. Emocjonalno . spotkań rodzinnych i towarzyskich. Przygotowanie dzieci do samodzielnego pełnienia ról społecznych.

a niekiedy prawie niemożliwy. jest oficjalną umową zobowiązującą w określonym czasie do zawarcia związku małżeńskiego. Narzeczeństwo czy też "poważne chodzenie ze sobą" stanowi etap przygotowawczy do życia małżeńsko . rozpoczyna się narodzinami 6 . wzajemne zrozumienie i zaufanie. 3.wzajemnej akceptacji. Etapy życia małżeńsko . Społeczne zróżnicowanie małżonków bywa (nie zawsze jest) źródłem konfliktów. Zawierana najczęściej pod naciskiem konieczności społeczno .rodzinnego. był potępiany. umiejętność obcowania ze sobą. jest współżyciem – partnerstwem. Narzeczeństwo stanowiące zwykle pierwszą fazę życia małżeńsko . Mezalians czyli wybór współmałżonka z niższej sfery. które oprócz młodzieńczej miłości. Spotyka się wiele małżeństw. Istotnym czynnikiem sukcesu małżeńskiego jest silna i trwała więź małżeńska. Drugim etapem życia małżeńsko rodzinnego jest małżeństwo bezdzietne. zwany rodziną z młodszymi dziećmi. Niemniej głęboka miłość jest zawsze w małżeństwie czynnikiem pożądanym. Trzeci etap w dziejach rodziny. Małżeństwo bezdzietne. a zwłaszcza małżeństwo. Dawniej składało się z Zazwyczaj z osób o tym samym lub bliskim statusie społecznym. podnosi status społeczny jednostki. Narzeczeństwo. Nie bez wpływu na emocjonalno . Najważniejszym czynnikiem kreatywnym małżeństwa i rodziny jest potrzeba posiadania dzieci.kulturowych. Narzeczeństwo.ekspresyjne satysfakcje i związki w rodzinie jest poczucie wspólnoty intelektualnej. Rodzina z odchodzącymi dziećmi. Małżeństwo z dziećmi. zwane współcześnie "chodzeniem ze sobą" 2.rodzinnym wyróżnia się następujące etapy: 1. 5. nabierające szczególnego znaczenia w małżeństwach osób cechujących się znacznym stopniem rozwoju umysłowego. Jednak w okresie trwania małżeństwa bezdzietnego ogromne znaczenie ma wzajemne przystosowanie współmałżonków do siebie i do instytucji małżeństwa. które tego typu bariery pokonują. Małżeństwo odłączone od dzieci.rodzinnego. 4.rodzinnego W życiu małżeńsko .

Pozycję władzy w rodzinie wyznacza częstotliwość i ważność decyzji. rozpoczyna się odejściem z niej ostatniego dziecka.rodzinnego. Dorastające.rodzinnej biografii jest małżeństwo odłączone od dzieci. Ten czwarty etap w życiu rodziny jest w pewnym sensie przełomowy w jej dziejach. a następnie odchodzące od rodziny dzieci dążą do samodzielności. Dochodzi do rozkładu rodziny. Każda z tych odmian pozycji ma inne wyznaczniki i wyróżniki. W licznych rodzinach stadium to dla współmałżonków jest zapowiedzią lub wchodzeniem w wiek emerytalny. I tak w przypadku pełnienia dwóch ról żony i matki są: gospodyni domowa. Miarą pozycji autorytetu / nie tylko w rodzinie/ jest stopień nieformalnego uznania i poważania społecznego. Pozycja ta w XXI wieku często ulega zmianie na rzecz żony i matki. stała partnerka seksualna męża i partnerka towarzyska dla męża i dziecka lub dzieci. Do niedawna tradycyjnie był nim mąż i ojciec. w końcowej fazie swego życia ukierunkowują się na realizację indywidualnych planów. osoba integrująca życie rodziny. zaznacz się wyraźnie wówczas. To ostatnie stadium rodziny. Powoduje to słabnięcie silnych dawniej więzi wewnątrzrodzinnych i to nie tylko pomiędzy rodzicami. Często uznając. Im ważniejszych kwestii dotyczą decyzje. W każdej z tych globalnych ról można wyróżnić po kilka ról wyspecjalizowanych. tym wyższą pozycję w rodzinie zajmuje dany jej członek.pierwszego dziecka. Instytucja małżeńska zostaje wówczas wzbogacona instytucją rodzicielstwa. Piątym etapem małżeńsko . układających się podrzędnie. Głównymi składnikami pełnej rodziny małej są jej członkowie. jakim cieszy się określony członek rodziny. czyli męża i ojca. którzy pełnią w niej globalne role rodzinne.socjalizacyjne zadania jako para małżeńska i rodzina . że wypełnili prokreacyjno . są pozycje społeczne poszczególnych członków rodziny. 7 . podobnie albo prawie podobnie jak narodziny pierwszego dziecka. Ale tez często następuje umocnienie więzi małżeńskiej i wzrost wzajemnego zainteresowania sobą. nadrzędnie i równorzędnie. opiekunka. Pochodną stosunków wewnątrzrodzinnych. a usamodzielniającymi się dziećmi. Czwarty etap życia małżeńsko . ale często również pomiędzy samymi małżonkami. które podejmuje dany członek rodziny w odniesieniu do innych jej osobników. wychowawczyni. a stosunki w grupie rodzinnej zostają uzupełnione stosunkami rodzicielskimi. zwany odchodzeniem dzieci z rodziny. gdy dzieci są wiekowo niezbyt zróżnicowane. żony i matki oraz rolę dziecka.

12. zdrady małżeńskiej a często do rozbicia rodziny. Dezorganizacja w zakresie pracy.rodzinnym są nieuniknione. Zmniejszanie się znaczenia niektórych funkcji rodziny. 10. Rozczarowanie w małżeństwie . W oparciu o literaturę socjologiczną można podać następujące zasadnicze przyczyny dezorganizacji rodziny i rozwodów we współczesnych społeczeństwach: 1. celów lub samych tylko sposobów realizacji jakiegoś zadania. Mają charakter psychogenny . a nie tylko w rodzinie. a kończą rozwodem. Alkoholizm i narkomania. 7. Napięcia mogą mieć różne źródła. Zaczynają się one konfliktami i zdradami małżeńskimi.niespełnienie oczekiwań współmałżonka. Prowadzi to do zaniedbywania obowiązków małżeńsko . 2. 11. 3. charakterów czy uporczywa niezgodność koncepcji życia rodzinnego oraz poglądów ogólnych. Ciężka choroba jednego z współmałżonków. 13. Dezorganizacją rodziny jest ograniczenie lub zanik dotychczas wypełnionych funkcji i ról rodzinnych.Dezorganizacja rodziny. 5. określane zjawiskami patologicznymi. Wygasanie starych tradycji obyczajowych połączone z liberalizacją postaw wobec rozwodu. niezgodność. a także dzieci wobec rodziców i ewentualnie między rodzeństwem. są 8 . Konflikty i kryzysy w życiu małżeńsko . Dezorganizację życia małżeńsko . Rozwój usług zastępujących rodzinę w świadczeniach na rzecz jednostki. 10. Konflikt społeczny w ogóle. 8. Zmniejszanie się dzieci w rodzinie.rodzinnych. 4. Postępujące procesy uprzemysłowienia i rozwój miast oraz wynikające stąd liczne społeczne skutki. Zdrady małżeńskie i podejrzenia o zdrady. Wzrost wszelkich rodzajów ruchliwości społecznej.szczególnie zaś środowisk wielkomiejskich sprzyjających anonimowości jednostek i rodziny. Rozwój społeczności miejskiej . 6.rodzinnego poprzedzają zwykle różne zaburzenia psychospołeczne. 9. jest starciem wywołanym rozbieżnością postaw. Napięcia w rodzinie wywołują agresywność i kłótnie. Oderwanie warsztatu pracy od rodziny i podejmowanie przez kobiety pracy poza domem. zwłaszcza obowiązków małżonków wobec siebie i dzieci.

swobodnego dostępu. podobieństwo (np. które wzmacniają solidarność. koleżeństwie. nieformalne. Ważne jest także wczesne nawiązywanie z dziećmi koleżeńskich stosunków przy zachowaniu praw i obowiązków rodziców. a przede wszystkim do grupy społecznej. mieć wyznaczone zadania i cele. czyli między rodzicami. zwłaszcza pochodzenia ich rodzin. którą jest państwo. są rezultatem odmienności środowisk socjalizacyjnych obojga małżonków.wtedy związane z cechami psychicznymi członków rodziny. celowe. nazwisko). emocjonalną więzią. sąsiedzkich. wtórne. Już w chwili narodzenia jesteśmy członkami grupy społecznej. 9 . Pierwsze opierają się na osobistych znajomościach. kontrolowanej przynależności. przymusowej przynależności. wspólnotowe. jaką jest rodzina. pokrewieństwa. rodzicielstwa. czyli ekskluzywne. Każdy człowiek należy do jakiejś grupy. twarzą w twarz kontakty oraz nieformalne wzory kontroli społecznej. przyjaźni. W powstawaniu grup społecznych ważne są takie rzeczy jak: styczność.na przedmiotach materialnych. powinowactwa lub adopcji. że grupa występuje w wielu odmianach niezbędna jest jej klasyfikacja. jeśli ma trwać i rozwijać się. Jednostka rodzi się w pewnej rodzinie i uczęszcza do tej a. Za podstawę tej klasyfikacji socjologowie przyjmują różne kryteria. w której występują częste i bezpośrednie. Najogólniej między ludźmi powstają więzi osobiste i rzeczowe. musi posiadać więzi powodujące jej wewnętrzną spójność. Wejście do grupy może być sprawą czystego przypadku. We współczesnych rodzinach równie częste jak nieporozumienia między małżonkami są konflikty międzypokoleniowe. bliskość geograficzna. rówieśniczych. że rodzina jest grupą pierwotną i małą. towarzyskich. złączoną silną. Analizując rodzinę jako grupę należy podkreślić. nie innej szkoły. czyli inkluzywne. pierwotne. dla sprawnego funkcjonowania grupy korzystne jest łączenie więzi osobowych z więziami rzeczowymi. W ciągu całego swojego życia należymy do grup przyjacielskich. W rzeczywistości źródła konfliktów i napięć w rodzinie mają różnorodne podłoże. Poza tym każda grupa społeczna powinna mieć określoną liczbę członków. Mają charakter społeczno – kulturowy. zapewniające zaspokojenie potrzeb indywidualnych i zbiorowych swoich członków. genetyczne. oraz terytorialne. Ze względu na to. Wnioski Grupa społeczna jest podstawowym typem zbiorowości i mówimy o niej przede wszystkim wówczas. formalne. Dzięki temu możemy wyróżnić: grupy małe. Każda grupa społeczna. wiążą się z podziałem pracy i zależnościami służbowymi. Wspólnota celu jest kluczowym czynnikiem kreującym grupę społeczną. Dla unikania konfliktów międzypokoleniowych najbardziej skuteczne jest tolerancyjne i wyrozumiałe manipulowanie biopsychicznymi impulsami dzieci oraz niestosowanie brutalnej represji. drugie . duże. Może to być brak przystosowania seksualnego małżonków lub trudności w pełnieniu przez nich poza rodzinnych ról. gdy zbiorowość ta ma do zrealizowania wspólny cel. a dziećmi. czyli grupa złożona z osób połączonych ze sobą więziami małżeństwa. koleżeńskich.

Rodzina występuje we wszystkich historycznie znanych typach społeczeństw i kultur. “Młode małżeństwo i rodziny a kultura masowa” Warszawa 1970  http://pl. w której młody człowiek zdobywa pierwszą wiedzę o życiu społecznym. Była i jest zawsze podstawową grupą społeczną.  Tyszka Z. W rodzinach występują także różnego rodzaju konflikty.wikipedia.org/wiki/Rodzina_(socjologia)  Adamski F. Bibliografia.wikipedia. które należy minimalizować by nie dopuścić do rozbicia rodziny. wyraźny podział pokoleniowy. “Socjologia rodziny” Warszawa 1974  http://pl. i nie traktować ich jako walkę. zanik przywództwa.org/wiki/Rodzina_%28socjologia%29 10 . Różni się od zwyczajnej grupy sposobem wchodzenia do niej nowych członków.Rodzina jednak zachowuje swe niepowtarzalne oblicze. lecz jako tak zwane docieranie się.