You are on page 1of 16

Materiały do ćwiczeń z psychologii klinicznej_2011/2012

PSYCHOPATOLOGIA
Psychopatologia ogólna - opis objawów zaburzeń psychicznych; wyjaśnia znaczenie używanych
nazw.
Psychopatologia szczegółowa - zajmuje się opisem chorób psychicznych i innych zaburzeń życia
psychicznego.

Przydatna terminologia:
Symptom – objaw
Syndrom – zespół objawów
Zespół zaburzeń psychicznych/syndrom – kilka zaburzeń na raz
Objawy psychopatologiczne są to zjawiska dające się stwierdzić w wywiadzie, bezpośrednim
badaniu lub obserwacji, które świadczą o nieprawidłowych funkcjach psychicznych, przejawach życia
psychicznego i mają dla lekarza wartość diagnostyczną, prognostyczną i terapeutyczną
Zespołami psychopatologicznymi nazywamy określone stany zaburzeń psychicznych składające się
z objawów stałych, typowych i dodatkowych, charakteryzujące się określonym przebiegiem (np. zespół
depresyjny, paranoiczny, maniakalny)
Objawy homonomiczne różnią się od przeżyć prawidłowych ilościowo czyli nasileniem, czasem
trwania, nadmiarowością lub nieadekwatnością do sytuacji, wpływem na funkcjonowanie i mogą być
źródłem cierpienia lub dyskomfortu (np. smutek- nastrój obniżony w zab. depresyjnym)
Objawy heteronomiczne różnią się od przeżyć prawidłowych jakościowo, nie występują u osób
zdrowych psychicznie np. urojenia i omamy (wyjątkiem są omamy hipnagogiczne i hipnopompiczne).

Nie każda „nieprawidłowość psychiczna”
świadczy o chorobie psychicznej lub o innym zaburzeniu czynności psychicznych

NIEPRAWIDŁOWOŚCI PSYCHICZNE U CZŁOWIEKA ZDROWEGO:
• rozkojarzenie / nieprawidłowości myślenia w okresie senności / znużenia / wzruszenia
• złudzenia fizjologiczne (złudzenia w procesie postrzegania)
• zniekształcenia materiału zapamiętanego
• zmienność nastrojów (np. u dzieci)
• złudzenia pamięciowe
• uleganie przesądom przez ludzi wykształconych
• myślenie magiczne (magiczno-lękowe, magiczno-życzeniowe)
• przejściowe obniżenie sprawności intelektualnej
• epizodycznie pojawiające się objawy o cechach fobii
(niepokój w pustym mieszkaniu, lęk przed chorobą)

z niepewnością. pojawiają się przy zapadaniu w sen . wypływa z nieufności do otoczenia.Materiały do ćwiczeń z psychologii klinicznej_2011/2012 NIEPRAWIDŁOWOŚCI PSYCHICZNE U CZŁOWIEKA ZDROWEGO: NASTAWIENIE ODNOSZĄCE . z chwilową dezorientacją co do czasu i miejsca. smakowe lub dotykowe) zespół katatoniczny (dominują zaburzenia napędu psychoruchowego) zespół otępienny (dominują zaburzenia procesów poznawczych) zespół reaktywny (zespół objawów występujący na podłożu sytuacyjnym). spowolnienie ruchowe). itd. rzadziej omamy węchowe. które występują łącznie i przez to są charakterystyczne dla niektórych chorób. mimo prób oderwania się od nich. a co snem . pobudzenie ruchowe) zespół depresyjny (obniżenie nastroju. słowne omamy słuchowe. pojawiają się w chwilach półprzebudzenia ze snu lękowego.zjawisko fizjologiczne.nieprawidłowość myślenia. odnoszące.odnoszenie zdarzeń bezpośrednio do siebie bez dostatecznej przyczyny. przeświadczenia o braku akceptacji przez grupę. OMAMY HIPNOPOMPICZNE .zjawisko fizjologiczne. OMAMY HIPNAGOGICZNE . poczucia zagrożenia. ZESPÓŁ PSYCHOPATOLOGICZNY → zbiór objawów. Podział objawów psychopatologicznych: Objawy zaburzeń czynności poznawczych Objawy zaburzeń czynności emocjonalnych i motywacyjnych Objawy zaburzeń integracji czynności psychicznych . które pojawiają się samorzutnie i trwają. często pozostają w związku z treścią dnia. przyspieszenie toku myślenia. PRZYKŁADOWE ZESPOŁY PSYCHOPATOLOGICZNE: zespół maniakalny (podwyższenie nastroju.w stanie przysennym (hipnagogicznym) doznawanie wyrazistych wyobrażeń wzrokowych lub słuchowych. co było prawdą. zespół paranoidalny (urojenia prześladowcze. zatracana zdolność oceny krytycznej. spowolnienie toku myślenia. mogą niepostrzeżenie przejść w marzenia senne.

ZŁUDZENIA FIZJOLOGICZNE . Uwaga – ukierunkowanie czynności poznawczych. przechowywaniu. odtwarzaniu informacji. uogólnianie itd. abstrahowanie. która polega na utrwalaniu (zapamiętywanie).) a zatem tworzenie indywidualnego systemu wiedzy o świecie. . oraz operowanie nimi (analiza.jeżeli jeden z rysunków dwóch kół jednakowej wielkości otoczyć pierścieniem kół małych. zdania. pojęcia. Pamięć – czynność poznawcza. to te dwa jednakowe koła wydają się nierówne .Materiały do ćwiczeń z psychologii klinicznej_2011/2012 Czynności poznawcze Spostrzeganie – odzwierciedlanie przedmiotów za pomocą zmysłów. Myślenie – przetwarzanie informacji w wyobrażenia.uwarunkowane strukturą spostrzeganego przedmiotu • złudzenie Sandera . złudzenia geometryczne . mechanizm ograniczający nadmiar informacji. a drugi kół dużych. Podział objawów zaburzeń czynności poznawczych Zaburzenia spostrzegania Zaburzenia uwagi Zaburzenia pamięci Zaburzenia myślenia ZABURZENIA SPOSTRZEGANIA – ZŁUDZENIA 1. które umożliwia przystosowanie się do wymogów życia.pierwsze większe od drugiego.podlegają ocenie krytycznej a. wnioskowanie. rozpoznawaniu.

występuje po przecięciu linii równoległych skośnymi odcinkami. b. migotanie. dla zesp.spostrzeżenia dotyczące jednego analizatora (widzenie postaci lub słyszenie rozmowy) 3. ZŁUDZENIA PSYCHOPATOLOGICZNE (illusiones) . żywe (char.Materiały do ćwiczeń z psychologii klinicznej_2011/2012 • złudzenie Zollnera . szybkie. Złożone (synestetyczne).przeżywanie doznań typu wrażeń (błyski. emocje) 2. których chory nie koryguje.przeżywanie spostrzeżeń przedmiotów. rzutowanie (projekcja) na zewnątrz (słyszenie głosów z daleka. cechy charakterystyczne . 1. złudzenia uwarunkowane przez nastawienie (podanie informacji.FOTOPSJE . które nie znajdują się w jego otoczeniu lub w ogóle nie istnieją i umiejscawianie ich w otaczającej rzeczywistości. Elementarne .zniekształcone spostrzeżenia.) oraz towarzyszące poczucie realności (chory przekonany jest o rzeczywistym istnieniu przedmiotów. mimo dowodów błędności ZABURZENIA SPOSTRZEGANIA – OMAMY OMAMY (hallucinationes) . pozostających treścią jego omamów).spostrzeżenia lub wrażenia powstające bez udziału bodźców zewnętrznych.dotyczące większej niż jedna liczby analizatorów (postrzeganie całych scen) OMAMY WZROKOWE • duża różnorodność: różnie wyraźne. widzenie postaci w oddali. majaczeniowego) lub statyczne • o cechach wrażeń . itp. Proste . pojedyncze dźwięki) 2.

odczuwane jako obce. padaczka. barwy.objaw sobowtóra . po zatruciach uszkadzających tkankę mózgową.Materiały do ćwiczeń z psychologii klinicznej_2011/2012 • o cechach spostrzeżeń . stany depresyjne HALUCYNOIDY . pukanie. zab. bez zaburzeń jakościowych. zakazy. wielkości. polecenia. niektóre guzy mózgu. świadomości typu onejroidalnego. obsuwanie sufitu) • zaburzenia schematu ciała . lecz cechy wyobrażeń zlokalizowanych w przestrzeni wewnętrznej. • zaburzenia syntezy spostrzeżeń .pozorna zmiana kształtu. zmiana położenia i odległości przedmiotów względem siebie (falowanie podłogi. zmiany kształtu. które chory ocenia krytycznie. psychosensoryczne.OMAMY MAKROPTYCZNE (znacznie powiększone rozmiary) lub MIKROPTYCZNE [Schizofrenia .chory wyczuwa i dostrzega własną postać obok siebie] OMAMY SŁUCHOWE • elementarne. w stanach po przebytym zapaleniu mózgu. psychosensoryczne ZABURZENIA PSYCHOSENSORYCZNE . o cechach wrażeń (trzaski. szmery. guzach mózgu. słyszenie głosów sumienia) • psychozy schizofreniczne.występowanie krótkotrwałych halucynoidów (błyski. groźne . wywołane podrażnieniem zakrętu hakowego) OMAMY DOTYKOWE OMAMY CZUCIA USTROJOWEGO • elementarne doznania napływające w odczuciu chorego z jego narządów wewn. szmery) • o cechach spostrzeżeń • omamy imperatywne . kile mózgu. ciężaru Podział zaburzeń uwagi nadmierna (szczególnie w stanie maniakalnym) lub niedostateczna przerzutność (przy otępieniu) uwagi zaburzenia koncentracji uwagi . narzucone z zewnątrz doznania (np. nie mające cech obiektywnej przedmiotowej rzeczywistości. po ataku ocena krytyczna napadu. smugi.chory może dokonać czynów niebezpiecznych dla niego lub dla otoczenia OMAMY SMAKOWE • omamy czucia ustrojowego dołączają czasami . świadomość zwykle przymglona.odczuwanie wydłużania kończyn. napadowe odczuwanie przykrych zapachów odczuwane w padaczce.zawierają nakazy. uznając za objaw chorobowy. lub różnych części ciała PSEUDOHALUCYNACJE = OMAMY RZEKOME • spostrzeżenia lub myśli powstające bez udziału bodźców z zewnątrz. zab.wrażenia lub spostrzeżenia powstające bez bodźców działających z zewnątrz. zab. którą wcześniej ze względu na dziwny smak uznał za taką OMAMY WĘCHOWE • należy różnicować z halucynoidami ( oceniane krytycznie.chory widzi potwierdzenie trującego działanie potrawy na organizm. występują w padaczce. smak. zapach).

które chory wypowiada z głębokim przekonaniem o ich prawdziwości.przekonania. ZABURZENIA MYŚLENIA Z PRZEWAGĄ ZABURZEŃ TREŚCI urojenia . osobowości). przygnębienie). nerwic).złudzenia pamięciowe utożsamiające . z którymi jest związany emocjonalnie.lub długotrwała. zaburzenia świadomości). które człowiek uważa za szczególnie ważne.krótko.deja vecu. idee nadwartościowe (zab. mimo oczywistych dowodów błędności. zaburzenia treści . przyspieszenie (obj.czasem luki wypełniane treścią fałszywą. których nie koryguje. już widziane .luka pamięciowa . celów i ich realizacji .deja pensee. zaburzenia toku myślenia .rozkojarzenie (podejrzenie schizofrenii). już pomyślane . zespołu maniakalnego. których chory nie doznał. przypadkową. już słyszane . już przeżyte . psychotyczny).w przeciwieństwie do w/w ZABURZENIA MYŚLENIA zaburzenia poznania dotyczą zarówno treści.urojenia (obj.poczucie obcości w sytuacji znanej . idee nadwartościowe . przywiązywanie szczególnej uwagi do pewnych dążeń.poczucie znajomości sytuacji nowej. a wystąpiły jedynie w jego wyobraźni • zjawiska typu deja vu .Materiały do ćwiczeń z psychologii klinicznej_2011/2012 niedostateczna trwałość uwagi nadmierna lub niedostateczna podzielność uwagi niedostateczna rozpiętość uwagi (zakres) Nieprawidłowości pamięci nadczynność pamięci (hypermnesia) niedoczynność pamięci (hypomnesia) niepamięć (amnesia) .przeświadczenie o realności przeżyć. zmyślanie w przeświadczeniu o trafności wypowiedzi • złudzenia pamięciowe • omamy pamięciowe .deja entendu jamais vu . zafałszowanie pamięci (paramnesia) • konfabulacja .fałszywe sądy. planów życiowych.deja vu. spowolnienie (depresja. jak i toku myślenia. natręctwa myślowe (obj. słuszne.

cuchnącej woni.przeświadczenie chorego. grzeszności i winy . polegają na urojeniowej interpretacji rzeczywistości. itp.poczucie działanie siły. NICOŚCI (nihilistyczne) .przeświadczenie o wydzielaniu odrzucającej. niezdolny do wykonywania nawet najmniejszych czynności (np. o absurdalnej. u ludzi młodych dysmorfobia . wbrew jego woli (Zespół Kandinskiego Clerambaulta . utrata materialności.) (Zespół Cotarda . chory odnosi do siebie wydarzenia odgrywające się wokół niego (milknięcie ludzi w sklepie.). choruje. prześladowczymi lub wielkościowymi. że jest prześladowany (ludzie. poczytywanych jako dowody zdrady hipochondryczne . ZUBOŻENIA. wyobrażenia nasuwają się uparcie i automatycznie (objaw automatyzmu psychicznego) bez udziału chorego.często współistnieją z u. za które.urojenia nihilistyczne. osobistych przedmiotów chorego wyróżniających go w jego mniemaniu ponad przeciętność depresyjne .Materiały do ćwiczeń z psychologii klinicznej_2011/2012 natręctwa (obsesje) . muszą pokutować niewinni wielkościowe .lęk i natrętna myśl o własnej brzydocie. odrażającą (zwracanie się do chirurga plastycznego) lub zapachu . PODZIAŁ UROJEŃ WG TREŚCI prześladowcze .).urojeniowa forma interpretacji drobnych zdarzeń codziennych. aluzje do siebie w radio czy TV.rozpad członków ciała. siły nadprzyrodzone. rozpada mu się ciało.nieuzasadnione przeświadczenie o chorobie niszczącej organizm urojenia zniekształcenia ciała . itp.oni coś wiedzą…. często wewn. podlegają ocenie krytycznej. zaprzestanie czynności kończy się zwykle niepowodzeniem. bycie nią owładniętym.myśli lub wyobrażenia uporczywie narzucające się lub czynności ruchowe wielokrotnie wykonywane. spostrzegania oddziaływania . oraz urojenia wiecznego potępienia) odnoszące (ksobne) . bycie nicością.PONIŻENIA.przypisywanie sobie różnych przestępstw i zbrodni.urojenia owładnięcia + pseudohalucynacje) .dot.przeświadczenie chorego.chory uważa się za skrzywdzonego. myśli nie są swobodne. UPOŚLEDZENIA. są nie do podważenia.. ku przygnębieniu chorego.często twarzy. wyjątkowo występują jako objaw jedyny. czasem wiążą się z zab. często razem z omamami zazdrości . uważanie twarzy za zniekształconą. rozbudowanej treści . tylko narzucane. że na jego umysł lub ciało ktoś oddziałuje (bezpośrednio lub poprzez specjalną aparaturę) owładnięcia . itp. mimo przeświadczenia o ich niedorzeczności. gdy wchodzi .

zadrości.zatrzymanie wolno przesuwającego się wątku myślowego z tow.czasami przyjmują postacie rytuału . zwolnienie myślenia zahamowanie myślenia .posłanie religijnego. zmienność treści. wielkości .brak spójności.myśli lub wyobrażenia uporczywie narzucające się lub czynności ruchowe wielokrotnie wykonywane.np. spłycenie poznawania rzeczywistości. krępują • natrętne czynności . należą do najczęstszych niespójne . treści.całkowite zamilknięcie w przypadku osłupienia. • natrętne myśli . mimo przeświadczenia o ich niedorzeczności.Materiały do ćwiczeń z psychologii klinicznej_2011/2012 PODZIAŁ UROJEŃ WEDŁUG BUDOWY paranoiczne . inne) paranoidalne .tworzące pewien system dot.szczególnie przy myciu rąk (ablutomania) Dominacja natręctw w obrazie chorobowym = zespół natręctw ZABURZENIA MYŚLENIA Z PRZEWAGĄ ZABURZEŃ TOKU przyspieszenie toku myślenia . które chorego odrzucają. luźno powiązane.słowotok.usystematyzowane . gonitwa myślowa .interpretacja urojeniowa wydarzeń minionych NATRĘCTWA NATRĘCTWA . urojenia powiązane. mutyzm . od gonitwy myślowej do stanów maniakalnych. zatamowanie . uniemożliwiona analizę faktów -raczej zab. odsuwanie ich od siebie kończy się zwykle niepowodzeniem. podlegają ocenie krytycznej.nagłe przerwanie myślenia dotąd przesuwającego się sprawnie. charakterystyczne dla porażenia postępującego Urojeniowa interpretacja wydarzeń rzeczywistych .różny stopień. poczuciem smutku oraz spowolnieniem lub zahamowaniem ruchowym. scen erotycznych przy patrzeniu na obrazy świętych. pozostaje pustka po urwanej myśli . absurdalne.inkoherentne . konkretnej sprawy. mogą różnić się pod względem treści (prześladowcze.uporczywie doznawane wątpliwości • natrętne wyobrażenia . pozornie logiczne. zaprzestanie czynności. wykazujące wewnętrzną spoistość.brak wyraźnej budowy.tłumaczenie faktów w sposób urojeniowy Nastawienie urojeniowe – gotowość do myślenia w sposób urojeniowy Często dochodzi do rzutowania (projekcji) urojeń wstecz .nieusystematyzowane . proces myślowy może być zachowany.

Ambiwalencja intelektualna oraz ambisentencja są wyrazem myślenia paralogicznego (niezgodnego z prawami logiki).splątanie (zaburzenie toku myślenia) • zespół amentywny – zespół splątani owy lepkość myślenia . Ponadto w schizofrenii spotykamy się z: • tworzeniem neologizmów • depersonalizacją . chory przechodzi jakby obok.charakterystyczne dla schizofrenii. odbieranej w sposób zmieniony. zwłaszcza dla otępienia padaczkowego.wiskotyczność .zamykanie się w świecie doznań psychotycznych. myślenie magiczne .rozerwanie związków myślowych . współwystępowanie sądów sprzecznych.Materiały do ćwiczeń z psychologii klinicznej_2011/2012 rozkojarzenie . • autyzm . przypadkowe.niedostateczne odróżnianie znaku. przywieranie do jednego tematu (podawanie wielkiej ilości szczegółów nieważnych. oddalających od tematu zasadniczego. symbolu od tego. łączenie nieracjonalnymi związkami pewnych zdarzeń. wypowiedzi lub zdaniami splątanie toku myślenia .odbieranie świata w sposób zmieniony Wyróżniamy ponadto depersonalizację oraz derealizację nerwicową. • syntonia .chęć uczestnictwa w niektórych przejawach życia. zacierających istotę rzeczy) rozwlekłość myślenia .brak logicznego związku między poszczególnymi dłuższymi fragm. otępienie starcze) myślenie autystyczne . co reprezentuje.dysocjacja myślenia .poczucie zmiany własnej osobowości. • dereizm .zupełne porwanie wątku myślowego.wprowadzanie wątków ubocznych. izolowanie się od innych ludzi i otoczenia. . potrzeba kontaktu.char. zwykle uwarunkowana zmianami organicznymi (np. łączy się z myśleniem symbolicznym (przypisywanie szczególnych znaczeń) ambiwalencja intelektualna = ambisentencja . charakterystyczne dla zespołu splątaniowego. • inkoherencja myślenia .objaw osiowy schizofrenii (razem z rozkojarzeniem myślenia oraz upośledzeniem życia uczuciowego). skojarzenia powierzchowne. brak połączenia między dawnym a obecnym “ja” • derealizacją . słowa. przyspieszony bieg myśli.odsuwanie się od rzeczywistości.

znużenie po ustąpieniu. drażliwy.uszkodzenie mózgowia.krótkotrwały stan psychotyczny. krótkotrwałe. zwężenie pola świadomości. wyraźne objawy wegetatywne. którki czas trwania. radość.silne wzruszenie.stany emocjonalne o nieznacznym natężeniu oraz stosunkowo długim okresie trwania. silne natężenie. obniżony / depresyjny. dysforyczny. przeważnie o podłożu organicznym . epizod chorobowy. euforyczny/ moriatyczny/ ekstatyczny . rozpacz  afekty . stan fizjologiczny. o różnym natężeniu. wegetatywnymi. np.Materiały do ćwiczeń z psychologii klinicznej_2011/2012 PSYCHOPATOLOGIA EMOCJI  nastroje . często obniżeniem zdolności logicznego myślenia. nagły początek.stany emocjonalne o nagłym początku.  afekt patologiczny . subiektywnie określane jako bezprzedmiotowe. z zaznaczonymi obj. np. przygnębienie  wzruszenia . obniżenie zdolności logicznego myślenia. Zaburzenia emocji dzielimy na Zaburzenia nastroju Zaburzenia afektu Inne zaburzenia emocjonalne Zaburzenia nastroju Nastrój to dłużej utrzymująca się emocja. wyraźnie zabarwiająca zachowanie i przeżywanie Podział zaburzeń nastroju podwyższony/ maniakalny. zaburzenia o cechach stanu pomrocznego. gniew.

bladość lub słabe modulowanie afektu). zaburzenia snu . osłupienie) Objawy somatyczne: pobudzenie układu wegetatywnego (np.(hipopatia lub apatia)-ograniczenie przeżywania uczuć hipertymia . napięcie.(sztywność. zaburzenia uwagi i pamięci .Materiały do ćwiczeń z psychologii klinicznej_2011/2012 ZABURZENIA AFEKTU zobojętnienie uczuciowe . nadmierna potliwość. modulacji reakcji emocjonalnych zubożenie emocjonalne -osłabienie uczuć wyższych przewaga elementarnych uczuć związanych z zaspokajaniem potrzeb biologicznych zaleganie uczuć / lepkość uczuciowa .do zaburzeń tych zaliczamy paratymię.ograniczenie intensywności. częstomocz.poznawcze. możliwości utraty kontroli). niemożność odprężenia Objawy behawioralne: proste (niepokój lokomocyjny i manipulacyjny) złożone (walka.zwiększona skłonność do występowania silnych emocji. biegunka. obawy.nadmierna ekspresja emocji spłycenie uczuciowe . dysfunkcje seksualne).emocjonalne. zagrożeniu zdrowia.długotrwałe utrzymywanie się stanów uczuciowych chwiejność uczuciowa -nadmierną zmienność. życia.treść przeżyć lękowych (myśli o niebezpieczeństwie. ucieczka. paramimię INNE ZABURZENIA EMOCJONALNE: Lęk patologiczny Złość patologiczna Ambiwalencja uczuć OBJAWY LĘKU Objawy psychiczne . osłabienie kontroli emocji niezgodności afektu z treścią przeżywań . drżenia tachykardia. nietrwałość emocji nietrzymanie uczuć (afektu) .zagrożenie. panika.

podtrzymanie i zakończenie działania (wola. dla płytkich stanów hipomaniakalnych. związane z poczuciem frustracji.ciągły. nawracający o znacznym nasileniu z intensywnymi objawami wegetatywnymi oraz z poczuciem poważnego zagrożenia zdrowia lub życia często z obawą utraty kontroli nad swoim zachowaniem (obawą przed "zwariowaniem") fobiczny . ukierunkowanie. zwykle z agresją lub autoagresją (nietrzymanie afektu.nikła aktywność (napęd). wzbudzeniem ruchowym i wegetatywnym Dysforia może mieć charakter: WYBUCHÓW ZŁOŚCI (WŚCIEKŁOŚCI) – gwałtowne. z towarzyszącym poczuciem krzywdy.lęk. wolnopłynący z objawami wegetatywnymi. zobojętnienie PODWYŻSZENIE AKTYWNOŚCI.char. zamartwiania się. uporządkowane.Materiały do ćwiczeń z psychologii klinicznej_2011/2012 RODZAJE LĘKU lęk napadowy . krótkotrwałe wyładowanie złości. obawami w codziennych sytuacjach życiowych ZŁOŚĆ PATOLOGICZNA (DYSFORIA) Negatywnie przeżywane wzburzenie. bezładny niepokój . dążenie. wytrwałe dążenie do określonego celu OBNIŻENIE AKTYWNOŚCI • zespół apatyczno-abuliczny .przedmiotów lub w specyficznych sytuacjach. utrata kontroli nad złością) ZŁOŚCI UOGÓLNIONEJ (NASTRÓJ DYSFORYCZNY).świadome. rozżaleniem. działanie) Motywacje można przedstawić jako zwiększenie lub zmniejszenie napędu psychomotorycznego ZABURZENIA AKTYWNOŚCI AKTYWNOŚĆ .krótkotrwały. nie stanowiących realnego zagrożenia z towarzyszącym silnym pragnieniem unikania ich lęk uogólniony . głównie z drażliwością. wobec zwierząt . agresją słowną ZABURZENIA CZYNNOŚCI MOTYWACYJNYCH Motywacja – mechanizmy zaangażowane w uruchomienie. z nadmiernym poczuciem zagrożenia.dłużej utrzymujący się stan patologicznej złości. intensywne.

zachowania agresywne. zmiana ukierunkowania i sposobu zaspakajania potrzeb • zab. samookaleczenie • zab. wędrowania. zaburzenia działań popędowych • zab. unikowe) . popędy lub nawyki. na którą wpływ mają silne emocje. popędu do snu inne: działania impulsywne: popęd do podpalania.Materiały do ćwiczeń z psychologii klinicznej_2011/2012 ZABURZENIA AKTYWNOŚCI (CZYNNOŚCI MOTORYCZNYCH I MOTYWACYJNYCH) Zaburzenia aktywności ruchowej Zaburzenia aktywności impulsywnej Zaburzenia aktywności złożonej ZABURZENIA RUCHU spowolnienie lub zahamowanie .działanie wbrew oczekiwaniu ZABURZENIA AKTYWNOŚCI IMPULSYWNEJ AKTYWNOŚĆ IMPULSYWNA – aktywność. szybkie ruchy. popędu samozachowawczego . uzależnienia • zab. gestykulacja żywa • niepokój ruchowy (i słowny) . wykonywane jedne po drugich. bulimia. kradzieży paragnomen . autoagresywne. w depresji • podniecenie katatoniczne .obniżenie. Zmiany impulsywności emocjonalnej.np. popędu płciowego .anorexia. popędów i nawyków.stopniowe narastanie.dążenie do chaotycznych wyładowań ruch. wzmożenie. monotonne wykonywanie stale takich samych czynności ruchowych (np. lękiem.motywowane emocjami np. obniżonym lub podwyższonym nastrojem (np. dysforyczne. mimika. wykonywanie dziwacznych czynności ruchowych natręctwa ruchowe pobudzenie ruchowe .wielokrotne. które osłabiają mechanizmy kontroli (alkohol.typowe dla schizofrenii. depresyjnego. co prowadzi do skrócenia czasu reakcji między wzbudzeniem a działaniem.tendencje i zamachy samobójcze. osłupienie stereotypie ruchowe . parorexia. a także w ograniczonym stopniu podlega świadomej kontroli Zmiany ogólnego poziomu impulsywności: impulsywność ograniczona lub wzmożona Przyczynami tych zmian mogą być czynniki. w niewielkim stopniu zależy od woli. popędu do odżywiania się . inne substancje psychoaktywne) lub powodują nasilenie emocji. dysforią.znamienne dla zesp. kołysanie się) zmanierowanie ruchowe .

poczucie przeżywania zjawisk psychicznych jaźń .brak. uprawianie hazardu. kolekcjonowanie itp. wyuczonymi nawykami. ZABURZENIA ŚWIADOMOŚCI świadomość . np. sen fizjologiczny oraz jawa . snu. utrzymywanie stałego poziomu czuwania. wycofanie. umożliwiającego selekcjonowanie oraz interpretowanie bodźców. ograniczają takie właściwości jak: uporządkowanie. harmonijność.Materiały do ćwiczeń z psychologii klinicznej_2011/2012 Zmiany impulsywności popędowej.motywowane popędami. aktywności szkolnej. społecznej (kontakty interpersonalne. dotyczą zaburzeń łaknienia. zawodowej. pełnienie ról społecznych) Ocena poziomu aktywności złożonej obejmuje następujące proporcje zachowań: biernośćspontaniczność. popędu płciowego Zmiany impulsywności nawykowej – motywowane nabytymi. celowość.stan gotowości OUN do reagowania na bodźce. kleptomania.samoświadomość . zainteresowanie. ZABURZENIA AKTYWNOŚCI ZŁOŻONEJ To: zwiększenie/zmniejszenie zainteresowań.podmiot przeżywanych zjawisk psychicznych przytomność .uczestnictwo ZABURZENIA INTEGRACJI CZYNNOŚCI PSYCHICZNYCH Zaburzenia świadomości (ilościowe i jakościowe) Zaburzenia orientacji auto i allopsychicznej Zaburzenia poczucia zdrowia/ choroby Zaburzenia sprawności intelektualnej Zaburzenia osobowości Zaburzenia integracji czynności psychicznych prostych w bardziej złożone zakłóca zachowanie i przeżycia pacjenta. pragnienia. utrudniając lub uniemożliwiając dostosowanie ich do zmieniających się okoliczności i potrzeb. piromania.

brak wglądu chorobowego. urojenia (często prześladowcze). spostrzegawczości. miejsca. nastrój obojętny zespół majaczeniowy (delirium) . infekcje. symulację) . niepokój ruchowy. z zachowaniem odruchów obronnych śpiączka = COMA .Materiały do ćwiczeń z psychologii klinicznej_2011/2012 ILOŚCIOWE ZABURZENIA ŚWIADOMOŚCI senność patologiczna = SOMNOLENCJA . zaburzenia schematu ciała. sytuacji oraz derealizacja) ZABURZENIA POCZUCIA ZDROWIA/ CHOROBY 1.dyskretne zab.wyłączenie całkowite świadomości. zubożenie motoryki. wyspy pamięciowe zespół splątaniowy (amentia) . jaktacje (bezładne miotanie się). depersonalizacja) zaburzenie orientacji allopsychicznej (zaburzenia poczucia otoczenia. iluzje. zanik reaktywności JAKOŚCIOWE ZABURZENIA ŚWIADOMOŚCI przymglenie proste . udawanie choroby (np.orientacja autopsychiczna zachowana (co do własnej osoby).niezależna od rytmu dobowego głęboki sen patologiczny = SOPOR .psychozy schizofreniczne. totalne dezorientacja. pozorowanie choroby. niepamięć częściowa zespół pomroczny . zaburzona orientacja allopsychiczna (miejsca. gwałtowne wyładowania ruchowe. utrata kontaktu Zespół majaczeniowo-splątaniowy = onejroidalny . 2. sytuacji własnej). nieuzasadnione poczucie choroby 3. przestrzeni. zachowana reaktywność na silne bodźce. autoagresja. rozerwanie wątku myślowego. czasu.zupełna niepamięc.wygaszana przytomność. czasu. rozwój stopniowy. omamy (przeważnie wzrokowe). zatrucia. padaczka ZABURZENIA ORIENTACJI zaburzenie orientacji autopsychicznej (dezorientacja w zakresie postrzegania własnej osoby.naprzemienne rozdwojenie osobowości.

ewentualnie po zmianach organicznych UON u osób dorosłych) Zaburzenia osobowości dzielimy na:  specyficzne typy zaburzeń osobowości  trwałe zmiany osobowości (np. zwykle o charakterze przewlekłym. po silnych albo przewlekłych urazach psychicznych ewentualnie zmianach organicznych UON u osób dorosłych)  osobowość mnogą  dezintegrację osobowości (rozszczepienie. w którym zaburzone są funkcje poznawcze oraz zachowanie. ruchowych i społecznych. ZABURZENIA OSOBOWOŚCI Zaburzenia osobowości to utrwalone dezadaptacyjne wzorce wewnętrznego przeżywania oraz zachowania społecznego . ujawnia się w okresie rozwoju. Otępienie jest zespołem spowodowanym chorobą mózgu.Materiały do ćwiczeń z psychologii klinicznej_2011/2012 ZABURZENIA SPRAWNOŚCI INTELEKTUALNEJ Zaburzenia sprawności intelektualnej są głównymi objawami zespołów psychopatologicznych takich jak: Upośledzenie umysłowe to stan zahamowania lub niepełnego rozwoju umysłu charakteryzujący się uszkodzeniem umiejętności poznawczych. rozpad) .prowadzące do indywidualnego cierpienia lub konfliktów interpersonalnych (rozwijające się od wczesnego wieku lub w wyniku urazów psychicznych. mowy.