Urbanizacija je proces rasta gradova i gradskog stanovništva.

Prvi gradovi u svetu su
se pojavili u vezi s razvojem proizvodnje žita i osiguravanje viškova hrane.Prve
mešovite (urbanozovane) zajednice nastale su u dolinama velikih reka i juguistočnoj
Aziji oko 6000god.pre n.e. U Mesopotamiji se pojavljuju veći gradovi u vezi sa
razvojem trgovine i saobraćaja. Rimljani su stimulisali urbanizaciju tako što su gradili
infrastrukturu – vodovode, kanalizaciju, puteve.Industrijska revolucija u Zapadnoj
Evropi, počev od XVIII veka vodi ka dubokim promenama u mreži gradskih naselja
kroz razvoj industrije saobraćaja i trgovine.U velikim gradovima se koncentrišu
kulturne institucije (muzeji, pozorišta, bioskopi, biblioteke), što doprinosi ubrazavanju
urbanizacije.Gradovi uvećavaju svoje stanovništvo putem visokog prirodnog
priraštaja i imigracije. Visok temo rasta broja gradskog stanovništva naziva se “urbana
revolucija”.Urbana revolucija je povezana sa “industrijskom revolucijom” koja je
počela u XVIII veku.Zato su industrijalizovane zemlje po pravilu visoko
urbanizovane(npr. Zemlje Evropske Unije, SAD, Japan). U tim zemljam najmanje ¾
stanovništva živi u gradovima.U nedovoljno razvijenim zemljama kao što su Indija,
Šri Lanka, Nepal, Burma, gradsko stanovništvo čini jedva nekoliko procenata od
ukupnog stanovništva.
Razvoj urbanizacije u svetu može se pratiti na dva načina;
Prvi, kao rast gradskog stanovništva.Npr, 1800.godine u gradovima je živelo samo
3% ukupnog stanovnižtva sveta,1900g. oko 10%..
Drugi, kao povećanje broja gradova, i to posebno milionskih gradova.Npr, 1800g. u
svetu je bilo samo 2 milionska grada, 1850.g.4 (London, Pariz, Peking i Tokio), a
2005.g. već 468.
Aglomeracije – Aglomeracija je prostorni oblik urbanizacije, koji se formira od više
susednih naselja, medju kojima postoje tesne radne, proizvodne, kulturne I druge
veze.Osnovni uzroci formiranja aglomeracija su: pojava novih gradova, pojačana
specijalizacija proizvodnje, povećanje kulturnog nivoa stanovništva. U Srbiji postoji
jedna aglomeracija-Beogradska.
Suburbanizacija je process preseljavanja gradskog stanovništva u prigradska
naselja.Ta unutrašnja migracija nastaje zbog pogoršavanja uslova za život u
centralnim delovima grada.stihijski rast gradova u zemljama u razvoju, bez prisustva
gradskog načina života, naziva se pseugourbanizacija.Mase doseljenika u potrazi za
poslom I hranom grade u okolini velikih gradova sirotinjske četvrti ili slamove, bez
osnovnih higijenskih I drugih uslova za život.Ove četvrti se u Severnoj Africi
nazivaju bidonovili, a u Latinskoj Americi favele.Suburbanizacija je karakteristična za
razvijene zemlje a pseudourbanizacija za slabo razvijene zemlje “ Trećeg sveta”
(Brazil, Meksiko.. )