HERSTRUCTURERING EN VERDUURZAMING VAN BEDRIJVENTERREINEN IN GELDERLAND Stec Groep aan Provincie Gelderland

Stec Groep B.V. Laura Engelbertink, Peter van Geffen en Esther Geuting Maart 2004

INHOUDSOPGAVE
1. INLEIDING 1.1 Uw situatie 1.2 Methode van onderzoek 1.3 Leeswijzer 1 1 3 6

2.

RESULTATEN EN CONCLUSIES 7 2.1 Het onderzoek heeft resultaten over ruim driekwart van de bedrijventerreinen in Gelderland 7 2.2 Meer dan de helft van de bedrijventerreinclusters is verouderd 7 2.3 De veroudering van bedrijventerreinclusters heeft veel aspecten 8 2.4 De Gelderse gemeenten gaan de komende jaren voorspoedig van start met revitalisering 9 2.5 Bestemmingsplannen worden nog onvoldoende ingezet om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen 11 2.6 Buiten het bestemmingsplan hebben gemeenten nog veel andere instrumenten om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen, maar ze worden nauwelijks gebruikt 13 2.7 Operationalisering van parkmanagement op bedrijventerreinen vergt veel meer aandacht 13 2.8 In de verschillende regio’s wordt amper gewerkt aan verduurzaming 14 2.9 In alle regio’s stellen de gemeenten het meest prijs op subsidie en kennisondersteuning 15 2.10 Vooral financiering en procesmanagement knellen bij revitalisering en parkmanagement 15 AANBEVELINGEN EN BELEIDSOPGAVEN PER WGR-REGIO 3.1 Algemene aanbevelingen 3.2 Noordwest-Veluwe 3.3 Stedendriehoek 3.4 Achterhoek 3.5 Arnhem-Nijmegen 3.6 Rivierenland 3.7 De Vallei 17 17 22 28 34 41 48 55

3.

BIJLAGEN Bijlage Bijlage Bijlage Bijlage Bijlage

a b c d e

De hoofdthema’s van duurzaam en intensief ruimtegebruik De gemeenten en de Wgr-regio’s Advies Begrippenlijst Bronnen

1. INLEIDING
In dit hoofdstuk staan we kort stil bij de achtergrond van dit project, uw situatie en uw vraag aan ons (paragraaf 1). In box 1 leest u wat we in dit onderzoek precies onder de begrippen veroudering, herstructurering en duurzaam en zorgvuldig ruimtegebruik verstaan. Vervolgens geven we (in paragraaf 2) de gehanteerde methode van onderzoek weer. Ten slotte vindt u hier nog de leeswijzer (paragraaf 3).

1.1 Uw situatie
U bent als provincie Gelderland nauw betrokken bij het bevorderen van duurzaam en zorgvuldig ruimtegebruik van bedrijventerreinen. Het boeken van vooruitgang op dit vlak door goede samenwerking met de Gelderse gemeenten is een van de speerpunten in uw nota bedrijventerreinen ‘Van Trekkracht naar Slagkracht’. U richt uw bedrijventerreinenbeleid op: verduurzaming van de inrichting van bedrijventerreinen en zorgvuldig ruimtegebruik, duurzame bedrijfsprocessen, bewustwording en gedragsverandering en parkmanagement. Om de verduurzaming van bedrijventerreinen nu en in de toekomst te monitoren, wilt u een nulmeting onder de Gelderse gemeenten. Door de meting vervolgens de komende jaren te herhalen krijgt u zicht op de voortgang van zorgvuldig en duurzaam ruimtegebruik op Gelderse bedrijventerreinen en op de huidige en toekomstige herstructureringsopgave. De resultaten van de eerste meting gebruikt u als aanknopingspunt in de gesprekken met gemeenten over dit thema en voor de uitvoering van het speerpunt ‘duurzame bedrijventerreinen’. U vroeg ons deze meting uit te voeren. In het onderzoek komen twee thema’s verduurzaming en herstructurering die u wilt monitoren aan de orde. Het zijn niet alleen actuele thema’s voor bedrijventerreinen, in de praktijk ligt er ook vaak een link tussen beide thema’s.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

1

Op bestaande, reeds uitgegeven bedrijventerreinen kan zorgvuldig ruimtegebruik vaak pas ingevoerd worden na herstructurering, omdat er dan – letterlijk – ruimte is om zorgvuldig ruimtegebruik toe te passen. Daarnaast is herstructurering feitelijk de eerste stap om te komen tot zorgvuldig ruimtegebruik: ‘inbreiding voor uitbreiding’ staat hierbij centraal. De basis voor dit principe is de SER-ladder die door de SociaalEconomische Raad is geformuleerd in haar advies over de Nota Ruimtelijk-Economisch Beleid. Het is de eerste trede die de SER in de SER-ladder voor zorgvuldig ruimtegebruik adviseerde vóór intensief en meervoudig ruimtegebruik en uitbreiding van bedrijfsruimte op nieuwe uitleglocaties.
De Sociaal Economische Raad (SER) heeft een zogenaamde SER-ladder geformuleerd waarvan de sporten als volgt zijn omschreven: 1. gebruik de ruimte die reeds beschikbaar is gesteld voor een bepaalde functie en/of door herstructurering beschikbaar gemaakt kan worden; 2. maak optimaal gebruik van de mogelijkheden om door meervoudig ruimtegebruik de ruimteproductiviteit te verhogen; 3. indien het voorgaande onvoldoende soelaas biedt, is de optie van uitbreiding van het ruimtegebruik aan de orde. Bron: Ministerie van VROM, Vijfde Nota Ruimtelijke Ordening (2001)

In de box hieronder leest u meer over de belangrijkste begrippen bij deze thema’s.
Veroudering: • functionele veroudering: het bedrijventerrein voldoet niet meer aan de eisen van bedrijven; • economische veroudering: het bedrijventerrein heeft een zwakke concurrentiepositie in vergelijking tot andere bedrijventerreinen; • ruimtelijke veroudering: de omgeving van het bedrijventerrein is zo veranderd dat de oorspronkelijke functie van het terrein in gedrang komt; • beleidsmatige of maatschappelijke veroudering: de huidige bedrijven zijn niet langer gewenst op het bedrijventerrein.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

2

Om deze veroudering aan te pakken kan op verschillende manieren gewerkt worden: • groot onderhoud: grote opknapbeurt bij fysieke veroudering; • revitalisering: forse integrale verbetering van het terrein, waarbij de huidige bedrijven gevestigd blijven; • herstructurering: reorganisatie van het terrein in combinatie met groot onderhoud; • herprofilering: wijziging van de werkfunctie door economische veroudering; • transformatie: wijziging van de functie van het bedrijventerrein als werkfunctie in andere functies zoals wonen. Hierbij wordt aandacht gevraagd voor: • zorgvuldig ruimtegebruik: intensief en meervoudig ruimtegebruik, verbetering van de beeldkwaliteit en een goede landschappelijke inpassing; • duurzaam ruimtegebruik/duurzame bedrijfsprocessen: aandacht voor vermindering van de milieubelasting van bedrijvigheid en het efficiënt gebruik van energiestromen en grondstoffenstromen op terreinniveau en kavelniveau.

1.2 Methode van onderzoek
Naar aanleiding van de pilotstudy ‘Herstructureringsopgave in de G30-gemeenten’1 van de ministeries van Economische Zaken en Volkshuisvesting Ruimtelijke Ordening en Milieu wilde de Provincie Gelderland dit voor de eigen situatie nader gespecificeerd zien. Daartoe werd aan de Stec Groep opdracht gegeven voor een uitwerking op provinciaal niveau. De Stec Groep zette de volgende onderzoeksstappen: Stap 1: enquêteopstelling Ons vertrekpunt was de enquête die u al eerder opstelde. We bekeken de conceptenquête grondig en stelden deze, in overleg met u, bij (stap 1).

Ministerie van EZ en VROM (2003), Herstructureringsopgave in de G30-gemeenten, uitgevoerd door ETIN Adviseurs Tilburg.
Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

1

3

Stap 2: selectie onderzoekspopulatie In de provincie Gelderland liggen in totaal 433 bedrijventerreinen2, waarvan 331 in het onderzoek betrokken worden. U maakte hiervan 157 bedrijventerreinclusters, gelegen in 65 Gelderse gemeenten op basis van terreingrootte en onderlinge samenhang. De clustering is gemaakt vanwege praktische redenen3. De provincie beoogde daarmee ook de informatieverzameling onder de deelnemende gemeenten eenvoudiger en efficiënter te maken. We nemen ruim driekwart van alle Gelderse bedrijventerreinen in het onderzoek mee. Dit onderzoek heeft betrekking op bedrijventerreinen groter dan 5 hectare. De respons bedroeg 52 gemeenten en 127 bedrijventerreinclusters4. Om gegevens op clusterniveau binnen te krijgen was intensief en uitgebreid nauw contact met de gemeenten noodzakelijk. En dit is een belangrijk aandachtspunt voor het uitzetten van een toekomstige enquête over dit thema. Tabel 1 geeft u een overzicht van de omvang van de onderzoekspopulatie: het aantal bedrijventerreinclusters dat is opgenomen in de database en het aantal bedrijventerreinen Gelderland in zijn geheel.

2 3

Bron: Provincie Gelderland (2002), IBIS Werklocaties 2002 voor de provincie Gelderland, Arnhem. IBIS Werklocaties is een database gebaseerd op bestemmingsplannen. Veel bedrijventerreinen liggen fysiek naast elkaar, sommige bedrijventerreinen zijn apart kleiner dan 5 hectare, terwijl bij samenvoeging zelfs een bedrijventerrein van 30 à 40 hectare kan ontstaan. 4 Vanwege de omvang van de enquête en de benodigde invultijd gaven enkele gemeenten aan niet aan het onderzoek mee te werken.
Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

4

Tabel 1: omvang veldwerk
Bedrijventerreinen Bedrijventerreinen in Gelderland Bedrijventerreinclusters Bedrijventerreinclusters in de populatie Bedrijventerreinclusters in de responsgroep Gemeenten Gemeenten in de populatie Gemeenten in de responsgroep Aantal 433 Aantal 157 127 Aantal 65 52

De Stec Groep maakte gebruik van bestaande onderzoeken in Gelderland over de thema’s herstructurering en verduurzaming: • de ‘Selectie bedrijventerreinen voor project Verduurzaming/Quick Scan’ Rivierenland; • het Provinciale Werkgelegenheidsbestand (PWE-Gelderland), 2002; • IBIS van de provincie Gelderland, 2002. Stap 3: dataverzameling en begeleiding uitvoering enquête Vervolgens is de meting onder 65 Gelderse gemeenten uitgezet. Er is nauw contact met de contactpersonen van de gemeenten onderhouden om eventuele vragen te beantwoorden en de retour van de enquêtes te bespoedigen. Stap 4: verwerking en analyse veldwerkresultaten Daarna verwerkten en analyseerden we de veldwerkresultaten. Op basis van de enquêtegegevens zijn in de eerste plaats uitspraken gedaan over het algemene niveau van duurzaam ruimtegebruik in Gelderland. De totaalresultaten zijn gespecificeerd naar verschillende hoofdthema’s uit de enquête. In de tweede plaats zijn de veldwerkresultaten geanalyseerd naar terreinkenmerken en gemeentekenmerken.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

5

Stap 5: database en benchmark De resultaten zijn samengevat in een overzichtelijke database in Excel. U kunt deze database altijd later opnieuw raadplegen als u individuele feiten van terreinen of gemeenten wilt weten. Ten slotte is het veldwerk naar een benchmark van alle Gelderse gemeenten vertaald. Per bedrijventerreincluster van een specifieke gemeente zijn daarin de scores op verschillende thema’s weergegeven. En we vergelijken de prestaties van de Gelderse gemeenten op het gebied van herstructurering en duurzaam ruimtegebruik ten opzichte van elkaar. U ontvangt de benchmark los van dit rapport.

1.3 Leeswijzer
Hoofdstuk twee geeft de belangrijkste resultaten en conclusies weer uit het onderzoek. Aanbevelingen en de beleidsopgave zijn per Wgr-regio opgenomen in hoofdstuk drie. In bijlage a vindt u een overzicht van de manier waarop herstructurering, duurzaam en intensief ruimtegebruik op Gelderse bedrijventerreinen op dit moment plaatsvinden en van welke omvang en aard de veroudering nu is. De belangrijkste hoofdthema’s van veroudering, herstructurering, duurzaam en intensief ruimtegebruik passeren de revue. In bijlage b worden de gevonden resultaten geanalyseerd naar Wgr-regio en wordt een indruk gegeven van de benodigde provinciale ondersteuning en de gemeentelijke beleidsinspanning op het gebied van duurzaam en intensief ruimtegebruik. Bijlage c geeft een uitgebreide toelichting bij de advisering in hoofdstuk twee en drie. Bijlagen d en e ten slotte bevatten respectievelijk een begrippenlijst en het bronnenoverzicht.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

6

2. RESULTATEN EN CONCLUSIES
In dit hoofdstuk zetten we de belangrijkste en meest opvallende conclusies uit onze analyse voor u in één oogopslag op een rij. U dient zich te realiseren dat het onderzoek onder gemeenten is gehouden en dat de antwoorden en resultaten betrekking hebben op het beeld dat gemeenten hebben van de terreinen.

2.1 Het onderzoek heeft resultaten over ruim driekwart van de bedrijventerreinen in Gelderland
De enquête is uitgezet bij 65 gemeenten met 157 bedrijventerreinclusters. De respons bedroeg 52 gemeenten die een enquête invulden over 127 bedrijventerreinclusters. Het onderzoek heeft betrekking op bedrijventerreinen groter dan 5 hectare.

2.2 Meer dan de helft van de bedrijventerreinclusters is verouderd
We vinden een bedrijventerrein verouderd als bereikbaarheid en ontsluiting, aanzicht, milieukwaliteit en inrichting niet meer aan de eisen van het bedrijfsleven en/of de overheid voldoen. Van de onderzochte terreinen is 58% verouderd. Dit zijn in absolute aantallen 74 bedrijventerreinclusters. Daarvan wordt iets minder dan de helft de komende 3 jaar opgeknapt. Circa eenderde van de terreinen is nieuw en slechts 5% van de bedrijventerreinclusters is de afgelopen jaren aangepakt.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

7

Tabel 2: verdeling van bedrijventerreinen naar staat van veroudering (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters)
Verouderingsstructuur Procentueel aantal bedrijventerreinclusters 28% 5% 27% Absoluut aantal bedrijventerreinclusters 36 6 34 Aantal bruto hectare bedrijventerrein Aantal bruto hectare bedrijventerrein voor heel Gelderland (indicatie) 2.325 805 3.219

Het bedrijventerrein is nieuw en hoeft niet te worden opgeknapt Het bedrijventerrein is gedurende de afgelopen 5 jaar opgeknapt Het bedrijventerrein is oud, maar er zijn voor de komende 3 jaar concrete plannen om het op te knappen Het bedrijventerrein is oud en er zijn geen concrete plannen om het terrein op te knappen Niet bekend Totaal

1.691 568 2.361

31% 9% 100%

40 11 127

1.425 498 6.543

1.967 626 8.942

2.3 De veroudering van bedrijventerreinclusters heeft veel aspecten
• Gemeenten geven aan dat het aanzicht van bijna een kwart van de bedrijventerreinclusters slecht en bijna de helft redelijk is. Daarmee scoort slechts eenderde goed. Van de terreinen die een slecht aanzicht hebben zijn vooral de openbare ruimte en de onbebouwde private ruimte slecht onderhouden. Op meer dan de helft van de terreinen is de milieukwaliteit slecht. De belangrijkste knelpunten zitten in bodemverontreiniging, geluidsoverlast en daarnaast overlast door stank. Stofoverlast of luchtvervuiling worden op veel minder terreinen als knelpunt ervaren.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

8

Bijna 50% van de bedrijventerreinclusters heeft problemen met het voorzien in voldoende parkeerplaatsen of kampt met ruimtetekort voor laden en lossen. Ruim eenderde van de bedrijventerreinclusters blijkt slecht ontsloten te zijn met het openbaar vervoer. De bereikbaarheid van de bedrijventerreinclusters per fiets of auto is meestal voldoende tot goed. Voor meer dan driekwart van de terreinen wordt ICT-infrastructuur niet als een knelpunt ervaren. Deze terreinen hebben voldoende aan de ICT-infrastructuur die aanwezig is. Bij bijna alle terreinen waar ICTinfrastructuur wél als een knelpunt wordt gezien heeft men plannen om dit aan te pakken. Vraagbundeling op dit vlak is gewenst. Bedrijven zelf geven aan veelal geen behoefte te hebben aan een opwaardering van de huidige ICT-infrastructuur5. De bereikbaarheid over de weg is goed op circa tweederde van alle terreinclusters. Evenals de interne verkeersstructuur.

2.4 De Gelderse gemeenten gaan de komende jaren voorspoedig van start met revitalisering
Revitalisering is gericht op behoud van de werkfunctie van een bedrijventerrein. Onder revitalisering vallen alle eenmalige ingrepen in het bedrijventerrein die tot doel hebben de veroudering van het terrein als geheel te bestrijden en die niet tot het reguliere onderhoud kunnen worden gerekend6. Onderstaand kader geeft een overzicht van de omvang van de veroudering, herstructurering en revitalisering van de bedrijventerreinclusters in de responsgroep.

5 6

Stec Groep (2003), Database Bedrijfsruimtegebruikers Nederland, Nijmegen. Bron: Provincie Gelderland (2003), Van Trekkracht Naar Slagkracht. Nota bedrijventerreinen 2002-2006, Arnhem.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

9

• • • • • •

127 van alle 157 bedrijventerreinclusters in Gelderland zitten in de responsgroep; de responsgroep telt 127 bedrijventerreinclusters en 6.542 hectare bruto bedrijventerrein; daarvan zijn 74 terreinclusters verouderd. Dit is 3.786 hectare verouderd bedrijventerrein; voor 34 van de 74 verouderde terreinclusters zijn voor de komende 3 jaar al concrete plannen om het bedrijventerrein op te knappen. Dit is 2.361 hectare bruto bedrijventerrein; Overigens bestaat voor 48 van alle 127 bedrijventerreinclusters een revitaliseringsplan. Dit komt overeen met 3.666 hectare bruto bedrijventerrein. De netto revitalisering bedraagt circa 923 hectare aan delen van bedrijventerreinen7; De revitalisering op verouderde bedrijventerreinen bedraagt circa 893 hectare van delen van verouderde bedrijventerreinen8.

De revitaliseringopgave in Gelderland bedraagt een ruime 900 hectare aan delen van bedrijventerreinen (op een ruime 3.600 hectare aan bruto bedrijventerrein). Dit zijn 48 terreinen die in aanmerking komen voor revitalisering en dus niet meer voldoen aan de eigentijdse kwaliteitseisen. Het meest gaan de gemeenten werken aan traditionele revitalisering. Dat wil zeggen revitalisering gericht op het tegengaan van fysieke veroudering van bedrijventerreinen, waarbij met name wegen en de ontsluiting worden aangepakt.

7 8

Revitalisering kan plaatsvinden op verouderde, maar ook op nieuwe of onlangs opgeknapte bedrijventerreinen. Inschatting. Het werkelijke aantal te revitaliseren hectares zal hier boven liggen; vooral door het niet invullen van gemeenten, inschattingen van de gemeente en het gebruik van bandbreedtes.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

10

Tabel 3: type revitalisering (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters met revitalisering)9
Procentueel aantal bedrijventerreinclusters 55% 27% 42% 35% 27% 38% 33% Absoluut aantal bedrijventerreinclusters 25 12 19 16 12 17 15

Type revitalisering Opknappen van wegen Verbetering ondergrondse infrastructuur Verbetering van de ontsluiting van het terrein Aanpassing groenstructuur Aanleg parkeerhavens Intensivering van het ruimtegebruik van het terrein met bedrijfsverplaatsingen Intensivering van het terrein zonder bedrijfsverplaatsingen

Het totaal aantal te revitaliseren hectares van delen van bedrijventerreinen is: 923 hectare.

2.5 Bestemmingsplannen worden nog onvoldoende ingezet om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen
Een bestemmingsplan legt de belangrijkste ruimtelijke karakteristieken van het bedrijventerrein juridisch vast. Het plan ordent de ruimtelijke inrichting van het terrein en geeft het wegenpatroon en andere openbare ruimten aan. • Voor het merendeel van de Gelderse terreinen zijn in het bestemmingsplan geen maatregelen opgenomen om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen, zoals een streef f.s.i.10, een minimale gebouwhoogte in plaats van een maximale gebouwhoogte of een minimaal bebouwingspercentage van de kavel. De meeste bestemmingsplannen dateren van voor het streven naar duurzaamheid en intensief ruimtegebruik.

Op bedrijventerreinen kunnen verschillende typen van revitalisering voorkomen. Daarom is het totaal aantal hectares dat per bedrijventerrein gerevitaliseerd wordt niet op te splitsen naar verschillende typen van revitalisering. 10 Floor space index: de verhouding tussen het aantal m² b.v.o. en het kaveloppervlak.
Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

9

11

We signaleerden in recente bestemmingsplannen een tendens de bebouwingsdichtheden van bedrijventerreinen te verlagen. De argumentatie die hieraan in veel gemeenten ten grondslag ligt is dat het bedrijventerrein hierdoor duurzamer wordt11. Het gemiddeld vastgestelde minimale bebouwingspercentage bedraagt op Gelderse bedrijventerreinclusters circa 53%, het maximale circa 70%, gemeten naar aantal bedrijventerreinclusters. Maatregelen die het meest voorkomen zijn een vaste minimale bouwhoogte12, de afstand tot de rooilijn en clustering voor milieuzonering. Andere – minder voorkomende – maatregelen in het bestemmingsplan zijn het vastleggen van het aantal bouwlagen en de maximering van het aantal parkeerplaatsen. Op 82% van alle bedrijventerreinclusters zijn in het bestemmingsplan geen maatregelen opgenomen die zorgvuldig bedrijfsruimtegebruik bevorderen. Sterker nog: op ongeveer 79% van alle bedrijventerreinclusters worden maatregelen genomen die zorgvuldig ruimtegebruik belemmeren, zoals een maximale bouwhoogte of bebouwingspercentage.

Vanuit het oogpunt van duurzaam ruimtegebruik is het echter aan te raden de bebouwingsintensiteit van bedrijventerreinen – waar mogelijk en markttechnisch verantwoord – te verhogen. Immers door het totale areaal aan bedrijventerrein binnen een gemeente zo intensief en zorgvuldig mogelijk vorm te geven, realiseert een gemeente uiteindelijk de hoogste duurzaamheid. 12 In de marktsector wordt al vaak gewerkt met bouwhoogtes van 14 meter.
Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

11

12

2.6 Buiten het bestemmingsplan hebben gemeenten nog veel andere instrumenten om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen, maar ze worden nauwelijks gebruikt
Bekende instrumenten zijn het grondprijsbeleid, uitgiftevoorwaarden en het beeldkwaliteitsplan. • In de praktijk bleken deze instrumenten beperkt gebruikt voor intensief en meervoudig ruimtegebruik. Incidenteel worden op strategische plekken wel eens bijdragen verleend om tegemoet te komen in de bouw- en bijkomende kosten voor bedrijfsgebouwen met een hogere dichtheid. Daarnaast signaleren we dat veel gemeenten duurzaam ruimtegebruik op bedrijventerreinen vooral vertalen in een extensivering van de bebouwingshoogte en dichtheid (zonder dat dit ten goede komt aan landschappelijke inpassing). Dit soort maatregelen heeft een averechts effect op intensief ruimtegebruik. Ook maatregelen om duurzaam ruimtegebruik op bedrijventerreinen te bevorderen komen buiten het bestemmingsplan nog maar weinig voor, maar meer dan bij zorgvuldig ruimtegebruik. Op nog geen derde van de bedrijventerreinclusters is het een aandachtspunt. Meestal gaat het om een gescheiden riolering. Landschappelijke inpassing heeft op de helft van de bedrijventerreinclusters veel aandacht. Op de overige terreinen verloopt de overgang van bedrijventerrein en haar omgeving vrij abrupt13. Een plan voor landschappelijke inpassing in de omgeving (35%) en een beeldkwaliteitsplan (44%) komen relatief vaak voor bij die landschappelijke inpassing. Wat inhoudt dat de vormgeving en de profilering van de bedrijventerreinclusters in veel gemeenten sterk in de aandacht staat. We schatten in dat het daarbij met name gaat om de wat nieuwere bedrijventerreinen en bedrijventerreinen met een gemengde tot hoogwaardige doelgroep.

2.7 Operationalisering van parkmanagement op bedrijventerreinen vergt veel meer aandacht
Parkmanagement is het managen en sturen van de inrichting en het beheer van een kantorenpark of bedrijventerrein. Het is in de eerste plaats een middel om tot een hoogwaardige en duurzame ontwikkeling van bedrijventerreinen te komen. In de tweede plaats is het een instrument dat ervoor zorgt dat de kwaliteit

Bij een goede landschappelijke inpassing is vaak minder terrein uitgeefbaar, maar de kwaliteit van de omgeving is wel gebaat bij een goede inpassing.
Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

13

13

van een bedrijventerrein ook op peil blijft. Doel is om op lange termijn een hoog kwaliteitsniveau te behouden van zowel de openbare als private ruimte. • Op bijna 40% van de Gelderse bedrijventerreinclusters is een gezamenlijke organisatie die werkt aan terreinbeheer. Meestal gaat het om een bedrijvenvereniging en in circa een kwart van de gevallen waarin sprake is van gezamenlijk beheer is er parkmanagement. Op meer dan de helft van alle bedrijventerreinclusters is nog geen vorm van gemeenschappelijk terreinbeheer. Op een groot deel van die terreinen is daar volgens de gemeenten echter wél behoefte aan. De huidige gemeenschappelijke activiteiten bestaan voor het grootste deel uit beveiliging en bewaking. Dit is een activiteit die heel efficiënt door meerdere bedrijven samen uitgevoerd kan worden. De activiteiten die volgens de gemeenten wenselijk zijn om gemeenschappelijk te ondernemen zijn meer divers. Liefst 23% wil graag een gezamenlijke inkoop van nutsvoorzieningen, momenteel is dit praktisch afwezig. En 19% wil een gemeenschappelijk afvalmanagement/-verwijdering, iets wat nu ook bijna geheel afwezig is. Door goed parkmanagement kan veroudering van een bedrijventerrein worden tegen gegaan. Met name het gezamenlijk onderhoud van private en openbare ruimten en gebouwen draagt bij aan behoud van de kwaliteit. Herstructurering van een bedrijventerrein is een goed moment om in overleg met bedrijven, betrokken vastgoedpartijen en de gemeente een gewenst kwaliteitsprofiel te bepalen en daar het parkmanagement op af te stemmen14. Maar de praktijk laat zien, dat invoering van parkmanagement op bestaande bedrijventerreinen afhankelijk is van voldoende draagvlak!

2.8 In de verschillende regio’s wordt amper gewerkt aan verduurzaming
Voor alle regio’s – behalve De Vallei – geldt dat op een flink deel van de bedrijventerreinclusters niks gedaan wordt aan zorgvuldig ruimtegebruik of herstructurering. Op de terreinen waar wel sprake is van extra
In Amsterdam is op het oude industrieterrein Buiksloterham met de herstructurering in het begin van de jaren negentig tegelijkertijd parkmanagement ingevoerd. Aan actief beheer is in de eindfase van de herstructurering vorm gegeven.
Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446
14

14

beleidsinspanning gaat dat veelal om maatregelen in het bestemmingsplan en het uitgiftebeleid. Grondprijsbeleid wordt – behalve in beperkte mate in de Stedendriehoek en Arnhem-Nijmegen – eigenlijk nog helemaal niet gebruikt om zorgvuldig en intensief ruimtegebruik te bevorderen. Over het geheel genomen constateren we dat in deze regio’s de beleidsinspanning ook het grootst is. Waarschijnlijk omdat de schaarste aan ruimte hier als het grootst wordt ervaren.

2.9 In alle regio’s stellen de gemeenten het meest prijs op subsidie en kennisondersteuning
De regio’s verschillen gedeeltelijk voor wat betreft het soort ondersteuning waar de gemeenten behoefte aan hebben. Voor de meeste gemeenten geldt echter dat het verstrekken van subsidie voor het opstarten van Masterplannen met een duurzaam of intensief oogmerk en hulp in kennisopbouw over bijvoorbeeld herstructurering en zorgvuldig ruimtegebruik de grootste voorkeur hebben. Daarnaast wordt in de meeste regio’s ook prijs gesteld op procesondersteuning en platformbijeenkomsten met andere (regio’s) gemeenten.

2.10 Vooral financiering en procesmanagement knellen bij revitalisering en parkmanagement
Over het geheel genomen constateren we dat de beleidsinspanning in de regio’s Stedendriehoek en ArnhemNijmegen het grootst is. Waarschijnlijk omdat de schaarste aan ruimte hier als het grootste wordt ervaren. Dit sluit overigens aan bij ervaringsgegevens die de Stec Groep opdeed in projecten over zorgvuldig ruimtegebruik en herstructurering: daar waar de druk op de ruimte het grootst is, wordt het meest gedaan aan herstructurering15.

15

Dit geldt ook voor herstructureringslocaties in de Randstad of dichterbij, in Overijssel.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

15

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

16

3. AANBEVELINGEN EN BELEIDSOPGAVEN PER WGR-REGIO
In dit hoofdstuk vindt u onze aanbevelingen, uitgesplitst naar algemene aanbevelingen (paragraaf 3.1) en naar Wgr-regio (paragrafen 3.2 tot en met 3.7). Daarin vindt u tevens de belangrijkste kenmerken van de beleidsopgave per Wgr-regio.

3.1 Algemene aanbevelingen
3.1.1 De rol van de Provincie Gelderland is vooral faciliterend, stimulerend en regisserend U beschikt als provincie vooral over de drie onderstaande instrumenten om gemeenten te beïnvloeden in hun beleid over herstructurering en zorgvuldig ruimtegebruik. Daarbij kunt u ook gebruik maken van ontwikkelingsmaatschappij Oost NV16, financiële middelen, optreden als organisator en zorg dragen voor kennisoverdracht. Als provincie heeft u eigenlijk heel weinig directe instrumenten tot uw beschikking. Uw rol is vrijwel altijd indirect. Wel kunt u: 1. de voorwaarden waaronder bedrijventerreinen worden uitgegeven beïnvloeden (privaatrechtelijk spoor); 2. de hoeveelheid beschikbare bedrijventerreinen (of het uitgiftetempo ervan) beïnvloeden; 3. de planvoorschriften die voor bedrijventerreinen gelden beïnvloeden (publiekrechtelijk spoor). Gronduitgifte beïnvloeden We zijn erg positief over een veel grotere rol van de provincie bij het beïnvloeden van de partijen die grond uitgeven, zowel waar het gaat om zorgvuldig ruimtegebruik als bij revitalisering van bestaande terreinen. Wanneer u de uitgevers van de grond kunt overtuigen om die uitgiftevoorwaarden op te nemen die zorgvuldig ruimtegebruik positief beïnvloeden, kunt u nog veel winst behalen, zo leert de ervaring17.
Ook Ontwikkelingsmaatschappij Oost Nederland (Oost NV) kan gezien worden als één van de instrumenten van de Provincie om gemeenten aan te zetten tot herstructurering en verduurzaming, alsmede parkmanagement. In de rol van uitvoeringsorganisatie biedt Oost NV kennis- en procesondersteuning aan Gelderse gemeenten. 17 Denk bijvoorbeeld aan de stimulerende werking die uitgaat van een koppeling tussen grondprijs en floor space index (f.s.i.). Deze maatregel is enkele jaren geleden in de gemeente Amsterdam geïntroduceerd en kan bedrijven over de streep trekken om de bebouwingsintensiteit op de kavel te verhogen.
Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446
16

17

U moet zich in onze ogen vooral richten op de combinatie van communicatie en subsidie om de uitgevers van de grond te beïnvloeden. Het draagvlak bij gemeenten en marktpartijen voor deze beïnvloedingsmogelijkheden schatten wij in als (erg) groot, evenals de potentiële effectiviteit. Qua uitgiftevoorwaarden zien wij het meest in het inzetten op meer gemeenschappelijke voorzieningen (zoals gemeenschappelijke parkeerplaatsen en voorzieningen voor distributie en logistiek) en terugkoopopties van grond. Schaarste opvoeren We zijn in principe niet positief over het opvoeren van de huidige schaarste aan bedrijventerreinen, wel merken we dat de huidige schaarste aan bedrijventerreinen in Gelderland het denken over herstructurering en zorgvuldig ruimtegebruik stimuleert. Partijen zijn in dat geval eerder bereid na te denken over alternatieven en innovaties in zorgvuldig ruimtegebruik en te investeren in bestaande bedrijventerreinen. Bestemmingsplanvoorschriften beïnvloeden We zijn erg positief over het inzetten op verdere beïnvloeding van gemeenten om bestemmingsplanvoorschriften zodanig op te stellen dat ze leiden tot zorgvuldig ruimtegebruik. Bovendien heeft u met de WRO al de instrumenten in handen om vorm te geven aan uw beleid. Uw rol is het aanbieden van communicatie (inclusief een model bestemmingsplanvoorschriften en vooroverleg), bestemmingsplantoetsing en regionale samenwerking. De grootste effecten verwachten wij via communicatie in combinatie met bestemmingsplantoetsing. U moet dan overigens in de bestemmingsplanprocedure ook uw rug recht durven houden. Wat betreft de bestemmingsplanvoorschriften raden we aan uw aandacht vooral te richten op de bestemming van het terrein, bouwhoogte, bouwintensiteit, milieuzonering, parkeernormen en de afstand tot de rooilijn. Daar is de meeste winst te behalen. Deze maatregelen zijn relatief eenvoudig en tegen lage kosten te realiseren, maar leveren een grote ruimtewinst op in vergelijking tot andere bestemmingsplanvoorschriften over bijvoorbeeld inrichting en uitstraling van het bedrijventerrein18.
18

Bron: inschatting Stec Groep, 2004.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

18

3.1.2 Focus op een beperkt aantal projecten voor herstructurering en zorgvuldig ruimtegebruik We raden u aan de bovengenoemde instrumenten gericht in te zetten, zodat u uw beperkte middelen zo efficiënt mogelijk inzet. Het selecteren van herstructureringslocaties kan op veel verschillende manieren. We stellen een combinatie van verschillende criteria voor, waarmee u met behulp van de gegevens uit de database bij dit onderzoek eenvoudig de meest relevante bedrijventerreinen kunt selecteren. 3.1.3 Selecteer herstructureringslocaties op economisch belang, omvang herstructureringsopgave en voorbeeldwerking Relevante hoofdcriteria voor de selectie van bedrijventerreinen zijn: • economisch belang: hoe belangrijk is het bedrijventerrein voor de economische structuur van de regio. Het ligt voor de hand vooral in te zetten op bedrijventerreinen met een hoog economisch belang. Denkt u daarbij met name aan de krapte aan bedrijventerreinen in een bepaalde economisch regio en de economische toegevoegde waarde van een bepaald terrein (hierin speelt bijvoorbeeld een rol de grootte van het terrein en het type vestigers op het terrein, de terreinquotiënt of het aandeel stuwende sectoren dat op een terrein gevestigd is). Op deze manier kunnen terreinen met de hoogste toegevoegde waarde worden geselecteerd. In de prioritering is gebruik gemaakt van belangrijke kenmerken van het bedrijventerrein: jaar van uitgifte, omvang, ontsluiting; omvang van de herstructureringsopgave: is er in de betreffende regio of gemeente erg veel herstructurering van bedrijventerreinen nodig, dan verdient die regio extra aandacht van u als provincie. Daarnaast kunt u ook denken aan de omvang van de ruimtewinst die optreedt door herstructurering: als de verwachte ruimtewinst groot is19, is de effectiviteit van de herstructurering immers relatief groter. In de prioritering is gebruik gemaakt van belangrijke kenmerken van de verouderingsstructuur van het bedrijventerrein: aanzicht, verouderingsstaat, leegstand, signalen van ontevredenheid vanuit het bedrijfsleven;

19

Zoals bij bijvoorbeeld het dempen van een ongebruikte havenarm of het hergebruik van restkavels.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

19

voorbeeldwerking van de projecten waaraan u bijdraagt: uiteindelijk streeft u ernaar om herstructureringsprojecten te helpen realiseren, waar andere Gelderse gemeenten ook weer van kunnen leren. Vanuit dit oogpunt is het verstandig een spreiding van voorbeeldprojecten te realiseren. Dat wil zeggen dat u verschillende typen bedrijventerreinen stimuleert (van zwaar tot hoogwaardig, natte en droge terreinen) en dat u projecten selecteert die verschillende vormen van veroudering aanpakken20.

Daarnaast moet ook meewegen of de gemeente zelf al activiteiten onderneemt om de herstructurering op poten te zetten. In de prioritering is gebruik gemaakt van belangrijke kenmerken van de revitalisering en intensivering van het bedrijventerrein: revitaliseringsplannen, oppervlak van de revitalisering, bestemmingsplanvoorschriften, intensivering, realiseerbaarheid (is er behoefte aan ondersteuning? Is er een parkmanagementorganisatie?) 3.1.4 Prioritering van gemeenten en bedrijventerreinclusters voor de beleidsopgave per Wgr-regio Vanaf paragraaf 3.2 tot en met paragraaf 3.8 leest u per Wgr-regio over de staat van de bedrijventerreinen, het zorgvuldig ruimtegebruik, bedrijventerreinbeheer en de gewenste provinciale ondersteuning. U vindt hier ook ons advies voor de prioritering in uw bedrijventerreinbeleid. In de voorgaande paragraaf zetten we voor u al drie relevante selectiecriteria voor de prioritering van bedrijventerreinen in uw beleid op een rij. Voor de prioritering zijn alle bedrijventerreinclusters beoordeeld op: • algemene kenmerken van het terreincluster; • maatregelen in het bestemmingsplan met betrekking tot zorgvuldig ruimtegebruik; • staat van veroudering en revitalisering; • ruimtegebruik; • parkmanagement; • bereikbaarheid; • realiseerbaarheid. Hieruit zijn drie groepen bedrijventerreinclusters samengesteld van aflopende prioriteit:
20

Deze wijze van selecteren laten we hier buiten beschouwing.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

20

• •

bedrijventerreinclusters met een hoge prioriteit. Over het algemeen zijn dit bedrijventerreinen met een grote verouderingsopgave en al concrete plannen om het terrein de komende 3 jaar aan te pakken; bedrijventerreinclusters met prioriteit op de middellange termijn. Dit zijn meestal bedrijventerreinen met een grote verouderingsopgave, waarvoor echter nog amper plannen zijn gemaakt om het terrein op te knappen; bedrijventerreinclusters zonder prioriteit. Dit zijn over het algemeen bedrijventerreinen die nieuw of onlangs geherstructureerd zijn en bedrijventerreinen waar de gemeente op het vlak van verduurzaming en intensivering van het ruimtegebruik weinig inspanning levert.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

21

3.2 Noordwest-Veluwe
3.2.1 Herstructureringsopgave Tabel 4: verdeling van bedrijventerreinen naar staat van veroudering in de regio Noordwest-Veluwe (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters) Verouderingsstructuur Absoluut aantal Aantal bruto bedrijventerreinc hectare lusters bedrijventerrein
5 0 5 6 0 16 82 0 135 277 0 494

Procentueel aantal bruto hectare bedrijventerrein
17% 0% 27% 56% 0% 100%

Het bedrijventerrein is nieuw en hoeft niet te worden opgeknapt Het bedrijventerrein is gedurende de afgelopen 5 jaar opgeknapt Het bedrijventerrein is oud, maar er zijn voor de komende 3 jaar concrete plannen om het op te knappen Het bedrijventerrein is oud en er zijn geen concrete plannen om het terrein op te knappen Niet bekend Totaal

Circa 120 hectare van delen van bedrijventerreinen worden gerevitaliseerd. Dit kan zijn op een verouderd, maar ook op een nieuw of onlangs opgeknapt terrein. Bijna 135 hectare aan bedrijventerreinclusters wordt de komende 3 jaar aangepakt. Dit is veel meer dan er gemiddeld in Gelderland op de schop gaat (27%). Maar het aantal verouderde hectare bedrijventerrein waar desondanks niets mee wordt gedaan is hier een verdubbeling van: aan bijna 280 hectare verouderde bedrijventerreinclusters wordt (nog) niets geherstructureerd.
Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

22

De bedrijventerreinclusters Veldzicht in Ermelo (44,50 hectare bruto) en Kruismaten; Kruismaten II in Elburg (48,00 hectare bruto) zijn qua omvang de grootste bedrijvenlocaties waar de komende 3 jaar geherstructureerd wordt. Voor het verouderde bedrijventerreincluster Lorentz; Lorentz 1990 in Harderwijk, met een omvang van 173 hectare bruto, heeft de gemeente al wel de ambitie het terrein aan te pakken. De plannen bevinden zich nog in de voorbereidende fase. 3.2.2 Zorgvuldig ruimtegebruik In de bestemmingsplanvoorschriften zijn voor geen van de bedrijventerreinclusters in de regio NoordwestVeluwe maatregelen opgenomen ter bevordering van zorgvuldig ruimtegebruik. Op 80% van de bedrijventerreinclusters in de regio Noordwest-Veluwe zijn door de gemeenten geen aanvullende maatregelen ingevoerd om intensief en meervoudig ruimtegebruik te bevorderen. Voor 20% van de terreinclusters geeft de gemeente aan hier geen weet van te hebben. Op bedrijventerreincluster Oostendorp; Oostendorp II wordt door de gemeente Elburg relatief veel ondernomen ter bevordering van intensief en meervoudig ruimtegebruik21. Enkele maatregelen zijn ook al ingevoerd voor bedrijventerreinclusters De Koekoek in Elburg en voor Wezep Noord Voskuil 1979 in de gemeente Oldebroek. 3.2.3 Bedrijventerreinbeheer Terreinbeheer is in de regio Noordwest-Veluwe op de bedrijventerreinclusters minder vaak ingevoerd in vergelijking met de andere regio’s. Gemiddeld is op 7% van de bedrijventerreinen al parkmanagement opgepakt en op 27% is een ander type vereniging verantwoordelijk voor terreinbeheer en organisatie van gemeenschappelijke voorzieningen. Op de bedrijventerreinclusters Industrieterrein Putten; Keizerswrtn (gemeente Putten), Lorentz; Lorentz 1990 (gemeente Harderwijk), Oostendorp; Oostendorp II (gemeente Elburg) en Wezep Noord Voskuil 1979 (gemeente Oldebroek) is al parkmanagement opgezet.

21

Dit blijkt uit de analyse van de enquêteresultaten die de onderbouwing vormen van dit rapport.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

23

Figuur 1: aantal bedrijventerreinen met een vorm van bedrijventerreinbeheer (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters)
7%

27% 46% Parkmanagement Ander type vereniging Geen, maar wel behoefte 20% Geen, en ook geen behoefte

3.2.4 Provinciale ondersteuning De ondersteuningsbehoefte op de Noordwest-Veluwse bedrijventerreinclusters is onder gemeenten het grootst op het vlak van parkmanagement en bij de bevordering van intensief en meervoudig ruimtegebruik op de bedrijventerreinen. Er is weinig behoefte aan begeleiding bij de verbetering van de ICT-infrastructuur. Figuur 2: ondersteuningsbehoefte (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters)
Ja, bij revitalisering 27 33 27 33 20 7 7 40 Ja, bij bevordering intensief en meervoudig ruimtegebruik Ja, bij bevorderen milieubewust ruimtegebruik Ja, bij opzetten of vormgeven parkmanagement Ja, bij verbetering fysieke infrastructuur Ja, bij verbetering ICT-infrastructuur Ja, bij iets anders Nee
0 20 40 60 80 100

Niet bekend

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

24

Vooral aan kennisoverdracht en subsidiëring van masterplannen verduurzaming bedrijventerreinen is bij die gemeenten behoefte. Platformbijeenkomsten met andere gemeenten worden veel minder genoemd. Figuur 3: ondersteuningstype (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters)
Kennisoverdracht 100 22 78 44 11 Platformbijeenkomsten met andere gemeenten Subsidiering van masterplannen verduurzaming bedrijventerreinen Procesondersteuning bij opstartfase door Oost NV Anders Niet bekend
0 20 40 60 80 100

Met de drie eerder genoemde prioriteringscriteria voor uw bedrijventerreinenbeleid zijn drie verschillende prioriteitsklassen gevormd. De volgende zes bedrijventerreinclusters hebben een hoge prioriteit: Kruismaten; Kruismaten II in Elburg, Kom Nunspeet; Feithenhof in Nunspeet, Veldzicht en Kerkdennen in Ermelo, De Sijpel en Haven in Harderwijk. • de gemeente Elburg geeft aan geen behoefte te hebben aan begeleiding vanuit de Provincie, de Oost NV of regio bij het oppakken van eventuele knelpunten voor verduurzaming en intensivering van dit terreincluster; • de gemeente Nunspeet heeft behoefte aan begeleiding bij verschillende aspecten van verduurzaming en intensivering van het bedrijventerreincluster. Vooral door kennisoverdracht, platformbijeenkomsten met andere gemeenten en subsidiëring van masterplannen verduurzaming bedrijventerreinen; • in de gemeente Harderwijk is op De Sijpel en Haven behoefte aan begeleiding bij de invoering van maatregelen om intensief en meervoudig ruimtegebruik en milieubewust ruimtegebruik te bevorderen en bij het opzetten of vormgeven van parkmanagement. Kennisoverdracht, platformbijeenkomsten met andere gemeenten, subsidiëring en procesondersteuning hebben in dit verband de voorkeur.
Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

25

Tabel 5: prioritering bedrijventerreinclusters Noordwest-Veluwe
Bedrijventerreincluster Gemeente Bruto oppervlak terreincluster (hectare) 12,0 24,0 8,5 21,7 48,0 44,5 16,0 13,5 19,6 31,0 173,0 15,0 20,7 12,0 17,5 17,0 Staat van veroudering
Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw

Revitaliseringsplan22
Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Nee Ja Nee Nee23 Nee Nee Nee Nee Nee

Hoogste prioriteit

Prioriteit op middellange termijn

Geen prioriteit

De Sijpel Haven Kerkdennen Kom Nunspeet; Feithenhof Kruismaten; Kruismaten II Veldzicht De Koekoek Engeland, Margrietlaan Hogenkamp; Veen Industrieterrein putten; keizerswrtn Lorentz; Lorentz 1990 Hoge Eng Fase I en II Lepelingen; Lepelingen II Oostendorp; Oostendorp II Veldzicht-Noord Wezep Noord Voskuil 1979

Harderwijk Harderwijk Ermelo Nunspeet Elburg Ermelo Elburg Oldebroek Hattem Putten Harderwijk Putten Nunspeet Elburg Ermelo Oldebroek

Op de volgende pagina zijn voor de regio Noordwest-Veluwe in kleurschakering het aantal bedrijventerreinen per gemeente weergegeven, die de hoogste prioriteit verdienen in het bedrijventerreinbeleid.

Voor een deel van de verouderde bedrijventerreinen zijn voor de komende drie jaar concrete plannen om het terrein op te knappen. Voor andere terreinen zijn plannen voor revitalisering. Deze kunnen zich in verschillende stadia van ontwikkeling bevinden (de studie- of ontwerpfase, als vastgesteld plan, maar ook als uitvoeringsplan). 23 De gemeente Harderwijk heeft al wel de ambitie het terrein aan te pakken. De plannen bevinden zich ten tijde van de enquête nog in de voorbereidende fase.
Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

22

26

Figuur 4: bedrijventerreinclusters met de hoogste prioriteit Noordwest-Veluwe (in absolute aantallen)

Bron: Provincie Gelderland – Afdeling GEO-RV, 2004.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

27

3.3 Stedendriehoek
3.3.1 Herstructureringsopgave Tabel 6: verdeling van bedrijventerreinen naar staat van veroudering in de regio Stedendriehoek (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters) Verouderingsstructuur Absoluut aantal Aantal bruto bedrijventerreinc hectare lusters bedrijventerrein
3 2 3 4 1 13 130 119 310 95 126 780

Procentueel aantal bruto hectare bedrijventerrein
17% 15% 40% 12% 16% 100%

Het bedrijventerrein is nieuw en hoeft niet te worden opgeknapt Het bedrijventerrein is gedurende de afgelopen 5 jaar opgeknapt Het bedrijventerrein is oud, maar er zijn voor de komende 3 jaar concrete plannen om het op te knappen Het bedrijventerrein is oud en er zijn geen concrete plannen om het terrein op te knappen Niet bekend Totaal

Circa 145 hectare van delen van bedrijventerreinen worden gerevitaliseerd. Dit kan zijn op een verouderd, maar ook op een nieuw of onlangs opgeknapt terrein. In de Stedendriehoek is de afgelopen jaren al flink wat hectare verouderde bedrijventerreinen op de schop gegaan. Ten opzichte van het gemiddelde in Gelderland (5%) drie keer zoveel (15%).

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

28

In de gemeenten Brummen en Epe liggen de grootste verouderde bedrijventerreinen: Eerbeek-Zuid; Soerense Zand; Heideroos (49,00 hectare bruto) en Kweekweg (28,00 hectare bruto). Van de bedrijventerreinclusters die de komende 3 jaar worden geherstructureerd is het terreincluster in Zutphen, De Mars met 165,00 hectare bruto de grootste in omvang. 3.3.2 Zorgvuldig ruimtegebruik In de bestemmingsplanvoorschriften zijn voor geen van de bedrijventerreinclusters in de regio Stedendriehoek maatregelen opgenomen ter bevordering van zorgvuldig ruimtegebruik. Voor 25% van de terreinclusters in de Stedendriehoek zijn maatregelen, anders dan de bestemmingsplanvoorschriften genomen om intensief en meervoudig ruimtegebruik te bevorderen. Op 67% van de bedrijventerreinclusters in de regio Stedendriehoek niet. Voor 8% van de terreinclusters geeft de gemeente aan hier geen weet van te hebben Op bedrijventerreincluster Kweekweg in Epe zijn – zij het in zeer beperkte mate – al maatregelen genomen om intensief en meervoudig ruimtegebruik op het bedrijventerrein te stimuleren. 3.3.3 Bedrijventerreinbeheer Gemeenten in de Stedendriehoek geven aan dat er op geen van de bedrijventerreinclusters reeds parkmanagement is opgezet. Andere typen verenigingen zijn op 34% van de terreinclusters al wel actief. Op een groot deel van de terreinclusters is er wel een behoefte aan terreinbeheer (33% tegenover 24% van alle Gelderse terreinen).

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

29

Figuur 5: aantal bedrijventerreinen met een vorm van bedrijventerreinbeheer (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters)

33%

34%

Parkmanagement Ander type vereniging Geen, maar wel behoefte 33% Geen, en ook geen behoefte

3.3.4 Provinciale ondersteuning In de Stedendriehoek is bij gemeenten vooral behoefte aan ondersteuning op het vlak van ICT-infrastructuur. Maar ook bij revitalisering, bij de bevordering van intensief en meervoudig ruimtegebruik en het opzetten of vormgeven van parkmanagement. Er is weinig behoefte aan ondersteuning bij het bevorderen van milieubewust ruimtegebruik en de verbetering van de fysieke infrastructuur op de bedrijventerreinen. Maar liefst 46% geeft aan geen behoefte te hebben aan een vorm van begeleiding. Figuur 6: ondersteuningsbehoefte (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters)
Ja, bij revitalisering 15 15 8 15 8 23 46 8
0 20 40 60 80 100

Ja, bij bevordering intensief en meervoudig ruimtegebruik Ja, bij bevorderen milieubewust ruimtegebruik Ja, bij opzetten of vormgeven parkmanagement Ja, bij verbetering fysieke infrastructuur Ja, bij verbetering ICT-infrastructuur Ja, bij iets anders Nee Niet bekend

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

30

De gemeenten hebben met name behoefte aan ondersteuning in de vorm van kennisoverdracht. Procesondersteuning door de Oost NV is veel minder gewenst. Figuur 7: ondersteuningstype (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters)
Kennisoverdracht 57 29 29 14 29 14 Platformbijeenkomsten met andere gemeenten Subsidiering van masterplannen verduurzaming bedrijventerreinen Procesondersteuning bij opstartfase door Oost NV Anders Niet bekend
0 20 40 60 80 100

Met de drie eerder genoemde prioriteringscriteria voor uw bedrijventerreinenbeleid zijn drie verschillende prioriteitsklassen gevormd. De volgende drie bedrijventerreinclusters hebben een hoge prioriteit: Kwinkweerd; Bedrijventerrein Molengrond; Aalsvoort; Aalsvoort-West 1 en 11; Hanzeweg 1 en 11; Goorseweg/Havenstraat in Lochem, De Mars in Zutphen en Vlytseweg; Sleutelbloem in Apeldoorn. • de gemeente Lochem heeft behoefte aan begeleiding door de Provincie/Oost NV/Regio bij het oppakken van knelpunten voor zorgvuldig ruimtegebruik op dit terreincluster. De voorkeur gaat uit naar kennisondersteuning, subsidiëring van masterplannen verduurzaming en procesondersteuning bij de opstartfase door Oost NV; • de gemeente Zutphen heeft op bedrijventerreincluster De Mars behoefte aan begeleiding bij maatregelen om intensief en meervoudig ruimtegebruik te bevorderen en bij het opzetten of vormgeven van parkmanagement. De gemeente geeft hierbij de voorkeur aan kennisoverdracht en platformbijeenkomsten met andere gemeenten; • de gemeente Apeldoorn geeft aan nog geen duidelijkheid te hebben over waaraan en of er behoefte is in het kader van begeleiding door Provincie, Oost NV of regio op dit terreincluster.
Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

31

Tabel 7: prioritering bedrijventerreinclusters Stedendriehoek
Bedrijventerreincluster Gemeente Bruto oppervlak terreincluster (hectare) 165,0 99,4 Staat van veroudering
Verouderd Verouderd

Revitaliseringsplan24
Ja Ja

Hoogste prioriteit

Prioriteit op middellange termijn

Geen prioriteit

De Mars Kwinkweerd; Bedrijventerrein Molengrond; Aalsvoort; Aalsvoort-West 1 en 11; Hanzeweg 1 en 11; Goorseweg/ Havenstraat Vlytseweg; Sleutelbloem Coldenhove; Karel van Gelreweg De Stoven Eerbeek-Zuid; Soerense zand; Heideroos Kweekweg Stadhoudersmolen Apeldoorn-Noord; Zuidbroek Apeldoorn Noord Eekterveld I, II en III Revelhorst I, II, III Rhienderen; Rhienderen-Noord Werkveld; Werkveld-Oost

Zutphen Lochem

Apeldoorn Brummen Zutphen Brummen Epe Apeldoorn Apeldoorn Epe Zutphen Brummen Vorden

46,0 8,0 10,0 49,0 28,0 88,0 126,0 63,7 46,9 19,0 30,6

Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Opgeknapt Niet bekend Nieuw Nieuw Nieuw Opgeknapt

Ja Nee Nee Nee Ja Nee Niet bekend Nee Nee Nee Nee

Op de volgende pagina zijn voor de regio Stedendriehoek in kleurschakering het aantal bedrijventerreinen per gemeente weergegeven, die de hoogste prioriteit verdienen in het bedrijventerreinbeleid.

Voor een deel van de verouderde bedrijventerreinen zijn voor de komende drie jaar concrete plannen om het terrein op te knappen. Voor andere terreinen zijn plannen voor revitalisering. Deze kunnen zich in verschillende stadia van ontwikkeling bevinden (de studie- of ontwerpfase, als vastgesteld plan, maar ook als uitvoeringsplan).
Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

24

32

Figuur 8: bedrijventerreinclusters met de hoogste prioriteit Stedendriehoek (in absolute aantallen)

Bron: Provincie Gelderland – Afdeling GEO-RV, 2004.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

33

3.4 Achterhoek
3.4.1 Herstructureringsopgave Tabel 8: verdeling van bedrijventerreinen naar staat van veroudering in de regio Achterhoek (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters) Verouderingsstructuur Absoluut aantal Aantal bruto bedrijventerreinc hectare lusters bedrijventerrein
7 1 7 6 0 21 277 28 605 235 0 1145

Procentueel aantal bruto hectare bedrijventerrein
24% 2% 53% 21% 0% 100%

Het bedrijventerrein is nieuw en hoeft niet te worden opgeknapt Het bedrijventerrein is gedurende de afgelopen 5 jaar opgeknapt Het bedrijventerrein is oud, maar er zijn voor de komende 3 jaar concrete plannen om het op te knappen Het bedrijventerrein is oud en er zijn geen concrete plannen om het terrein op te knappen Niet bekend Totaal

Circa 243 hectare van delen van bedrijventerreinen worden gerevitaliseerd. Dit kan zijn op een verouderd, maar ook op een nieuw of onlangs opgeknapt terrein. Gedurende de afgelopen 5 jaar is in de Achterhoekse regio slechts bedrijventerreincluster Brandemate; Brandemate-West door de gemeente Groenlo opgeknapt. Desondanks komt dit bijna overeen met het

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

34

gemiddeld aantal geherstructureerde bedrijventerreinclusters in heel Gelderland. Een relatief groot deel van de terreinclusters in de Achterhoek is nog niet verouderd: 38% (tegenover 33% in Gelderland). 33% wordt de komende 3 jaar geherstructureerd, waarvan het grootste bedrijventerreincluster Verheulsweide-Noordwest in de gemeente Doetinchem 162,00 hectare bruto telt. Het grootste verouderde terreincluster (dat ook niet geherstructureerd wordt) in de Achterhoek ligt in de gemeente Aalten: Industrieterrein I, II-2000, III, IV; Aalten-Zuid; Zuiderlaan eo; Broek (met 93,14 hectare bruto). 3.4.2 Zorgvuldig ruimtegebruik In de bestemmingsplanvoorschriften zijn voor 21% van de bedrijventerreinclusters in de Achterhoekse regio maatregelen opgenomen ter bevordering van zorgvuldig ruimtegebruik. Op bijna een kwart (24%) van de terreinclusters in de Achterhoek zijn maatregelen – anders dan de bestemmingsplanvoorschriften – genomen om intensief en meervoudig ruimtegebruik te bevorderen. Op 76% van de bedrijventerreinclusters niet. 3.4.3 Bedrijventerreinbeheer In de Achterhoek is op circa eenderde van alle terreinclusters al een organisatie opgezet die zich bezighoudt met terreinbeheer en de organisatie van gemeenschappelijke activiteiten. Het merendeel daarvan is een type vereniging anders dan een parkmanagementorganisatie. Zoals een bedrijvenkring of Vereniging van Eigenaren. Op bedrijventerreinclusters in de gemeenten Wisch (op Hofskamp-Oost) en Doetinchem (op VerheulsweideNoordwest) is een parkmanagementorganisatie opgezet.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

35

Figuur 9: aantal bedrijventerreinen met een vorm van bedrijventerreinbeheer (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters)
10%

25% 50% Parkmanagement Ander type vereniging Geen, maar wel behoefte 15% Geen, en ook geen behoefte

3.4.4 Provinciale ondersteuning De behoefte aan ondersteuning in de Achterhoek uit zich vooral in begeleiding door de Provincie, Oost NV of regio bij revitalisering. Ook bij het opzetten of vormgeven van parkmanagement en bij verbetering van de ICT-infrastructuur. Op 48% van de bedrijventerreinclusters is echter geen behoefte aan begeleiding bij het oppakken van knelpunten voor verduurzaming en intensivering van het bedrijventerrein. Figuur 10: ondersteuningsbehoefte (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters)
Ja, bij revitalisering 33 10 5 19 5 19 48 5
0 20 40 60 80 100

Ja, bij bevordering intensief en meervoudig ruimtegebruik Ja, bij bevorderen milieubewust ruimtegebruik Ja, bij opzetten of vormgeven parkmanagement Ja, bij verbetering fysieke infrastructuur Ja, bij verbetering ICT-infrastructuur Ja, bij iets anders Nee Niet bekend

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

36

Vooral kennisoverdracht, maar ook financiële ondersteuning door de Provincie hebben de voorkeur naast platformbijeenkomsten en procesondersteuning door de Oost NV. Figuur 11: ondersteuningstype (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters)
Kennisoverdracht 75 33 50 33 8 Platformbijeenkomsten met andere gemeenten Subsidiering van masterplannen verduurzaming bedrijventerreinen Procesondersteuning bij opstartfase door Oost NV Anders Niet bekend
0 20 40 60 80 100

Met de drie eerder genoemde prioriteringscriteria voor uw bedrijventerreinenbeleid zijn drie verschillende prioriteitsklassen gevormd. De volgende acht bedrijventerreinclusters hebben een hoge prioriteit: Verheulsweide-Noordwest en Keppelseweg in Doetinchem, Den Sliem I en II; RBT Laarberg; IT Grolsch; Rouwmaat in Groenlo, Komplan Varsseveld; Hofskamp-Zuid I en II in Wisch, Hambroek II Lichtenhorst; Overberkel 1e, 2e, 3e, 3e b en 4e fase in Borculo, Ind. terr. Zuid (Veeneslat); ind. terr. (Het Oude); Misterweg; Hazelder in Winterswijk, De Hoge Voort; het Blek I, II; ind. park Zelhem in Zelhem en Ventrekamp I, II en III; Schansekamp in Ruurlo. • de gemeente Doetinchem geeft aan geen behoefte te hebben aan begeleiding door de Provincie, Oost NV of regio bij de verduurzaming en intensivering van de terreinclusters; • op terreincluster Den Sliem I en II; RBT Laarberg; IT Grolsch; Rouwmaat heeft de gemeente Groenlo behoefte aan begeleiding bij revitalisering. Vooral door kennisoverdracht, bij bedrijfsverplaatsingen en met financiële ondersteuning;

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

37

de gemeente Wisch heeft behoefte aan ondersteuning bij de revitalisering en verbetering van de ICTinfrastructuur van terreincluster Komplan Varsseveld; Hofskamp-Zuid I en II door kennisoverdracht en platformbijeenkomsten met andere gemeenten; op Hambroek II Lichtenhorst; Overberkel 1e, 2e, 3e, 3e b en 4e fase vraagt de gemeente Borculo ondersteuning voor intensief en meervoudig ruimtegebruik, het opzetten of vormgeven van parkmanagement en de verbetering van de fysieke infrastructuur. Kennisoverdracht, platformbijeenkomsten met andere gemeenten en subsidiëring hebben hierbij de voorkeur; de gemeenten Winterswijk en Zelhem hebben vooral behoefte aan begeleiding vanuit de Provincie bij revitalisering. De gemeente Winterswijk geeft daarbij de voorkeur aan subsidiëring van masterplannen verduurzaming bedrijventerreinen.

Tabel 9: prioritering bedrijventerreinclusters Achterhoek
Bedrijventerreincluster Gemeente Bruto oppervlak terreincluster (hectare) 41,5 86,6 77,6 Staat van veroudering
Verouderd Verouderd Verouderd

Revitaliseringsplan25
Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja

Hoogste prioriteit

De Hoge Voort; het Blek I, II; ind. park Zelhem Den Sliem I en II; RBT Laarberg; IT Grolsch; Rouwmaat Hambroek II Lichtenhorst; Overberkel 1e, 2e, 3e, 3e b en 4e fase Ind. terr. Zuid (Veeneslat); ind. terr. (Het Oude); Misterweg; Hazelder Keppelseweg Komplan Varsseveld; Hofskamp-Zuid I en II Ventrekamp I, II en III; Schansekamp Verheulsweide-Noordwest

Zelhem Groenlo Borculo Winterswijk Doetinchem Wisch Ruurlo Doetinchem

131,2 Verouderd 60,5 69,5 18,0 162,0 Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd

Voor een deel van de verouderde bedrijventerreinen zijn voor de komende drie jaar concrete plannen om het terrein op te knappen. Voor andere terreinen zijn plannen voor revitalisering. Deze kunnen zich in verschillende stadia van ontwikkeling bevinden (de studie- of ontwerpfase, als vastgesteld plan, maar ook als uitvoeringsplan).

25

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

38

Tabel 9 (vervolg): prioritering bedrijventerreinclusters Achterhoek
Bedrijventerreincluster Gemeente Bruto oppervlak terreincluster (hectare) 46,0 93,1 Staat van veroudering
Verouderd Verouderd

Revitaliseringsplan26
Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Ja Nee Nee Nee Nee Nee

Prioriteit op middellange termijn

Geen prioriteit

Dinxperlo 69; Dinxperlo 81; Dinxperlo 89; Dinxperlo 91 Ind terrein I, II-2000, III, IV; Aalten-Zuid; Zuiderlaan eo; Broek Komplan Terborg Slakweg; Akkermansweide Steenderdiek A en B; Steenderen; Steenderen 84; Steenderen-Noord Brandemate; Brandemate-West De Huet De Kamp-Zuid; Lichtenvoorde (De Kamp); NW Kamp I, II, III; Lichtenvoorde-Oost (Kamp) Hofskamp-Oost Ind. terr. Wehl; Diepenbroek-Zuid Molenenk 1979; Winkelskamp Silvolde/Terborg; Terborg-Oost Wijnbergen

Dinxperlo Aalten Wisch Doetinchem Steenderen Groenlo Doetinchem Lichtenvoorde Wisch Wehl Hengelo Wisch Doetinchem

11,0 Verouderd 19,7 Verouderd 23,5 Verouderd 28,0 Opgeknapt 48,0 Nieuw 115,0 Nieuw 12,5 7,0 19,0 15,5 59,6 Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw

Op de volgende pagina zijn voor de regio Achterhoek in kleurschakering het aantal bedrijventerreinen per gemeente weergegeven, die de hoogste prioriteit verdienen in het bedrijventerreinbeleid.

Voor een deel van de verouderde bedrijventerreinen zijn voor de komende drie jaar concrete plannen om het terrein op te knappen. Voor andere terreinen zijn plannen voor revitalisering. Deze kunnen zich in verschillende stadia van ontwikkeling bevinden (de studie- of ontwerpfase, als vastgesteld plan, maar ook als uitvoeringsplan).

26

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

39

Figuur 12: bedrijventerreinclusters met de hoogste prioriteit Achterhoek (in absolute aantallen)

Bron: Provincie Gelderland – Afdeling GEO-RV, 2004.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

40

3.5 Arnhem-Nijmegen
3.5.1 Herstructureringsopgave Tabel 10: verdeling van bedrijventerreinen naar staat van veroudering in de regio Arnhem-Nijmegen (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters) Verouderingsstructuur Absoluut aantal Aantal bruto bedrijventerreinc hectare lusters bedrijventerrein
11 1 12 10 4 38 679 210 744 355 181 2169

Procentueel aantal bruto hectare bedrijventerrein
31% 10% 34% 17% 8% 100%

Het bedrijventerrein is nieuw en hoeft niet te worden opgeknapt Het bedrijventerrein is gedurende de afgelopen 5 jaar opgeknapt Het bedrijventerrein is oud, maar er zijn voor de komende 3 jaar concrete plannen om het op te knappen Het bedrijventerrein is oud en er zijn geen concrete plannen om het terrein op te knappen Niet bekend Totaal

Circa 333 hectare van delen van bedrijventerreinen worden gerevitaliseerd. Dit kan zijn op een verouderd, maar ook op een nieuw of onlangs opgeknapt terrein. In de regio Arnhem-Nijmegen liggen relatief veel nieuwe bedrijventerreinclusters en een veel kleiner deel (dan gemiddeld in Gelderland, namelijk 58%) is verouderd.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

41

De afgelopen 5 jaar is maar één terreincluster geherstructureerd: Industrieterrein Westervoortsedijk; Kleefsche Waard in Arnhem (van 210,00 hectare bruto groot). De bedrijventerreinclusters met de grootste omvang die de komende jaren worden geherstructureerd zijn: NW Dukenburgweg; Winkelsteeg II en III; Ind W Kanaaldijk in Nijmegen (224,86 hectare bruto), en OostKanaalhaven; N-Kanaalhaven; Industrieplein in Nijmegen (191,00 hectare bruto) en Industrieterrein Zesweg; Hofsedam; Bedrijventerrein Wijchen Oost in Wijchen (172,50 hectare bruto). Van de verouderde terreinclusters, waarvoor nog geen plannen zijn voor herstructurering liggen de grootste in de gemeenten Zevenaar (Tatelaar; Hengelder met 94,40 hectare bruto) en Nijmegen (Griftdijk met 90,00 hectare bruto). 3.5.2 Zorgvuldig ruimtegebruik In de bestemmingsplanvoorschriften zijn voor 24% van de bedrijventerreinclusters in de regio ArnhemNijmegen al één of meerdere maatregelen opgenomen ter bevordering van zorgvuldig ruimtegebruik. Op 31% van de terreinclusters is er in ieder geval al een maatregel ingevoerd (buiten de bestemmingsplanvoorschriften) om intensief en meervoudig ruimtegebruik te bevorderen. Op 63% van de bedrijventerreinclusters niet. Voor 6% van de terreinclusters is de gemeente hiervan niet of slecht op de hoogte. 3.5.3 Bedrijventerreinbeheer In de regio Arnhem-Nijmegen wordt al veel ondernomen op het gebied van bedrijventerreinbeheer. Op 8% van de bedrijventerreinclusters is al een parkmanagementorganisatie actief en zelfs 54% van de terreinclusters heeft een ander type vereniging die op het terrein gemeenschappelijke activiteiten of terreinbeheer organiseert. Parkmanagement vinden we op de terreinclusters Loonse Waard in Wijchen, Bedrijventerrein GDT/BL in Lingewaard en Looveer in Lingewaard.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

42

Figuur 13: aantal bedrijventerreinen met een vorm van bedrijventerreinbeheer (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters)
19% 8%

19% 54%

Parkmanagement Ander type vereniging Geen, maar wel behoefte Geen, en ook geen behoefte

3.5.4 Provinciale ondersteuning Gemeenten in de Arnhem-Nijmeegse regio hebben relatief veel behoefte aan ondersteuning van de Provincie, Oost NV of regio. Slechts 19% van de gemeenten geeft aan geen behoefte te hebben aan ondersteuning. Ondersteuning is vooral gewenst bij de bevordering van intensief en meervoudig ruimtegebruik op en revitalisering van bedrijventerreinen. Er is maar weinig behoefte aan ondersteuning bij verbetering van de ICT-infrastructuur.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

43

Figuur 14: ondersteuningsbehoefte (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters)
Ja, bij revitalisering 34 47 16 31 31 9 3 19 22
0 20 40 60 80 100

Ja, bij bevordering intensief en meervoudig ruimtegebruik Ja, bij bevorderen milieubewust ruimtegebruik Ja, bij opzetten of vormgeven parkmanagement Ja, bij verbetering fysieke infrastructuur Ja, bij verbetering ICT-infrastructuur Ja, bij iets anders Nee Niet bekend

Subsidiëring van masterplannen verduurzaming bedrijventerreinen is het meest gevraagde ondersteuningstype. Maar ook aan kennisoverdracht en andere genoemde typen ondersteuning worden veel genoemd. Figuur 15: ondersteuningstype (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters)
Kennisoverdracht 33 21 63 17 54 8 Platformbijeenkomsten met andere gemeenten Subsidiering van masterplannen verduurzaming bedrijventerreinen Procesondersteuning bij opstartfase door Oost NV Anders Niet bekend
0 20 40 60 80 100

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

44

Met de drie eerder genoemde prioriteringscriteria voor uw bedrijventerreinenbeleid zijn drie verschillende prioriteitsklassen gevormd. Onderstaande tabel geeft twaalf bedrijventerreinclusters waarop u voor de korte termijn kunt inzetten met uw bedrijventerreinbeleid. • de gemeente Wijchen heeft daarbij behoefte aan Provinciale ondersteuning bij het opzetten of vormgeven van parkmanagement op terreincluster Industrieterrein Zesweg; Hofsedam; Bedrijventerrein Wijchen Oost, bestaand uit subsidiëring; • de gemeente Nijmegen geeft aan geen behoefte te hebben aan begeleiding van de Provincie, Oost NV of regio bij verduurzaming en intensivering van terreincluster Oost-Kanaalhaven; N-Kanaalhaven; Industrieplein. Tabel 11: prioritering bedrijventerreinclusters Arnhem-Nijmegen
Bedrijventerreincluster Gemeente Bruto oppervlak terreincluster (hectare) 15,0 25,0 53,8 6,9 15,0 172,5 224,9 191,0 94,4 11,8 11,0 7,9 Staat van veroudering
Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd

Revitaliseringsplan27
Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja

Hoogste prioriteit

Beinum 1978 De sluis Dieren-Oost; Kanaal I en II Havengebied IJsseloord I Ind Terr Zesweg; Hofsedam; Bedrijventerrein Wijchen Oost NW Dukenburgweg; Winkelsteeg II en III; Ind w Kanaaldijk Oost-Kanaalhaven; N-Kanaalhaven; Industrieplein Tatelaar; Hengelder Verhuellweg Welleveld; 'T Holland Zuidspoor

Doesburg Beuningen Rheden Doesburg Arnhem Wijchen Nijmegen Nijmegen Zevenaar Doesburg Duiven Zevenaar

Voor een deel van de verouderde bedrijventerreinen zijn voor de komende drie jaar concrete plannen om het terrein op te knappen. Voor andere terreinen zijn plannen voor revitalisering. Deze kunnen zich in verschillende stadia van ontwikkeling bevinden (de studie- of ontwerpfase, als vastgesteld plan, maar ook als uitvoeringsplan). In verschillende stadia (in de studie- of ontwerpfase, als vastgesteld plan, maar ook als uitvoeringsplan).
Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

27

45

Tabel 11 (vervolg): prioritering bedrijventerreinclusters Arnhem-Nijmegen
Bedrijventerreincluster Gemeente Bruto oppervlak terreincluster (hectare) 31,0 90,0 9,7 6,0 24,5 42,0 15,0 15,0 23,0 260,0 24,0 40,6 118,6 70,0 4,5 33,0 13,7 58,0 210,0 15,0 60,0
21,0 48,3 66,9 23,0 17,0

Staat van veroudering
Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw Niet bekend Verouderd Nieuw Opgeknapt Nieuw Niet bekend Niet bekend Nieuw Niet bekend Nieuw Nieuw

Revitaliseringsplan
Nee Ja Ja Ja Nee Nee Nee Nee Nee Ja Nee Nee Ja Nee Nee Nee Nee Nee Ja Nee Niet bekend Nee Nee Ja Nee Nee

Prioriteit op middellange termijn

Geen prioriteit

Bedrijventerrein GDT/BL Griftdijk Halve Maan; 's-Gravenwaard Houtakker I Looveer MIES, Bedrijventerrein I en II Overmaat Rijkerswoerd Taaiendijk; Maldensbroek; De Hoge Brug Bijsterhuizen Beemd Brabantse Poort; Gr. Dukenbg IV; Lindenholt Centerpoort-Nieuwgraaf; Centerpoort-Zuid Centerpoort-Noord De Bakenhof De Fluun I en II Het Ambacht I, II, III IJsseloord II Ind terr Westervoortsedijk; Kleefsche Waard Kollenburg 1e fase Lingewal; Industrieterrein Bemmel/Huissen; Agropark Fase 1; Pannenhuis Loonse Waard Roelofshoeve Schoenaker Sluisweg Technopark 'Mercurion'

Lingewaard Nijmegen Rijnwaarden Lingewaard Lingewaard Groesbeek Arnhem Arnhem Heumen Nijmegen Rheden Nijmegen Duiven Duiven Arnhem Didam Westervoort Arnhem Arnhem Didam Lingewaard Wijchen Duiven Beuningen Heumen Zevenaar

Op de volgende pagina zijn voor de regio Arnhem-Nijmegen in kleurschakering het aantal bedrijventerreinen per gemeente weergegeven, die de hoogste prioriteit verdienen in het bedrijventerreinbeleid.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

46

Figuur 16: bedrijventerreinclusters met de hoogste prioriteit Arnhem-Nijmegen (in absolute aantallen)

Bron: Provincie Gelderland – Afdeling GEO-RV, 2004.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

47

3.6 Rivierenland
3.6.1 Herstructureringsopgave Tabel 12: verdeling van bedrijventerreinen naar staat van veroudering in de regio Rivierenland (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters) Verouderingsstructuur Absoluut aantal Aantal bruto bedrijventerreinc hectare lusters bedrijventerrein
5 0 4 11 6 26 404 0 173 414 191 1181

Procentueel aantal bruto hectare bedrijventerrein
34% 0% 15% 35% 16% 100%

Het bedrijventerrein is nieuw en hoeft niet te worden opgeknapt Het bedrijventerrein is gedurende de afgelopen 5 jaar opgeknapt Het bedrijventerrein is oud, maar er zijn voor de komende 3 jaar concrete plannen om het op te knappen Het bedrijventerrein is oud en er zijn geen concrete plannen om het terrein op te knappen Niet bekend Totaal

Circa 30 hectare van delen van bedrijventerreinen worden gerevitaliseerd. Dit kan zijn op een verouderd, maar ook op een nieuw of onlangs opgeknapt terrein. De herstructurering in Rivierenland is de afgelopen jaren nog amper ingezet. Ook de komende jaren worden nog maar weinig bedrijventerreinclusters in Rivierenland aangepakt. Voor maar 16% van de terreinclusters is een plan voor herstructurering (tegen 27% in Gelderland). De belangrijkste zijn: De Ooyk; Van Voordenpark;
Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

48

De Wildeman in de gemeente Zaltbommel (99,53 hectare bruto) en de Van Heemstraweg Zuid; Ind. Ter. Westerhout te Druten (56,00 hectare bruto). Verouderde bedrijventerreinclusters nemen een groot deel in van het totale areaal in Rivierenland: 58%. Het belangrijkste terreincluster dat weliswaar verouderd is, maar waarvoor nog geen herstructureringsplannen zijn gemaakt zijn, ligt in de gemeente Tiel: Kellen met een omvang van 199,00 hectare bruto. 3.6.2 Zorgvuldig ruimtegebruik In de bestemmingsplanvoorschriften zijn voor 12% van de bedrijventerreinclusters in Rivierenland al één of meerdere maatregelen opgenomen ter bevordering van zorgvuldig ruimtegebruik. Op maar weinig terreinclusters is een maatregel van kracht om intensief dan wel meervoudig ruimtegebruik te stimuleren: 8% (buiten de bestemmingsplanvoorschriften). Op 75% van de bedrijventerreinclusters zijn (nog) geen aanvullende maatregelen genomen in het kader van intensief en meervoudig ruimtegebruik. Van 17% van de terreinclusters is de gemeente hiervan zelfs niet of slecht op de hoogte. 3.6.3 Bedrijventerreinbeheer Organisaties voor gemeenschappelijke voorzieningen of terreinbeheer komen nog maar heel weinig voor op bedrijventerreinclusters in Rivierenland. Op 9% van de terreinclusters is een parkmanagementorganisatie (op gemiddeld 10% van de terreinclusters in Gelderland). Andere typen verenigingen komen nog amper voor, terwijl op 29% van de bedrijventerreinclusters in Gelderland een vereniging anders dan een parkmanagementvereniging actief is. Wat opvalt is dat gemeenten aangeven dat hoewel er weinig gezamenlijk terreinbeheer is, er ook geen behoefte bestaat aan een vorm van gezamenlijk beheer.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

49

Figuur 17: aantal bedrijventerreinen met een vorm van bedrijventerreinbeheer (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters)
9%

30% 61% Parkmanagement Ander type vereniging Geen, maar wel behoefte Geen, en ook geen behoefte

3.6.4 Provinciale ondersteuning Gemeenten in de regio Rivierenland geven aan op 42% van de terreinclusters geen ondersteuningsbehoefte te hebben bij het oppakken van eventuele knelpunten bij verduurzaming en intensivering van het ruimtegebruik op de terreinclusters. Wanneer er wel behoefte is aan ondersteuning, geven gemeenten aan vooral Provinciale begeleiding te willen bij het opzetten of vormgeven van parkmanagement.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

50

Figuur 18: ondersteuningsbehoefte (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters)
Ja, bij revitalisering 4 13 25 8 17 42 13
0 20 40 60 80 100

Ja, bij bevordering intensief en meervoudig ruimtegebruik Ja, bij bevorderen milieubewust ruimtegebruik Ja, bij opzetten of vormgeven parkmanagement Ja, bij verbetering fysieke infrastructuur Ja, bij verbetering ICT-infrastructuur Ja, bij iets anders Nee Niet bekend

Kennisoverdracht is het meest gewenste ondersteuningstype bij gemeenten in Rivierenland. Gevolgd door subsidiëring van masterplannen voor verduurzaming en procesondersteuning door de Oost NV. Figuur 19: ondersteuningstype (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters)

Kennisoverdracht 77 15 31 31 8 8 Platformbijeenkomsten met andere gemeenten Subsidiering van masterplannen verduurzaming bedrijventerreinen Procesondersteuning bij opstartfase door Oost NV Anders Niet bekend
0 20 40 60 80 100

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

51

Met de drie eerder genoemde prioriteringscriteria voor uw bedrijventerreinenbeleid zijn drie verschillende prioriteitsklassen gevormd. De volgende vier bedrijventerreinclusters hebben een hoge prioriteit: Van Heemstraweg Zuid; Ind. Ter. Westerhout in Druten, De Ooyk; Van Voordenpark; De Wildeman in Zaltbommel, Excluton in Druten en Kellen in Tiel. • de gemeente Druten heeft op de terreinclusters Van Heemstraweg Zuid; Ind. Ter. Westerhout en Excluton vooral behoefte aan ondersteuning bij intensivering van het ruimtegebruik en het opzetten of vormgeven van parkmanagement. Kennisoverdracht en procesondersteuning door de Oost NV genieten daarbij de voorkeur; • op Kellen heeft de gemeente Tiel behoefte aan subsidiëring in het kader van het opzetten en vormgeven van parkmanagement; • de gemeente Zaltbommel heeft op De Ooyk; Van Voordenpark; De Wildeman behoefte aan ondersteuning bij revitalisering met een voorkeur voor kennisoverdracht en subsidiëring van masterplannen verduurzaming.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

52

Tabel 13: prioritering bedrijventerreinclusters Rivierenland
Bedrijventerreincluster Gemeente Bruto oppervlak terreincluster (hectare) 99,6 29,0 199,0 56,0 17,1 32,5 31,4 10,0 7,0 9,0 10,0 12,5 16,5 15,0 42,0 237,0 35,7 13,1 44,8 15,6 26,8 69,0 69,0 37,0 18,0 28,5 Staat van veroudering
Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Nieuw Niet bekend Nieuw Niet bekend Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw Niet bekend Niet bekend Nieuw

Revitaliseringsplan28
Ja Ja Ja Ja Nee Nee Nee Ja Ja Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Ja Ja Nee Nee Ja

Hoogste prioriteit

Prioriteit op middellange termijn

Geen prioriteit

De Ooyk; Van Voordenpark; De Wildeman Excluton Kellen Van Heemstraweg Zuid; Ind. Ter. Westerhout De Hoef De Kampen II, III en IV Terr Hedel De Vijver; Latenstein De Waal Industriestraat; Nijverheidsstraat (bulks) Kerkeland Klepperheide Kraaijenhoef Munnikenland Rodruza; Haven Scheepswerf Bedrijvenpark Medel; Tiel-West Broekdijk; Panhuis 80; Panhuis 89 De Geerden fase I en II De Heuning (+uitbreiding); terr Dekker De Hofstede De Maten; De Maten 2e fase; Dodewaard-Noord Kerkewaard Slimwei Steenfabrieken Waaloever Zeiving ; Zeiving II

Zaltbommel Druten Tiel Druten Zaltbommel Maasdriel Tiel Zaltbommel Maasdriel Druten Druten Zaltbommel Zaltbommel Druten Druten Tiel Neder-Betuwe Maasdriel Neder-Betuwe Buren Neder-Betuwe Neerijnen Neerijnen Druten Lingewaal Lingewaal

Hieronder zijn voor de regio Rivierenland in kleurschakering het aantal bedrijventerreinen per gemeente weergegeven, die de hoogste prioriteit verdienen in het bedrijventerreinbeleid.
Voor een deel van de verouderde bedrijventerreinen zijn voor de komende drie jaar concrete plannen om het terrein op te knappen. Voor andere terreinen zijn plannen voor revitalisering. Deze kunnen zich in verschillende stadia van ontwikkeling bevinden (de studie- of ontwerpfase, als vastgesteld plan, maar ook als uitvoeringsplan). In verschillende stadia (in de studie- of ontwerpfase, als vastgesteld plan, maar ook als uitvoeringsplan).
Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446
28

53

Figuur 20: bedrijventerreinclusters met de hoogste prioriteit Rivierenland (in absolute aantallen)

Bron: Provincie Gelderland – Afdeling GEO-RV, 2004.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

54

3.7 De Vallei
3.7.1 Herstructureringsopgave Tabel 14: verdeling van bedrijventerreinen naar staat van veroudering in de regio De Vallei (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters) Verouderingsstructuur Absoluut aantal Aantal bruto bedrijventerreinc hectare lusters bedrijventerrein
5 2 3 3 0 13 120 211 394 49 0 774

Procentueel aantal bruto hectare bedrijventerrein
16% 27% 51% 6% 0% 100%

Het bedrijventerrein is nieuw en hoeft niet te worden opgeknapt Het bedrijventerrein is gedurende de afgelopen 5 jaar opgeknapt Het bedrijventerrein is oud, maar er zijn voor de komende 3 jaar concrete plannen om het op te knappen Het bedrijventerrein is oud en er zijn geen concrete plannen om het terrein op te knappen Niet bekend Totaal

Circa 53 hectare van delen van bedrijventerreinen worden gerevitaliseerd. Dit kan zijn op een verouderd, maar ook op een nieuw of onlangs opgeknapt terrein. Het aandeel bedrijventerreinclusters in de regio De Vallei dat nog niet is verouderd is opvallend hoog: 39% is (nog) niet verouderd en 15% is de afgelopen jaren geherstructureerd. In de gemeente Ede zijn de afgelopen 3 jaar twee terreinclusters aangepakt door herstructurering, Heestereng I en II (92,00 hectare bruto) en Frankeneng (119,00 hectare bruto).
Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

55

Op de bedrijventerreinclusters Harselaar; Harselaar-Oost; Harselaar-Zuid in Barneveld (199,00 hectare bruto) en Bedrijvenpark Watergoor; Arkervaartw1, w2, 90 en 0 in Nijkerk (150,00 hectare bruto) vindt de komende 3 jaar de grootste herstructurering plaats. De grootste verouderde terreinclusters, waar ook nog geen herstructureringsplannen voor bestaan zijn De Valk in Barneveld en Overhorst; Horstbeek in Nijkerk (beide 20 hectare bruto). 3.7.2 Zorgvuldig ruimtegebruik In de bestemmingsplanvoorschriften zijn al voor 42% van de bedrijventerreinclusters in de regio De Vallei één of meerdere maatregelen opgenomen ter bevordering van zorgvuldig ruimtegebruik. Dit is een hoog percentage in vergelijking met de andere regio’s. Echter op geen van de terreinclusters in De Vallei zijn aanvullende maatregelen van kracht om intensief dan wel meervoudig ruimtegebruik te stimuleren (buiten de bestemmingsplanvoorschriften). Op 92% van de bedrijventerreinclusters zijn (nog) geen aanvullende maatregelen genomen in het kader van intensief en meervoudig ruimtegebruik. Van 8% van de terreinclusters is de gemeente hiervan zelfs niet of slecht op de hoogte. 3.7.3 Bedrijventerreinbeheer Opvallend veel bedrijventerreinclusters (33%) in de regio De Vallei hebben een parkmanagementorganisatie, die zorg draagt voor het terreinbeheer of gemeenschappelijke voorzieningen voor de gevestigde bedrijven onderhoudt (gemiddeld in Gelderland op 10% van de terreinclusters). Er zijn veel minder verenigingen van een ander type (in Gelderland 29%). Gemeenten geven ook aan dat er op veel terreinen wel degelijk behoefte bestaat aan een parkmanagement of ander type vereniging.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

56

Figuur 21: aantal bedrijventerreinen met een vorm van bedrijventerreinbeheer (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters)
17% 33%

Parkmanagement 33% 17% Ander type vereniging Geen, maar wel behoefte Geen, en ook geen behoefte

3.7.4 Provinciale ondersteuning Op de helft van de terreinclusters in De Vallei is geen behoefte aan steun van de Provincie, Oost NV of de regio bij verduurzaming en intensivering. Op circa eenderde is behoefte aan begeleiding bij het opzetten of vormgeven van parkmanagement. Ook is bij de bevordering van intensief en meervoudig ruimtegebruik behoefte onder de gemeente aan een vorm van ondersteuning. Er is geen ondersteuning nodig bij revitalisering, het bevorderen van milieubewust ruimtegebruik, verbetering van de fysieke en ICT-infrastructuur of bij andere knelpunten.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

57

Figuur 22: ondersteuningsbehoefte (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters)
Ja, bij revitalisering 17 8 25 Ja, bij bevordering intensief en meervoudig ruimtegebruik Ja, bij bevorderen milieubewust ruimtegebruik Ja, bij opzetten of vormgeven parkmanagement Ja, bij verbetering fysieke infrastructuur Ja, bij verbetering ICT-infrastructuur 50 8
0 20 40 60 80 100

Ja, bij iets anders Nee Niet bekend

Vooral subsidiëring van masterplannen verduurzaming is gewenst bij die ondersteuning. Maar ook, zij het in mindere mate kennisoverdracht en platformbijeenkomsten met andere gemeenten. Figuur 23: ondersteuningstype (in % totaal aantal bedrijventerreinclusters)
Kennisoverdracht 20 20 40 Platformbijeenkomsten met andere gemeenten Subsidiering van masterplannen verduurzaming bedrijventerreinen Procesondersteuning bij opstartfase door Oost NV Anders Niet bekend
0 20 40 60 80 100

40

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

58

Met de drie eerder genoemde prioriteringscriteria voor uw bedrijventerreinenbeleid zijn drie verschillende prioriteitsklassen gevormd. De volgende drie bedrijventerreinclusters hebben een hoge prioriteit: Harselaar; Harselaar-Oost; Harselaar-Zuid in Barneveld, Bedrijvenpark Watergoor; Arkervaartw1, w2, 90 en 0 in Nijkerk en Nude 1980; Nudepark; Havengebied in Wageningen. • de gemeente Barneveld heeft op bedrijventerreinclusters Harselaar; Harselaar-Oost; Harselaar-Zuid behoefte aan provinciale begeleiding bij revitalisering van het terrein. Verschillende vormen van ondersteuning zijn daarbij welkom: kennisoverdracht, platformbijeenkomsten met andere gemeenten, subsidiëring van masterplannen verduurzaming en procesondersteuning bij de opstartfase door Oost NV; • in Nijkerk heeft de gemeente op terreincluster Bedrijvenpark Watergoor; Arkervaart w1, w2, 90 en 0 behoefte aan ondersteuning bij de verbetering van de fysieke infrastructuur van het terreincluster, door kennisoverdracht en subsidiëring van masterplannen verduurzaming; • de gemeente Wageningen heeft op Nude 1980; Nudepark; Havengebied behoefte aan kennisoverdracht en platformbijeenkomsten met andere gemeenten voor de intensivering en het meervoudig gebruik van de ruimte en het opzetten of vormgeven van parkmanagement.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

59

Tabel 15: prioritering bedrijventerreinclusters De Vallei
Bedrijventerreincluster Gemeente Bruto oppervlak terreincluster (hectare) 150,0 199,0 44,8 20,0 119,0 92,0 9,0 20,0 40,0 17,0 10,9 9,0 43,0 Staat van veroudering
Verouderd Verouderd Verouderd Verouderd Opgeknapt Opgeknapt Verouderd Verouderd Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw Nieuw

Revitaliseringsplan29
Ja Ja Ja Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee

Hoogste prioriteit Prioriteit op middellange termijn

Geen prioriteit

Bedrijvenpark Watergoor; Arkervaartw1, w2, 90 en 0 Harselaar; Harselaar-Oost; Harselaar-Zuid Nude 1980; Nudepark; Havengebied De Valk Frankeneng Heestereng I en II Klaphek Overhorst; Horstbeek Bedrijvenpark ' de Vallei' De Briellaard; De Burgt De Stroet; de Stroet II Horapark Kievitsmeent

Nijkerk Barneveld Wageningen Barneveld Ede Ede Ede Nijkerk Ede Barneveld Ede Ede Ede

Op de volgende pagina zijn voor de regio De Vallei in kleurschakering het aantal bedrijventerreinen per gemeente weergegeven, die de hoogste prioriteit verdienen in het bedrijventerreinbeleid.

Voor een deel van de verouderde bedrijventerreinen zijn voor de komende drie jaar concrete plannen om het terrein op te knappen. Voor andere terreinen zijn plannen voor revitalisering. Deze kunnen zich in verschillende stadia van ontwikkeling bevinden (de studie- of ontwerpfase, als vastgesteld plan, maar ook als uitvoeringsplan). In verschillende stadia (in de studie- of ontwerpfase, als vastgesteld plan, maar ook als uitvoeringsplan).
Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

29

60

Figuur 24: bedrijventerreinclusters met de hoogste prioriteit De Vallei (in absolute aantallen)

Bron: Provincie Gelderland – Afdeling GEO-RV, 2004.

Herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen in Gelderland Stec Groep aan Provincie Gelderland G-140/3.5.446

61