Quick-scan duurzame ontwikkeling Gouwe Park

Duurzame ontwikkeling Gouwe Park – Samenvatting quick scan –
Het Bedrijvenschap Regio Gouda heeft als taak de realisering van het bedrijventerrein Gouwe Park. Gouwe Park krijgt een regionale functie met een omvang van netto 43 hectare. Het bestemmingsplan is klaar. Op de korte termijn wordt gestart met het bouwrijp maken. Begin 2003 kunnen de eerste bedrijven worden gehuisvest. Het Dagelijks Bestuur van het Bedrijvenschap Regio Gouda heeft de ambitie Gouwe Park te ontwikkelen tot een duurzaam bedrijventerrein. Met behulp van een quick scan heeft het bureau NovioConsult de meest kansrijke thema’s en speerpunten voor een duurzame ontwikkeling van Gouwe Park in beeld gebracht. De meest kansrijke thema’s zullen in de vervolgstappen van de realisatie van Gouwe Park nader worden uitgewerkt. Daarbij wordt rekening gehouden met de specifieke lokale situatie, de ambities van betrokken partijen en de financiële haalbaarheid van diverse maatregelen. Hierna volgt per speerpunt een beknopte toelichting. Duurzame energie-opwekking Door de toenemende concurrentie op de energiemarkt (liberalisering), de ontwikkelingen in de energietechnologie (kostenreducties, hogere rendementen) en de actuele discussie over de klimaatproblematiek nemen de mogelijkheden en het draagvlak toe voor investeringen in een duurzame energie-infrastructuur. Dit geldt in toenemende mate ook voor de ontwikkeling van bedrijventerreinen, met name door een groter aandeel van de kantoorachtige bedrijfshuisvesting. Bij de ontwikkeling van Gouwe Park dient op deze ontwikkeling te worden geanticipeerd door met een energievisie de mogelijkheden en kansen voor duurzame energie en energiebesparing in beeld te brengen. Kansrijke opties in dit verband zijn: • plaatsen van windturbines; • toepassing warmtepompen in combinatie met warmte- en koude-opslag; • warmtewinning uit het wegdek (proefopstelling); • collectieve regeling benutting dakoppervlak voor toepassing zonne-energie. Duurzame utiliteitsbouw Bij het opstellen van een energievisie voor een optimale en duurzame energieinfrastructuur dienen ook de mogelijkheden van en de samenhang met de bedrijfshuisvesting in beschouwing te worden genomen. De bedrijfshuisvesting op Gouwe Park biedt zeker aanknopingspunten voor energiebesparing en toepassing van duurzame energie. Daarnaast zijn er natuurlijk de ambities voor het afkoppelen van regenwater van het riool. In de energievisie dient daarom een relatie te worden gelegd met de wijze waarop de bouwvergunning daarbij een rol kan spelen. Daarnaast kan worden overwogen gebruik te maken van het

1

NovioConsult

Quick-scan duurzame ontwikkeling Gouwe Park

instrument van een statiegeldsysteem voor duurzame bedrijfshuisvesting. Ondernemers die principes van duurzaam bouwen toepassen kunnen financieel worden gecompenseerd. Indien door maatregelen in de fase van bouwrijp maken ruimte kan worden gecreëerd in de grondexploitatie, behoort een statiegeldsysteem (fonds) tot de mogelijkheden. Daarmee wordt een extra stimulans gecreëerd voor toepassing van duurzame maatregelen.

NovioConsult

2

Quick-scan duurzame ontwikkeling Gouwe Park

Industriewaternet Gouwe Park leent zich door haar ligging in een ‘natte omgeving’ bij uitstek voor het op een creatieve wijze vormgeven van een infrastructuur voor het afkoppelen van dak- en wegoppervlakken van het riool en het creëren van regenwaterberging voor de voeding van een tweede waterleidingnet in combinatie met een bluswatervoorziening (sprinklerinstallatie). Steeds hogere eisen (verzekeraars, brandweer) worden gesteld aan de brandveiligheid op bedrijventerreinen. Bij een voldoende omvang van de vraag naar industriewater is deze optie concurrerend met de aanleg van een enkelvoudig leidingnet voor drinkwater. Op diverse locaties bestaat reeds ervaring met de aanleg van een tweede leidingnet voor industriewater. Integraal waterbeheer Door haar ligging in een ‘natte omgeving’, de specifieke bodemopbouw en de aanwezigheid van ecologisch waardevolle habitats in de omgeving van Gouwe Park, verdient het aanbeveling een plan op te stellen voor integraal waterbeheer. Het opstellen van een integraal waterbeheerplan voorkomt op termijn schade van ecologische waarden en extra kosten voor beheer (ophogen wegen en openbaar gebied door bodemdaling). Belangrijke aandachtspunten zijn: • het reserveren van voldoende waterberging; • minder maar wel bredere watergangen met aandacht voor de vormgeving van de taluds; • partieel hydrologisch isoleren van het plangebied met het oog op een flexibel peilbeheer; • groen-/ecologische structuur plangebied afstemmen met de ecologische verbindingszone; • het voorkomen van peilschommelingen in het omliggende gebied tijdens/na het ophogen. 1.1 Ecologische verbindingszone De doelstelling is Gouwe Park te ontwikkelen met behoud van de ecologische waarden van ‘t Weegje op het huidige niveau en realisatie van een ecologische verbindingszone. In het bestemmingsplan Gouwe Park is een strook gereserveerd voor het realiseren van een ecologische verbindingszone, welke in het kader van de provinciale ecologische hoofdstructuur een (visuele) verbinding legt tussen ‘t Weegje en de te ontwikkelen natuurwaarden in de Zuidplaspolder. Uitwerking van deze ambitie dient te gebeuren in nauwe samenhang met het opstellen van een plan voor integraal waterbeheer en bouwrijp maken. Tijdens de fase van het bouwrijp maken zullen de voorwaarden moeten worden gerealiseerd voor een hoog ambitieniveau op het thema natuur en landschap. Bouwrijp maken Het bouwrijp maken zal, gezien de slappe grondopbouw onder Gouwe Park, dienen plaats te vinden door middel van het opbrengen van een bovenbelasting op maaiveld. Een voldoende dik zandpakket dient te worden aangebracht voor het realiseren van voldoende draagkracht. Dit brengt zeer hoge kosten met zich

3

NovioConsult

Quick-scan duurzame ontwikkeling Gouwe Park

mee. De kosten van het bouwrijp maken drukken extra zwaar op de grondexploitatie voor een bedrijventerrein als Gouwe Park. Toepassing van secundaire grondstoffen (Categorie 1 grond conform het Bouwstoffenbesluit), dat in de directe omgeving van Gouwe Park voldoende beschikbaar is, betekent een aanzienlijke kostenbesparing. Deze besparingen kunnen dan worden aangewend voor investeringen in andere duurzame maatregelen. Met het toepassen van (horizontale) diepdrainagetechnieken kan het terrein versneld bouwrijp worden gemaakt, terwijl de mate van ophoging wordt beperkt. Een voorbeeld van een dergelijke methode is de IFCO-methode (Intensief Forceren van Consolidatie van de Ondergrond; IFCO Funderingsexpertise Gouda). Met deze innovatieve methode bestaat reeds enige ervaring. Het grote voordeel van de IFCO-methode is dat de tijdsperiode tussen bouwrijp maken en de eerste fase van de uitgifte van kavels aanmerkelijk kan worden bekort. Dit levert een aanzienlijke besparing in rentelasten op. Nationaal Pakket Duurzaam Bouwen GWW Bij de voorbereidingen van het bouwrijp maken van het bedrijventerrein wordt aangegeven op welke wijze de maatregelen uit het Nationaal Pakket Duurzaam Bouwen, Grond-, Weg- en Waterbouw (CROW-CUR, november 1999) worden toegepast. De doelstelling voor Gouwe Park bestaat uit het realiseren van alle relevante ‘vaste’ maatregelen en het voor 80% realiseren van alle relevante ‘variabele’ maatregelen. Het gaat dan om maatregelen waarmee al op veel locaties ervaring is opgedaan en die inmiddels vrij gangbaar zijn. Deze keuze is voor Gouwe Park aan te bevelen, gelet op de aanwezigheid van ecologisch waardevolle habitats in de directe omgeving en de realisering van een ecologische verbindingszone. Parkeervoorzieningen en hoogwaardige (fiets)infrastructuur Door de geografische ligging van Gouwe Park en de aard van de te verwachten bedrijvigheid zal op Gouwe Park sprake zijn van een hoge verkeers- en vervoersdruk. Dit heeft implicaties voor de ruimtebehoefte voor parkeren, nu en in de nabije toekomst. Om in de toekomst de extra groei te kunnen opvangen is het van belang maatregelen te treffen die de verkeersdruk kunnen verminderen. Bij de uitwerking van het verkavelingsplan / inrichtingsplan wordt de (hoofd)ontsluiting afgestemd op de ligging en situatie van de centrale bedrijvenzone. Hierbij wordt rekening gehouden met een openbaar vervoerontsluiting en meerdere centrale parkeervoorzieningen. Gestreefd wordt naar een maximale loopafstand van 300 meter. De centrale parkeervoorzieningen vormen, tezamen met de entreepunten in het gebied, de ‘ankerpunten’ in het plan om een combinatie te leggen met centrale voorzieningen in het gebied. Gelet op het regionale karakter van de bedrijven en de te verwachten aard van de bedrijven (relatief groot aantal werknemers per hectare) is het van belang bij de uitwerking van het verkavelingsplan / inrichtingsplan rekening te houden met het realiseren van vrije fietspaden (hoofdontsluitingswegen) en een aansluiting met doorgaande fietsverbindingen.

NovioConsult

4

Quick-scan duurzame ontwikkeling Gouwe Park

Op dit moment lijken zowel het realiseren van frequente busverbindingen (met Gouda en Waddinxveen) als het realiseren van een halte op de (geplande) RijnGouwelijn niet realiseerbaar.

5

NovioConsult

Quick-scan duurzame ontwikkeling Gouwe Park

Hoogwaardige visuele uitstraling De ambitie is van Gouwe Park een hoogwaardig bedrijvenpark te maken met uitstraling. Beeldkwaliteit speelt daarin een belangrijke rol. Een beeldkwaliteitsplan geeft, conform de geschetste beleidslijnen uit de toelichting van het bestemmingsplan (Hoofdstuk 5.3), uitwerking aan de te bereiken (hoogwaardige) visuele kwaliteit van het plangebied. Het verdient aanbeveling om een beeldkwaliteitsplan niet alleen voor de centrale bedrijvenzone van Gouwe Park op te stellen, maar voor het totale plangebied. Daarbij kunnen uiteraard voor de diverse deelgebieden verschillende ruimtelijke kwaliteiten worden nagestreefd. Aandachtspunt hierbij is - in relatie tot de maatregelen gericht op het (collectief) gebruik van dakoppervlak voor het grootschalig benutten van zonne-energie - aan te geven of deze voorzieningen wél of niet vanaf het straatniveau zichtbaar zouden moeten zijn. Parkmanagement en veiligheid De organisatie van parkmanagement speelt een belangrijke rol bij de realisatie van ambities voor een hoogwaardig en duurzaam bedrijventerrein. Het verdient aanbeveling in de ‘aanlegfase’ parkmanagement te operationaliseren, omdat de organisatie van parkmanagement klaar moet zijn meteen vanaf het tijdstip van de uitgifte. Het verkavelings-/ inrichtingsplan wordt beoordeeld op de onderdelen verkeersveiligheid, inrichting openbare ruimte, sociale veiligheid en verlichtingsniveau. Daarnaast wordt expliciet aandacht besteed aan de situering van collectieve voorzieningen en de beheeraspecten (toegankelijkheid kavels, collectieve bewaking ed.).

NovioConsult

6