\\

ECONOMISCH ACTIEPLAN DEN HELDER
2005

gemeente

Den Helder

INHOUDSOPGAVE
1. 2. VOORWOORD WETHOUDER ECONOMISCHE ZAKEN GEMEENTE DEN HELDER INLEIDING 2.1 Uitgangspositie 2.2 Leeswijzer 3 4 4 5

3.

BEELD EN CIJFERS VAN DE HELDERSE ECONOMIE 3.1 Economische structuur 3.2 Arbeidsmarkt 3.3 Bereikbaarheid 3.4 Werklocaties 3.5 Locatiebeslissingen 3.6 Voorzieningen 3.7 Economische structuur Den Helder: sterkten, zwakten, bedreigingen en kansen STRATEGIE EN ACTIEOVERZICHT 4.1. Voorwaarde vooraf 4.2. De uitwerking van de speerpunten 4.3 Speerpunt 1, Havens en luchthaven 4.4. Speerpunt 2, Toerisme 4.5. Speerpunt 3, Faciliteiten 4.6. Speerpunt 4, Diensten 4.7. Speerpunt 5, De Koninklijke marine 4.8. Speerpunt 6, De complete stad

5 6 10 11 13 15 16 16 18 17 17 18 20 22 24 26 28

4.

BIJLAGE A

Literatuur, bronnen en internet

31

1.

Voorwoord

is even boeiend als als het gaat om lokale economie. Een gemeentebestuur is vaak afhankelijk van E conomiefactorenmogelijkhedenlastig,erzekergemeentelijk beleid tezowel een bestuurgemeente draagtnatuurlijk uiteindelijk zelf externe en dat geldt zeker in Den Helder. Dit ontslaat als bestuurder niet van de plicht om binnen de die zijn formuleren. Een immers
- wel of niet gehinderd door externe factoren - de verantwoordelijkheid voor het actief ontwikkelen van het eigen grondgebied en de daar verblijvende leefgemeenschap.
Gemeentelijk economisch beleid vraagt om het maken van heldere en consistente keuzes. Dat is van belang voor ondernemers die in de gemeente gevestigd zijn en die je gewoonlijk ook graag wilt behouden. Bestaande bedrijvigheid dient gekoesterd te worden, het is er immers al en het levert werk en activiteiten op. Dat wil echter niet zeggen, dat de gemeente dichtgetimmerd is of wordt voor nieuwe ontwikkelingen. In het economische proces is gezonde concurrentie nodig om iedereen scherp te houden en te prikkelen tot innovatie en voor(ui)tgang.

Heldere regels zijn ook nodig voor het acquireren van nieuwe bedrijven, of het nu gaat om een winkelformule, een offshore bedrijf, een onderwijsinstelling of een instituut voor hoogwaardige technologie. De gemeente creëert vestigingsmogelijkheden en biedt deze aan belangstellende bedrijven aan. Uiteraard nemen de bedrijven zelf de beslissing of ze al of dan niet komen. Wanneer actief acquireren (mede) leidt tot vestiging heeft de gemeente de juiste condities ontwikkeld. In alle gevallen, dus ook wanneer de acquisitie niet succesvol is, moet de gemeente het gevoel hebben dat de concurrentiestrijd met andere vestigingslocaties - zo die er was - met open vizier is gestreden. De opgedane ervaringen geven aan hoe het de volgende keer (nog) beter moet.
Duurzame economie is tegenwoordig en terecht een belangrijk gegeven. Het woord duurzaam is op allerlei manieren uit te leggen. In mijn beleving moet in de gemeente Den Helder onder duurzaam worden verstaan, dat economische activiteiten in de stad in welke zin dan ook gericht zijn op het waarborgen van een plek waar het goed wonen, recreëren en werken is. Dat sluit overigens bepaalde activiteiten niet per definitie uit. Duurzaam betekent immers ook een meedenkende en meewerkende overheid, die altijd afweegt of de gemeente tegemoet kan komen aan de wensen van ondernemers en/of bewoners.

Die afweging moet altijd zorgvuldig maar ook rnet de nodige flexibiliteit plaats te vinden. Overheid en bedrijfsleven moeten voortdurend proberen om samen inhoud te geven aan het begrip duurzame economie, alle partijen zijn daar namelijk uiteindelijk bij gebaat. Het economische beleid van de gemeente moet daartoe in elk geval helder en consistent zijn. Wonen, werken en recreëren moeten zodanige ingevuld worden dat deze elkaar niet tegenwerken, maar duurzaam naast elkaar kunnen bestaan. Dit Economisch Actieplan gaat daarom uit van helderheid, consistentie, eerlijke concurrentie, samenhang en flexibiliteit. Om waar te maken wat in dit plan wordt genoemd is optimale samenwerking nodig tussen alle voor het gemeentelijk economisch beleid relevante beleidsvelden. De nieuwe gemeentelijke organisatie staat daar mede borg voor. Voor uiteindelijk succes is ook optimale samenwerking met de particuliere sector een vereiste. Ik nodig, nee ik daag alle partijen uit om de economie in Den Helder succesvol te maken.

Nico Bals, wethouder voor economische zaken van de gemeente Den Helder

2.

Inleiding

Voor u ligt het door de gemeenteraad vastgestelde Economisch Actieplan Den Helder, bewust beknopt en dus geen integraal
economisch beleidsplan. De komende periode zal een integrale stadsvisie voor Den Helder worden ontwikkeld, waarin de

integratie van alle beleidsvelden - waaronder de economische - tot uitdrukking komt. Dit actieplan geeft nu duidelijk zicht op de noodzakelijke en nog dit én volgend door ons in te zetten acties ter versterking van de Helderse economie. De volgorde van de speerpunten geeft daarbij de prioriteit aan. Het Economisch Actieplan is de onderlegger voor de jaarlijkse Programmabegroting van de gemeente. In het hoofdstuk "Economische Ontwikkeling" van die begroting vindt de financiële vertaling plaats van de in het actieplan genoemde activiteiten. Het ligt in de bedoeling om dit actieplan jaarlijks te actualiseren en er zo een levend actiedocument van te maken,

2.1. Uitgangspositie
Den Helder heeft een sterke werkgelegenheidsfunctie, met volop kansen en mogelijkheden om de lokale en regionale economie verder aan te jagen. De laatste jaren is dan ook hard gewerkt om die kansen te benutten. Zo verrees in de kuststrook een groot aantal hoogwaardige toeristische verblijfsaccommodaties, werden havenfaciliteiten uitgebreid en verbeterd en opende april 2004 een van de belangrijkste aanjagers van de toekomstige ontwikkelingen van de stad zijn poorten: Cape Holland / Willemsoord, een modern en veelzijdig 'edutainmentpark' op het complex van de voormalig marinewerf Willemsoord. Den Helder werkt ook aan regionale ontwikkelingen. Voorbeelden daarvan zijn het actieprogramma 'Alle hens aan dek', gericht op het zoeken naar compensatie voor de dreigende sluiting van marineonderdelen en het regionaal stimuleringsprogramma 'Kop en Munt", dat werkt aan versterking van de economische structuur. Het is zaak om deze positieve lijn blijvend door te zetten, verdere kansen te grijpen en aan goede marketing van de stad Den Helder te doen. De gemeente wil en moet de komende jaren dan ook flink en volgens slagvaardig beleid blijven investeren in behoud en waar mogelijk verbreding van de economie van stad en regio en in het bevorderen van een gezonde en perspectiefrijke ontwikkeling daarvan. Den Helder bevindt zich namelijk nog steeds (weer) in roerig vaarwater. Waarschijnlijk zal (nog) een substantieel deel van de activiteiten van de Koninklijke marine verdwijnen als gevolg van bezuinigingen bij defensie. Zo heeft de tweede helft van 2004 bijvoorbeeld zeer sterk - en met succes - in het teken gestaan van inspanningen van de gemeente, provincie, regio en het bedrijfsleven tot behoud van de groep Maritieme Helikopters van de Koninklijke marine in en voor Den Helder en daaraan gekoppeld het behoud van het Marinevliegkamp De Kooy én Den Helder Airport.

De stad heeft verder nog steeds te maken met een matig ontwikkelde en zich ook matig ontwikkelende dienstensector, een
weinig onderscheidend voorzieningenniveau, een subjectief als zeer slecht beoordeelde bereikbaarheid en een zwak (economisch) imago. Een integraal overzicht vanuit de gemeente op alle economische acties ontbrak tot nu toe. Dit Economisch Actieplan voorziet nu in deze leemte, bundelt de inzet die de gemeente op economisch terrein pleegt en wil plegen en benoemt en prioriteert de daaraan gekoppelde acties.

2.2. Leeswijzer
Hoofdstuk 3 van dit actieplan omvat een actuele economische analyse van de stad op hoofdlijnen. Hoofdstuk 4 beschrijft zes strategische economische speerpunten met de bijbehorende acties, in volgorde van prioriteit en met een aantal

voorwaarden vooraf.
De bijlage vermeldt de bronnen die voor het maken van dit plan zijn geraadpleegd.

3. Beeld en cijfers van de Helderse economie
In dit hoofdstuk wordt de Helderse economie geanalyseerd. Paragraaf 3.1 beschrijft de economische structuur van de stad, geplaatst in het perspectief van Nederland en vergeleken met omliggende steden als Alkmaar, Heerhugowaard en Hoorn. Voor deze plaatsen is gekozen omdat zij met Den Helder de grootste agglomeraties vormen in noordelijk Noord-Holland.

De rest van hoofdstuk 3. gaat in op enkele essentiële indicatoren van het vestigingsklimaat van de stad, namelijk arbeidsmarkt (3.2), bereikbaarheid (3.3), werklocaties (3.4), locatiebeslissingen (3.5) en voorzieningen (3.6). Het slot van dit hoofdstuk is een overzicht van de sterke en zwakke punten en de kansen en bedreigingen van de Helderse economie (3.7).

3.1. Economische structuur
Deze paragraaf bevat een vergelijking van de actuele Helderse economische structuur met die van de regio, Nederland en steden als Alkmaar, Hoorn en Heerhugowaard en een overzicht van de economische ontwikkeling van Den Helder sinds 1996.
• Het huidige beeld

Tabel 1. Sectorstructuur Den Helder, Noord-Holland Noord en Nederland (arbeidsplaatsen)

WsÊ^SffS^
Landbouw Productie
Handel Vervoer Diensten Overheid Zorg Onderwijs
400

1%
7%

7.600

4%

1.700
4.400

38.900
40.400

17%
4%

18% 19%
5%

102.900 1.065.700 1.210.000
457.500

2%

17%
19%
7%
20%

1.100
2.600

10.100
32.400 22.700

10%
36%

9.400
4.500

17%
5% 3%

1.400
700

29.900 13.600

15% 11% 14%
6% 8%

1.302.500 498.300 963.100
437.800 270.800 6.408.600

5% 15%
7% 4%

Overige diensten
Totaal
Bron: CBS. 2004

16.600
212.200

26.200

100,0%

100,0%

100,0%

De gemeentelijke en rijksoverheid (defensie) leveren verreweg de meeste werkgelegenheid in Den Helder: 9.400 banen of wel liefst 36% van het totaal aantal. Recent onderzoek van Policy Research Corporation (2003) wijst uit, dat de marine op dit moment ongeveer 6.000 militaire arbeidsplaatsen heeft. Daarnaast zijn er burgerarbeidsplaatsen in de onderhouds-, toeleverings- en dienstverlenende bedrijven. Het aantal arbeidsplaatsen in de hele defensiesector is sinds 1996 aanzienlijk teruggelopen.

Ontwikkelingen in de werkgelegenheid bij de marine, de gemeente en andere overheidsinstanties drukken van oudsher een
sterk stempel op het economische profiel van de stad. Vooral de dienstensector blijft daardoor achter in verhouding tot de

hele regio en het landelijke beeld. In Den Helder vormt de dienstensector 13% van de werkgelegenheid, elders is dat rond de 23%.

Hierbij passen twee opmerkingen. De eerste is, dat de verzamelterm "defensie" of "overheid" versluierend werkt. Zowel het militaire als civiele deel van het defensieapparaat omvat namelijk een enorme diversiteit aan zeer gespecialiseerde taken en functies, zeker ook in de dienstensfeer. De tweede opmerking is, dat een groot deel van het militaire personeel van de marine wel in of vanuit Den Helder werkt, maar buiten de stad woont en dan niet alleen in de directe regio (Anna Paulowna,

Wieringen, Schagen), maar ook verspreid over heel het land. Het burgerpersoneel woont wel als regel in de gemeente.
• Vergelijking economische structuur met de omliggende steden Alkmaar, Hoorn en Heerhugowaard

Tabel 2. Sectorstructuur Den Helder op hoofdlijnen 2002, vergeleken met enkele andere steden
fflpfrïw C*^

i: • :|[OiëW^Mc^Éli&iri"

product ie en bom/v

^^j^iiis|^iïj^^iiïissstó i i
18%

H 1ÜSii -I^Tstiil Uil tm mm 11% 11%
24% 5% 23% 25% 3% 21% 19% 20%

HflEH i-*%

^Tt*S

handel en horeca
logistiek diensten overheid en onderwijs gezondheidszorg
Bron: CBS, 2003

22%
4% 19% 18% 23%

4%
10% 43% 18%

19%
19%

Ook uit deze vergelijking blijkt, dat in Den Helder de overheid een dominante factor is, met name dus door de sterke
aanwezigheid van de marine. Tevens komt de zwakke positie van de (overige) diensten naar voren. In Alkmaar en Hoorn

zorgen commerciële en financiële diensten voor ruim een vijfde deel van de banen, in Den Helder is dit maar zo'n 10%.
Uiteraard zorgt het hoge aandeel van de sector overheid en onderwijs in Den Helder voor een - in vergelijking met de andere steden - relatief zeer zwakke positie van een sector zoals diensten. Wanneer de banen bij de marine buiten beschouwing worden gelaten blijft de dienstensector in Den Helder nog steeds

relatief klein. De werkgelegenheid in handel logistiek blijkt dan echter procentueel nauwelijks af te wijken ten opzichte van omliggende steden.

Groei werkgelegenheid 1996 - 2002
Tabel 3. Ontwikkeling werkgelegenheid Den Helder van 1996 tot 20021
ItUfeBT:

BSS^yB ^^^^fïrauWf ISÉÉstt^feÉÉÉM
1%

wit Kfjumjsu

Landbouw
Productie Handel Vervoer Diensten Overheid
w.o, burgerpersoneel

300
1.500 3.400 1.100

6%
14% 5% 10% 11%

2.300
2.700

400 1.700 4.400 1.100 2.600 3.400

2%
7%

,j^et,aj|rjita\ö^ • ^^^^^t^^Qéé^^^^^^^yi^^^j^^r^dr^ f^^2^^^^f^'ió^^^^^^ een 'ëïe'rt^roelMIrï vo||aj'. .. =

17%
4% 10% 13%

"""^Éil^jweacco0imo^at^||:
f^ëtioe^stts|li^

_ j; |j

5 t !;; !!

i , 'f i i l , ' lli
tteff»^

I^ÜFigalp^^^rlirir^Ironder Dé laldiöjsel'in öopHdjuyrie),' ru^fff|H. 'Is-tien liq!ts|8,Jp(^ïai^ en =v ; |$$iy|^n^ ";
.r!|r|^e$^-€ ir- ^ | 1 ^;''^ "^'-^ÜÈ:, • :%'^|fo. ::;j | | : ':''

defensie (KM)

Koninklijke marine,
militair personeel

7.200

30%
16%

5.700 4.500 1.400 700 25.900

22% 17%
5%

Zorg
Onderwijs

Overige diensten
Totaal

3.800 1.200 700
24.200

J;r3ït;:|airjboi ley^rt^JÏtn 200 directe blflln pp in^ö^piyerhüfejr/t^e^j ll'f'öh^irKóüÊJïrbpflqï enatfractiesisili^^meer dpFln 1$|6. TOaê'rnlési; Ilibéh1:;ri|g.:esns ^^tirïct^;felberi frHf9;G%nde}' eéh"
' ^atièrri^töAr|ï^M|^-J»c'^^^^:£ ""'.-JS. ^"m/ ''

5% 3%
100,0%

3%
100,0%

Uit tabel 3 blijkt, dat het overwicht van de marine als werkgever in Den Helder sinds 1996 verder is afgenomen. Het aandeel "militair personeel" slonk van 30 naar 22%. Alleen de sectoren 'handel', 'overheid' en 'zorg' zijn bovengemiddeld gegroeid. Uit de cijfers blijkt verder, dat het aandeel van de diensten in de totale werkgelegenheid relatief niet is gegroeid, hoewel de sector absoluut wel 300 banen meer telt. Landelijk heeft de dienstensector in betreffende periode juist in vrijwel alle steden de grootste ontwikkeling doorgemaakt. Alleen de werkgelegenheid voor militair personeel bij de Koninklijke marine is dus in 2002/2003 in absolute zin minder dan in 1996/1997. Het aantal arbeidsplaatsen in deze sector nam af met 1.500. Handel en de overheid zijn de sectoren die in deze periode met respectievelijk 1.000 en 700 extra banen het sterkst gegroeid zijn. In de overheidssector volgt die groei o.a. door de vestiging van een Rijks Inrichting voor Jongeren in Den Helder (ca. 250 arbeidsplaatsen).

de cijfers in deze tabel zijn voor wat betreft de sector "Koninklijke marine" het resultaat van bewerking van gegevens uit diverse bronnen. Het verkrijgen van

exacte gegevens over de militaire en burger werkgelegenheid bij defensie/marine is - zo blijkt door de jaren heen uit alle rapportages hierover - lastig, o.a. omdat verschillende bronnen verschillende indelingen gebruiken en het ook niet altijd duidelijk is of het nu om full- en/of part-time-arbeidsplaatsen, formatieplaatsen en/of werkelijke bezettingen gaat.

9

3.2. Arbeidsmarkt
Op de arbeidsmarkt gaat het bedrijven vooral om de beschikbaarheid en kwaliteit van personeel. De omvang van de beroepsbevolking, werkloosheid en het opleidingsniveau zijn daarvoor indicatoren.
• (Beroeps) bevolking

Wat betreft aantal banen in verhouding tot de omvang van de beroepsbevolking wijkt het beeld voor Den Helder niet zoveel af van dat van Alkmaar en Heerhugowaard. Het aantal banen overtreft de omvang van de werkzame beroepsbevolking. Hieruit volgt dat Den Helder, Alkmaar en Heerhugowaard een positief pendelsaldo hebben. Dit beeld sluit dus wat Den Helder betreft aan bij de op pagina 5 gemaakte opmerking over de woonplaats van marinepersoneel. (Beroeps)bevolking en aantal banen, Den Helderen omliggende steden
G3totale bevolking

• w erkzame beroepsbevolking O a a n t a l banen

Den Helder

Alktn aar

Heerhugowaard

Hoorn

10

Opleidingsniveau

Figuur 2. Opleidingsniveau in procenten van de totale beroepsbevoling (=100) van de grootste gemeenten in de regio.
Beroepsbevolking Den Helder absoluut 25.200, Alkmaar 41.900, Heerhugowaard 20.300 en Hoorn 29.000

Den Helder

Alkmaar

Heerhugowaard

Hoorn

bron: CWI, 2003

Figuur 2 geeft aan dat het opleidingsniveau van de beroepsbevolking in Den Helder laag is vergeleken met de drie andere steden in Noord-Holland Noord. Hoger opgeleiden zijn zowel in absolute als relatieve zin ondervertegenwoordigd, het aandeel lager opgeleiden is juist weer hoger dan elders.

11

3.3 Bereikbaarheid
Hieronder geven we op basis van enkele indicatoren nader inzicht in de (relatieve) bereikbaarheid van Den Helder.
• Autobereikbaarheid

Figuur 3 laat zien dat Den Helder ten opzichte van veel andere steden in Nederland minder scoort waar het gaat om de kwaliteit dan wel de status van de wegverbindingen. De stad heeft, mede vanwege de excentrische ligging, geen directe aansluiting op een achterland(verbinding) of een hoofdtransportas. De bereikbaarheid wordt daardoor subjectief veelal als zeer negatief ervaren. De stad ondervindt echter in haar nabije omgeving geen hinder van congestie op het wegennet. De objectieve bereikbaarheid is dus vanuit die optiek relatief goed te noemen.
Figuur 3. Wegtypering Rijkswaterstaat (2002)

Bron: AVV, Rijkswaterstaat 2002

12

Bereikbaarheid per openbaar vervoer

Den Helder is per trein goed bereikbaar. Vanuit de stad vertrekken twee maal per uur intercitytreinen richting Amsterdam en doorgaand - Utrecht. Alkmaar en Heerhugowaard liggen aan dezelfde treinverbinding. De treinverbinding tussen in elk geval Den Helder en Alkmaar staat onder druk, waarbij het gaat om blijvende aansluiting van Den Helder op het intercitynet en/of de frequentie waarmee de treinen rijden. Den Helder heeft verder goede busverbindingen naar noordelijk Nederland.

Bereikbaarheid totaal

Volgens onderzoek van Nyfer (Atlas voor gemeenten, 2003) scoort Den Helder niet goed waar het gaat om bereikbaarheid. Nyfer heeft de bereikbaarheid van alle 496 gemeenten in Nederland vergeleken en Den Helder kwam in deze rangorde op de 463ste plaats. Deze rangorde geeft een inschatting van het aantal mensen dat bereid is dagelijks naar Den Helder te reizen om daar te wonen of te werken. Er zij opgemerkt dat het hier gaat om een totaal oordeel. Zoals eerder vermeld scoort Den Helder zeer positief als het gaat om zeer specifieke verbindingen, zoals over zee en over de weg naar het Noord-Europa. Het ontbreken van congestie op wegen ook in de wijdere omgeving van de stad maken de regionale bereikbaarheid in vergelijking met bijvoorbeeld Amsterdam uitstekend.

3.4. Werklocaties
Het aanbod van voldoende en kwalitatief goede werklocaties is een belangrijke voorwaarde voor bedrijven om zich te vestigen. Bij dit thema gaan we in op de beschikbaarheid en kosten van huisvesting voor bedrijven. Daarbij hanteren we de

volgende indicatoren.
• • De kantorenmarkt. De totale voorraad en de huurprijs per m2 b.v.o. kantoren als indicator voor de kosten. De bedrijfsruimtemarkt. De hoeveelheid direct uitgeefbaar terrein is voor bedrijven indicator voor beschikbaarheid. De omvang totaal uitgeefbaar terrein geeft de beschikbaarheid op middellange termijn weer. De grondprijs is indicator voor de

huisvestingskosten.

13

Figuur 4. Kantorenvoorraad 2001 in Den Helder en enkele omliggende steden

Heerhugow aard

Hoorn

Alkmaar

Den Helder

O

50000

100000

150000

200000

250000

300000

350000

Bron: Kantorenatlas Bak, 2002

Voorraad kantoorruimte

Het huidige areaal aan kantoren is in Den Helder het kleinste van de grotere steden in de nabije regio, zo blijkt uit figuur 4. Deze voorraad kantoren is niet alleen beperkt, maar ook sterk verouderd. Het aandeel nieuwbouw in de stad is slechts 4%, in de meeste steden ligt dat aandeel tussen 30 en 50% .
• Huurprijs kantoorruimte

Tabel 4. Tophuur en gemiddelde huurprijs kantoorruimte in aantal regiosteden, 2003 in € per m2 b.v.o.

Den Helder

Alkmaar
Heerhugowaard

125

95
80 85

105
110

Hoorn
Bron: FGH Bank, 2003

De huurprïjsniveaus voor kantoorruimte in Den Helder zijn aan de lage kant, met als belangrijkste oorzaak daarvoor de sterke veroudering. Er is immers meer vraag naar kwalitatief hoogwaardige nieuwbouw dan naar bestaande bouw. 14

Verder is het verschil tussen de steden in tophuur over het algemeen groter dan het verschil in gemiddelde huur. Dit duidt er aan de ene kant op dat Den Helder door de bank genomen weinig schaarste kent op haar kantorenmarkt. Aan de andere kant dienen zich ook geen kwalitatief hoogwaardige kantoren(locaties) aan die zich onderscheiden van de rest. In Alkmaar gebeurt dat bijvoorbeeld wel.
• Bedrijventerreinen

Tabel 5. Kerncijfers aanbod, beschikbaarheid en grondprijzen bedrijventerreinen in noordelijke regio's van Noord-Hoiland2)

HÉï U Hl
m

II I

i l KI !Ë Ei Hl
KÉPSflPSBSs

a^^^agjjjjjjaygrg ü

ü m im l l m

l
130 90 122

l
50 26 29

HipïÖ^ft iipSiilirpïöiJlil JSBJK;;.-;.:..:.;:, •"••,:,:*.«. : .TT^r^?

^Kili^^Wili
HniM^a
75 95 130

Kop van NoorcJ-Holland (Den Hel der e o-) Regio Alkmaar

miMiMmm
150 160 150

(w.o. Heerhugowaard)
Regio West Friesland

(Hoorn e. o.)
Bron: IBIS Werklocaties, 2004

De bedrijfsruimtemarkt in Den Helder is de komende jaren ruim te noemen. Dit blijkt uit de oppervlakte van het totaal uitgeefbare areaal in 2003, volgens recent onderzoek van BCI in de Kop van Noord-Holland 130 hectare. In Den Helder is vooral nog direct uitgeefbare grond beschikbaar op de locaties Kooypunt en Dirksz Admiraal, waarbij Kooypunt de meest geschikte locatie is voor modern gemengde bedrijvigheid. De gemiddelde prijzen voor bedrijfsterreinen zijn in Den Helder relatief laag in vergelijking met andere steden in de regio. De grondprijs op Kooypunt is circa 84 euro per m2 kavel, op Dirksz Admiraal circa 125 euro per m2 kavel.

3.5. Locatiebeslissingen
Het aantal bovenregionale vestigingen (ofwel zogenaamde tocatiebeslissingen over een afstand groter dan 25 kilometer) van ondernemingen (50 arbeidsplaatsen of meer) geeft een beeld van de dynamiek bij dat soort bedrijven en van de aantrekkelijkheid van het vestigingsklimaat in een stad of regio.

Meest recente kerncijfers bedrijventerreinen zijn op COROP-niveau berekend.

15

Ten opzichte van de andere regio's in Nederland scoorde de provincie Noord-Holland tussen 2000 en 2003 het beste op het gebied van werkgelegenheid, met 18 van dit soort locatiebeslissingen (24 % van het totaal), aldus de Database Bovenregionale Locatiebeslissingen van de Stee Groep, 2003. Bijna alle vestigers komen op het conto van de regio Amsterdam/Schiphol. Noord-Holland-Noord nam geen van de bovenregionale vestigers op. Recent kondigde Lidl echter aan een van haar distributiecentra in Hoorn te gaan vestigen.

3.6. Voorzieningen
De bijzondere ligging van Den Helder en de sterke aanwezigheid van de marine met haar eigen voorzieningen en cultuur zorgen ervoor dat de stad in belangrijke mate op zichzelf is gericht. De Voorstudie van het Atelier van de Rijksbouwmeester / Bureau Urhahn voor het Stadshart van Den Helder concludeert recent ook, dat de regionale functie van Den Helder deels door de ligging ontbreekt. Normaal trekt een stad van 60.000 inwoners nogal wat bestedingen van omliggende dorpen en kleinere steden aan, bij Den Helder is dit minder het geval. Overigens biedt de stad voor haar omvang voldoende voorzieningen, zo wordt ook geconcludeerd in genoemde voorstudie.

De forse uitbreiding van Den Helder buiten de Linie heeft ervoor gezorgd dat de stedelijke functies en vooral ook de retailvoorzieningen sterk gespreid zijn over een groot gebied. Dit wordt op dit moment als zwak punt van het

voorzieningenniveau van de stad gezien. Inwoners beoordelen een deel van de voorzieningen bovendien als minder
aantrekkelijk. Ontwikkelingsplannen voor het stadshart moeten daar verandering in brengen.

3.7. Economische structuur Den Helder: sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen
Tabel 6 is de schematische samenvatting van de vorenstaande scan van sterkten en zwakten van de Helderse economie. Tabel 7 op de volgende bladzijde geeft een beknopt beeld van de belangrijkste kansen voor Den Helder. Uit deze beide tabellen volgen logischer wijze de zes in hoofdstuk 4 beschreven speerpunten voor het beleid. Tabel 6. Sterkten en zwaktes Helderse economie
Een ruime arbeidsmarkt

Een sterke positie binnen offshore sector Het potentieel van de toeristische sector Goede maritieme infrastructuur Aanwezigheid luchthaven met groeimogelijkheden Goede openbaar vervoer bereikbaarheid Geen verkeerscongesties in de (wijde) omgeving Kosten van vastgoed en beschikbaarheid van bedrijventerreinen
Bron: Gemeente Den Helder en Stee Groep 2004

Dominante positie van de overheid en KM als werkgevers (daardoor ambtenarenstad en in mindere mate ondernemersstad) Zwak economisch imago en beleving van afstand Weinig bovenregionale nieuwvestigers Het ontbreken van sterke kantoorlocatie(s) Tekort aan kwaliteit aan (retail)voorzieningen Beperkt aanbod hoogwaardige woonmilieus Gebrek aan achterland Kwaliteit van de arbeidsmarkt Subjectief zwakke bereikbaarheid van de stad

16

Tabel 7. Belangrijkste kansen en bedreigingen voor de Helderse economie

Herstructurering defensie/Koninklijke marine (verplaatsing arbeidsplaatsen naar Den Helder) Locatiebeslissingen (bedrijfsverplaatsingen over meer dan 25 kilometer) in de maritieme sector, waaronder kennisinstellingen. Initiatief gemeente: Nederlands Centrum voor Veiligheid en Milieu op Zee. Ontwikkeling van nieuwe energievormen, deels gerelateerd aan de offshore en waaronder zeker windenergie Groei reeds gevestigde regionale bedrijfsleven Overflow productie- en distributievestigingen vanuit regio Amsterdam Groei in bedrijven in de dienstensector Locatiebeslissingen in de dienstensector, waaronder back officefuncties van bedrijven en functies van de overheid Groei van de zorg- en verzorgingssector Groei toeristische sector Aanwezigheid toeristenstromen door en nabij Den Helder
Aanwezigheid/ontwikkeling van een aantrekkelijk, gedifferentieerd

Verdere herstructurering defensie/Koninklijke marine (inkrimping werkgelegenheid bij KM/defensie in het algemeen) De nota Ruimte en het ontbreken daarin van aandacht voor NoordwestHolland

i

De derde Planologische Kernbeslissing Waddenzee en de Vogel- en Habitatrichtlijnen Bereikbaarheid over de weg (subjectieve beleving) Verdere downgrading van de spoorverbinding met Alkmaar, Amsterdam en verder De veiligheidszones rond de munitieopslag op het marineterrein en het gasbehandelingsstation op Oostoever (externe veiligheid),

Het toekomstig nationaal visserijbeleid Minderhedenproblematiek
Europese Kaderrichtlijn Water

woonklimaat, zeker ook voor 50/55 +, post-actieven en studenten Revitalisering bedrijventerreinen en invoering parkmanagement Verdere opwaardering van de N9 en de verbinding naar de A 7
Bron: Gemeente Den Helder, Stee Groep, 2004

De speerpunten in het volgende hoofdstuk komen rechtstreeks voort uit de combinatie van kansrijke ontwikkelingen, bedreigingen en de sterkte en zwakke punten van de stad.

17

4. STRATEGIE EN ACTIEOVERZICHT
Dit hoofdstuk is de beschrijving van de economische strategie die de gemeente Den Helder wil voeren. Deze strategie valt uiteen in zes speerpunten, in volgorde van prioriteit: Havens en luchthaven, Toerisme, Faciliteiten, Diensten, Koninklijke marine en de Complete stad.

Bij ieder speerpunt zijn de belangrijkste lopende én nieuw te ondernemen acties vermeld.

4.1 Voorwaarde vooraf
De binnen het Economisch Actieplan genoemde activiteiten op het gebied van promotie, acquisitie en communicatie dienen op zo kort mogelijke termijn deel uit te gaan maken van een professioneel opgesteld integraal Stadsmarketingplan en ~ programma. Het ontwikkelen, financieren en het regelmatig monitoren van de effecten van zo'n plan is per definitie de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid van de publieke en private sector.

4.2. De uitwerking van de speerpunten
Tabel 8 op de volgende bladzijde geeft een overzicht van de zes korte en middellange termijn speerpunten in de Helderse economische strategie. Deze speerpunten en de uitwerking ervan verderop dit hoofdstuk zijn tot stand gekomen na bundeling, uitbreiding en prioritering van alle bestaande voornemens.

Tabel 8. Speerpunten voor het gemeentelijk economisch beleid, korte en middellange termijn, in volgorde prioriteit

É;^^to^^Mt»^lM^*iiöPf:iN!^f
1. Havens ( civiel, visserij) en

m

i

'(

SOU- B^^^rilffiS^^SI^^^^^^^^^^^^SHlH^BHIHBE^H

luchthaven
2. Toerisme 3. Faciliteiten
4. Diensten

Het versterken van de economische functie van de haven en de luchthaven en hun maintenance en supplyfunctie voor de offshore, evenals voor toeristische ontwikkelingen en de visserij. Het uitbreiden van de toeristische activiteiten in Den Helder, zowel in kwantitatief als in kwalitatief opzicht.

Het bieden van bovengemiddelde, ondernemersvriendelijke faciliteiten en diensten.
Het stimuleren van verdere werkgelegenheidsgroei in de dienstensector. Het verankeren en uitbreiden van activiteiten van de KM en van defensie en defensiegerelateerde activiteiten in Den Helder. Het stimuleren van de stedelijke economie door het versterken, verbreden en kwalitatief upgraden van voorzieningen op het gebied van bereikbaarheid (zeker ook via de N 9 en per spoor), cultuur, detailhandel, onderwijs en zorg én het upgraden van het woonklimaat.

5. Koninklijke marine
6. Complete stad

18

Hierna worden de speerpunten verder uitgewerkt.

Doel

Waarom dit speerpunt?

Het versterken van de economische functie van de havens ( civiel en visserij) en de luchthaven en hun maintenance en supplyfunctie ten behoeve van de offshore, maar ook ten behoeve van visserij én toeristische functies en potenties. De havens en luchthaven zijn belangrijke pijlers van de Helderse infrastructuur en onlosmakelijk verbonden met de economie van de stad. De kwaliteiten en potenties van deze infrastructuur moeten maximaal worden benut voor de functies die worden vervuld richting offshore (gas- en oliewinning, windenergie), visserij en toerisme.

j

l

Een verdere ontwikkeling van de havens en luchthaven - meer en andere activiteiten/ functies, productontwikkeling, nieuwe werklocaties, betere bereikbaarheid, optimale infrastructuur - geeft een positieve impuls aan het vestigingsklimaat. Dit stimuleert de werkgelegenheidsontwikkeling ïn brede zin maar ook groei in ^__ ____ ___™„,,„__ _„™ —_, ___,___ andere voor Den Helder aantrekkelijke en belangrijke sectoren ( offshore, toerisme, visserij). Heïgaat vooral om Tiet uitvoeren van het plan 'Water als economische drager'. Hieronder volgen de belangrijkste Acties punten hieruit aangevuld met enkele andere actiepunten.

Kansen

Op te pakken acties 1. Het realiseren Businesspark Heidair. 2. Het scheppen van mogelijkheden ter stimulering van meer en meer gediversificeerd civiel gebruik
luchthaven.

3. 4. i i

Het maken van een integrale visie op toekomst Helderse havens (militair, civiel, visserij). Het uitvoeren van promotie en acquisitie.

Lopende acties

i

1 . Het ontwikkelen van het nat bedrijventerrein Kooypunt Zuid-Oost (maritieme binnenhaven, oostelijk van het Noord-Hollands Kanaal). 2. Het (voorbereiden van) realiseren van een zeewaartse uitbreiding van de haven. 3. Het bevorderen en realiseren van de doorbraak Maritiem Technologie Centrum. 4. Het afronden Den Helder offshore Service and Logistics Center (eerste kwartaal 2005)
5. NCVM

19

Op te pakken acties
Het verder ontwikkelen van businesspark Heidair. Het stimuleren van verder civiel medegebruik van

Het voeren van regie in en bij de uitbreiding werklocatie Heidair. Het in 2005 nemen van een besluit over realisatie nieuw businesspark Heidair. Het (laten) maken van een quickscan naar mogelijkheden tot meer civiel gebruik van MVK De Kooy. Het stimuleren van experimenten met toeristische vluchten (zoals de "bollenvluchten" in het voorjaar) van en naar en rondvluchten vanaf Luchthaven Den Helder. Het inventariseren van standpunten van het Rijk ten opzichte van kleine burgerluchtvaart in Den Helder. Het ontwikkelen van een integrale toekomstvisie op de Helderse havens (marine, civiel, visserij).

Hoog
Hoog

marinevliegkamp De Kooy, het Marinebedrijf en de marine havenfaciliteiten
en het diversificeren van het gebruik van luchthaven

Den Helder.
Promotie en acquisitie

Het (uit)voeren van acties ten behoeve van gewenste en/of toegevoegde waarde voor EZ.___
Het opzetten van een sterke promotie gericht op de maritieme sector, niet zijnde defensie/KM. Het aanwijzen van een medewerker die promotie en acquisitie in takenpakket krijgt, bij voorkeur dezelfde persoon als die verantwoordelijk is voor het accountmanagement KM._________ Het uitbreiden en verbeteren van overnachtings- en verblijfsfaciliteiten, inbegrepen het stimuleren en begeleiden van particuliere initiatieven daartoe. Het ontwikkelen van een haven voor zeegaande jachten. Het uitbreiden van de mogelijkheden tot bezoek aan het havenbedrijf en van rondvaarten. ^^_ Lopende acties Het werken aan overeenstemming met gemeente Anna Pauwlona over de ontwikkeling van dit

Hoog

Het verder stimuleren van

Hoog

toeristische potenties
havens.

Het garanderen van de ontwikkeling van 40 ha. nat bedrijventerrein Kooypunt-

Hoog

project.
Het nog in 2004 starten van het besluitvormingsproces ter daadwerkelijke ontwikkeling van het project. Het inventariseren van alternatieve financiering voor de onrendabele top van dit project Zie onder meer 'Water als economische drager"

Zuidoost (de regionale
maritieme binnenhaven). Het stimuleren van zeewaartse uitbreiding van

Hoog

de haven.
Het bewerkstelligen van de doorbraak van het Maritiem Het verkrijgen van commitment voor het businessplan (concept en invulling ervan).

Hoog

Besluitvorming en uitvoering
Faciliteren/oprichting van het Nederlands Centrum voor Veiligheid op Zee

Technologie Centrum.
NCVM

Hoog

Het realiseren van Den Helder Offshore Service &

Afronding eerste kwartaal 2005

Bijna afgerond

Logistics center.

20

Doel

t
Acties

Het uitbreiden van de toeristische activiteiten in Den Helder, zowel in kwantitatief als in kwalitatief opzicht.

\

ut speerpunt?

Ruimte en natuur (Waddenzee, Noordzeekust) zijn belangrijke actoren voor het toerisme in Den Helder. Het grootste deel van het toerisme bevindt zich nu in het lage en middensegment. Er zijn veel ; toeristische overnachtingen in de omgeving, waaronder op Texel, waar Den Helder te weinig van profiteert. Toerisme is een groeisector in Nederland. Integrale kwaliteitsslag van toeristisch aanbod in Den Helder kan hierop inspelen. De Duinzoom is een belangrijke schakel om ook het hogere segment beter aan te boren. Toeristisch-economische potentie van maritieme sector en Noordzeekuststrook benutten. Verblijfskwaliteiten van de gemeente verhogen. Op te pakken acties 1 . Het bepalen welk toeristisch imago Den Helder wil voeren en welke ontwikkelingen op langere termijn het best renderen (zie ook lopende actie 1.). 2. Het ombuigen van bezoekersstromen in de directe omgeving, bijvoorbeeld die naar de veerboot naar Texel. 3. Het opsporen van initiatieven grootschalige leisureprojecten. Lopende acties 1. Het ontwikkelen van een integrale visie op de toekomstige toeristische ontwikkelingen van Den Helder, met als onderdeel daarvan de uitbouw van de toeristische promotie. 2. Het bevorderen van bezoek aan de Noordzeekust, o. a m, b. v. toeristische scan. 3. Het in de markt zetten van Cape Holland/Oude Rijkswerf Willemsoord. 4. Maritiem toeristisch recreatief actieplan.

21

(j^ë^pfit2il :l v'-Sfei lf

' : : \w^lfl.l^i0ir1/ï1|0i8tf0i|(iél0ïl.:;.i- ••$-, ^'^f^^y^^^^^^^^^^^^f'"-^^. ÖS'loiilÉM^SfciiiiB^É ipT- '• . . •„ ": innnnillH^HIIHnHm^Tmnm n P ''^^f^'^UfifT^^^nSmMKMrKfmmlmiWnminmU HMïïilHMiiilflBiMïlrlfiillIilfMMïflHi^MlTf
J ::

ÉÉyft sriiêS : •• -l&v.
Op fe pakken acties

aiafflJJiSiiflMiipp! tyim«mj!!*tnM gyg%

Het verbeteren,
diversificeren en waar gewenst nieuw


• • • •

Het verbeteren van de kwaliteit van het bestaand toeristisch product (deels al gaande).
Het (laten) maken van een quickscan naar kansen en "quick wins" in de toeristische sector. Het ontwikkelen van sterke hotelaccommodaties. Het ontwikkelen van een jachthaven voor zeegaande schepen. Het ontwikkelen van combinaties van projecten in de dienstensector (gezondheidszorg) met toeristische projecten, bijvoorbeeld waar het gaat om gezamenlijk gebruik van faciliteiten. Het (laten) maken van een quickscan naar de mogelijkheden, inbegrepen
locatieafwegingen.

hoog

ontwikkelen van het
toeristische product.

Het opsporen en waar
mogelijk en gewenst

• •

hoog

accommoderen van Initiatieven grootschalige
leisureprojecten en events.

Het nemen van het initiatief als zich kansen aandienen.

Lopende acties

Het ontwikkelen van Julianadorpaan Zee.
Het uitbreiden van toeristische promotie. Het bevorderen van


• • • • • •

Het creëren van een badplaats met eigen karakter en merk.
Het ontwikkelen van sterke hotel- en retailactiviteiten. Het ontwikkelen van nieuwe initiatieven voor kuurfaciliteiten. Het verbeteren van de gezamenlijke toeristische marketing en promotie. Het afronden van de ontwikkeling van enkele nieuwe bungalowparken in het hoger segment. Het verbeteren van de kwaliteit van de toeristisch-recreatieve bedrijven. Het in de kuststrook ontwikkelen van hotelaccommodaties in het hogere marktsegment.

Hoog

Hoog

Gemiddeld

bezoek aan de Noordzeekust.
Het verder in de markt zetten van Willemsoord en Cape Holland.


Het doorontwikkelen en verder positioneren van de museumhaven Willemsoord en Cape
Holland. Het inventariseren van de mogelijkheden om de (toeristisch-) economische potentie van bezoekers aan Cape Hoiland/Willemsoord verder uitte buiten.

Hoog

22

Doel

Het bieden van bovengemiddelde ondernemersvriendelijke faciliteiten en diensten.

Waarom dit speerpunt?

Kansen

Voorondernemers is de gemeente Den Helder (EZ) weinig zichtbaar, evenals de mogelijkheden voor ondersteuning die er zijn. De dienstverlening naar bedrijven toe kan bovendien een slag professioneler en klantvriendelijker. ____ Met een professionele, servicegerichte organisatie kan de gemeente zich zonder meer onderscheiden van andere steden. Tevens bevordert het de efficiency en samenwerking binnen het ambtelijke apparaat. Verder levert het bieden van goede faciliteiten en service een positieve bijdrage aan de groei van bedrijvigheid in de stad. Zo draagt de gemeente bij aan een 'beter' ondernemingsklimaat en een betere uitstraling van Den Helder; dit leidt indirect tot groei van de werkgelegenheid. ____
Op te pakken acties 1. Het opzetten van een Bedrijvenloket (accountmanagement voor het midden- en kleinbedrijf). 2. Het verder ontwikkelen van sectoraal accountmanagement voor de detailhandel, het toerisme, de offshore en maritieme sector en - wellicht apart - de Koninklijke marine. 3. Het op rij zetten van de incentives.
Lopende actie

Acties

Het vormgeven van efficiënt, maatgesneden overleg tussen bestuurders en gemeentelijke organisatie en

(sectoren van) het bedrijfsleven en - waar relevant en gewenst - koepelorganisaties en de Kamer van Koophandel. ___________________________

23

Op te pakken acties
Het opzetten van een Bedrijvenloket
Het realiseren (organisatorisch en fysiek) van één servicepunt voor bedrijven.

Hoog

Het lanceren en promoten van het Bedrijvenloket onder doelgroep.
Het stroomlijnen en monitoren van de backoffice-organisatie van dit servicepunt in relatie

tot milieu, RO en bouwen. Het ontwikkelen van het Bedrijvenloket, met o.a. een actuele en goed toegankelijke

website (de bedrijvencontactfunctionaris o.a. daarmee belast is begonnen per 25 oktober
2004, loket operationeel in 2005).

Het opzetten van een 'klant-volg-systeem'. Het in kaart brengen van incentives.

Het (verder) optimaliseren
van overleg met het

Het maken van een groslijst van mogelijke gemeentelijke incentives Vaststellen hoever je als gemeente met incentives kunt en wilt gaan. Het instellen van een lokale ontwikkelingsmaatschappij. Het (verder) vormgeven van efficiënt, maatgesneden overleg tussen bestuurders en
gemeentelijke organisatie en (sectoren van) het bedrijfsleven en - waar relevant en gewenst - koepelorganisaties en de Kamer van Koophandel.

Hoog

bedrijfsleven

24

Doel
Waarom dit speerpunt?

Het stimuleren van verdere werkgelegenheidsgroei in de dienstensector. Een royaal deel van de toekomstige groei van de werkgelegenheid zal in de dienstensector plaatsvinden. De dienstensector in Den Helder (10% van de werkgelegenheid) is sterk ondervertegenwoordigd vergeleken met Noord-Holland Noord (15%) en het Nederlands gemiddelde (20%).
Den Helder heeft nu geen diensten- of kantoren prof iel en de concurrentie met andere steden is groot. Er zijn plannen om promotie en acquisitie op regionaal niveau op te voeren (Bedrijfsregio). Sterke groei van het aantal banen in de dienstensector. Versterking van de economische structuur. Economisch imago van Den Helder kan verbeterd worden. Het ontbreken van een zichtbare, sterke kantoorlocatie. Op te pakken acties 1. Het ontwikkelen van sterke en effectieve economische promotie en communicatie. 2. Het samenhangend en aantrekkelijk in kaart brengen van vestigingslocaties in Den Helder met hun specifieke profielen. 3. Het samen met het CWI verbeteren van de koppeling tussen vraag en aanbod van personeel in de dienstensector. 4. Het bevorderen van investeringen in stuwende Helderse bedrijven. 5. Het gerichte werven van gebruikers van kantooraccommodaties. 6. Het stimuleren en waar mogelijk koppelen van initiatieven en plannen en projecten gericht op gezondheid en
welzijn (koppeling ook dienstverlening en toerisme).

Kansen

Acties

Lopende actie Het ontwikkelen van sterke, duidelijk geprofileerde kantoorlocaties, zoals Businesspark Heidair en in het Stadshart de stationslocatie.

25

Het ontwikkelen van gerichte en effectieve economische promotie en communicatie.

Op te pakken acties Het opzetten en uitvoeren van promotiecampagnes, waaronder het verwerven van free publicity, het aanstellen van ambassadeurs en het ontwikkelen van promotiemateriaal

Hoog

en factsheets.

Het bevorderen van Investeringen in stuwende
Helderse bedrijven

(overigens ook nietdiensten).
Het gericht werven van

Het opstellen van een groslijst van stuwende bedrijven in de gemeente (niet zijnde KM), inbegrepen het scannen van lopende contacten. Het vaststellen van prioritering van verwachte vestigingsdynamiek. Het vervolgens bezoeken van bedrijven. Het inventariseren van de behoeften en vervolgens actie ondernemen. Het intensief en zeer actief samenwerken met de Bedrijfsregio.

Gemiddeld tot hoog

Hoog

gebruikers van kantooraccommodaties.

Het opzetten van een lobby voor het aantrekken van Rijksdiensten en nonprofitorganisaties, mede door het in beeld brengen en bewerken van relevante beslissers. Lopende acties

Het ontwikkelen van sterke kantoorlocaties.

Het zich sterk maken door de gemeente voor enkele zeer herkenbare dienstenlocaties
(kantoorontwikkeling) op ideale plekken in de stad voor de periode tot 2010/2015. Het stimuleren van de ontwikkeling van de kantorenlocatie Heidair (zie ook actie 1) en het garanderen van uitgiftemogelijkheden. Het - op termijn - opstellen van een kantorenvisie en -monitor, inclusief het maken van een overzicht en typering van locaties en het aanwijzen van zoeklocaties voor kantoren na 2010/2015

Hoog

26

Doel

Het instandhouden van een evenwichtige verankering en uitbreiding van activiteiten van de KM en van defensie en defensiegerelateerde activiteiten in Den Helder. De werkgelegenheid binnen de KM is de afgelopen tientallen jaren flink gedaald. De komende jaren zijn nieuwe bezuinigingen aan de orde, die naar verwachting weer tot verlies van arbeidsplaatsen in stad en regio leiden. Toch is de KM nog steeds een van de belangrijkste werkgevers in Den Helder, in totaal is ruim 45% van de werkgelegenheid KM-gerelateerd. Defensie maakt grote veranderingen door: de bezuinigingen stimuleren een efficiencyslag. Delen van de organisatie en specifieke activiteiten (bijvoorbeeld backoffice- en research-activiteiten) worden gereorganiseerd, samengevoegd dan wel geoutsourced en vestigingen worden (her)overwogen. Den Helder kan hierop inspelen: de stad heeft van oudsher een sterke positie binnen de KM, beschikt over een goed opgeleid en ruim arbeidspotentieel en biedt een passende infrastructuur.
Acties die al lopen 1. Aantrekken van nieuwe/te verplaatsen/te concentreren KM- en defensieonderdelen 2. Lobby voor behoud van KM/defensieactiviteiten in Den Helder, vooral in het kader van 'Alle Hens' het Marinevliegkamp De Kooy 3. Stimuleren van civiel medegebruik van KM-faciliteiten

Waarom dit speerpunt?

Kansen

Acties

Hr.Ms. Zeven Provinciën

27

Het aantrekken en
ontwikkelen van nieuwe KM-en

_________________Lopende acties_____________________ Het (laten) maken van een quickscan naar welke nieuwe activiteiten een kans maken. Het bepalen wie de beslissers bepalend zijn voor locatiekeuzen. Het opzetten van actieve lobby en marketing. Het aanwijzen van een accountmanager defensie/KM. Het vaststellen waar kansen liggen en waar beweging in zit. Het vaststellen waar voor de gemeente toegevoegde waarden zitten/kunnen zitten. Het aantrekken en ontwikkelen nieuwe KM- en defensieonderdelen Het binnen 2 jaar samen met het Rijk vaststellen van een strategie voor lange termijn (5 -

Hoog

defensieonderdelen. Het organiseren van een
efficiënte lobby voor behoud van

Hoog

KM/defensieactiviteiten in
Den Helder.

10 jaar) over rol en omvang van KM voor komende 5-10 jaar. Het stimuleren van het
civiel medegebruik van KM faciliteiten. Het in 2004 te nemen definitief besluit over privatisering onderhoudsbedrijf van de KM op Gemiddeld de voet volgen. Het (laten) maken van een quickscan naar potentiële gebruikers/partners in stad en regio. Het opzetten van een praktisch samenwerkingsverband tussen de Koninklijke marine, het Hoog ministerie van EZ en de gemeente ter begeleiding van acties in deze richting.

Het stimuleren en/of
acquireren van compenserende economische activiteiten in de meest brede zin.

28

Doel

Waarom dit speerpunt?

Kansen

Acties

Het stimuleren van de stedelijke economie door het versterken, verbreden en kwalitatief upgraden van het voorzieningenniveau op het gebied van cultuur, detailhandel, onderwijs en zorg, inclusief het upgraden van het woonklimaat. Den Helder moet, voor een aantrekkelijk woon- en leefklimaat voor de toekomst, een sterk voorzieningenniveau hebben. Gezien de ligging en ijle omvang van de regio staan voorzieningen regelmatig onder druk. Daarnaast is aandacht voor goede, bovengemiddeld aantrekkelijke woonmilieus essentieel voor Den Helder. Een complete, aantrekkelijke stad kan burgers, ondernemers en bedrijven voor Den Helder behouden en nieuwe aantrekken, de ontwikkeling en revitalisering van het Stadshart, de bouw van 6.000 tot 8.000 woningen tot 2030. Herontwikkeling van verouderde wijken en Rijkswerf Willemsoord. Nauwe samenhang met versterking van het toerisme (speerpunt 3) en de dienstensector (speerpunt 4). Imagoverbetering zonder meer een kans. Op te pakken acties Proactieve aanpak voor behoud en uitbreiding van voorzieningen, vooral op het gebied van Hoger Beroepsonderwijs 2. Opzetten van een efficiënte lobby voor behoud van goede aansluiting van Den Helder op het kernspoorwegnet en de Intercity dienstregeling 3. Woningbouwproductie opvoeren en bovengemiddelde woonmilieus creëren 4. Opzetten stadsmarketing Lopende actie 1.

Het ontwikkelen van het Stadshart

29

Op te pakken acties
Het proactief werken aan behoud en uitbreiding van voorzieningen. Het binnen de gemeente aanwijzen van een accountmanager voor het voorzieningenniveau (één verantwoordelijke). Het maken van een lijst van voorzieningen die per se behouden moeten blijven dan wel moeten Hoog

worden uitgebreid/waar dynamiek in is.
Het vaststellen van acties die hieraan een bijdrage kunnen leveren.

Het sterk maken voor het op termijn realiseren van zorgonderwijs op hbo-niveau, gericht op de
groeiende component van zorgdienstverlening. Het ontwikkelen van (modules voor) maritiem HBO-onderwijs i.s.m. KIM. Het opvoeren van de woningproductie. Het leveren van een actieve bijdrage aan de uitvoering van de Nota Wonen. ^^^

Het opvoeren van de

Hoog

woningproductie, zeker ook gericht op bovengemiddelde
marktsegmenten

Het realiseren van bovengemiddelde woonmilieus in Den Helder

Het op peil houden en waar
mogelijk versterken van het

stedelijk niveau van zorg en

verzorging
Het opzetten en uitvoeren van een

Hoog Het neerzetten van Den Helder als een aantrekkelijke, complete, dynamische stad Het uitvoeren van zowel commerciële campagnes als het binnenhalen van uitgekiende free publicity.
Lopende acties

stadsmarketingconcept. Het op peil houden en waar
mogelijk versterken van het stedelijk niveau van zorg en

verzorging
Het ontwikkelen van het Stadshart Het door goed centrummanagement er voor zorgdragen dat "tijdens de verbouw de verkoop door kan gaan". Het bij het tot stand komen van het Structuurplan Stadshart (2004) en de masterplannen voor het Stadshart (2004 en verder) waarborgen van economische belangen, in elk geval in de driehoek station, Spoorstraat, Molenstraat en Beatrixstraat Het beginnen met de uitvoering van economische pijlers in 2005 (uitvoeringsperiode tot 2015), zoals het realiseren van centrumvoorzieningen en het door- en herontwikkelen van detailhandel, horeca en kantoren.

Hoog

30

BIJLAGE
Literatuur/ bronnen
• • • • • • • • • • • Atelier Rijksbouwmeester et al, Voorstudie Stadshart Den Helder, 2003; Bureau Stadshart, Bestuursopdracht Stadshart 2003 en 2004, 2003; Projectbureau Kop & Munt, De koppeling; uitvoeringsprogramma 2003&2004 Kop & Munt, 2003; Projectbureau Kop & Munt, Voortgangsrapportage 2002, 2003; Projectbureau Kop & Munt, Nieuwsbrief, 2003; Projectbureau Kop & Munt, Nut en noodzaak van uitbreiding havengebonden bedrijventerreinen in de kop van NoordHolland, 2002; Provincie Noord-Holland, Noord-Holland Maritiem, 2001; Gemeente Den Helder, Alle Hens aan dek, 2003; Gemeente Den Helder, Oen Helder in cijfers 2003, 2003; Gemeente Den Helder, Strategisch plan Den Helder 2015, 2000; Bedrijfsregio Kop van Noord-Holland, Haalbaarheidsrapport Maritiem Technologie Centrum Den Helder, 2001.


RMO-enquêtes, diverse jaren
personeelszaken diverse marinebedrijven Den Helder, 2004

Internet(www) organisaties (29 november 2004) • denhelder.nl • buurt-online.nl/denhelder • noord-holland.nl • noordkop-zakennieuws.nl

• • • •

kopenmunt.nl cwi.nl cbs.nl mindef.nl

Internet (www) projecten (29 november 2004) • stadshartdenhelder.nl • willemsoord.com • duinzoom.nl • industrieparkkooypunt.nl » den-helder-airport.nl • kustvisie.nl • KMmuseum.nl

Foto's: J. Noot Foto Hr. Ms. Zeven Provinciën: KM

31