07RAAD0015

(postreg. 07RAAD0029)

Geluidsnota Gemeente Zeist

Versie november 2006

Milieudienst Zuidoost-Utrecht

november 2006 666142 / 2ZC9251

opgesteld door beoordeeld door

J. Spier en G. Verhoofstad B. Velthuyse

akkoord

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

INHOUDSOPGAVE
SAMENVATTING...................................................................................................................4 1.
1.1 1.2 1.3 1.4 1.4.1 1.5 1.5.1 1.5.2 1.5.3 1.5.4 1.6 1.7

Inleiding ......................................................................................................................6
Aanleiding ...........................................................................................................................6 Relatie geluid en gezondheid..............................................................................................6 Relatie geluid en ruimtelijke ordening.................................................................................7 Doelstellingen geluidsbeleid ...............................................................................................7 Voordelen ten opzichte van huidige werkwijze ...............................................................8 Geluidsnota past binnen beleidskaders..............................................................................8 Europees beleid ..............................................................................................................8 Nationaal beleid ..............................................................................................................8 Provinciaal beleid ............................................................................................................9 Gemeentelijk beleid.........................................................................................................9 Totstandkoming van deze nota...........................................................................................9 Opbouw nota.....................................................................................................................10

2.
2.1

Akoestische situatie in Zeist ...................................................................................11
Wegverkeer.......................................................................................................................11 2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.2 2.2.1 2.2.2 2.3 2.3.1 2.3.2 2.4 Diverse soorten wegen .................................................................................................11 Gemeentelijk verkeers- en vervoerplan ........................................................................13 Geluidsschermen langs wegen .....................................................................................14 Railverkeer ........................................................................................................................14 Twee spoorlijnen ...........................................................................................................14 Geluidsschermen langs het spoor ................................................................................15 Luchtvaart .........................................................................................................................15 Vliegbasis Soesterberg .................................................................................................15 Schiphol.........................................................................................................................15 Bedrijven ...........................................................................................................................15

3.
3.1

Uitgangspunten geluidsnota ...................................................................................17
Inhoudelijke uitgangspunten .............................................................................................17 3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.1.4 3.1.5 3.1.6 Afbakening geluidsthema’s ...........................................................................................17 Te beschermen objecten...............................................................................................17 (Toekomstig) karakter van een gebied is leidend .........................................................18 Bron-overdracht-ontvanger ...........................................................................................18 Handhaving: BBT bij bedrijven......................................................................................19 Compensatie .................................................................................................................20

4.
4.1

Uitwerking onderwerpen..........................................................................................22
Geluidsnormering bedrijven ..............................................................................................22 4.1.1 4.1.2 Geluidsnormering vergunningplichtige bedrijven ..........................................................22 Geluidsnormering AMvB-inrichtingen ...........................................................................22

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 1

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

4.1.3 4.1.4 4.1.5 4.2 4.2.1 4.2.2 4.3 4.3.1 4.3.2 4.3.3 4.4 4.4.1 4.4.2 4.5 4.6 4.6.1 4.6.2 4.7 4.8 4.8.1 4.8.2 4.8.3 4.9

Geluidsnormeringskaart voor bedrijven ........................................................................22 Woningen op bedrijventerreinen ...................................................................................24 Modernisering algemene regels voor bedrijven ............................................................24 Geluidsproducerende activiteiten door horecabedrijven en overigen ..............................25 Horecabedrijven binnen de Wet milieubeheer en APV.................................................25 Geluidsproducerende activiteiten buiten de Wet milieubeheer.....................................27 Hogere waarden Wgh .......................................................................................................28 Gemeente wordt bevoegd gezag ..................................................................................28 Aparte uitvoeringsrichtlijn procedure hogere waarden .................................................28 Uitgangspunten bij opstellen uitvoeringsrichtlijn ...........................................................29 Stille wegdekken ...............................................................................................................29 Wegen met asfalt ..........................................................................................................30 Wegen met klinkers.......................................................................................................31 Omgaan met 30-km wegen...............................................................................................31 Cumulatie ..........................................................................................................................31 Cumulatie bij verkeerslawaai ........................................................................................31 Cumulatie bij bedrijvenlawaai........................................................................................32 Brommerlawaai .................................................................................................................32 Geluidsisolatie bij wonen boven winkels en nieuwbouw ..................................................33 Bouwbesluit ...................................................................................................................33 Wonen boven winkels of scholen..................................................................................33 Geluidseisen bij nieuwbouw..........................................................................................33 Klachtenbehandeling ........................................................................................................34

5.
5.1

Werkwijze inbreng geluid in Ruimtelijke Ordening ................................................35
Toelichting milieukwaliteitsprofielen provincie Utrecht .....................................................35 5.1.1 5.1.2 5.1.3 5.2 5.2.1 5.2.2 5.2.3 5.3 Milieukwaliteiten gebruiken als referentiekader ............................................................35 Gebiedstypologie ..........................................................................................................35 Gewenste milieukwaliteit...............................................................................................35 Stappenplan werkwijze Zeist ............................................................................................36 Stap 1: Benoem (toekomstig) gebiedstype ...................................................................36 Stap 2: Vergelijk geluidssituatie met milieukwaliteitsprofiel ..........................................36 Stap 3: Bepaal betrokkenheid geluidsspecialist............................................................37 Plannen waarbij het aspect geluid wordt meegenomen ...................................................37

6.
6.1 6.2 6.3

Actielijst, communicatie en financiën.....................................................................38
Actielijst .............................................................................................................................38 Communicatie over deze geluidsnota...............................................................................39 Financiën...........................................................................................................................39

7.

Beleidsuitspraken samengevat per thema .............................................................40
Juridisch kader ..............................................................................................................43 Informatie RIVM over geluid en gezondheid.................................................................45

BIJLAGE 1. BIJLAGE 2.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 2

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

BIJLAGE 3. BIJLAGE 4. BIJLAGE 5. BIJLAGE 6. BIJLAGE 7. BIJLAGE 8.

Lijst met akoestische begrippen....................................................................................49 Milieukwaliteitsprofielen provincie Utrecht ....................................................................51 Collegevoorstel projectplan Gebiedsgericht geluidsbeleid gemeente Zeist .................52 Deelnemerslijst Gebiedsgericht geluidsbeleid Zeist .....................................................53 Geluidsnormeringskaart industrielawaai .......................................................................54 Rekenmodel, rekenmethoden en geluidscontourenkaarten .........................................56

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 3

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

SAMENVATTING
Geluidsoverlast kan gezondheidsklachten veroorzaken. Dit is voor de gemeente Zeist een aansporing om geluid in de leefomgeving te reguleren. In het milieubeleidsplan ‘Ruimte voor milieu’ ligt daarom de opgave een gemeentelijk geluidsbeleid te formuleren. Doel van dit beleid is een samenhangende visie te ontwikkelen die op een voor een ieder begrijpelijke wijze duidelijkheid geeft in de wijze waarop de gemeente Zeist met geluid omgaat. Deze visie is vastgelegd in deze geluidsnota en fungeert als toetsingskader voor het vaststellen van ruimtelijke plannen, verkeersplannen en het verlenen van milieu- en bouwvergunningen. De geluidsnota is interdisciplinair opgesteld. Dit betekent dat er voortdurend is samengewerkt met de afdelingen binnen de gemeente die met aspecten van het geluidsbeleid te maken hebben. In de projectgroep waren de afdelingen vertegenwoordigd die uitvoering zullen gaan geven aan deze geluidsnota. Zij stelden algemene zaken vast zoals de afbakening van milieuonderwerpen en de te hanteren uitgangspunten. Ook keurden ze de concept-geluidsnota goed. In twee werkgroepen is gewerkt aan concrete inhoudelijke onderwerpen rondom de thema’s weg- en railverkeer en bedrijven, de belangrijkste geluidsbronnen in de gemeente Zeist. Hoofdstuk 1 is een inleidend hoofdstuk en behandelt de relatie van geluid met gezondheid en met ruimtelijke ordening. Ook worden de beleidskaders weergegeven. Hoofdstuk 2 behandelt de akoestische situatie in Zeist. De snelwegen A28 en A12 bepalen voor een groot deel het geluidsniveau in Zeist. Ook langs de provinciale wegen en de spoorwegen Utrecht – Amersfoort en Utrecht – Arnhem is het omgevingsgeluid relatief hoog. De geluidsuitstraling van de (spoor)wegen zijn in kaart gebracht in twee geluidscontourenkaarten voor wegverkeerslawaai en railverkeerslawaai. Zeist ondervindt ook enige overlast van luchtvaart, afkomstig van vliegbasis Soesterberg en Schiphol. Onder de noemer industrielawaai valt al het geluid dat afkomstig is van bedrijfsmatige activiteiten. In de gemeente Zeist is nauwelijks grootschalige industrie aanwezig. De meeste bedrijfsmatige activiteiten zijn afkomstig uit het midden- en kleinbedrijf. Het (toekomstige) karakter van een gebied wordt leidend voor de mate van geluid dat wordt toegestaan. Dit is één van de uitgangspunten van het geluidsbeleid die in hoofdstuk 3 worden behandeld. Hierbij worden de milieukwaliteitsprofielen van de provincie als leidraad gebruikt. Een ander uitgangspunt is dat de gemeente Zeist bij het nemen van maatregelen de prioriteit zal leggen bij maatregelen aan de bron (zoals stil asfalt), pas daarna worden overdrachtsmaatregelen (geluidsschermen) overwogen en in het laatste geval zullen maatregelen bij de ontvanger worden getroffen (gevelisolatie). Bij het stellen van geluidsnormen aan bedrijven hanteert de gemeente het begrip BBT (best beschikbare technieken) of ‘niet meer geluid dan nodig’. Tenslotte ziet de gemeente Zeist compensatie als nuttig middel om bij hoge geluidsniveaus een acceptabel woonklimaat te realiseren. In hoofdstuk 4 wordt aangegeven welk geluidsbeleid de gemeente Zeist ten aanzien van de onderwerpen bedrijven en verkeer zal voeren. Voor bedrijven komt het stand-still beginsel aan de orde waarbij de ‘geluidsnormeringskaart’ voor bedrijven wordt geïntroduceerd. Ook het aanpakken van geluidsoverlast bij horecabedrijven die gebruik maken van de 12-dagen regeling komt aan de orde. Tot slot wordt duidelijkheid gegeven over hoe om te gaan met geluidsoverlast van activiteiten die buiten de Wet milieubeheer vallen, zoals een buurtfeestje of een skatebaan.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 4

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Voor verkeer schetst hoofdstuk 4 vervolgens de invulling voor de procedure hogere waarden Wet geluidhinder. Hierbij wordt vooruit gelopen op de modernisering van de Wet geluidhinder waarbij het vaststellen van een hogere waarde – voorheen een taak van de provincie - een taak wordt van de gemeente. De aanleg van een bepaalde soort stil asfalt, wordt als één van de mogelijkheden genoemd waarmee de gemeente de geluidsbron (verkeerslawaai) aan de bron kan beperken. De voor- en nadelen voor toepassing zullen per project worden overwogen. Dat Zeist zich in wil zetten voor het realiseren van een goede kwaliteit van de leefomgeving blijkt verder uit de aandacht die er is voor wegen met een maximumsnelheid van 30 km/uur. Ook wordt beschreven hoe om te gaan met woningen die door meerdere geluidsbronnen worden belast (cumulatie) en hoe de geluidsoverlast tussen woningen en/of winkels beperkt kan worden (contact- en luchtgeluidsisolatie). Hoofdstuk 5 beschrijft de wijze waarop het geluidsaspect bij ruimtelijke ontwikkelingen gaat meespelen. Het uitgangspunt van een prettige leefomgeving is daarbij leidend en de milieukwaliteitsprofielen van de provincie worden gebruikt om dat te bereiken. Hoofdstuk 6 behandelt de wijze waarop alle acties zijn georganiseerd en gepland en geeft kort de financiering weer. In hoofdstuk 7 zijn tenslotte alle beleidsuitspraken samengevat.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 5

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

1. Inleiding
1.1 Aanleiding
Sinds de jaren zeventig vormen de Wet geluidhinder (Wgh) en de Wet milieubeheer (Wm) de 1 juridische kaders voor het Nederlandse geluidsbeleid . Het rijk stelt de algemene kaders, andere overheden zoals provincies en gemeenten passen deze in concrete situaties toe ter bestrijding van geluidshinder door onder meer industrie, wegverkeer en spoorwegverkeer. Tot nu toe wordt geluid in Zeist ad hoc berekend of gemeten. Dat wil zeggen: alleen voor concrete situaties (zoals bouwplannen). Er is geen overkoepelende visie over de gewenste akoestische kwaliteit binnen de gemeente. Hierdoor is er geen adequate sturing mogelijk om voor bepaalde gebieden minder of juist meer geluid toe te staan. Dit probleem is landelijk en het ministerie van VROM heeft als oplossing geprobeerd een aantal veranderingen door te voeren in de wetgeving. Deze veranderingen stonden bekend onder de naam MIG (wetsvoorstel Modernisering Instrumentarium Geluidsbeleid) en maakten het opstellen van een eigen gemeentelijk geluidsbeleid min of meer verplicht. Het wetsvoorstel MIG is vanwege politieke redenen niet doorgegaan. Het gedachtegoed van MIG is echter nog steeds springlevend binnen de overheid en gemeenten. Het stimuleren van gemeentelijk geluidsbeleid blijft een belangrijk speerpunt in het huidige beleid van VROM. Dit sluit aan bij het streven van de wetgever om de 2 verantwoordelijkheid steeds meer te leggen bij het gezag dat direct invloed heeft op de situatie . Gemeente Zeist erkende bij het vaststellen van het Milieubeleidsplan ‘Ruimte voor milieu’ (2000-2004) dat het noodzakelijk is een eigen geluidsbeleid te hebben waardoor ze verantwoord met de verkregen vrijheden om kan gaan. In het milieubeleidsplan is daartoe als uitvoeringsproject voor geluid de opstelling van een gemeentelijk gebiedsgericht geluidsplan opgenomen. Bij de verlenging van het Milieubeleidsplan 2005-2006 is ook dit uitvoeringsproject verlengd. Deze geluidsnota is het resultaat.

1.2

Relatie geluid en gezondheid

Blootstelling aan geluid kan direct en indirect gevolgen hebben voor de gezondheid. Direct wanneer geluid gehoorschade veroorzaakt. Indirect kan het hinder en slaapverstoring veroorzaken en leiden tot een verminderd prestatievermogen. Via lichamelijke stressreacties kan blootstelling aan geluid dan leiden tot een verhoogde bloeddruk en hart- en vaatziekten. De percentages van het aantal gehinderden zijn aanzienlijk en zullen zonder ingrijpen verder stijgen. In bijlage 2 wordt verder ingegaan op de relatie geluid en gezondheid. Daar wordt informatie van het RIVM over geluid en gezondheid gegeven met resultaten van een periodiek landelijk onderzoek naar de verstoring van de leefomgeving.

1 2

In bijlage 1 is het volledige juridische kader beschreven. Als voorbeeld wordt genoemd de komende wijziging van de Wet geluidhinder (tranche 1; naar verwachting januari 2007) waarbij: • Gemeenten in plaats van Gedeputeerde Staten zelf zorgdragen voor een procedure Hogere Grenswaarde; • Gedeputeerde Staten in plaats van het ministerie van VROM de mogelijkheid krijgen om op basis van de Interimwet stad-en-milieubenadering af te wijken van de absolute grenswaarden voor geluid.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 6

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Geluidshinder is een hardnekkig probleem. De economische groei van de laatste tientallen jaren is gepaard gegaan met toenemende geluidshinder. Bronnen van hinder door omgevingsgeluid zijn wegverkeer, railverkeer, luchtvaart, industriële activiteiten, horeca, recreatie en burenlawaai. 3 Wegverkeer veroorzaakt de meeste hinder. Vooral bromfietsen staan met ernstige hinder op de eerste plaats in de top tien van meest hinderlijke geluidsbronnen, zo blijkt uit periodiek landelijk onderzoek naar de beoordeling van de leefomgeving. Op de tweede en derde plaats volgen motoren en vrachtauto’s. Na wegverkeer veroorzaken geluiden van buren en luchtvaart de meeste hinder. Van de bronnen van luchtvaart wordt de meeste hinder veroorzaakt door militaire vliegtuigen . De ernstige hinder van railverkeer, industrie en bedrijfsactiviteiten en recreatie was in 2003 relatief laag. Geluidsoverlast van brommers en contactgeluiden van buren zijn bovendien de belangrijkste bronnen van slaapverstoring. In Zeist is geen onderzoek gedaan naar geluidshinder, maar de verwachting is dat de in bijlage 2 genoemde percentages ook voor Zeist van toepassing zijn.

1.3

Relatie geluid en ruimtelijke ordening

Ruimtelijke veranderingen in de gemeente hebben vaak invloed op de geluidssituatie. Om geluidsbeleid te laten slagen vormt de ruimtelijke ordening dus een belangrijk beleidsveld. Het geluidsbeleid heeft immers te maken met afstanden tussen geluidsbronnen en gevoelige functies (woningen, scholen, etc) en heeft daarmee dus ruimtelijke consequenties. In het bestemmingsplan wordt de ruimtelijke inrichting van een gebied geregeld. Ook worden bestemmingen aan gebieden toegewezen. In het bestemmingsplan kan worden zorg gedragen dat de beoogde geluidskwaliteit in een gebied wordt gerealiseerd of behouden. Op deze wijze kan bijvoorbeeld worden voorkomen dat een drukke verkeersweg te dicht bij een woning wordt gerealiseerd. Het is bij elk bestemmingsplan verplicht en noodzakelijk om een geluidstoets uit te voeren. Een goede onderbouwing is noodzakelijk, zeker in de gevallen waarin in de grenzen van de geluidswetgeving worden verkend. Bij een ondeugdelijke onderbouwing bestaat de kans dat in geval van beroep het plan door de Raad van State wordt vernietigd.

1.4

Doelstellingen geluidsbeleid

Tot nu toe voerde de gemeente Zeist alleen een technische en juridische toets uit om te waarborgen dat bij bijvoorbeeld een nieuwbouwproject het geluid binnen de wettelijke grenzen bleef. Het ging om een toets aan het Bouwbesluit, aan de Wet geluidhinder en binnen de invloedssfeer van een bedrijf aan de Wet milieubeheer. Hierbij werden alle gebieden in Zeist op een zelfde manier behandeld. De ingewikkelde en technische wettelijke geluidsregels maakte het moeilijk om vragen van bewoners of medewerkers ruimtelijke ordening of verkeer op een begrijpelijke manier te beantwoorden. Het doel van het opstellen van een geluidsnota is dan ook: Het ontwikkelen van een samenhangende visie die op een voor eenieder begrijpelijke wijze duidelijkheid geeft in de wijze waarop de gemeente Zeist binnen haar grondgebied met geluid om gaat. Deze visie is vastgelegd in de voorliggende geluidsnota en fungeert als toetsingskader voor het vaststellen van ruimtelijke plannen, voor het maken van plannen met akoestische gevolgen zoals verkeersplannen, voor het beoordelen van knelpuntsituaties en voor het verlenen van milieu- en bouwvergunningen. Ten behoeve van de begrijpelijkheid is in bijlage 3 een lijst met akoestische begrippen toegevoegd.
3

Zie bijlage 2.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 7

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

1.4.1 • • •

Voordelen ten opzichte van huidige werkwijze

De wijze waarop Zeist invulling geeft aan het uitvoeren van wettelijke taken wordt formeel vastgelegd. De werkwijze waarop de gemeente omgaat met geluid wordt begrijpelijker voor mensen die geen geluidstechnische achtergrond hebben, zoals burgers, ondernemers en beleidsmakers. Integraal werken wordt bevorderd doordat kennis over geluid zowel bij de Milieudienst als bij de gemeente aanwezig is waardoor ze samen bepalen hoe er met geluid wordt omgegaan bij ontwikkelingen in Zeist. De gemeente neemt een proactieve houding in doordat ze voorafgaand aan allerlei toekomstige ontwikkelingen al heeft nagedacht over de toekomstige wenselijke situatie. Dit levert een eenduidige motivatie bij het toekennen of weigeren van toestemming voor toekomstige plannen. Bij het maken van afwegingen over toegestane geluidsnormen, worden de akoestische karakteristieken van het betreffende gebied leidend.

1.5
1.5.1

Geluidsnota past binnen beleidskaders
Europees beleid

Ook in Europees verband is er aandacht voor geluidshinder. In 2004 is de Europese richtlijn omgevingslawaai opgenomen in de Wet geluidhinder. Het gaat om een verplichting tot het maken van geluidskaarten, het opstellen van actieplannen, voorlichting van het publiek en het geven van inspraak. De gemeente Zeist is hiertoe niet verplicht. Met het opstellen en vaststellen van deze geluidsnota en het maken van geluidskaarten levert de gemeente een vergelijkbare service naar haar bewoners en andere belanghebbenden. Diverse Europese akoestische begrippen zijn of worden opgenomen in de wetgeving. Zo is het begrip ‘best beschikbare technieken’(BBT) in december 2005 opgenomen in de Wet milieubeheer en wordt naar verwachting in januari 2007 de Europese dosismaat (Lden) voor gemiddelde geluidsniveaus opgenomen in de Wet geluidhinder. In deze nota wordt uitgegaan van deze nieuwe begrippen. 1.5.2 Nationaal beleid

Op rijksniveau is het beleid voor de lange termijn vastgelegd in het vierde Nationaal Milieubeleidsplan (NMP4; 2001), in de notitie ‘vaste waarden, nieuwe vormen’ van de Staatssecretaris van VROM (2002) en de Toekomstagenda Milieu (2006). Gesignaleerd wordt dat in Nederland ondanks alle tot nu toe getroffen maatregelen, nog steeds geluidsniveaus voorkomen waarbij de gezondheid van mensen in het geding is of een onleefbare situatie bestaat. De toename van geluidsoverlast is zorgelijk. Het NMP4 constateert dat het noodzakelijk is dat de lokale overheden een grotere rol krijgen dan tot nog toe het geval is. Aanvullend daaraan zal het rijk fors inzetten op bronbeleid en op innovatie, omdat dit veelal een meer kosteneffectieve aanpak is, die de akoestische kwaliteit in een groter gebied verbetert. Een van de uitvoeringspunten is dat in 2006 het kabinet zal besluiten om voor de rijkswegen een maximale geluidsuitstraling vast te leggen (geluidsproductieplafonds). Dit biedt omwonenden meer bescherming tegen geluidsoverlast en biedt wegbeheerders en handhavers een duidelijke bovengrens. Op dit moment (november 2006) is hierover in het kabinet nog geen besluit genomen.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 8

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

1.5.3 Provinciaal beleid Het geluidsbeleid van de provincie Utrecht is opgenomen in het Provinciale Milieubeleidsplan 20042008 (PMP). De doelstellingen van het PMP zijn: • • • • Maximaal 500 woningen langs provinciale wegen met hoge geluidsniveaus; Reductie van ernstige hinder door wegverkeer van overige (spoor)wegen en bedrijven; Geen toename geluidshinder door vliegverkeer in de provincie Utrecht; Inzicht in hinderbeleving in 2007.

Om deze doelstellingen te realiseren gaat de provincie de volgende maatregelen treffen: - Treffen van maatregelen voor die gevallen met hoge geluidsniveaus vanwege de provinciale weg; - Vaststellen van emissieplafonds voor provinciale wegen ter voorkoming van overschrijdingen van hoge geluidsniveaus; - Vastleggen van kwaliteitsniveaus voor stilte-, natuur- en grote recreatiegebieden; - Opzetten monitoringsysteem voor geluidsbeleid; - Toezien op het hanteren van door de overheid vastgestelde normen voor bedrijven die onder de bevoegdheid van de provincie vallen; - Aandacht vragen voor vermindering hinder door vliegverkeer; - Uitwerking beleid in geluidsnota. De provincie vindt het belangrijk dat het onderwerp geluid betrokken wordt bij een integrale besluitvorming voor ruimtelijke ontwikkelingen binnen gemeenten. De provincie opteert voor een gebiedsgerichte benadering omdat een dergelijk benadering recht doet aan de verscheidenheid aan landschappen en gebieden. Zij heeft hiervoor een visie opgesteld waarin per gebiedstype de gewenste kwaliteiten worden aangegeven, de zogenaamde milieukwaliteitsprofielen. Deze visie is weergegeven in een bijlage bij het Provinciaal Milieubeleidsplan die ook, samengevat voor het thema geluid, als bijlage 4 aan deze nota is toegevoegd. 1.5.4 Gemeentelijk beleid

De gemeente heeft diverse beleidsplannen die nauw verbonden zijn met het aspect geluid. Het betreft de gemeentelijk milieubeleidsplannen ‘Ruimte voor milieu’ voor 2000-2004 en voor 2005-2006 met daarin de opdracht voor het opstellen van een gemeentelijk gebiedsgericht geluidsbeleid. Ook de beleidskeuzes binnen het gemeentelijk verkeer en vervoersplan ‘Samen verkeren’ uit 2001 hebben directe gevolgen voor wegverkeerslawaai.

1.6

Totstandkoming van deze nota

In het gemeentelijke milieubeleidsplan ‘Ruimte voor milieu’ 2000-2004 was voorzien een gemeentelijk gebiedsgericht geluidsbeleid op te stellen. Vervolgens is er landelijk veel vertraging opgetreden in de vernieuwing van de geluidsregelgeving, zodat lange tijd onduidelijk was hoe het gemeentelijke geluidsbeleid er het beste uit kon gaan zien. In 2004 werd duidelijk op welke wijze de Wet geluidhinder zou worden aangepast. Er is toen eerst nagegaan of er nog draagvlak was om een eigen gemeentelijk geluidsbeleid op te stellen. De Milieudienst heeft daarvoor in 2004 gesprekken gevoerd met ambtenaren van de gemeente Zeist die in hun dagelijkse praktijk met het onderwerp geluid te maken hebben. Het betrof ruimtelijke ordenaars, stedenbouw-, verkeers- en milieukundigen en bouwplantoetsers.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 9

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Daarna is een workshop georganiseerd voor een breder gezelschap dan de geïnterviewden over de mogelijkheden en wensen binnen gemeentelijk geluidsbeleid. Uit de interviews en de workshop kwam naar voren dat er veel draagvlak was voor het opstellen van gemeentelijk geluidsbeleid. De input van de interviews en workshop is verwerkt in het projectplan ‘Gebiedsgericht geluidsbeleid gemeente Zeist’ van eind 2004. Het projectplan is in december 2004 aan het college aangeboden (zie bijlage 5). Zoals beschreven in het projectplan zijn er een projectgroep en twee werkgroepen (verkeer en 4 bedrijven) opgericht . Zij zijn in 2005 diverse malen bij elkaar gekomen. Voorafgaand aan de eerste 5 bijeenkomsten is een concept-basisdocument opgesteld en verspreid waarin de huidige regelgeving en de huidige uitvoering van de geluidstaken staat beschreven. Ook de informatie uit de gesprekken met de diverse beleidsmedewerkers was in dit basisdocument verwoord. Zo was het mogelijk goed voorbereid en inhoudelijk geoutilleerd aan de slag te gaan. De projectgroep behandelde algemene zaken zoals de afbakening van geluidsonderwerpen en het vaststellen van uitgangspunten. De werkgroepen werkten concrete inhoudelijke onderwerpen (zie hoofdstuk 4) uit rondom de thema’s verkeerslawaai en bedrijfslawaai (waaronder horecalawaai). De concept-geluidsnota is in het najaar van 2005 verspreid onder ambtenaren en bestuurders van de gemeente en extern belanghebbenden (de provincie, buurgemeenten, ProRail, Kamer van Koophandel, Rijkswaterstaat, werkgroep Landschap en Milieu) met het verzoek om op de conceptgeluidsnota te reageren. De opmerkingen zijn verwerkt in deze nota.

1.7

Opbouw nota

In hoofdstuk 2 wordt de akoestische situatie van de gemeente Zeist beschreven. Aan de orde komen: de verkeerswegenstructuur en de rail- en luchtverkeerssituatie en de werkwijze ten aanzien van bedrijven. Hoofdstuk 3 beschrijft de uitgangspunten die voor deze geluidsnota gelden, welke uitmonden in beleidsuitspraken. In hoofdstuk 4 worden aan de hand van de huidige situatie diverse geluidsonderwerpen uitgewerkt en eveneens in beleidsuitspraken gevat. Na de behandeling van deze veelal technisch inhoudelijke zaken, geeft hoofdstuk 5 inzicht in de werkwijze bij het uitvoeren van deze nota. Hoofdstuk 6 geeft de uitvoeringsplanning met de daarbij behorende financiële gevolgen weer. In hoofdstuk 7 vindt u tot slot per thema een overzicht van alle beleidsuitspraken.

4 5

Zie de deelnemerslijst in bijlage 6 voor de betrokken personen/disciplines. Basisdocument ‘Huidige uitvoering geluidstaken Gemeente Zeist’ (februari 2005).

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 10

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

2. Akoestische situatie in Zeist
2.1
2.1.1

Wegverkeer
Diverse soorten wegen

Zoals in figuur 1 is te zien, heeft Zeist te maken met twee snelwegen: de A28 en de A12. De A28 ligt ten noorden van de kern van Zeist. De A12 valt gedeeltelijk samen met de zuidelijke gemeentegrens. Verder zijn er vier provinciale wegen: de Woudenbergseweg (N224), de Soestdijkerweg (N234), de Amersfoortseweg (N237) en de Dolderseweg (N238). Ook zijn er enkele doorgaande gemeentelijke hoofdwegen: de Driebergse/Utrechtseweg (N225), de Koelaan en de Krakelingweg. Figuur 1: Structuur hoofdwegennet gemeente Zeist (GVVP 2001), inclusief wegbeheerders

Wegbeheerders Rood: Rijkswaterstaat (Directie Utrecht): Rijksweg A12 Rijksweg A28 Groen: Provincie Utrecht: Amersfoortseweg Dolderseweg Soestdijkseweg Woudenbergseweg

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 11

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Op de geluidscontourenkaarten (figuur 2 en 4 en bijlage 8) is te zien dat beide snelwegen het geluidsniveau in Zeist voor het grootste deel bepalen. Ook langs de provinciale wegen en de spoorwegen is relatief een hoog omgevingsgeluid (oranje-rood tot paars). Langs deze infrastructuur liggen tal van woningen waarvan de geluidsniveaus hoger zijn dan de wettelijke voorkeurswaarde. Het overgrote deel van het grondgebied van de woonkernen in Zeist is verblijfsgebied met wegen met een maximumsnelheid van 30 km/uur. Waar de invloed van het verkeer ontbreekt of minder op de voorgrond treedt, is sprake van een relatief laag omgevingsgeluid (groen tot geel-oranje). De geluidscontourenkaarten zullen regelmatig (jaarlijks) worden geactualiseerd. De op de geluidscontourenkaarten gepresenteerde gemiddelde geluidsniveaus zijn berekende waarden die niet meteen verband houden met de eerste indruk die men heeft als men door de vooral 6 als groene en rustige ervaren gemeente loopt of fietst. Het rekenmodel gaat uit van de meest ongunstige situatie (meewindsituatie). Ook is zoals gebruikelijk de waarneemhoogte op 4 meter boven maaiveld gekozen. De meeste opvallende/storende geluiden zijn vooral ‘piek’geluiden afkomstig van voorbijrijdende (vracht)wagens, brommers en motoren. Deze zijn niet zichtbaar op de kaarten. Figuur 2: Geluidscontourenkaart wegverkeerslawaai; versie 2006

6

Bijlage 8 bevat een korte beschrijving van het akoestisch rekenmodel.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 12

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

In figuren 3 A en B zijn de gegevens uit figuur 2 getransformeerd naar cirkeldiagrammen. Deze diagrammen tonen de verdeling van het percentage grondgebied van Zeist (3 A) en het percentage inwoners (3 B) in geluidsniveauklassen. Figuur 3: Verdeling in geluidsniveauklassen wegverkeerslawaai (gecumuleerd) in gemeente Zeist

3 A. Grondgebied Zeist

3 B. Inwoners Zeist

> 63 dB 9% 58-63 dB 10%

< 43 dB 5%

> 63 dB 2% 58-63 dB 7%

< 43 dB 3%

43-48 dB 29%

53-58 dB 20%

43-48 dB 36%

53-58 dB 17%

48-53 dB 30%

48-53 dB 32%

De gemeente heeft met subsidie van het Ministerie van VROM in 2001 diverse woningen voorzien van e e geluidsisolatie. Het betreft woningen aan de 1 Dorpsstraat, 2 Hogeweg, Dolderseweg en Driebergseweg die zijn vermeld op de zogenaamde A-lijst. Dit is een door VROM vastgestelde landelijke lijst met de meest urgente saneringsgevallen voor wegverkeerslawaai. In 2006-2007 gaat de gemeente onderzoeken of er naast de A-lijst nog overige saneringsgevallen zijn. Naar verwachting is er voor veel van deze woningen geen subsidie beschikbaar. 2.1.2 Gemeentelijk verkeers- en vervoerplan

De gemeente heeft in 2001 het gemeentelijk verkeer en vervoersplan ‘Samen verkeren’ (GVVP) vastgesteld. Naast het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid, bereikbaarheid en identiteit en cultuurhistorie is het verbeteren van natuur en milieu één van de hoofddoelstellingen van het GVVP. Voor het aspect geluid is dit uitgewerkt in paragraaf 8.2 waarin vooral wordt ingegaan op de negatieve invloed van geluidshinder op de kwaliteit van de leefomgeving en de normen uit de Wet geluidhinder. Hoewel niet expliciet vermeld in het GVVP hebben diverse (getroffen en nog te treffen) maatregelen voortvloeiend uit het GVVP een positieve invloed op de geluidssituatie: • uitbreiden van het aantal gebieden met wegen met een maximumsnelheid van 30 km/uur binnen de bebouwde kom en 60 km/uur buiten de bebouwde kom; • concentreren van het verkeer op een stelsel van hoofdwegen (verkeers- en verblijfsgebieden scheiden); • bevorderen van gelijkmatige doorstroming van het verkeer op de hoofdassen; • bevorderen van milieuvriendelijk vervoer, zoals het fietsgebruik.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 13

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Het GVVP ondersteunt het milieubeleid. Zo is opgenomen dat de gemeente Zeist bij elke (verkeers)beleidskeuze/maatregel de milieuconsequenties, waaronder geluidshinder, onderzoekt in het kader van een integrale afweging. Hierdoor vormt het GVVP een belangrijke drager voor deze geluidsnota. De geluidsnota en het GVVP kunnen elkaar dan ook versterken. Doordat onvoldoende financiële middelen beschikbaar zijn voor projecten stagneert de uitvoering van het GVVP anno 2005. Positieve effecten op de leefomgeving blijven hierdoor achterwege. 2.1.3 Geluidsschermen langs wegen

In Zeist is een aantal geluidsschermen geplaatst: langs de A28 (scherm bij viaduct Utrechtseweg, wal bij Herman Jordan-Lyceum, Luifel bij Vollenhove en scherm bij Verzetswijk), de Krommerijnlaan (wal bij Vinkenlaag), de Dreef (wal bij Beethovenlaan) en de Nieuwe Dolderseweg (scherm bij W. Coxlaan).

2.2
2.2.1

Railverkeer
Twee spoorlijnen

Er lopen twee spoorlijnen door Zeist: In het noorden de lijn Utrecht – Amersfoort met het station Den Dolder en in het zuiden de lijn Utrecht – Arnhem met het station Driebergen-Zeist. Langs deze infrastructuur liggen tal van woningen waarvan de geluidsniveaus hoger zijn dan de wettelijke voorkeurswaarde Het aantal omwonenden in Den Dolder is groter dan bij de gemeentegrens met Driebergen-Rijsenburg. Figuur 4: Geluidscontourenkaart railverkeerslawaai; versie 2006

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 14

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Diverse woningen langs de Dolderseweg, Fornheselaan, Odijkerweg en Tiendlaan zijn vermeld op de zogenaamde Raillijst. Dit is een door VROM vastgestelde landelijke lijst met de meest urgente saneringsgevallen voor railverkeerslawaai. Naar verwachting zullen deze woningen niet op korte termijn (5 jaar) in aanmerking komen voor subsidie voor gevelisolatie. Eind 2006 heeft de gemeente onderzocht of er naast de Raillijst nog overige saneringsgevallen zijn. 2.2.2 Geluidsschermen langs het spoor

In Den Dolder is bij de Paduaweg een geluidsscherm geplaatst langs de spoorlijn Utrecht-Amersfoort. Er bestaat een mogelijkheid dat ook een scherm geplaatst wordt ter hoogte van het station Den Dolder bij de Fornheselaan. Dit is zeer onzeker en afhankelijk van de plannen van ProRail voor de realisatie van een nieuwe inrichting van het stationsgebied Den Dolder.

2.3
2.3.1

Luchtvaart
Vliegbasis Soesterberg

Voor Vliegbasis Soesterberg geldt zowel de Luchtvaartwet, de Wet geluidhinder als de Wet milieubeheer. Als gevolg van de Luchtvaartwet en de Wet geluidhinder gelden de zones rondom Soesterberg. Binnen de zones liggen tal van woningen waarvoor geluidsisolatie-eisen gelden voor verbouw en nieuwbouw. De bestaande saneringswoningen zijn in het verleden door het Ministerie van Defensie voorzien van geluidsisolatie. Naar verwachting wordt de vliegfunctie op de vliegbasis in 2007 opgeheven en komen beide geluidszones te vervallen. Met de opheffing van de vliegfunctie zal ook de vergunning volgens de Wet milieubeheer komen te vervallen. 2.3.2 Schiphol

Sinds 2003 is het luchtruim boven Soesterberg vrijgegeven voor het vliegverkeer van en naar Schiphol en overige (regionale) luchthavens. Vanaf een hoogte van 3000 feet (ca 900 m) kunnen er boven Zeist vliegtuigen over vliegen. Het vliegverkeer van en naar Soesterberg, veelal helikopters, is hierdoor genoodzaakt lager te vliegen. De provincie zet zich door middel van diverse overlegstructuren in om de toegenomen geluidshinder te beperken.

2.4

Bedrijven

Onder de term ‘bedrijven’ vallen alle bedrijfsmatige activiteiten. Dit loopt uiteen van timmerfabrieken tot transportbedrijven, horeca, detailhandel en kantoorgebouwen. Het geluid dat deze bedrijven produceren wordt ‘industrielawaai’ genoemd. De gemeente Zeist ligt grotendeels op de Utrechtse Heuvelrug. Dit is een gebied met van oudsher veel natuur en toerisme. Veel bedrijven zijn werkzaam in de dienstverlenende sector. Industriële activiteiten zijn afkomstig van het midden- en kleinbedrijf. Grootschalige industriële activiteiten komen hier nauwelijks voor. Er bevinden zich 11 bedrijvenclusters in Zeist waarvan er vijf bestaan uit detailhandel en horecabedrijven. De overige zes betreffen kleinschalige bedrijvenclusters, zie tabel 1. Behalve vliegbasis Soesterberg kent de gemeente Zeist alleen bedrijventerreinen die niet zijn voorzien van een geluidzone zoals bedoeld in de Wet geluidhinder.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 15

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Tabel 1. Detailhandel/horeca- en bedrijvenclusters Detailhandel/Horecaclusters 1. Centrum 2. Het Slot/Blikkenburgerlaan e 3. 2 Dorpsstraat 4. Den Dolder-Centrum 5. Diverse winkelcentra

Bedrijvenclusters 6. Bedrijventerrein Wildenberg 7. Bedrijvenpark Dijnselburg-Handelscentrum 8. Bedrijvenpark De Eland 9. Bedrijvenpark Fornhese 10. Bedrijvenpark Zeist-West 11. Station Driebergen-Zeist e.o.

In ontwikkeling zijn de bedrijventerreinen Oud-Zandbergen en het Bedrijvenpark Seyst (terrein van de voormalige verffabriek Sigma Coatings).

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 16

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

3. Uitgangspunten geluidsnota
De gemeente Zeist is van mening dat de gezondheid van mensen niet in het geding mag komen als gevolg van geluidsoverlast. Zij zet zich daarom in om de aanwezigheid van geluid in de leefomgeving te reguleren. Eén van de manieren waarop ze dit zal doen is door bij uitvoeringsprojecten uit het GVVP voortaan rekening te houden met de in deze geluidsnota genoemde uitgangspunten. Beleidsuitspraken - De mogelijke gezondheidseffecten zijn voor Zeist een aansporing om de aanwezigheid van geluid in de leefomgeving te reguleren. - De uitgangspunten die in deze geluidsnota vastgesteld worden, worden voortaan bij uitvoeringsprojecten van het GVVP in acht genomen.

3.1
3.1.1

Inhoudelijke uitgangspunten
Afbakening geluidsthema’s

Op grond van de geluidssituatie in Zeist, heeft de projectgroep ervoor gekozen de volgende thema’s uit te werken in deze geluidsnota: • Wegverkeer • Railverkeer • Luchtverkeer (beperkt) • Bedrijven waaronder horeca • Algemene Plaatselijke Verordening (waaronder activiteiten/festiviteiten) • Brommerlawaai (beperkt) • Geluidsisolatie bij wonen boven winkels/scholen en nieuwbouw (grote projecten) • Procedurele afspraken De volgende onderwerpen worden niet in deze nota behandeld. Tussen haakjes is het toetsingskader aangegeven: • Bouwlawaai (Bouwverordening Zeist) • Stiltegebieden (Provinciale Milieuverordening; alleen van toepassing voor onbebouwd gebiedje tussen de Soestdijkerweg en de Embranchementsweg) • Lawaai op de arbeidsplaats (Arbeidsomstandighedenwetgeving) 3.1.2 Te beschermen objecten

Bij het bepalen van de te beschermen objecten is in eerste instantie uitgegaan van de objecten die door de Wet geluidhinder en de Wet milieubeheer worden beschermd. Dit zijn de volgende objecten: • Woningen • Onderwijsgebouwen • Ziekenhuizen • Verpleeghuizen • Andere gezondheidszorggebouwen (zoals medische centra) • Overige verblijfsgebouwen (zoals verzorgingstehuizen) • Woonwagenstandplaatsen • Terreinen behorende bij gezondheidszorggebouwen • Natuurbeschermingsgebieden

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 17

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Gemeente Zeist vindt daarnaast dat kinderen niet alleen in onderwijsgebouwen maar ook in kinderdagverblijven beschermd moeten worden tegen geluidshinder. Ook dient waar dat mogelijk is bescherming geboden te worden aan bijbehorende geluidsgevoelige buitenruimten (sportveld, buitenplaats kinderdagverblijf). Verder is Zeist van mening dat de recreërende mens van rust moet kunnen genieten en dat dus ook recreatieobjecten als campings en recreatiewoningen enige bescherming genieten. Beleidsuitspraak - Naast de wettelijk te beschermen objecten kiest Zeist ervoor aandacht te hebben voor geluidsgevoelige terreinen en ruimten bij kinderdagverblijven, onderwijsgebouwen en recreatieobjecten. 3.1.3 (Toekomstig) karakter van een gebied is leidend

Het karakter van een gebied bepaalt de mate waarin geluid aanvaardbaar is. Zo is het algemeen aanvaard dat een centrumgebied rumoeriger is dan een woonwijk. Ook op een bedrijventerrein mag een hoger geluidsniveau heersen dan bijvoorbeeld in een natuurgebied. Provincie Utrecht heeft als bijlage bij haar milieubeleidsplan kwaliteitsprofielen opgesteld waarin het gewenste geluidsniveau per gebiedstype is aangegeven. Gemeente Zeist wil voortaan proberen om de geluidssituatie in een gebied aan te laten sluiten bij het (toekomstige) karakter van het gebied. Hierbij zal ze de profielen van de provincie als referentiekader gebruiken (zie hoofdstuk 5 en bijlage 4). Indien het niet mogelijk blijkt de gewenste geluidskwaliteit te realiseren, dan zal de reden hiervoor bekend moeten worden gemaakt. Gebieden waar het geluidsniveau momenteel overeenkomt met het karakter van het gebied mogen in principe niet in geluidskwaliteit achteruit gaan. Beleidsuitspraken - Het (toekomstige) karakter van het gebied is leidend voor de mate waarin de aanwezigheid van geluid aanvaardbaar wordt geacht. - De milieukwaliteitsprofielen van de provincie worden als referentiekader gebruikt voor het vaststellen van het gewenste geluidsniveau in een gebied. - Verhoging van het geluidsniveau ten opzichte van het gewenste niveau dient beargumenteerd te worden. - Gebieden waar het geluidsniveau momenteel overeenkomt met het karakter van het gebied mogen in principe niet in geluidskwaliteit achteruit gaan. 3.1.4 Bron-overdracht-ontvanger

Bij het nemen van maatregelen tegen geluidshinder wordt de prioriteit gelegd bij maatregelen aan de bron. Als een bronmaatregel zou worden toegepast en daar, onvoldoende effect wordt bereikt of er andere redenen zijn om geen bronmaatregelen toe te passen, dan worden overdrachtsmaatregelen overwogen. Als laatste komen maatregelen bij de ontvanger in aanmerking. De gedachte hierachter is dat een zo klein mogelijk gebied aan een hoog geluidsniveau wordt blootgesteld. Hierdoor kan de overige ruimte efficiënt gebruikt worden. Deze gedachtegang is een wezenlijk element uit de Wet geluidhinder.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 18

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Hoewel de gemeente niet overal invloed op heeft (zoals de geluidsuitstraling van auto’s) kan zij op de gemeentelijke wegen met de volgende onderwerpen wel invloed uitoefenen en maatregelen aan de bron treffen: • Verkeersintensiteit • Maximumsnelheid • Samenstelling van het verkeer • Uitvoering van het wegdek. Als overdrachtsmaatregel kan de gemeente geluidsschermen of –wallen plaatsen. De ruimtelijke inpasbaarheid kan hierbij een probleem zijn. Het afgesloten karakter dat een dergelijke maatregel kan veroorzaken is vaak niet wenselijk. Gelukkig zijn er steeds meer mogelijkheden bedacht om dergelijke maatregelen beter en mooier in de omgeving in te passen. Ook het vergroten van de afstand van een weg en een geluidsgevoelig object of een afscherming door een niet geluidsgevoelig object (kantoor) zijn overdrachtsmaatregelen. Het toepassen van gevelisolatie is de meest voorkomende maatregel die bij de ontvanger wordt getroffen. Deze maatregel zorgt ervoor dat een prettig woonklimaat in de woning is gewaarborgd. Een middel om de gevel beter te isoleren is bijvoorbeeld het toepassen van speciaal geluidsisolerende beglazing. De aanname die bij het toepassen van gevelisolatie toegepast wordt, is dat ramen gesloten blijven. Ventilatie vindt dan plaats via geluidsdempende ventilatieroosters (suskasten). Voor het reduceren van geluidsemissies afkomstig van niet-gemeentelijke wegen of van spoorwegen, is de gemeente afhankelijk van Rijkswaterstaat, de provincie en ProRail. In overleg met deze partijen probeert de gemeente de geluidsoverlast van genoemde bronnen te beperken. Om het luchtverkeerslawaai te beperken sluit de gemeente zich aan bij het beleid van de provincie. Beleidsuitspraken - Bij het treffen van maatregelen wordt de volgorde bron, overdracht, ontvanger in acht genomen. - Voor het treffen van maatregelen aan de weg- en railverkeerbronnen onderhoudt de gemeente contacten met beheerders van niet-gemeentelijke wegen en spoorwegen. - Voor het treffen van maatregelen aan luchtverkeersbronnen sluit de gemeente zich aan bij het provinciale beleid. 3.1.5 Handhaving: BBT bij bedrijven
7

Volgens de Wm mag van ieder bedrijf een basisniveau aan voorzieningen worden verwacht. Bij het stellen van eisen wordt er daarom van uitgegaan dat in het bedrijf tenminste de voor het bedrijf in aanmerking komende beste beschikbare technieken (BBT) worden toegepast. Dit kan ook vertaald worden als ‘niet meer geluid produceren dan nodig’. Als basisniveau wordt de toepassing van de BBT bedoeld die voor ieder bedrijf in de betreffende branche gebruikelijk zijn en dus betaalbaar worden geacht. In de praktijk betekent dit dat bedrijven die maatregelen volgens de BBT hebben getroffen, in principe voldoen aan de gestelde geluidsnormen en daardoor niet onnodig veel lawaai maken.

7

Gewijzigd in december 2005

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 19

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Vóór december 2005 gold binnen de Wm het principe ‘as low as reasonably achievable’ (ALARA). Bestaande vergunningplichtige bedrijven zijn daarom meestal voorzien van een vergunning die volgens dit principe is opgesteld. Bedrijven met een bestaande vergunning hoeven naar verwachting geen extra maatregelen te treffen. Alleen als het bedrijf wil uitbreiden en een uitbreidings- of revisievergunning nodig heeft, zal opnieuw bekeken moeten worden of het bedrijf niet onnodig veel lawaai maakt of gaat maken. Bij nieuwe bedrijven zal de gemeente het geluidsvoorschrift in de milieuvergunning opstellen uitgaande van toepassing van de BBT. Het begrip BBT is relatief nieuw. De gemeente zal rekening houden met eventuele toekomstige jurisprudentie over dit onderwerp. Beleidsuitspraak - Gemeente Zeist hanteert de toepassing van de BBT bij het stellen van geluidsnormen voor bedrijven in uitbreidings- of revisievergunningen (voor bestaande vergunningplichtige bedrijven) en in vergunningen voor nieuwe vergunningplichtige bedrijven. 3.1.6 Compensatie

De nadelen van een hoog geluidsniveau kunnen gecompenseerd worden door het treffen van maatregelen. Hierdoor wordt de situatie minder hinderlijk. Deze maatregelen kunnen akoestisch van aard zijn, maar dat hoeft niet. Maatregelen van akoestische aard zijn bijvoorbeeld een tuin aan de rustige kant van een woning of een aangepaste indeling van de woning waarbij de woon- en slaapkamers aan de rustige kant zijn gelegen. Dit soort maatregelen kunnen vanaf het begin van het proces van planvorming meegenomen worden. In figuur 5 is het principe van akoestische compensatie weergegeven. Figuur 5: Akoestische compensatie

Voorbeelden van compenserende maatregelen die niet van akoestische aard zijn: veel groen in de nabije omgeving, groenwallen, goed openbaar vervoer, een ‘bruisende’ omgeving of speelvoorzieningen dichtbij. De beleving van de (onveranderde) geluidssituatie verandert hierdoor in positieve zin. Gemeente Zeist vindt enige mate van lawaai bij een woning acceptabel wanneer dezelfde woning ook een rustig gedeelte heeft. Om dit te bereiken erkent de gemeente de meerwaarde van compenserende maatregelen. Ze geeft daarbij prioriteit aan akoestisch compenserende maatregelen.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 20

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Beleidsuitspraken Indien bron- en/of overdrachtsmaatregelen ontoereikend of niet in alle redelijkheid mogelijk zijn geldt: - Enige mate van lawaai is acceptabel bij een woning wanneer dezelfde woning ook een rustige zijde heeft. - In het ontwerpstadium wordt prioriteit gegeven aan het toepassen van akoestisch compenserende maatregelen om het nadeel van een hoog geluidsniveau te compenseren. - Hoe hoger het geluidsniveau, des te meer compensatie zal worden toegepast. - Wanneer de gemeente in de gelegenheid is te kiezen tussen projectontwikkelaars wordt (akoestische) compensatie één van de selectiecriteria op basis waarvan een keus wordt gemaakt.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 21

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

4. Uitwerking onderwerpen
De geluidsbronnen in Zeist zijn grofweg in te delen in bedrijven en verkeer. Rondom deze thema’s wordt in dit hoofdstuk per onderwerp uiteengezet hoe de gemeente Zeist haar geluidsbeleid zal voeren.

4.1

Geluidsnormering bedrijven

De Wet milieubeheer stelt geluidsnormen voor bedrijven. Ter beoordeling worden geluidsniveaus bij woningen van derden in de directe nabijheid (wel of niet op bedrijventerreinen) genomen. Dit geldt voor vergunningplichtige bedrijven en voor zogenaamde AMvB-inrichtingen: bedrijven die vallen onder een zogenaamde Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB-bedrijven). De gemeente Zeist beschouwt bij het stellen van geluidsnormen voor bedrijven het stand-still beginsel als richtinggevend. Dit houdt in dat de gemeente ernaar streeft de huidige akoestische kwaliteit van de leefomgeving te behouden. Dit wordt concreet gemaakt met de volgende twee punten: 1) een normstelling voor vergunningplichtige bedrijven en 2) een normstelling voor AMvB-bedrijven (via een nadere eis). Bij het stellen van normen gaat de gemeente ervan uit dat ieder bedrijf de best beschikbare technieken (BBT; zie ook paragraaf 3.1.5) toepast die in haar branche gebruikelijk zijn. De gemeente vindt dat een basisniveau aan voorzieningen van ieder bedrijf mag worden verwacht zodat voorkomen wordt dat een bedrijfsvoering die ‘niet van deze tijd is’ onnodig veel lawaai maakt. 4.1.1 Geluidsnormering vergunningplichtige bedrijven

Geluidsnormering bij vergunningplichtige bedrijven is maatwerk. In de Handreiking Industrielawaai en vergunningverlening (Circulaire VROM van 21-10-1998) die van toepassing is voor de geluidsnormering bij vergunningplichtige bedrijven wordt het referentieniveau van het omgevingsgeluid als uitgangspunt genomen voor de geluidsnormering. Zo wordt langs een drukke verkeersweg meer geluid toegestaan dan in een rustige woonwijk. 4.1.2 Geluidsnormering AMvB-inrichtingen

In de meeste AMvB’s is een standaardnorm van 50 dB(A) etmaalwaarde ter plaatse van woningen van derden van toepassing. Handhaven van deze norm kan leiden tot een verslechtering van de kwaliteit van de leefomgeving doordat bedrijven de extra geluidruimte in kunnen vullen. Gemeente Zeist wil deze verslechtering voorkomen en heeft daarom in 2003 de ‘beleidsregel geluidsnormering AMvB-inrichtingen’ vastgesteld. Net als bij vergunningplichtige bedrijven, stemt de beleidsregel de toegestane geluidsnorm af op het omgevingsgeluid. De beleidsregel wordt momenteel stapsgewijs uitgevoerd door het opleggen van individuele nadere eisen aan bedrijven. Door het veelvuldig meten van het omgevingsgeluid is er goed inzicht ontstaan over het heersende omgevingsgeluid binnen het grondgebied van de gemeente. 4.1.3 Geluidsnormeringskaart voor bedrijven

Om een zo helder mogelijk inzicht te geven in het geluid dat bedrijven mogen produceren is op basis van het eerder genoemde stand-still beginsel (paragraaf 4.1) een geluidsnormeringskaart opgesteld. De kaart is opgenomen in figuur 6 en bijlage 7. Op deze kaart is de geluidsnormering aangegeven in drie kwaliteitsklassen die geldt voor zowel vergunningplichtige als voor AMvB-bedrijven. Rood betekent een gebied met een geluidsnorm van 50 dB(A), geel 45 dB(A) en groen 40 dB(A). De normen zijn ’gemiddelde’ geluidsniveaus (etmaalwaarden) op geluidsgevoelige bestemmingen (zoals gevels van woningen).

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 22

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

De geluidsnormering zal gelden voor zowel bestaande als nieuw op te richten bedrijven. Bestaande rechten voor vergunningplichtige bedrijven worden binnen het BBT-principe gerespecteerd. Voor AMvB-bedrijven zal vergelijkbaar met de huidige werkwijze (beleidsregel geluidsnormering AMvBinrichtingen) de geluidsnormering met een nadere eis worden opgelegd. Indien er zwaarwegende redenen zijn om voor individuele bedrijven toch een andere norm toe te staan, dan dient dit apart te worden gemotiveerd. Eventuele toekomstige wijzigingen van de geluidsnormeringskaart zullen opnieuw door de gemeente worden vastgesteld volgens de voorgeschreven procedures van de Algemene wet bestuursrecht. Beleidsuitspraken - Stand-still beginsel is richtinggevend bij vergunningverlening aan bedrijven. - De geluidsnormeringskaart voor bedrijven dient na vaststelling van deze nota als beoordelingskader voor vergunningplichtige en AMvB-bedrijven.

Figuur 6: Geluidsnormeringskaart voor bedrijven; versie 2006

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 23

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

4.1.4

Woningen op bedrijventerreinen

Momenteel wordt voor woningen op bedrijventerreinen de Handreiking Industrielawaai en Vergunningverlening gehanteerd. Woningen op bedrijventerreinen zijn hierin niet vermeld. De gemeente Zeist volgt de jurisprudentie en stelt woningen op bedrijventerreinen gelijk aan woningen in een stadsomgeving (vrij hoog omgevingsgeluid). Hiervoor geldt een voorkeurswaarde van 50 dB(A) etmaalwaarde op gevels van woningen. Omdat er in Zeist geen sprake is van grote industriële bedrijvigheid, wordt er naar gestreefd om een normwaarde van 50 dB(A) op de gevel van de dichtstbijzijnde woning van derden op het bedrijventerrein te realiseren (zie ook de geluidsnormeringskaart voor bedrijven). De verwachting is dat dit in de gemeente Zeist geen problemen oplevert. Indien er zwaarwegende redenen zijn om voor individuele bedrijven toch een hogere norm dan 50 dB(A) toe te staan, dan dient dit apart te worden gemotiveerd. Beleidsuitspraken - De geluidsnorm voor woningen op niet-gezoneerde bedrijventerreinen wordt vastgesteld op 50 dB(A) etmaalwaarde. Dit volgt uit de geluidsnormeringskaart voor bedrijven. 4.1.5 Modernisering algemene regels voor bedrijven

Naar verwachting zal in het jaar 2007 het ‘Besluit algemene regels voor inrichtingen Wet milieubeheer’ in Nederland van kracht worden. De diverse branchegerichte AMvB’s worden dan samengevoegd tot één AMvB. Ook komen een groot aantal vergunningplichtige bedrijven te vallen onder het nieuwe Besluit. In de ontwerptekst (staatcourant nr. 124; 29 juni 2006) is een voorschrift opgenomen waarin de gemeente de mogelijkheid wordt geboden een gebiedsgerichte normstelling voor AMvB-bedrijven toe te passen. De gemeente is dan niet meer gebonden aan het opleggen van nadere eisen per bedrijf in gebieden waar de standaardnorm van 50 dB(A) tot aantasting van de kwaliteit van de leefomgeving kan leiden. Ter illustratie: als de geluidsnormeringskaart voor een gebied een afwijkende geluidsnormstelling geeft bijvoorbeeld 45 dB(A), dan heeft dat directe werking voor alle AMvBbedrijven gelegen in dat gebied. De standaardnorm van 50 dB(A) is dan niet meer van toepassing. Het opleggen van individuele nadere eisen als uitvoering van de ‘gemeentelijke beleidsregel geluidsnormering AMvB-inrichtingen’ (2003) is daarmee niet meer nodig. Alleen in gevallen waarbij het belang van een bedrijf door toepassing van de geluidsnormeringskaart onevenredig wordt geschaad, blijft maatwerk met een nadere eis noodzakelijk. Gevolg is dat voor een beduidend kleiner aantal AMvB-bedrijven een nadere eis procedure moet worden uitgevoerd. Dit levert een kostenbesparing op. Nadere eisen die al zijn opgelegd, bijvoorbeeld in het kader van de ‘gemeentelijke beleidsregel geluidsnormering AMvB-inrichtingen’, blijven gewoon van kracht. De geluidsnormeringskaart Zeist is daarmee niet alleen richtlijn voor de vergunningverlening van vergunningplichtige bedrijven, maar geeft tevens toepassing aan het gebiedsgericht geluidbeleid (aanwijzing gebieden waarvoor de standaard geluidsnorm van 50 dB(A) niet geldt), dat naar verwachting als artikel 2.19 wordt opgenomen in het toekomstige ‘Besluit algemene regels voor inrichtingen Wet milieubeheer’. Daarvoor dient de gemeente wel bij gemeentelijke verordening de gebieden vast te stellen waar geluidsnormen van 40-45-50 dB(A) gelden. Dit volgt uit de geluidsnormeringskaart voor bedrijven.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 24

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Beleidsuitspraken - Voor de uitvoering van het ‘Besluit algemene regels voor inrichtingen Wet milieubeheer’ stelt de gemeente, indien mogelijk, bij gemeentelijke verordening vast in welke gebieden de geluidsnorm van 40-45-50 dB(A) gelden. Dit volgt uit de geluidsnormeringskaart voor bedrijven.

4.2
4.2.1

Geluidsproducerende activiteiten door horecabedrijven en overigen
Horecabedrijven binnen de Wet milieubeheer en APV

De 12-dagen regeling van de Wet milieubeheer bepaalt dat een bedrijf dat onder het Besluit horeca-, sport- en recreatie-inrichtingen milieubeheer valt 12 maal per jaar meer geluid mag produceren dan normaal wordt toegestaan. Voor het gemak worden deze bedrijven in de geluidsnota horecabedrijven genoemd. De Wet milieubeheer staat deze bedrijven dus toe om 12 maal per jaar zoveel geluid te produceren dat omwonenden daar overlast van kunnen ondervinden. Hiervoor moeten de bedrijven per keer een melding doen. Voorwaarde hiervoor is dat dit geregeld is in de APV. In Zeist is dit geregeld in art. 4.1.3 van de APV. Onder ‘bedrijf’ wordt het hele binnen- en buitenterrein van het bedrijf verstaan. De 12-dagen regeling heeft meestal betrekking op het buitenterrein omdat activiteiten die daar gehouden worden eerder tot overlast leiden dan activiteiten binnenskamers. De in theorie ‘oneindige’ geluidsruimte voor horecabedrijven bij toepassing van de zogenaamde 12dagen regeling kan naar verwachting worden voorkomen door wijziging van de APV. Juridisch moet worden nagegaan hoe de APV hiertoe het beste gewijzigd kan worden. Tot die tijd zal de gemeente het bedrijf dat een lawaaiige activiteit gaat houden erop attenderen om buurtbewoners in te lichten. Hiertoe past de gemeente de brieven aan die naar aanleiding van een melding verstuurd worden naar de melders. Uit klachten die bij de gemeente binnen komen blijkt dat niet alle horecabedrijven melding doen van een activiteit die valt onder de 12-dagen regeling. Het geven van voorlichting aan de horecabedrijven over deze regeling kan tot verbetering leiden. Ook de politie als handhavende instantie wordt hierover nader geïnformeerd. Beleidsuitspraken - Juridisch wordt nagegaan hoe de APV kan worden gewijzigd zodat de in theorie ‘oneindige’ geluidsruimte voor horecabedrijven bij toepassing van de 12-dagen regeling wordt voorkomen. - Gemeente Zeist gaat de voorlichting over de 12-dagen regeling richting de horecabedrijven verbeteren. - De politie wordt nader geïnformeerd over de 12-dagen regeling om de handhaving zo nodig te verbeteren. Bij gegronde klachten of herhaalde overschrijding van de gestelde grenswaarden krijgt het betreffende bedrijf een waarschuwing die inhoudt dat de volgende gegronde klacht of overschrijding leidt tot het feit dat de 12-dagen regeling niet meer van toepassing zal zijn voor dat bedrijf. Dit heeft tot gevolg dat het bedrijf voor een bepaalde tijd geen enkele keer een hoger geluidsniveau mag produceren dan volgens de AMvB wordt toegestaan. De APV zal hierop aangepast worden.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 25

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Het kan voorkomen dat er meerdere meldingen voor eenzelfde dag zijn gedaan door bedrijven die vlak bij elkaar liggen. De 12-dagen regeling maakt het niet mogelijk om aanvullende eisen te stellen ter voorkoming van ontoelaatbare overlast voor de omwonenden, noch ter voorkoming van wederzijdse overlast. De gemeente brengt beide melders op de hoogte van deze toevallige omstandigheid. In sommige gevallen waarin een maatschappelijk belang in het geding is, acht het gemeentebestuur de 12-dagen regeling voor horecabedrijven te beperkend. Een voorbeeld is Slot Zeist. Slot Zeist – inclusief de daarbij behorende slottuinen – valt onder het AMvB horeca-, sport- en recreatieinrichtingen. Daarmee is de mogelijkheid tot ontheffing voor individuele festiviteiten beperkt tot maximaal 12 maal per jaar. Wegens het maatschappelijke belang wil de gemeente op deze locatie echter met een grotere frequentie (culturele) activiteiten/festiviteiten kunnen toestaan, zowel inpandig als in de slottuinen. Voor deze en andere vergelijkbare situaties zou mogelijk de aanwijzing van het gehele bedrijf of van een deel (bijv. alleen de slottuinen) als activiteitenterrein, met een daarbij behorende status ten aanzien van geluidsbeleid, een oplossing kunnen bieden. Juridisch wordt deze wens onderzocht. Beleidsuitspraken - In de brieven die naar aanleiding van een melding worden verstuurd naar de melder wordt aangegeven dat deze de omwonenden dient in te lichten over de voorgenomen activiteit. - Juridisch wordt nagegaan op welke wijze de 12-dagen regeling voor een betreffend horecabedrijf niet meer van toepassing kan worden verklaard vanwege herhaaldelijk gegronde klachten over geluidsoverlast of herhaalde overschrijding van de gestelde grenswaarden. - Indien bij de gemeente bekend is dat er vlak bij elkaar gelijktijdig meerdere activiteiten gehouden worden, licht de gemeente de betrokken melders hierover in. - Juridisch wordt gezocht naar een oplossing voor de beperkende 12-dagen regeling voor activiteiten van een horecabedrijf met een maatschappelijk belang. Een verbouwing bij een bestaand horecabedrijf kan van negatieve invloed zijn op de geluidsisolatie van het pand. De gemeente zal bij een bestaand horecabedrijf een (nieuw) akoestisch onderzoek eisen indien het geluidsniveau binnen het bedrijf hoger is dan 70 dB(A) (in- of aanpandig) of 80 dB(A) (vrijstaand) en indien aannemelijk is dat wijzigingen in het bedrijf van nadelige invloed zijn op het geluidsniveau. De gemeente motiveert deze eis voor een nader akoestisch onderzoek. Een muziekbegrenzer kan in een horecabedrijf het geluid begrenzen tot een bepaald maximum geluidsniveau. De gemeente eist in een nadere eis een muziekbegrenzer indien uit handhavingsonderzoek (bijvoorbeeld na klachten) blijkt dat de horeca-exploitant zich niet houdt aan de geluidsvoorschriften. Het Besluit horeca-, sport- en recreatie-inrichtingen milieubeheer kent geen geluidsnormen voor binnen een horecabedrijf. Het Besluit gaat alleen uit van een norm op de gevel van een woning of binnen in de woning. Wanneer niet op deze plaatsen gemeten kan worden, kunnen metingen worden uitgevoerd in het bedrijf zelf. In dat geval dient te worden getoetst aan een geluidsnorm die geldt voor ruimten binnen in het bedrijf. De gemeente legt in een nadere eis de geluidsnorm voor binnen het bedrijf vast. Deze geluidsnorm, waarbij nog juist wordt voldaan aan de geluidsnorm op de gevel van een woning en/of binnen in de woning, volgt uit (bestaand) akoestisch onderzoek.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 26

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Beleidsuitspraken - Bij de verbouwing van een bestaand horecabedrijf eist de gemeente een akoestisch onderzoek wanneer het geluidsniveau binnen het bedrijf hoger is dan 70 dB(A) (in- of aanpandig) of 80 dB(A) (vrijstaand) en indien aannemelijk is dat wijzigingen in het bedrijf van nadelige invloed zijn op het geluidsniveau; - De gemeente eist een muziekbegrenzer indien uit handhavingsonderzoek blijkt dat de horecaexploitant zich niet houdt aan de geluidsvoorschriften; - Indien het praktisch niet mogelijk is bij een woning te toetsen of een horecabedrijf voldoet aan de geluidsvoorschriften uit het Besluit horeca-, sport- en recreatie-inrichtingen milieubeheer legt de gemeente in een nadere eis een geluidsnorm voor binnen het horecabedrijf vast. 4.2.2 Geluidsproducerende activiteiten buiten de Wet milieubeheer

De APV regelt in artikel 4.1.7 ‘overige geluidhinder’ de geluidsvoorschriften voor activiteiten die niet van horecabedrijven afkomstig zijn en dus buiten de Wet milieubeheer vallen. Het gaat in dat geval enerzijds om activiteiten met een permanent karakter en anderzijds om incidentele activiteiten. Activiteiten met een permanent karakter zoals een skatebaan, worden zo veel mogelijk behandeld als zijnde AMvB-bedrijven. Zij vallen daarom onder de regels die de gemeente voor bedrijven heeft opgesteld, de ‘beleidsregel geluidsnormering AMvB-inrichtingen’. Het college kan echter vanwege een maatschappelijk belang een uitzondering op de geluidsnormering maken. Beleidsuitspraak - Niet Wm-bedrijven worden betreffende geluid behandeld als AMvB-bedrijven in de omgeving ervan. De ‘beleidsregel geluidsnormering AMvB-inrichtingen’ met bijbehorende geluidsnormeringskaart (bijlage 7) wordt hierbij nageleefd. Juridisch wordt onderzocht hoe dit in de APV kan worden vorm gegeven. In het geval van incidentele activiteiten kan het gaan om een tuinfeest, kermis of ijsbaan. Indien het activiteiten met een openbaar karakter (zoals een kermis) betreft wordt een ontheffing verleend, waarbij indien nodig geluidseisen worden gesteld. Aan activiteiten met een niet-openbaar karakter (tuinfeest/verjaardag binnenshuis met wat luidere muziek en voor genodigden) verleent de gemeente geen ontheffing hoewel de activiteit wel plaats mag vinden. Bij een dergelijk verzoek informeert de gemeente de verzoeker met welke zaken (zoals tijdige informatie van de buurt en politie inlichten) rekening gehouden dient te worden ter voorkoming van incidenten. Deze werkwijze is eigenlijk in strijd met de huidige APV. Toch verkiest de gemeente een continuering van deze gang van zaken omdat het Burgerlijk wetboek hier in principe in voorziet en omdat het stellen van adequate geluidseisen in een ontheffing moeilijk is evenals de handhaving ervan. Bij de eerstvolgende wijziging van de APV wordt voorgesteld art. 4.1.7. lid 2 zo te wijzigen dat uitsluitend ontheffing wordt verleend aan incidentele activiteiten met een openbaar karakter op openbaar terrein (bijvoorbeeld een kermis) en/of activiteiten met een openbaar karakter op een niet openbaar terrein (bijvoorbeeld een feest op een privé landgoed voor alle inwoners van de gemeente). Daarnaast zal worden voorgesteld om art. 4.1.7 lid 3 toe te voegen waarin wordt geregeld dat een ontheffing kan worden geweigerd in het belang van de openbare orde, ter voorkoming of beperking van overlast of in het belang van de verkeersveiligheid of de veiligheid van personen of goederen.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 27

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Beleidsuitspraak - Bij de eerstvolgende wijziging van de APV wordt voorgesteld art. 4.1.7. zo te wijzigen dat er meer duidelijkheid is op welke wijze de gemeente een ontheffing voor geluidsproducerende buitenactiviteiten verleent of weigert. Tevens zal worden uitgewerkt op welke wijze een ontheffing verleend wordt.

4.3

Hogere waarden Wgh

Wanneer een nieuwe ontwikkeling ertoe leidt dat het geluidsniveau op een (nieuwe) woning of ander geluidsgevoelig object hoger is dan de voorkeurswaarde, dan moet de gemeente een hogere waarde aanvragen bij de provincie. Doel hiervan is om hogere geluidsniveaus niet zondermeer toe te staan. De procedure leidt meestal tot bouwkundige maatregelen zoals de bouw van een meer geluidsisolerende gevel of tot een woningindeling waarbij meer slaapkamers aan de geluidsluwe zijde zijn gelegen. De provincie stelt de hogere waarden vast op basis van wettelijke criteria en provinciaal beleid. De hogere waarden moeten zijn vastgesteld voordat de beoogde ontwikkeling door kan gaan. 4.3.1 Gemeente wordt bevoegd gezag

Bij het in werking treden van de gewijzigde Wet geluidhinder wordt de bevoegdheid tot het vaststellen van de hogere waarden in de meeste gevallen gedecentraliseerd naar de gemeente. De gemeente moet de noodzaak tot het vaststellen van hogere waarden duidelijk motiveren (motiveringsplicht). Ook dient zij maatregelen te onderzoeken die kunnen helpen om aan de voorkeurswaarde te voldoen (onderzoeksplicht). Door de decentralisatie vervalt de provinciale termijn van 13 weken en kan de procedure hogere waarden eenvoudiger samenlopen met ruimtelijke planprocessen zoals het opstellen van een bestemmingsplan of het volgen van een art.19 WRO procedure. 4.3.2 Aparte uitvoeringsrichtlijn procedure hogere waarden

De precieze voorwaarden die de gemeente Zeist bij het vaststellen van hogere waarden zal hanteren worden in een aparte gemeentelijke uitvoeringsrichtlijn vastgelegd. Voor deze vorm is gekozen omdat een uitvoeringsrichtlijn makkelijker tussentijds aan te passen is dan een geluidsnota. De uitvoeringsrichtlijn zal een logisch vervolg zijn van het huidige provinciale beleid en in overleg met de afdelingen beleid, Projectmanagementbureau en Vergunning & Handhaving worden vormgegeven. Beleidsuitspraak - De voorwaarden die de gemeente zal hanteren bij het vaststellen van hogere waarden worden in een aparte uitvoeringsrichtlijn vastgelegd. Deze uitvoeringsrichtlijn is een logisch vervolg van het huidige provinciale beleid.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 28

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

4.3.3

Uitgangspunten bij opstellen uitvoeringsrichtlijn

De onderstaande basisprincipes en uitgangspunten uit hoofdstuk 3 van deze nota gelden voor de op te stellen uitvoeringsrichtlijn voor het vaststellen van hogere waarden Wgh: - Pas de hogere waarden onder strikte voorwaarden toe; - Sluit zoveel mogelijk aan bij de bij het karakter van het gebied behorende geluidskwaliteit; - Het (toekomstige) karakter van het gebied is leidend voor de mate waarin de aanwezigheid van geluid aanvaardbaar wordt; - Bij het treffen van maatregelen geldt de volgorde bron, overdracht, ontvanger; - In het ontwerpstadium wordt prioriteit gegeven aan het toepassen van akoestisch compenserende maatregelen; - Hoe meer geluid, des te meer gecompenseerd wordt. Inhoudelijk zullen de volgende punten in de uitvoeringsrichtlijn aan de orde komen: • Motiveringsplicht en onderzoeksplicht (voorwaarden waaronder hogere waarden worden toegelaten); • Geluidsluwe gevel (principe dat op minimaal één gevel van de woning de voorkeurswaarde gehaald moet worden); • Indelingsvoorschrift (principe dat bij hogere geluidsniveaus op de woning de indeling van de woning afhankelijk wordt gemaakt van het geluid, zoals een badkamer plaatsen aan de drukke straatkant); • (Akoestische) compensatie (zoals een slaapkamer/balkon aan de achterzijde plaatsen, afscherming achterliggende bebouwing); • Cumulatie (rekening houden met overige geluidsbronnen zoals een andere weg of spoorweg); • Toepassing ‘dove’ gevel (op deze gevel is geen hogere waarde van toepassing; beschrijving van randvoorwaarden voor het toepassen van een dove gevel) • Registratieplicht (de vastgestelde hogere waarden dienen te worden ingeschreven in het kadaster). Beleidsuitspraak - De uitgangspunten uit hoofdstuk 3 van deze nota zijn van toepassing bij het opstellen van de uitvoeringsrichtlijn voor het vaststellen van hogere waarden Wgh.

4.4

Stille wegdekken

In paragraaf 3.1.4 is het principe gepresenteerd dat de gemeente om geluid te reduceren in eerste instantie maatregelen aan de bron zal overwegen, daarna de overdracht zal optimaliseren en pas in het laatste geval overgaat tot maatregelen bij de ontvanger. In de gemeente Zeist wordt het meeste geluid geproduceerd door het wegverkeer. Het ligt dan ook voor de hand om te proberen verkeerslawaai aan de bron te verminderen. Dit kan door het aanleggen van stille wegdekken. Het aanleggen van stille wegdekken heeft niet alleen als voordeel dat de leefkwaliteit in de gemeente toe neemt, maar het kan ook leiden tot meer ruimtelijke mogelijkheden. Omdat geluid minder een begrenzende factor is, kunnen bepaalde ontwikkelingen doorgaan of kan er bijvoorbeeld dichter bij de weg gebouwd worden. Zo kan door de aanleg van stil asfalt op de te wijzigen Krakelingweg het bos voor een groter deel behouden blijven.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 29

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Ook komen door de aanleg van stille wegdekken minder vaak situaties voor waarin sprake is van een 8 reconstructie . Hierdoor kunnen kosten voor gevelisolatie worden vermeden. Dat deze vermeden kosten niet gering hoeven zijn blijkt uit de kosten die vanwege reconstructie-effecten gemaakt moesten worden voor het aanbrengen van gevelisolatie aan vier woningen op de Lindenlaan. Het ging hier om een bedrag van circa € 45.000. Gezien de hogere kosten worden stille wegdekken meestal toegepast op drukke wegen met een hoge woningdichtheid in de nabijheid en/of waar woningen (relatief) dicht bij de weg-as gelegen zijn. 4.4.1 Wegen met asfalt

In het stedelijke gebied van de gemeente Zeist zijn de stille wegdekken van het type dunne microdeklagen (asfalt) het best inzetbaar. Deze reduceren het verkeerslawaai met circa 3 dB. Hierdoor wordt het merkbaar stiller. Dit type asfalt is geplaatst op de Lageweg en de Dorpsstraten. Ook op delen van de te wijzigen Krakelingweg zal dit type asfalt worden toegepast. Er wordt tot nu toe bij de aanleg, het beheer en onderhoud van wegen in Zeist geen beleid gevoerd 9 om de toepassing van stille wegdekken te stimuleren. Er is ook geen apart budget vastgesteld. Dit budget is vooral nodig vanwege vervroegde afschrijving (12,5 jaar in plaats van 25 jaar). Volgens indicatieve berekeningen kost 10 km stil asfalt jaarlijks € 50.000,- meer dan standaard asfalt. De wegbeheerder van de gemeente is terughoudend met het toepassen van stille wegdekken. Dit mede door ervaringen met de recente toepassing van stil asfalt op de Lageweg en de Dorpsstraten. Het asfalt blijkt in de bochten minder bestand tegen ‘wringend’ zwaar verkeer. Ook zijn tijdens de uitvoeringswerkzaamheden (strooksgewijze aanleg, beperkte verwerkingsduur) kwetsbare wegdelen ontstaan. Hierdoor is de duurzaamheid van het geplaatste stille asfalt beperkt en verminderen de akoestische voordelen. De wegbeheerder voorziet voor stukken van deze wegen meer reparaties die leiden tot extra overlast voor de omgeving. Desondanks blijft de aanleg van stil asfalt een krachtige bronmaatregel. Landelijk gezien zijn er ook veel positieve ervaringen met stil asfalt. Bovendien staat de ontwikkeling van stil asfalt niet stil en is er meer bekend over de randvoorwaarden voor de uitvoeringspraktijk. Daar komt bij dat het principe van maatregelen aan de bron-overdracht-ontvanger onverminderd van kracht blijft bij het uitvoeren van projecten zoals een groot bouwplan voor woningen of grootonderhoud van wegen. Vanuit de Wet geluidhinder en gemeentelijk beleid heeft de gemeente een motiveringsplicht over de toe te passen maatregelen. Daarom betrekt de gemeente de genoemde positieve en negatieve ervaringen bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, onderhoudswerkzaamheden aan of herinrichting van bestaande wegen en aanleg van nieuwe wegen. Het betreft in het algemeen wegen binnen het structuur hoofdwegennet (zie figuur 1). Indien gekozen wordt voor stil asfalt dan dient een bijbehorende claim voor het beheer in de meerjarenbegroting opgenomen te worden. Ook het toepassen van stil asfalt op wegvakken van de A28 en de provinciale wegen kan bijdragen aan een vermindering van de geluidsoverlast binnen de gemeente. Gemeente Zeist zal bij de provincie en Rijkswaterstaat erop aandringen om deze wegen met stil asfalt uit te voeren.
8

Men spreekt van een reconstructie van wegen (Wgh) wanneer er door de wijziging van een weg het geluidsniveau bij woningen met 2 dB of meer toeneemt. 9 Niet vermeld binnen het coalitieakkoord ‘SAMEN leven, werken en wonen’ voor de periode van 2006-2010 (28 april 2006).

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 30

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

4.4.2

Wegen met klinkers

Verkeer op een weg met klinkers maakt meer geluid dan verkeer op een weg met (stil) asfalt. Stillere alternatieven voor klinkers zijn: geluidsreducerende klinkers, asfalt met klinkermotief en (stil) asfalt. Beleidsuitspraken - Bij projecten motiveert de gemeente haar keuze van maatregelen aan de bron, overdracht en ontvanger. - De gemeente dringt bij de provincie en Rijkswaterstaat aan op het gebruik van stil asfalt.

4.5

Omgaan met 30-km wegen

Volgens de Wet geluidhinder hoeft de gemeente ter bestrijding van geluidshinder geen aandacht te besteden aan gebieden langs wegen met een maximumsnelheid van 30 kilometer per uur (30-km wegen). Dit betekent dat hier geen geluidsberekeningen uitgevoerd hoeven worden omdat ervan wordt uitgegaan dat voldaan wordt aan de voorkeurswaarde van de Wet geluidhinder. Toch kan het voorkomen dat tengevolge van drukke 30-km wegen de voorkeurswaarde wordt overschreden. In dat geval wordt de kwaliteit van het binnenniveau zoals dat is omschreven in het Bouwbesluit en in de Wet geluidhinder, niet gehaald. Gemeente Zeist vindt het daarom belangrijk om voor een goede ruimtelijke ordening het onderwerp geluid mee te laten wegen bij beslissingen over voorgenomen ontwikkelingen langs of nabij drukke 30-km wegen (zie tabel 2). Dit betekent dat ze waar nodig wel geluidsberekeningen uitvoert.

In onderstaande tabel zijn enkele drukke wegen aangegeven die al een 30-km weg zijn of dat mogelijk in de toekomst worden. De lijst is niet limitatief. Tabel 2: mogelijk toekomstige drukke 30-km wegen
Griftlaan Lindenlaan Paltzerweg Oranje Nassaulaan Pleineslaan Prins Alexanderweg Slotlaan Steynlaan Weteringlaan

Beleidsuitspraak - Gemeente Zeist weegt het onderwerp geluid mee bij beslissingen over voorgenomen ontwikkelingen langs of nabij drukke 30-km wegen. De geluidseisen uit het Bouwbesluit zijn ook van toepassing op nieuwe woningen die langs of nabij deze wegen worden gebouwd.

4.6
4.6.1

Cumulatie
Cumulatie bij verkeerslawaai

Het komt voor dat woningen tegelijkertijd door meerdere geluidsbronnen worden belast. Bijvoorbeeld wanneer de woning gelegen is langs twee (kruisende) verkeerswegen of langs een weg en het spoor. Er kan dan cumulatie optreden van het geluid afkomstig van beide bronnen.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 31

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

In het geval dat tenminste één van de geluidsbronnen het noodzakelijk maakt een procedure hogere waarden te doorlopen (omdat deze bron leidt tot een overschrijding van de voorkeurswaarde), houdt de gemeente Zeist rekening met cumulatie van relevante bronnen. De aanvrager dient een akoestisch onderzoek uit te voeren naar het geluidsniveau binnen en de gemeente zal de (gecumuleerde) isolatiewaarden van de gevels aanleveren. Als geen van de geluidsbronnen het noodzakelijk maakt om de procedure hogere waarden te doorlopen dan zal de gemeente geen rekening met cumulatie houden. De minimale eis volgens het Bouwbesluit garandeert voor de meeste gevallen een goed akoestisch leefklimaat binnenshuis. De gemeente is van plan om een geluidscontourenkaart (zie hoofdstuk 2) op te stellen voor gecumuleerde geluidsniveaus vanwege weg- en railverkeer. Beleidsuitspraak - Bij een procedure hogere waarden houdt de gemeente Zeist bij het bepalen van de geluidsisolatie rekening met eventueel optredende cumulatie door de aanwezige geluidsbronnen. Zowel bronnen van weg- als railverkeerslawaai worden meegenomen. 4.6.2 Cumulatie bij bedrijvenlawaai

Zoals in paragraaf 4.1 is aangegeven, geeft de geluidsnormeringskaart uit bijlage 7 de hoogte aan van de maximale ‘gemiddelde’ (etmaalwaarde) geluidsuitstraling van een bedrijf op bijvoorbeeld de gevel van een woning van derden. Nu kan het voorkomen dat er in de nabijheid van een woning meerdere bedrijven zijn gelegen met een geluidsnorm. Door cumulatie van het geluid kan in theorie het geluid op de gevel van de woning hierdoor hoger zijn dan deze norm. In de praktijk leidt dit zelden tot overlast omdat de gebieden waar dit gebeurt zich hiervoor lenen en daardoor het draagvlak van de bewoners groter is. Denk bijvoorbeeld aan het centrumgebied met de diverse horecabedrijven of winkelcentra. Ook in woonwijken leidt cumulatie van bedrijfslawaai bijna nooit tot overlast. Reden hiervoor is dat de aard van de geluiden vaak verschillend zijn en niet zondermeer bij elkaar opgeteld kunnen worden. Beleidsuitspraak - Omdat het slechts zelden voorkomt dat cumulatie van bedrijfslawaai tot overlast leidt, stelt de gemeente Zeist voor deze gevallen geen speciaal beleid op. Individuele gevallen worden apart bekeken.

4.7

Brommerlawaai

Uit diverse onderzoeken van gemeenten blijkt dat wanneer mensen wordt gevraagd aan welke geluiden zij zich ergeren, brommers vaak hoog scoren. Hoewel op dit moment niet bekend is of deze problematiek ook speelt in Zeist, zijn er geen redenen om aan te nemen dat er in Zeist weinig of geen overlast is door brommerlawaai. Om meer inzicht te krijgen in de Zeister situatie zal dit onderwerp opgenomen worden in de burgerenquête. De Zeister politie handhaaft vrijwel nooit alleen op brommerlawaai, maar treedt in wijkgerichte acties op tegen samenscholingen door jongeren. Het kan zijn dat er dan ook brommers of scooters worden gecontroleerd. Daarnaast heeft de gemeente Utrecht een zogenaamd scooterteam. Ook in Zeist worden er soms acties uitgevoerd door dit scooterteam, waarbij onder andere een dB-meting aan de brommer of scooter wordt uitgevoerd.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 32

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Op verzoek van de Tweede Kamer heeft Staatssecretaris Van Geel een brief (kamerstuk 30300 XI nr. 6; 6 oktober 2005) geschreven waarin hij de mogelijkheden beschrijft om de geluidsoverlast van (opgevoerde) brommers en scooters op korte termijn verder te beperken. Onder andere de invoering van het kentekensysteem voor brommers (per 1 september 2005 ingegaan) en nieuwe geluidsmetingapparatuur voor de Politie moeten er toe bijdragen dat het aantal opgevoerde brommers met 75 procent zal afnemen. Beleidsuitspraak - Via de stadspeiling of burgerpanel wordt onderzocht in hoeverre brommerlawaai in Zeist als probleem ervaren wordt.

4.8
4.8.1

Geluidsisolatie bij wonen boven winkels en nieuwbouw
Bouwbesluit

Gemeente Zeist hanteert tot nu toe de eisen voor nieuwbouwwoningen zoals deze zijn vastgelegd in het Bouwbesluit (2003). Hierin worden onder meer eisen gesteld aan geluidsisolatie van de buitengevels maar ook eisen aan de isolatie tegen luchtgeluid en contactgeluid tussen aangrenzende woningfuncties en overige functies (zoals winkel- of onderwijsfuncties). Deze normen geven echter, ook na een recente kleine aanscherping, geen garantie dat buren geen hinder van elkaar ondervinden. Deze normen zijn letterlijk ‘minimum’ eisen. Overlast van buren scoort vaak hoog op onderzoeken naar geluidshinder. In hoeverre dit in Zeist ook speelt, is op dit moment niet bekend. Er zijn echter geen redenen om aan te nemen dat er in Zeist weinig of geen overlast is door buren. Voor een deel heeft het probleem een sociale component. In deze nota wordt alleen ingegaan op de technische invalshoek: de geluidsisolatie tussen woningen (of tussen bedrijven en woningen). 4.8.2 Wonen boven winkels of scholen

Als speciaal geval noemen we een winkel die voor overlast kan zorgen wanneer deze is gelegen onder een appartement. Denk aan een bakker die vroeg in de ochtend het brood afbakt. De gemeente voert regelmatig geluidsmetingen uit bij appartementen boven winkels. Vaak zijn de activiteiten duidelijk hoorbaar (vooral in de nacht) maar worden de geluidsnormen niet of nauwelijks overschreden. Zowel de ondernemer, de exploitant, de bewoners (vaak meerdere appartementen) en de gemeente zitten dan vaak gevangen in een haast onoplosbare situatie. Vanuit het oogpunt van de sociale veiligheid en leefbaarheid is het echter wel gewenst dat woonruimten boven winkels gebouwd worden. 4.8.3 Geluidseisen bij nieuwbouw

Om te komen tot een betere woon- en werkkwaliteit streeft de gemeente naar een contact- en luchtgeluidsisolatie die 5 dB strenger is dan de wettelijke minimumeisen bij nieuwbouwprojecten. Het gaat vooral om grote projecten of projecten met aan- en inpandige gemengde functies (zoals appartementen boven winkels). De gemeente kan deze strengere geluidswens niet wettelijk afdwingen. Het gaat om een intentie, waarmee de gemeente zich verplicht in communicatie met de projectontwikkelaar deze strengere geluidswens ter verbetering van de leefkwaliteit te proberen laten realiseren. Bij grotere projecten waar de gemeente opdrachtgever is (speciaal in een leefomgeving met een mindere akoestische kwaliteit) streeft de gemeente na om deze hogere woonkwaliteit tot stand te laten brengen.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 33

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Ook bij grootschalige renovatie streeft de gemeente ernaar te komen tot een betere leefkwaliteit door in communicatie met de initiatiefnemer te komen tot een betere contact- en luchtgeluidsisolatie. Beleidsuitspraak - De gemeente spant zich in om bij nieuwbouwprojecten van woningen voor contact- en luchtgeluidsisolatie een norm te laten realiseren die 5 dB strenger is dan de wettelijke minimumeisen zoals vastgelegd in het Bouwbesluit (2003). Het betreft vooral grotere projecten of projecten met aan- en inpandige gemengde functies. Wanneer de gemeente in de gelegenheid is een projectontwikkelaar te kiezen wordt dit onderwerp één van de selectiecriteria op basis waarvan een keuze wordt gemaakt.

4.9

Klachtenbehandeling

Klachten over geluidshinder van bedrijven worden behandeld volgens de klachtenprocedure van de Milieudienst. Overige geluidsklachten worden via het wijkbeheer afgehandeld dan wel doorgestuurd naar de betreffende afdeling van de gemeente.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 34

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

5. Werkwijze inbreng geluid in Ruimtelijke Ordening
Zoals in paragraaf 3.1.3 is aangegeven vindt de gemeente dat de geluidskwaliteit van een gebied moet passen bij het (toekomstige) karakter van het gebied. Met andere woorden: het gewenste (toekomstige) karakter van een gebied bepaalt voortaan hoeveel geluid men in een gebied acceptabel vindt. De wijze waarop deze gedachtegang in de werkprocessen tot uiting komt, wordt in dit hoofdstuk beschreven aan de hand van een stappenplan. Vanwege de belangrijke rol die aan de milieukwaliteitsprofielen van de provincie (bijlage 4) wordt toegekend, worden deze eerst toegelicht.

5.1

Toelichting milieukwaliteitsprofielen provincie Utrecht

In een prettige leefomgeving past het geluidsniveau bij het karakter van die leefomgeving. Het geluidsniveau is, naast bijvoorbeeld bodemgesteldheid, luchtverontreiniging of waterkwaliteit één van de aspecten van de milieukwaliteit. Het doel van de milieukwaliteitsprofielen van de provincie is in beeld te brengen waar de milieukwaliteit aan moet voldoen wil deze passen bij het betreffende gebied. 5.1.1 Milieukwaliteiten gebruiken als referentiekader

De milieukwaliteitsprofielen zijn een hulpmiddel bij het bepalen van de gewenste kwaliteiten van alle milieuaspecten, zoals water, bodem, geluid, lucht of geur. Doordat ze in beeld brengen welke milieukwaliteit er past bij een bepaald gebied, kan een bestaande of toekomstige situatie hiermee vergeleken worden. De mate waarin de profielen overeenkomen met de gewenste (toekomstige) situatie in het te beschouwen gebied, is bepalend voor de milieuambitie voor het gebied. 5.1.2 Gebiedstypologie

Ieder gebied is uniek en heeft eigenschappen die het sfeerbeeld en het karakter van het gebied bepalen. Om gebiedsgericht te kunnen werken heeft de provincie de gebieden binnen de provincie gegroepeerd naar tien gebiedstypen op basis van de volgende criteria: ligging, (toekomstige) functie, bebouwingsdichtheid en gebruiksintensiteit, infrastructuur en openbare ruimte. De volgende gebiedstypen zijn benoemd: • Centrum stedelijk (plus) • Buiten-centrum • Groen stedelijk • Centrum Dorps • Kantoren en publieksintensieve voorzieningen • Bedrijvenmilieu • Landelijk gebied 1 (Stedelijk uitloopgebied) • Landelijk gebied 2 (hoofdfunctie agrarisch) • Landelijk gebied 3 (Verweving van functies) • Landelijk gebied 4 (Hoofdfunctie natuur) Gemeente Zeist heeft geen vaste indeling met gebiedstypologieën over de verschillende wijken. Mogelijk wordt er in het nog op te stellen structuurplan van de gemeente een dergelijke indeling gemaakt. 5.1.3 Gewenste milieukwaliteit

Voor negen milieuthema’s zijn indicatoren benoemd. Per iedere indicator zijn vijf kwaliteitsniveaus onderscheiden. Zo is de geluidsbelasting in stedelijk gebied één van de indicatoren voor het thema geluid.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 35

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Vervolgens is voor alle gebiedstypen aangegeven welk kwaliteitsniveau nagestreefd zou moeten worden. In de figuur hieronder is te zien dat voor het gebiedstype groen stedelijk het kwaliteitsniveau 1 het meest wenselijke is (groen gekleurd) en 2 nog aanvaardbaar (rood). Figuur 8: Voorbeeld milieukwaliteitsprofiel

5.2
5.2.1

Stappenplan werkwijze Zeist
Stap 1: Benoem (toekomstig) gebiedstype

Wanneer besloten is een ontwikkeling in een gebied te laten plaatsvinden, bepaalt de gemeente Zeist hoe het karakter van het gebied er in de toekomst uit zal zien. Vaak zal het huidige karakter in stand blijven. Het toekomstige karakter wordt beschreven aan de hand van de criteria genoemd in paragraaf 5.1.2. Dit leidt tot de benoeming van het gebiedstype dat de gemeente Zeist in de toekomst op de betreffende locatie wil realiseren. 5.2.2 Stap 2: Vergelijk geluidssituatie met milieukwaliteitsprofiel

In plaats van de toetsende rol die de geluidsspecialist van de Milieudienst tot nu toe had, krijgt deze een meedenkende rol bij planvormingtrajecten. Zo brengt de geluidsspecialist aan de hand van de geluidscontourenkaarten (figuren 2 en 4) en de gegevens van de voorgenomen ontwikkeling in een vroeg planstadium het geluidseffect van de voorgenomen ontwikkeling in beeld.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 36

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Door de toekomstige geluidssituatie van het plangebied te vergelijken met de gewenste geluidskwaliteit behorend bij het benoemde gebiedstype, wordt inzichtelijk of de situatie beter, vergelijkbaar of slechter wordt dan volgens de milieuprofielen wenselijk is. 5.2.3 Stap 3: Bepaal betrokkenheid geluidsspecialist

Blijkt de situatie beter te worden dan de gewenste situatie of hieraan vergelijkbaar te blijven dan kan vanuit het geluidsperspectief met de ontwikkeling worden ingestemd. Blijkt de situatie echter slechter te worden dan de gewenste situatie, dan wordt de geluidsspecialist nauw betrokken bij de ontwikkeling. Door de geluidsspecialist integraal in het hele planvormingsproces mee te laten denken, kunnen geluidstechnisch en stedenbouwkundig optimale oplossingen ontwikkeld worden. Mocht na een integrale afweging besloten worden tot het voeren van een procedure hogere waarden dan kan deze samen met eventuele andere procedures worden gestart.

5.3

Plannen waarbij het aspect geluid wordt meegenomen

Bij het aspect geluid heeft men enerzijds te maken met lawaaimakers (geluidsbronnen) en anderzijds met personen die hier last van kunnen ondervinden. Het doel van wet- en regelgeving is ruwweg ‘ervoor te zorgen dat mensen in geluidsgevoelige objecten geen hinder ondervinden van geluidsbronnen’. Zo wordt het onderwerp geluid zowel betrokken bij ontwikkelingen die de aanleg/bouw van een geluidsbron betreffen (denk aan de oprichting van bedrijventerreinen of de aanpassing van een weg) als bij de bouw van geluidsgevoelige objecten (zoals woningen, scholen, gezondheidsinstellingen). Dit zal vrijwel voor alle ruimtelijke ontwikkelingen het geval zijn.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 37

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

6. Actielijst, communicatie en financiën
6.1 Actielijst
De meeste beleidsuitspraken vragen continue aandacht van beleidsmedewerkers van ruimtelijke ordening, het projectmanagementbureau, Vergunningverlening & Handhaving, Vergunningverlening publiekszaken en Ontwikkeling & Uitvoering en van milieu. Een aantal uitspraken vereisen specifieke acties. De planning en organisatie hiervan zijn in onderstaande actielijst opgenomen. Twee jaar na vaststelling van deze geluidsnota wordt er een evaluatierapportage gemaakt waaruit blijkt of en hoe de beleidsuitspraken en acties uit de geluidsnota zijn uitgevoerd en hoe dit functioneert. Actie
Toepassen en onderhouden geluidscontourenkaart en opstellen gecumuleerde versie Voorlichting over 12dagenregeling APV Juridisch advies wijziging APV 12-dagen regeling Wijzigingen doorvoeren in APV Kennisvergroting bij bedrijven en politie Oplossing voor te beperkende 12dagenregeling Gemeente Milieudienst Milieudienst 1e kwartaal 2007 (na vaststelling geluidsnota) 1e kwartaal 2007 (na vaststelling geluidsnota) Na juridisch advies bij eerstvolgende wijziging van de APV Opstellen uitvoeringsrichtlijn procedure hogere waarden RWS en provincie vragen om bronmaatregelen (stil asfalt) Toevoegen vraag stadspeiling/ burgerpanel Toepassen geluidsnormeringskaarten en opstellen gemeentelijke verordening Opstellen evaluatierapportage Inzicht krijgen in Gemeente en Milieudienst 1e kwartaal 2009 150 uur Nog geen dekking § 6.3 Gemeentelijke voorwaarden binnen procedure benoemen. Verhoging kwaliteit leefomgeving door lagere geluidsemissie Inzicht krijgen in overlast brommerlawaai Duidelijkheid scheppen naar belanghebbenden Milieudienst 1e kwartaal 2007 (na vaststelling geluidsnormerings kaart) Binnen milieubijstandscontract § 5.1.3 Gemeente Bij eerstvolgende burgerenquête § 4.7 Gemeente en Milieudienst Gemeente en Milieudienst 4e kwartaal 2006 (streven is samen met vaststelling geluidsnota) 1e kwartaal 2007 (na vaststelling geluidsnota) Binnen milieubijstandscontract § 4.4 Binnen milieubijstandscontract § 4.3.3 § 4.2.1 en § 4.2.2 Binnen milieubijstandscontract § 4.2.1

Doel
Snel inzicht in geluidsniveaus bij projecten en bouwplannen

Door wie
Milieudienst

Wanneer
Jaarlijks onderhoud rekenmodel

Kosten gemeente
Binnen milieubijstandscontract; onderhoud per jaar 40 uren, te dekken met besparing ad hoc berekeningen Binnen milieubijstandscontract

Verwijzing
§ 2.1.1 en § 2.2.1 en § 4.6.1

§ 4.2.1

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 38

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

6.2

Communicatie over deze geluidsnota

Om ervoor te zorgen dat de maatregelen genoemd in deze nota ook daadwerkelijk worden uitgevoerd is het belangrijk dat de juiste personen binnen de gemeente de inhoud van deze nota kennen. Verder kan deze nota als inspiratiebron dienen voor gemeenten die ook bezig zijn met het opstellen van gebiedsgericht geluidsbeleid. De wijze waarop binnen en buiten de gemeente over deze nota wordt gecommuniceerd wordt hieronder aangegeven. Communicatie binnen de gemeente Na vaststelling van de nota zal de Milieudienst de inhoud kenbaar maken tijdens werkoverleggen van de afdelingen beleid, vergunningen en handhaving en het projectmanagementbureau. Tijdens de besprekingen wordt ingegaan op de consequenties van het nieuwe beleid voor het werk van de aanwezigen. Iedere genodigde ontvangt een samenvatting en inhoudsopgave. Behalve dat het rapport beschikbaar komt via intranet, zal er ook op elke afdeling een rapport beschikbaar komen voor inzage. Tijdens het uitvoeren van werkzaamheden door de milieudienst in opdracht van de gemeente zal ook regelmatig een terugkoppeling plaatsvinden over de inhoud en toepassing van de geluidsnota. Extern Belanghebbenden hebben tijdens de inspraakperiode al kennis kunnen nemen van de conceptgeluidsnota. Op de gemeentepagina van de Nieuwsbode zal na vaststelling van de definitieve nota een artikel verschijnen over de inhoud ervan. Ook zal aangegeven worden waar meer informatie te krijgen is en waar de nota is in te zien. Personen of instanties die gereageerd hebben tijdens de inspraakperiode krijgen een kopie van de nota toegestuurd. Collega-gemeenten, milieudiensten en anderen die vergelijkbaar beleid opstellen worden via de Nieuwsbrief van de Milieudienst Zuidoost-Utrecht geïnformeerd over deze geluidsnota. Voor alle geïnteresseerden zal via de website van de Milieudienst de nota en bijbehorende (gedetailleerde) kaarten te downloaden zijn.

6.3

Financiën

De uitvoering van de acties uit deze nota geluidsbeleid is, met uitzondering van het opstellen van een evaluatierapportage, kostenneutraal. De geluidscontourenkaart zal weliswaar regelmatig geactualiseerd moeten worden. Daar staat dan tegenover dat er geen ad hoc berekeningen meer nodig zijn bij projecten en bouwplannen. Het gebruik van de geluidsnormeringskaart voor bedrijven zal naar verwachting ook tot enige tijdswinst leiden omdat er geen aparte metingen meer nodig zullen zijn. Hier staat tegenover dat het vroegtijdig betrekken van geluid bij de planvorming weer extra tijd zal vergen, zeker in het beginstadium. Het aantal uren voor geluid in het milieubijstandscontract zal per saldo ongeveer gelijk blijven. Met het toepassen van de geluidsnormeringskaart (inclusief gemeentelijke verordening) binnen het komende ‘Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer’ zullen minder procedures voor het opleggen van nadere eisen nodig zijn, wat een kostenvermindering betekent.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 39

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

7.

Beleidsuitspraken samengevat per thema

Alle beleidsuitspraken zijn in dit hoofdstuk per thema samengevat. Algemene beleidsuitspraken geluid - De mogelijke gezondheidseffecten zijn voor Zeist een aansporing om de aanwezigheid van geluid in de leefomgeving te reguleren. - Naast de wettelijk te beschermen objecten kiest Zeist ervoor aandacht te hebben voor geluidsgevoelige terreinen en ruimten bij kinderdagverblijven, onderwijsgebouwen en recreatieobjecten. - Het (toekomstige) karakter van het gebied is leidend voor de mate waarin de aanwezigheid van geluid aanvaardbaar wordt geacht. - De milieukwaliteitsprofielen van de provincie worden als referentiekader gebruikt voor het vaststellen van het gewenste geluidsniveau in een gebied. - Verhoging van het geluidsniveau ten opzichte van het gewenste niveau dient beargumenteerd te worden. - Gebieden waar het geluidsniveau momenteel overeenkomt met het karakter van het gebied mogen in principe niet in geluidskwaliteit achteruit gaan - Bij het treffen van maatregelen wordt de volgorde bron, overdracht, ontvanger in acht genomen. Compensatie: Indien bron- en/of overdrachtsmaatregelen ontoereikend of niet in alle redelijkheid mogelijk zijn geldt: - Enige mate van lawaai is acceptabel bij een woning wanneer dezelfde woning ook een rustige zijde heeft; - In het ontwerpstadium wordt prioriteit gegeven aan het toepassen van akoestisch compenserende maatregelen om het nadeel van een hoog geluidsniveau te compenseren; - Hoe hoger het geluidsniveau, des te meer compensatie zal worden toegepast; - Wanneer de gemeente in de gelegenheid is te kiezen tussen projectontwikkelaars wordt (akoestische) compensatie één van de selectiecriteria op basis waarvan een keus wordt gemaakt. Beleidsuitspraken verkeer - De uitgangspunten die in deze geluidsnota vastgesteld worden, worden voortaan bij uitvoeringsprojecten van het GVVP in acht genomen. - Voor het treffen van maatregelen aan de weg- en railverkeerbronnen onderhoudt de gemeente contacten met beheerders van niet-gemeentelijke wegen en spoorwegen. - Voor het treffen van maatregelen aan luchtverkeersbronnen sluit de gemeente zich aan bij het provinciale beleid.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 40

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Beleidsuitspraken bedrijven - Gemeente Zeist hanteert de toepassing van de BBT bij het stellen van geluidsnormen voor bedrijven in uitbreidings- of revisievergunningen (voor bestaande vergunningplichtige bedrijven) en in vergunningen voor nieuwe vergunningplichtige bedrijven. - Stand-still beginsel is richtinggevend bij vergunningverlening aan bedrijven; - De geluidsnormeringskaart voor bedrijven dient na vaststelling van deze nota als beoordelingskader voor vergunningplichtige en AMvB-bedrijven. - De geluidsnorm voor woningen op niet-gezoneerde bedrijventerreinen wordt vastgesteld op 50 dB(A) etmaalwaarde. Dit volgt uit de geluidsnormeringskaart voor bedrijven; - Voor de uitvoering van het ‘Besluit algemene regels voor inrichtingen Wet milieubeheer’ stelt de gemeente bij gemeentelijke verordening vast in welke gebieden de geluidsnorm van 40-4550 dB(A) gelden. Dit volgt uit de geluidsnormeringskaart voor bedrijven; - Omdat het slechts zelden voorkomt dat cumulatie van bedrijfslawaai tot overlast leidt, stelt de gemeente Zeist voor deze gevallen geen speciaal beleid op. Individuele gevallen worden apart bekeken. Beleidsuitspraken 12-dagen regeling - Juridisch wordt nagegaan hoe de APV kan worden gewijzigd zodat de in theorie ‘oneindige’ geluidsruimte voor horeca-inrichtingen bij toepassing van de 12-dagen regeling wordt voorkomen. - Gemeente Zeist gaat de voorlichting over de 12-dagen regeling richting de horecabedrijven verbeteren. - De politie wordt nader geïnformeerd over de 12-dagen regeling om de handhaving zo nodig te verbeteren. - In de brieven die naar aanleiding van een melding worden verstuurd naar de melder wordt aangegeven dat deze de omwonenden dient in te lichten over de voorgenomen activiteit. - Juridisch wordt nagegaan op welke wijze de 12-dagen regeling voor een betreffend horecabedrijf niet meer van toepassing kan worden verklaard vanwege herhaaldelijk gegronde klachten over geluidsoverlast of herhaalde overschrijding van de gestelde grenswaarden. - Indien bij de gemeente bekend is dat er vlak bij elkaar gelijktijdig meerdere activiteiten gehouden worden, licht de gemeente de betrokken melders hierover in. - Juridisch wordt gezocht naar een oplossing voor de beperkende 12-dagen regeling voor activiteiten van een horecabedrijf met een maatschappelijk belang. Beleidsuitspraken horeca - Bij de verbouwing van een bestaand horecabedrijf eist de gemeente een akoestisch onderzoek wanneer het geluidsniveau binnen het bedrijf hoger is dan 70 dB(A) (in- of aanpandig) of 80 dB(A) (vrijstaand) en indien aannemelijk is dat wijzigingen in het bedrijf van nadelige invloed zijn op het geluidsniveau; - De gemeente eist een muziekbegrenzer indien uit handhavingsonderzoek blijkt dat de horecaexploitant zich niet houdt aan de geluidsvoorschriften; - Indien het praktisch niet mogelijk is bij een woning te toetsen of een horecabedrijf voldoet aan de geluidsvoorschriften uit het Besluit horeca-, sport- en recreatie-inrichtingen milieubeheer legt de gemeente in een nadere eis een geluidsnorm voor binnen het horecabedrijf vast.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 41

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Beleidsuitspraken niet Wm-bedrijven - Niet Wm-bedrijven worden betreffende geluid behandeld als AMvB-inrichtingen in de omgeving ervan. De beleidsregel ‘Geluidsnormering AMvB-inrichtingen’ met bijbehorende geluidsnormeringskaart (bijlage 7) wordt hierbij nageleefd. Juridisch wordt onderzocht hoe dit in de APV kan worden vorm gegeven. - Bij de eerstvolgende wijziging van de APV wordt voorgesteld art. 4.1.7. zo te wijzigen dat er meer duidelijkheid is op welke wijze de gemeente een ontheffing voor geluidsproducerende buitenactiviteiten verleent of weigert. Tevens zal worden uitgewerkt op welke wijze een ontheffing verleend wordt. Beleidsuitspraken gemeentelijke hogere grenswaarde procedure - De voorwaarden die de gemeente zal hanteren bij het toestaan van hogere waarden worden in een aparte uitvoeringsrichtlijn vastgelegd. Deze uitvoeringsrichtlijn is een logisch vervolg van het huidige provinciale beleid. - De uitgangspunten uit hoofdstuk 3 van deze nota zijn van toepassing bij het opstellen van de uitvoeringsrichtlijn voor het vaststellen van hogere waarden Wgh. - Bij een procedure hogere waarden houdt de gemeente Zeist bij het bepalen van de geluidsisolatie rekening met eventueel optredende cumulatie door de aanwezige geluidsbronnen. Zowel bronnen van weg- als railverkeerslawaai worden meegenomen. Beleidsuitspraken stille wegdekken - Gemeente Zeist kent binnen haar coalitieakkoord 2006-2010 geen specifiek budget toe voor het toepassen van stil asfalt binnen de gemeente. - Bij projecten motiveert de gemeente haar keuze van maatregelen aan de bron, overdracht en ontvanger. - De gemeente dringt bij de provincie en Rijkswaterstaat aan op het gebruik van stil asfalt. Beleidsuitspraak 30-km wegen - Gemeente Zeist weegt het onderwerp geluid mee bij beslissingen over voorgenomen ontwikkelingen langs of nabij drukke 30-km wegen. De geluidseisen uit het Bouwbesluit zijn van toepassing op nieuwe woningen die langs of nabij deze wegen worden gebouwd. Beleidsuitspraken bouwen - De geluidsnorm voor woningen op niet-gezoneerde bedrijventerreinen wordt vastgesteld op 50 dB(A) etmaalwaarde. Dit volgt uit de geluidsnormeringskaart voor bedrijven. - De gemeente spant zich in om bij nieuwbouwprojecten van woningen voor contact- en luchtgeluidsisolatie een norm te laten realiseren die 5 dB strenger is dan de wettelijke minimumeisen zoals vastgelegd in het Bouwbesluit (2003). Het betreft vooral grotere projecten of projecten met aan- en inpandige gemengde functies. Wanneer de gemeente in de gelegenheid is een projectontwikkelaar te kiezen wordt dit onderwerp één van de selectiecriteria op basis waarvan een keuze wordt gemaakt. Beleidsuitspraak stadspeiling/burgerpanel - Via de stadspeiling of burgerpanel wordt onderzocht in hoeverre brommerlawaai in Zeist als probleem ervaren wordt.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 42

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

BIJLAGE 1.

Juridisch kader

Algemeen Om geluidshinder te voorkomen of te beperken heeft de overheid een juridisch kader opgesteld. Het kader bestaat uit veel bouwstenen en dat maakt het onderwerp moeilijk toegankelijk en weinig overzichtelijk. In de relevante wet- en regelgeving gelden meestal termen als geluidsbelasting of geluidsniveau die worden getoetst aan grenswaarden. Het geluidsniveau op of de geluidsbelasting van de gevel van een geluidsgevoelige bestemming wordt meestal berekend en soms gemeten. De wetgever heeft hiervoor standaard rekenmethoden ontwikkeld die de overdracht tussen bron (zoals een koelunit of weg) en ontvanger (zoals de gevel van een woning) berekenen. Met behulp van een computerprogramma wordt de situatie in een rekenmodel ‘vertaald’. Aan de hand van een (gemeten of gestandaardiseerd) bronvermogen wordt dan het geluidsniveau bij de ontvanger berekend. Relevante wet- en regelgeving Wet geluidhinder De Wet geluidhinder (Wgh) en de daarbij behorende besluiten, richtlijnen en circulaires zijn het wettelijke kader voor geluiden vanwege gemotoriseerd verkeer op rijkswegen, provinciale en (inter)gemeentelijke wegen. De wet stelt binnen wettelijk aandachtsgebieden (zones) langs wegen, spoorwegen en industrieterreinen met ‘grote lawaaimakers’ eisen aan de geluidsbelasting van gevels van woningen en andere geluidsgevoelige bestemmingen. Ook worden eisen gesteld aan de geluidsbelasting binnen verblijfsruimten van geluidsgevoelige bestemmingen. De Wet geluidhinder is gekoppeld aan de Wet op de Ruimtelijke Ordening. Voor nieuwbouw is er ook een koppeling met het Bouwbesluit. Piekgeluiden van voorbijrijdende brommers of vrachtwagens, parkeergeluiden, dichtslaande portierdeuren, kapotte uitlaten, muziekgeluiden uit auto’s etc. worden binnen de Wgh niet beschouwd. Wet milieubeheer De Wet milieubeheer (Wm) kent als hoofdregel een vergunningplicht voor bedrijven (in de wet getypeerd als ‘inrichtingen’). In (milieu)vergunningen worden eisen gesteld aan de activiteiten van bedrijven die geluid uitstralen naar woningen of andere geluidsgevoelige bestemmingen. Een bijzondere rol spelen de algemene maatregelen van bestuur (AMvB’s) op basis van artikel 8.40 van de Wm. Hierin krijgen bepaalde categorieën bedrijven ontheffing van de vergunningplicht. In plaats hiervan gelden voor deze bedrijven algemene regels, ook voor geluid. Deze AMvB’s gelden voor 70-80% van de Nederlandse bedrijven. Luchtvaartwet Op grond van de Luchtvaartwet is bepaald waar (geluid)zones rond burger- en militaire vliegvelden liggen. In die zones moeten maatregelen getroffen worden om geluidshinder vanwege vliegverkeer te beperken, zoals beperking van vliegbewegingen of isolatie van woningen. Bouwbesluit Het Bouwbesluit is een AMvB vanuit de Woningwet en stelt eisen aan onder meer de geluidswering van gevels, wanden en vloeren van gebouwen. Het gaat hier om de bescherming tegen geluiden van buiten (geluidswering van gevels), de bescherming tegen installatiegeluiden en ‘buren’geluiden (geluidswering van (woningen)scheidende wanden en vloeren).

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 43

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Algemene Plaatselijke Verordening (APV) In de APV worden ter voorkoming van geluidshinder onderwerpen geregeld die in het verlengde liggen van het handhaven van de openbare orde. Zoals het toestaan van een kermis waarbij het college krachtens de APV een vergunning of ontheffing verleent waaraan voorschriften en beperkingen worden verbonden. Twee basisprincipes om geluidshinder te voorkomen of beperken Bij de uitvoering van de wettelijke taken hanteert de wetgever twee algemene basisprincipes. 1. De Wet geluidhinder maakt onderscheid tussen drie categorieën van geluidsbeperkende maatregelen, in volgorde van belangrijkheid: a. beperking van geluid aan de bron (bronmaatregelen); b. maatregelen tussen de bron en de ontvanger (overdrachtsmaatregelen); c. maatregelen bij de ontvanger. ad a): Het gaat hier om het installeren van stillere machines en apparaten (toestellen) bij bedrijven of het treffen van verkeersmaatregelen of voorzieningen aan de (spoor)weg zelf (bijv. stil wegdek). ad b): Deze maatregelen liggen vooral in de sfeer van de planologie (afstand houden, gebruik van afscherming en het plaatsen van geluidsongevoelige objecten dicht bij lawaaiige locaties). Doel is om de grenswaarden op de gevels van geluidsgevoelige bestemmingen niet te overschrijden. ad c): Als de bovenstaande (zie a. en b.) geluidsbeperkende maatregelen niet afdoende zijn of niet mogelijk blijken en de geluidsniveaus op een woning of een andere geluidsgevoelige bestemming hoog zijn, zullen geluidsisolerende maatregelen getroffen moeten worden om te zorgen voor een aanvaardbaar geluidsniveau binnen.

2. De Wet milieubeheer hanteert het begrip BBT (beste beschikbare technieken): de geluidsbelasting moet zo laag mogelijk zijn voor zover dit nog redelijkerwijze haalbaar is. Dit betekent dat toepassing van BBT maatwerk is. Per situatie moet worden bezien welke maatregelen mogelijk zijn, welke geluidsreductie bereikt kan worden, welke gevolgen het heeft voor de omgeving en wat daarvan de kosten zijn. In overleg met belanghebbenden wordt bezien wat ‘redelijk’ is.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 44

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

BIJLAGE 2.

Informatie RIVM over geluid en gezondheid

Informatie van Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) van maart 2005 over geluid en gezondheid met resultaten uit een periodiek landelijk onderzoek naar de verstoring van de leefomgeving. Vanaf 1977 zijn 4 peilingen verricht. Voor de vijfde peiling, in 2003, zijn 2.000 Nederlanders van 16 jaar en ouder geïnterviewd. Het onderzoek is in opdracht van het Ministerie van VROM, directie Lokale Milieukwaliteit en Verkeer, uitgevoerd door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en TNO Inro. Blootstelling aan geluid kan hinder en slaapverstoring veroorzaken. Indirect kan geluid, via stress processen, leiden tot een verhoogde bloeddruk, hart- en vaatziekten en een verminderd prestatievermogen. Voor andere gezondheidseffecten van geluid zoals aantasting van het hormoonen immuunsysteem, psychische stoornissen en een verlaagd geboortegewicht, is de wetenschappelijke bewijslast nog onvoldoende. Bij de huidige geluidsniveaus in onze woonomgeving komen hinder en slaapverstoring het meest voor. Gehoorschade treedt niet op bij deze niveaus. Wel neemt het percentage jongeren met gehoorschade toe door het gebruik van lawaaiig speelgoed en lawaaiige muziek (popconcerten, discotheken, walkmans). Hinder Hinder is een verzamelterm voor allerlei negatieve reacties op geluid, zoals ergernis, ontevredenheid, boosheid, teleurstelling en ongerustheid. Hinder wordt gemeten met een vragenlijst. De mate waarin iemand zich gehinderd voelt hangt samen met de blootstelling aan geluid. Daarnaast spelen ook individuele eigenschappen een rol, zoals geluidsgevoeligheid, angst voor en houding ten opzichte van de geluidsbron. Bronnen van hinder door omgevingsgeluid zijn wegverkeer, railverkeer en luchtvaart, industriële activiteiten, recreatie en burenlawaai. Wegverkeer veroorzaakt de meeste hinder (29% ernstige hinder). Na wegverkeer veroorzaken geluiden van vliegverkeer en buren de meeste hinder (beide 12% ernstige hinder). De ernstige hinder door treinen, trams en metro is met 2% het laagst. Bromfietsen zijn van alle geluidsbronnen het meest hinderlijk (19% ernstige hinder). Daarna volgen motoren (11% ernstige hinder) en vrachtauto’s (10% ernstige hinder). Alle geluiden in de hinder top tien zijn afkomstig van wegverkeer of buren.

Belangrijkste bronnen van geluidshinder (in procenten)

Bron: Franssen et al., 2004

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 45

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Ernstige hinder door het geluid van wegverkeer, brommers, snelwegen en bouw- en sloopterreinen neemt sinds 1993 nog steeds toe. Voor militaire vliegtuigen, personenauto’s en bussen zien we een afname in de tijd. Trend in ernstige geluidshinder

Bron: Franssen et al., 2004 Slaapverstoring Geluid kan de slaap op verschillende manieren beïnvloeden. Voor en tijdens de slaap leidt het tot verlenging van de inslaaptijd, verandering in slaappatronen, tussentijds wakker worden en vervroegd ontwaken. Maar ook de volgende dag, na een verstoorde slaap worden effecten waargenomen. Dit zijn bijvoorbeeld een slecht humeur, vermoeidheid en een verminderd prestatievermogen. Wegverkeer, buren- en industrie veroorzaken de meeste slaapverstoring. Mensen hebben tijdens hun slaap de meeste last van het geluid van brommers. Maar ook passagiers- en vrachtvliegtuigen verstoren de slaap.

Belangrijkste bronnen van slaapverstoring door geluid (in procenten)

Bron: Franssen et al., 2004

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 46

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

De ernstige slaapverstoring door het geluid van wegverkeer en industrie en bedrijvigheid is tussen 1998 en 2003 toegenomen. Ook de ernstige slaapverstoring door recreatieve activiteiten (van 2 naar 3%) en van buurwoningen (van 5 naar 6%) is in 2003 iets gestegen. Slaapverstoring door vliegverkeer en railverkeer is vrijwel gelijk gebleven. Trend in slaapverstoring door geluid

Bron: Franssen et al., 2004 Hart- en vaatziekten Er zijn aanwijzingen dat langdurige blootstelling aan geluid de kans op hartvaatziekten (o.a. hoge bloeddruk en coronaire hartziekten zoals myocard infarct en angina pectoris) kan vergroten. Door het vaak ontbreken van statistische significantie in epidemiologische studies is er nog geen betrouwbare blootstelling-effect relatie op te stellen. Voor een schatting van het aantal mensen met hoge bloeddruk of hart- en vaatziekten door geluid ga naar: Geschatte omvang van gezondheidseffecten door geluid. Voor meer informatie over coronaire hartziekten en de omvang ervan in de Nederlandse bevolking zie het ‘Nationaal Kompas Volksgezondheid’.

Leerprestatie Blootstelling aan geluid kan de leerprestaties van kinderen beïnvloeden. Voor elke 5 dB(A) dat het geluid van vliegverkeer toeneemt (binnen een geluidsniveau van 30-77 dB(A), LAeq7-23 uur) kunnen Nederlandse lagere schoolkinderen een leesachterstand van circa 1 maand oplopen. De betekenis van deze leesachterstand voor de totale groep van Nederlandse schoolkinderen is nog onduidelijk. Meer resultaten uit deze internationale studie naar de effecten van weg- en vliegverkeer op de leerprestaties van kinderen worden in 2005 gepubliceerd

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 47

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Bij welke niveaus worden effecten bestudeerd? Effecten op de gezondheid worden bestudeerd bij geluidsniveaus vanaf 40 dB(A). Bij ouderen, zieken, jonge kinderen en mensen die gevoelig zijn voor geluid kunnen ook bij lagere geluidsniveaus al effecten optreden. Diverse gezondheidseffecten door geluid Effect Ernstige hinder Slaapverstoring Verhoogde bloeddruk Coronaire hartziekten Leerprestaties bij kinderen Niveau waarbij effect wordt bestudeerd 42 dB(A) Lden buiten 35 dB(A) SEL binnen 55 dB(A) LAeq 6-22 uur buiten 55 dB(A) LAeq6-22 uur buiten 50-55 dB(A) LAeq tijdens schooluren, buiten Bronnen: Gezondheidsraad (1999), WHO (2004) Geschatte omvang van gezondheidseffecten door geluid Effect Ernstige slaapverstoring Slaapverstoring Hinder Ernstige hinder Hoge bloeddruk Sterfte Geluidsbron wegverkeer wegverkeer wegverkeer wegverkeer wegverkeer wegverkeer Aantal volwassenen 200 - 450 duizend 600 duizend - 1 miljoen 1,5 - 2,2 miljoen 500 - 850 duizend max. 270.000 max. 1.000 Jaar 2000 2000 2000 2000 2000 2000

Bron: Knol et al. (in voorbereiding) Overig: bromfietsgeluid erg hinderlijk In 2003 gaf 19% van de ondervraagden aan ernstige hinder te hebben van het geluid van bromfietsen. Daarmee vormen bromfietsen veruit de meest hinderlijke verkeerscategorie. De overheid probeert daarom al jaren het geluid van bromfietsen te beperken. Zo worden er wettelijke eisen gesteld aan de maximaal te produceren geluidsniveaus bij nieuwe bromfietsen, de zogenaamde typekeuringseisen. Tot voor een aantal jaren kwamen die eisen uit Den Haag, tegenwoordig komen ze uit Brussel. Bij de Brusselse EU-eisen wordt een maximaal geluidsniveau voorgeschreven bij een per type bromfiets verschillend toerental. Om zowel geluidsniveau als toerental tegelijkertijd goed te kunnen meten is speciale apparatuur nodig, die door subsidie van VROM nu bij alle politiekorpsen in Nederland beschikbaar is. Want hoewel alle nieuwe bromfietsen nu in principe voldoen aan de EU-geluidseisen, produceren bromfietsen in de praktijk vaak veel meer lawaai doordat ze dikwijls zijn opgevoerd. Landelijke cijfers over het aantal opgevoerde bromfietsen ontbreken, maar uit gegevens van de Utrechtse politie blijkt dat in 2001 ruim eenderde van alle aangehouden bromfietsen was opgevoerd. Handhaving op geluid heeft vooralsnog geen hoge prioriteit bij de politie.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 48

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

BIJLAGE 3.
akoestische compensatie ALARA AMvB APV Awb BBT bandbreedte conservering contactgeluid; isolatie-index cumulatie dB

Lijst met akoestische begrippen
Het nadeel van een hoog geluidsniveau wordt gecompenseerd met maatregelen die ook in de akoestische sfeer liggen. As low as reasonably achievable Algemene maatregel van bestuur Algemene Plaatselijke Verordening Algemene wet bestuursrecht Beste beschikbare technieken Het gebied tussen de voorkeurswaarde en de grenswaarde Het behouden van een gebied met haar akoestische kwaliteit in de huidige staat; zie ook stand-still beginsel Isolatie-index voor contactgeluid tussen twee ruimten (een zendruimte en een ontvangruimte), beschreven in de Nederlandse norm NEN 5077 het optellen van geluidsniveaus van verschillende bronnen Een geluidsniveau wordt uitgedrukt in dB (decibel). De decibel is een logaritmische grootheid. Dit betekent dat een verdubbeling van het geluidsniveau niet leidt tot een verdubbeling van het aantal decibels, maar tot een toename van 3 dB. A-gewogen decibel. Het oor is voor verschillende frequenties meer of minder gevoelig. Door de gemeten geluidssterktes op een bepaalde manier te filteren wordt er gecorrigeerd voor deze gevoeligheid van het oor. In de Wgh worden de Lden in dB en de Letm in dB(A) uitgedrukt. Dit is zuiver terminologisch bedoeld ter onderscheid van de twee dosismaten. Het zijn beide A-gewogen decibel grootheden. In het algemeen wordt er in Wgh van uitgegaan dat Lden een twee dB lager waarde heeft dan Letm. Een bouwkundige constructie waarin: • geen te openen delen aanwezig zijn (zoals een vast raam) alsmede • alleen bij uitzondering te openen delen (zoals een vluchtdeur) aanwezig zijn, mits de delen niet direct grenzen aan een geluidsgevoelige ruimte. Zie Letm Het equivalente geluidsniveau op een bepaalde plaats, veroorzaakt door de gezamenlijke geluidsbronnen in een bepaald gebied. De geluidsbelasting wordt uitgedrukt in Letm [dB(A)] of Lden [dB] Overlast ten gevolge van geluid die leidt tot gevoelens van irritatie, wrevel, afkeer, boosheid, ergernis en dergelijke. Gewoon Nederlands voor een geluidsniveaubandbreedte, weergegeven met een getal en een kleur. Een wettelijke waarde die niet mag worden overschreden. Een inrichting die in belangrijke mate geluidshinder kan veroorzaken. Daarnaast worden ook termen als ‘Wgh-bedrijf’ of ‘A-inrichting’ gebruikt. Het geluidsniveau (ook wel het achtergrondniveau genoemd) uitgedrukt in dB(A) dat, gemeten over een bepaalde periode, 95% van de tijd wordt overschreden. LA is het A gewogen geluidsniveau in dB(A). Het 'gemiddelde' geluidsniveau gedurende een bepaalde periode. Het maximaal te meten geluidsniveau. Dit is een ‘piek’niveau waarbij de meter in de gestandaardiseerde mode 'fast' is gezet. Het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau (industrielawaai).

dB(A)

dB versus dB(A)

dove gevel

etmaalwaarde geluidsbelasting

geluidshinder geluidsklasse grenswaarde grote lawaaimaker L95 LA LAeq LAmax LAr,LT

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 49

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Lden

Letm

luchtgeluid; isolatieindex meldingsplichtig bedrijf nieuwe situatie

niet-akoestische compensatie referentieniveau van het omgevingsgeluid stand-still beginsel streefwaarde

vergunningplichtig bedrijf voorkeurswaarde

Level day-evening-night: geluidsniveau in dB waarbij het etmaal verdeeld in een dagperiode (07.00-19.00), een avondperiode (19.00-23.00) en een nachtperiode (23.00-07.00) waarvoor het gemiddelde geluidsniveau over een heel jaar wordt bepaald. De Lden is een gewogen energetisch gemiddelde van deze drie etmaalperioden waarin een correctie van 5 dB voor de avondperiode en van 10 dB voor de nachtperiode is opgenomen. Hiermee wordt de extra hindergevoeligheid voor deze perioden in rekening gebracht. Etmaalwaarde: geluidsniveau in dB(A) welke de hoogste is van de volgende drie waarden: a. de waarde van het equivalente geluidsniveau over de periode 07.00- 19.00 uur (dag) b. de met 5 dB(A) verhoogde waarde van het equivalente geluidsniveau over de periode 19.00-23.00 uur (avond); c. de met 10 dB(A) verhoogde waarde van het equivalente geluidsniveau over de periode 23.00-07.00 uur (nacht). Hiermee wordt de extra hindergevoeligheid voor deze perioden in rekening gebracht. Isolatie-index voor luchtgeluid tussen twee ruimten (een zendruimte en een ontvangruimte), beschreven in de Nederlandse norm NEN 5077 Een bedrijf dat valt onder een art. 8.40 AMvB, geen milieuvergunning nodig heeft en zich moet melden bij de gemeente. • de aanleg van een nieuwe weg of spoorlijn bij bestaande woningen; • de bouw van woningen bij een bestaande weg of spoorlijn; • de vestiging van een bedrijf bij bestaande woningen; • de bouw van woningen bij een bestaand bedrijf; • in het geval van een vergunningplichtig bedrijf: een niet door een milieuvergunning gedekte situatie. Alle factoren die niet de geluidsniveaus beïnvloeden, maar wel als positief element kunnen worden gezien in een omgeving. Hoogste waarde van: • het gemeten L95 van het omgevingsgeluid en • het berekende LAeq van het wegverkeer minus 10 dB. Dit houdt in dat de huidige toestand niet verslechtert. • na te streven waarde van 50 dB(A) (Wet geluidhinder) • na te streven waarde behorend bij een bepaald gebiedstype (Handreiking industrielawaai en vergunningverlening) Een bedrijf dat een vergunning op grond van de Wet milieubeheer nodig heeft Het geluidsniveau dat in de Wet geluidhinder acceptabel wordt gevonden. Bij geluidsniveaus boven de voorkeurswaarde moeten bijzondere maatregelen worden getroffen. De voorkeurswaarde voor verkeerslawaai bedraagt 50 dB(A); voor railverkeerslawaai 57 dB(A). Men ziet ook wel de term voorkeursgrenswaarde. Wet geluidhinder Wereldgezondheidsorganisatie (World Health Organisation) Wet milieubeheer Wet op de ruimtelijke ordening

Wgh WHO Wm WRO

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 50

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

BIJLAGE 4.

Milieukwaliteitsprofielen provincie Utrecht

De hier vermelde milieukwaliteitsprofielen zijn toegespitst op het thema geluid en onderdeel van de bijlage ‘Kwaliteitsprofielen’ van het Provinciaal Milieubeleidsplan 2004-2008

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 51

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

BIJLAGE 5.

Collegevoorstel projectplan Gebiedsgericht geluidsbeleid gemeente Zeist

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 52

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

BIJLAGE 6.

Deelnemerslijst Gebiedsgericht geluidsbeleid Zeist

Projectgroep – werkgroepen en workshop Projectgroep Gebiedsgericht geluidsbeleid Zeist Voorzitter Lucien Doorduijn Secretaris Judith Spier-Mennen Deelnemers: Jaap Beumer Hans Hooijmans Marije van Kleef Harry van Leeuwen Geert Verhoofstad Peter Vermeulen Michiel Beek Werkgroep Verkeer Voorzitter Secretaris Deelnemers:

DHV Den Haag Milieudienst/beleid Beleid, stedenbouw Projectmanagementbureau Vergunning en Handhaving Projectmanagementbureau Milieudienst/geluid Beleid, bestemmingsplannen Milieucoördinator

Lucien Doorduijn Judith Spier-Mennen Erwin Geertsma Huib Aapkes Arjen Zijlstra Jaap Beumer Jorritjan Niessink Geert Verhoofstad

DHV Den Haag Milieudienst/beleid Beleid/Verkeer Uitvoering en beheer Uitvoering en beheer Beleid, stedenbouwkundige Milieudienst/geluid en lucht Milieudienst/geluid

Werkgroep Bedrijven Voorzitter Secretaris Deelnemers:

Lucien Doorduijn Judith Spier Robert vd Sluiszen Bram Wispelweij (ad hoc) Carla Baars Carien v.d. Wee (ad hoc) Geert Verhoofstad Peter van der Meiden (ad hoc)

DHV Den Haag Milieudienst/beleid Milieudienst/geluid Wijkcoördinator centrum APV Projectmanagementbureau /bedrijfscontactpersoon Milieudienst/geluid Milieudienst/vergunningen

Workshop Voorzitter Secretaris Deelnemers:

Lucien Doorduijn DHV Den Haag Judith Spier-Mennen Milieudienst/beleid Deelnemers projectgroep en werkgroepen

Algemene projectinformatie Projectleider: Barbara Velthuyse Secretaris Judith Spier-Mennen Budgetbeheerder: Michiel Beek

Milieudienst Milieudienst Beleid/Mico

030-6999540 030-6999535 030-6987422

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 53

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

BIJLAGE 7.

Geluidsnormeringskaart industrielawaai

De geluidsnormeringskaart Zeist is bedoeld om een zo helder mogelijk inzicht te geven in het geluid dat bedrijven mogen produceren op gevels van woningen en andere geluidsgevoelige bestemmingen. De kaart is opgesteld vanuit het stand-still beginsel waarbij rekening is gehouden met de volgende aspecten: • het referentieniveau van het omgevingsgeluid (berekeningen wegverkeer, aangevuld met metingen op een groot aantal locaties) voor de situatie 2005; • karakterisering van de omgeving (bedrijventerrein, winkelgebied, etc.); • toekomstige ontwikkelingen in een bepaald gebied. Dit heeft geleid tot gebieden met drie geluidsnormen: • 40 dB(A) etmaalwaarde in de groene gebieden; • 45 dB(A) etmaalwaarde in de gele gebieden; • 50 dB(A) etmaalwaarde in de rode gebieden. De geluidsnormen gelden op gevels van woningen en andere geluidsgevoelige bestemmingen. Zo mag een bedrijf dat is gelegen bij de grens van een geel en rood gebied een geluidsniveau produceren tot 50 dB(A) op de gevel van nabij gelegen woningen in het rode gebied en tot 45 dB(A) op de gevel van nabij gelegen woningen in het gele gebied. De beoordelingshoogten zullen voor de meeste gevallen zijn zoals aangegeven in de onderstaande tabel; hiervan kan gemotiveerd worden afgeweken. Het betreft plaatsen waar geluid(shinder) van bedrijven wordt ondervonden. In de dagperiode zijn dat de woonvertrekken en de avond- en nachtperiode de slaapvertrekken. In het algemeen wordt geen rekening gehouden met bijzondere slaapgevoeligheid, zoals de aanwezigheid van slapende baby’s of omwonenden die ’s nachts werken en daarom overdag slapen. Tabel: beoordelingshoogten voor verschillende gebouwen
omschrijving reguliere ééngezinswoningen éénlaags (flat)woningen meerlaags gestapelde (flat)woningen 1-laags bungalows woningen boven winkel of garage scholen, ziekenhuizen etc. overige gevallen Periode Dag avond en nacht Etmaal dag avond en nacht Etmaal dag avond en nacht Etmaal Etmaal beoordelingshoogte 1,5 m boven maaiveld 5,0 m boven maaiveld 1,5 m boven de verdiepingsvloer van elke woning 1,5m boven laagste verdiepingsvloer van elke woning 5,0 m boven laagste verdiepingsvloer van elke woning 1,5 m boven maaiveld 1,5 m boven laagste verdiepingsvloer van elke woning 5,0 m boven laagste verdiepingsvloer van elke woning 1,5 m boven elke verdiepingsvloer 5,0 m boven maaiveld

Eventuele toekomstige wijzigingen van de geluidsnormeringskaart zullen opnieuw door de gemeente worden vastgesteld volgens de voorgeschreven procedures van de Algemene wet bestuursrecht. De geluidsnormeringskaart wordt digitaal op de website van de Milieudienst beschikbaar gesteld.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 54

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Geluidsnormeringskaart voor bedrijven; versie 2006

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 55

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

BIJLAGE 8.

Rekenmodel, rekenmethoden en geluidscontourenkaarten

Voor de bepaling van geluidsniveaus vanwege weg- en railverkeer wordt vrijwel altijd een rekenmodel van de situatie opgesteld. Ook voor de gemeente Zeist is voor het hele grondgebied van de gemeente een rekenmodel opgezet waarbij gebruik is gemaakt van de in de Wet geluidhinder geldende wettelijke standaard rekenmethoden II voor weg- en railverkeerslawaai. Dit betekent dat de fysische wetten met betrekking tot de voortplanting van geluid in lucht (wel of niet beïnvloed door gebouwen, schermen etc.) zijn gevat in wettelijk vastgestelde rekenmethoden. Deze rekenmethoden worden toegepast op een model van de werkelijke situatie (rekenmodel), waarbij niet alle details kunnen worden meegenomen. Voor het rekenmodel van het grondgebied van de gemeente Zeist en de rekenmethode voor weg- en railverkeerslawaai zijn de onderstaande invoergegevens van belang: Wegverkeer: • De verkeersgegevens: o Het betreft de verdeling in voertuigcategorieën zoals lichte, middelzware en zware motorvoertuigen op basis van kentallen verkregen uit recente tellingen en overige bekende gegevens. o Gegevens van verkeersintensiteiten per dag, per avond en per nacht, waarbij is uitgegaan van de prognose van het gemeentelijke verkeersmodel voor 2015 (de Wgh gaat uit van prognoses over 10 jaar). o Toegestane maximumsnelheid. • De ligging, hoogte, breedte en het type wegdek van de weg: o Er is gebruik gemaakt van de gegevens op de digitale Grootschalige Basiskaart Nederland (GBKN) van de gemeente Zeist. o De wegen zijn conform de rekenmethode als reflecterend (bodemfactor 0,0) ingevoerd. • De aanwezigheid van snelheidsremmende obstakels, rotondes en verkeerslichten. Railverkeer: • De verkeersgegevens: o zijn afkomstig uit het landelijke akoestisch spoorboekje met daarin een prognose voor de situatie voor 2015 van het aantal treineenheden per dag, per avond en per nacht en gegevens over het type van de treineenheden; de snelheden; remmende of doorgaande treinen; gegevens over de onderbouw van de spoorbaan. • De ligging, de hoogte en de breedte van de spoorweg; de spoorweg is conform de rekenmethode als absorberend (bodemfactor 1,0) ingevoerd.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 56

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Algemeen • De ligging en hoogte van reflecterende en afschermende objecten (zoals gebouwen, schermen): o Er is gebruik gemaakt van de gegevens op de digitale Grootschalige Basiskaart Nederland (GBKN) van de gemeente Zeist. Vanwege het ontbreken van hoogteinformatie is voor de meeste gebouwen uitgegaan van een standaardhoogte van 8 2 2 meter; voor gebouwen kleiner dan 25 m en groter dan 15 m een standaard hoogte 2 van 5 meter en voor gebouwen kleiner dan 15 m is een standaard hoogte van 3 meter ingevoerd. Gebouwen worden in het model ingevoerd als hoofdzakelijk reflecterende objecten. • De bodemgesteldheid (zoals geluidabsorptie bodem) en maaiveldhoogte: o Bij de schematisering is de bodem van het buitengebied hoofdzakelijk absorberend (bodemfactor 0,8) ingevoerd. Voor bebouwd gebied is de bodem half absorberend/half reflecterend (bodemfactor 0,5) ingevoerd. Wegen zijn 100% reflecterend (bodemfactor 1,0) ingevoerd. • De ligging en hoogte van waarneempunten: o Voor de berekening van de geluidscontouren is uitgegaan van een raster over het grondgebied van waarneempunten die zowel horizontaal als verticaal 15 meter van elkaar zijn gelegen. De waarneemhoogte is 4 meter boven het lokale maaiveld. Voor het berekeningen van de geluidsniveaus is gebruik gemaakt van het computerprogramma Geonoise van DGMR, versie 5.24. Bij de berekening is conform afspraken (landelijk: project VOAB met onder andere het Ministerie van VROM en regionaal met de provincie Utrecht) rekening gehouden met één reflectie en een sectorhoek van twee graden. Het rekenmodel wordt gebruikt voor de berekening van geluidscontourenkaarten. Ook voor bouwplannen en grotere projecten (woonwijk, aanleg weg) kan eenvoudig, snel en op een meer gestandaardiseerde wijze de geluidsniveaus op detailniveau berekend worden. Het rekenmodel en de geluidscontourenkaarten zullen regelmatig (jaarlijks) worden geactualiseerd.

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 57

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Geluidscontourenkaart wegverkeerslawaai (versie maart 2005)

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 58

Geluidsnota gemeente Zeist, versie november 2006

Milieudienst Zuidoost-Utrecht, kenmerk: 666142

pagina 59