You are on page 1of 6

BEPERKINGEN BETONSTAAL NADER BEKEKEN

Lassen en vermoeiing
Regelmatig worden vragen gesteld
over beperkingen bij de keuze en de
verwerking van de beschikbare betonstaalsoorten. Waarom een verbod op toepassing van hechtlassen?
Waarom wordt verplicht HWL voorgeschreven? Waarom een verbod
op gebruik van betonstaal gericht
van rol (dus HK)? Bovendien gaan
de coderingen voor de leveringstoestanden HWL, HK en HKN verdwijnen en zijn de hieraan gekoppelde
beperkingen en opvattingen straks
dus niet meer van toepassing. Dit
artikel levert enige toelichting op
deze zaken voor met name de constructeurs/tekenaars/aannemers
van gewapend-betonconstructies.
I ir. Theo Breedijk

Betonstaalsoorten

Bron: Vakblad Cement,
uitgeverij Æneas

De beschikbare betonstaalsoorten staan
weergegeven in de recent vernieuwde
NEN 6008:2008, de leveringsnorm voor
lasbare betonstaalsoorten in de vorm
van staven/rollen, gepuntlaste wapeningsnetten en tralieliggers. In Wapening
in Beton 2008-3 is toegelicht dat NEN
6008:2008 gekoppeld is aan de Europese
NEN-EN 10080:2005 (zonder CE-merk),
waardoor de bekende coderingen van de
zogenoemde leveringstoestanden HWL,
HK en HKN (de globale fabricagemethoden) zijn komen te vervallen. Alleen op
verzoek kan men de fabricagemethode
zonodig navragen, wat in de praktijk nauwelijks haalbaar lijkt. Nieuw ingevoerd
zijn de zogenoemde ductiliteitsklassen
A, B en C met verschillende eisen voor de
verhouding treksterkte/vloei(rek)grens
(Rm/Re) en de rek bij maximale belasting
(Agt). In tabel 1 staat een vergelijking tussen NEN 6008 versie 1991/97 en 2008. In
deze tabel is een kolom met de indicatie
van lasbaarheid (+/NPR) en een kolom

Beperkingen die aan de toepassing van
de beschikbare betonstaalsoorten worden gesteld zijn vaak kostenverhogend
en soms kan er zelfs nauwelijks aan worden voldaan. Als reden van deze beperkingen worden in de regel lasbaarheid
en vermoeiingseigenschappen van het
betonstaal genoemd. Vaak zijn er echter
twijfels of deze beperkingen wel terecht
zijn. Ook bestaan er op dit gebied meerdere voorschriften en ‘interne richtlijnen’
(met onvoldoende achtergrond informatie) waardoor de samenhang wellicht onvoldoende duidelijk is. Zo bestaat soms
de misvatting dat bij HWL het hechtlassen geen invloed heeft op de vermoeiingssterkte en dat bij (te) zwaar constructief lassen geen verlies van sterkte en/of
rek optreedt.

6

Zware gehechtlaste transporteerbare wapeningskorf - foto: BAM Infraconsult

WAPENING IN BETON • JUNI 2009

met vermoeiingseigenschappen toegevoegd, die later worden toegelicht.
Door het verdwijnen van de aanduidingen voor de leveringstoestanden HWL/
HK/HKN (de globale fabricagemethode)
zullen ook de hieraan gekoppelde bestaande beperkingen/opvattingen verdwijnen. Echter, wellicht komen er nu
andere beperkingen/opvattingen omtrent de ductiliteitsklasse A/B/C. Zo is
van belang dat momenteel in de VBC/
NEN 6720 geen rekening wordt gehouden met het verschil in rekeis tussen
FeB500HKN (2,75 %) en FeB500HWL/HK
(3,25 %), maar dat straks via de Eurocode
2 wel kan worden gerekend met verschil
in ductiliteit (plasticiteit) tussen B500A
(1,05/3,0 %), B500B (1,08/5,0 %) en B500C
(1,15/7,5 %).
Het onderscheid tussen de betonstaalsoorten A, B en C is in NEN 6008:2008 in
principe herkenbaar via de in deze norm
aangegeven voorbeelden van profileringen. Alleen voor de ‘kenner’ leveren deze

• Het gebruikelijke Feb500HK (koudgerekt t.en rekeigenschappen van het betonstaal weinig beïnvloeden en het gehechtlaste betonstaal moet aan de vereiste waarden WAPENING IN BETON • JUNI 2009 7 . Samengevat Zware gehechtlaste transporteerbare wapeningskorf . Het natuurharde FeB500HWL (microgelegeerd/luchtgekoeld = duur) en rollen watergekoeld FeB500HWL (lastig voor draadwalserijen en wild gehaspeld) zijn nauwelijks beschikbaar. • Het gebruikelijke FeB500HKN (koudgeprofileerd t. Dit materiaal wordt geproduceerd op rollen en na richten voornamelijk toegepast als fabrieksmatig geproduceerde gepuntlaste wapeningsnetten met een volgens NEN 6008 vereiste afschuifkracht van de puntlasverbinding. B500A/FeB500HKN. Ook worden rollen tot gepuntlaste wapeningsnetten verwerkt.en lasbaarheidsaspecten van betonstaal met de nadruk op het te maken onderscheid tussen lassen met weinig laswarmte (vooral de hecht-/puntlasverbindingen) en lassen met matige tot grote laswarmte (o. de stompe lasverbindingen). Recent zijn enkele kleine betonstaafwalserijen gestart met watergekoeld FeB500HWL dat op spoelen wordt opgewikkeld (vergelijkbaar met HK). Vlechten vereist in de regel meer tijd en ervaring en meer wapening voor voldoende stabiliteit van een wapeningskorf. Hecht-/puntlasbaarheid Hechtlasverbindingen dienen uitsluitend voor transportbestendige verbindingen ten behoud van de geometrie van wapeningsconstructies (binddraad vervangende hechtlasverbindingen).16 mm Verkrijgt via koudrekken/buigen van geribde ‘walsdraad’ (halffabrikaat beton­ staal) de vereiste sterkte (Re) met nog goede ductiliteit (Rm/Re en Agt).50 mm Verkrijgt direct als rechte warmgewalste Buig-rek koudvervorming en opspoelen van B500B/FeB500HK foto’s: Van Merksteijn wapeningsstaal staven via een specifieke waterkoeling de vereiste sterkte (Re) met goede ductiliteit (Rm/Re en Agt). B500B/FeB500HWLwatergekoeld.a. Niettemin lijkt het zinvol hier nog onderstaande globale beschrijvingen van de meest toegepaste fabricagemethoden van de huidige op de markt zijnde betonstaalsoorten te geven. • Het gebruikelijke FeB500HWL (watergekoeld Ø8 . Ook worden rollen geleverd aan met name wapeningscentrales die hieruit gericht en gebogen producten produceren. Hechtlasverbindingen mogen vooral de sterkte. Ø16 mm) wordt vervangen door B500A en een verbeterde HKN kan straks ook voldoen aan B500B. Maar het is niet bekend of deze ontwikkeling doorzet. HK en HKN komen te vervallen en nieuwe aanduidingen voor de ductiliteitsklasse A.m.foto: BAM Infraconsult • De aanduidingen voor de leveringstoestand HWL. Dit materiaal wordt geproduceerd op rollen en voornamelijk als rollen geleverd aan met name wapeningscentrales voor fabricage van gericht/gebogen producten. Ø6 . Ø16 mm) wordt vervangen door B500B en eventueel deels B500C. Daarom zijn hechtlasverbindingen in de huidige tijd van prefabicage en arbo-voorschriften nauwelijks te vermijden. B500B/FeB500HK. B en C zijn geïntroduceerd. Lasbaarheid In een artikel in Cement is uitgebreid ingegaan op de fabricage.50 mm) wordt vervangen door B500B en wellicht ook B500C. Deze rechte staven worden al dan niet via wapeningscentrales als rechte/gebogen producten toegepast.BEPERKINGEN BETONSTAAL NADER BEKEKEN nog een mogelijke relatie naar de fabricagemethode. Ø8 .m.16 mm Verkrijgt door koudwalsen/profileren van glad walsdraad de vereiste sterkte (Re) met nog redelijke ductiliteit (Rm/Re en Agt). Ø4 . Dit onderscheid betreft de zogenoemde metallurgische lasbaarheid van het betonstaal en wordt hieronder nader toegelicht aan de hand van het voor de praktijk belangrijke onderscheid tussen hecht-/puntlasbaarheid en constructieve lasbaarheid.

terwijl FeB500HWL (watergekoeld) t.t. staaf/ plaat en plaat/plaat lasverbinding bij het verbinden (montage) van prefab-beton­ elementen. Dus zijn de op basis van ductiliteit/plasticiteit gekozen betonstaalsoorten B500A/B/C alle goed hecht-/ puntlasbaar.en rekeigenschappen nadelig kunnen beïnvloeden.en vlechtwerk. Hierbij worden deze bewerkingen van het betonstaal inclusief praktische lasserkwalificatie gecertificeerd onder regime van de Kiwa-beoordelingsrichtlijn BRL 0503 ‘Gehechtlaste wapeningsnetten. deze heeft dankzij het maximum van 0. < 1.35 7.act. gevolgd door een snelle afkoeling direct onder het lasmetaal veroorzaakt een plaatselijke harding (verbrossing) van het betonstaal. Constructieve lasbaarheid Constructieve lasverbindingen (zogenoemde krachtlasverbindingen) worden tijdens de verwerking van betonstaal vooral toegepast als staaf/staaf. Globaal kan men stellen dat ‘lasbaar’ beton­staal dankzij het maximum van 0.25 + NPR 200? ←? 100? B500C (nieuw) jun-50 500 2) - 1. door ondersnijding bij kleinere staafdiameters) en/of ongunstige staafdiameterverhouding bij kruislasverbindingen (bijv. wel de sterkte.foto: Van Noordenne Wapeningsstaal 8 WAPENING IN BETON • JUNI 2009 .25 3) tenzij hogere waarde (≤ 175) wordt aangetoond NB. slechts een gering nadelig effect op de sterkteen rekeigenschappen.Vergelijking tussen NEN 6008 versie 1991/97 en 2008 lasbaarheid vermoeiing (MPa) Betonstaalsoort diameter (mm) Re (MPa) Rm (MPa) Rm/Re Agt (%) hecht constr. Echter. Deze relatief kleine warmte-inbreng.22 % C met name hecht-puntlasbaar is.75 + NPR 100 ← 100 B500B (nieuw) jun-50 500 - 1.05 3 + NPR 100 100 100 FeB500HKN (oud) apr-16 500 550 - 2.25 + NPR 200? ←? 100? FeB500HWL (oud) jun-40 500 550 - 3. te heet bij dun op dik.z. wapeningsconstructies en buig. zie later). Ook de vrijwel uitsluitend fabrieksmatig uitgevoerde stompe lasverbindingen zoals de afbrandstuiklas en elektrische druklas zijn krachtlasverbindingen. wat voor de praktijk ook verreweg het belangrijkste is.t.08 5 + NPR 175 / 1451) 1003) 100 FeB500HK (oud) jun-16 500 550 - 3.: T. kan een verbeterde FeB500HKN (koudgeprofileerd) mogelijk ook voldoen aan B500B en een verbeterde FeB500HK (koudgerekt) eventueel ook aan B500C. Hecht-/puntlasverbindingen vereisen relatief weinig neergesmolten lasmetaal (weinig laswarmte). Daarom is in de bovenstaande tabel voor hecht-/puntlasbaarheid bij alle betonstaalsoorten B500A/B/C de indicatie ‘+’ aangegeven. Belangrijk is echter dat te grof/zwaar uitgevoerde hecht-/puntlasverbindingen (bijv. Gepuntlaste rolmatwapening . ook (deels) geleverd kan worden als B500C.15 ≤ 1. Hierbij kan vooral door te snelle breukinitiatie op de las te groot rekverlies optreden (dit is kritischer bij B500A met de lagere rekeigenschappen). blijven voldoen. staaf gericht he-las B500A (nieuw) apr-16 500 - 1. Bij de trekproef ligt de breuk meestal buiten de las en bij eventuele breukinitiatie op de las is het rekverlies in de regel gering.5 + NPR 175 / 1451) 1003) 100 1) diameter > Ø28 mm 2) Re.nom. Daarom is regelmatige controle op zorgvuldige werkwijze bij het hecht-/ puntlassen noodzakelijk.BEPERKINGEN BETONSTAAL NADER BEKEKEN Tabel 1 .22 % C van het beton­staal. Nederland loopt in Europa al sinds jaren voorop met de praktische koppeling van controle op het richten van rollen betonstaal en controle op het hecht-/puntlassen bij met name de wapeningscentrales.z./Re.

Bij deze relatief grote warmte-inbreng gevolgd door een langzame afkoeling kan de rond het lasmetaal optredende structuurverandering leiden tot groot sterkteverlies van zowel het koudvervormde als het watergekoelde betonstaal. Bij de trekproef van (te) zwaar gelaste krachtlasverbindingen ligt de breuk direct naast de las met eventueel te lage sterkte en/of rek (dit is kritischer bij B500A met de lagere rekeigenschappen).foto:s Staja Constructie b. maar regelma controle op zorgvuldige werkwijze is noodzakelijk WAPENING IN BETON • JUNI 2009 5/9 BRL 0503) om te grof laswerk aan met name de kle 5/9 staafdiameters te voorkomen. maar deze is inmiddels als NENEN-ISO-norm gepubliceerd.en staafafmetingen en aanbevolen trekbeproeving per soort verbinding. • lasserskwalificatie annex productie– controle proeven enz. onvoldoende bruikbaar is bij het lassen van betonstaal en stalen strippen voor de Nederlandse betonbouw. Aan deze ISO-norm hebben weinig landen meegewerkt en het is Nederland helaas niet gelukt deze norm naar een meer handzame op de praktijk gerichte norm om te buigen. De opstellers van de NPR 2053:2005 hebben destijds de ontwikkeling van de ISO-norm nauwgezet gevolgd en waren/zijn van mening dat de NEN-EN-ISO 176601/2:2006 om reden van niet praktische toepasbaarheid en veiligheid. De NPR beoogt vooral de gecertificeerde toepassing van krachtlasverbindingen uitgevoerd door gecertificeerde lassers onder regiem van de Kiwabeoordelingsrichtlijn BRL 0512 waarmee het risicovolle lassen ‘bij de smid om de hoek’ en op de bouwplaats wordt tegengegaan. Deze norm is destijds gestart als ISO-norm op basis van een bestaande Duitse norm die wordt ‘gedragen’ door specialisten van lasinstituten. • onderscheid naar al dan niet volledige krachtsoverdracht inclusief een modelfactor.6 Re (300MPa) spanningsrimpel Krachtlasverbindingen zoals (te) zwaar gelaste kruis. 8 k1 k2 2T a 9 onderspanning N* log N 1 spanningswisseling Spanningsrimpel Toelichting k1 en k2 Samengevat Tabel 2 Vermoeiingseigenschappen van diverse type verbindingen B500A B500B/C spanningsmax. log 2 T a Daarom is in tabel 1 voor constructieve lasbaarheid bij alle betonstaalsoorten de indicatie ‘NPR’ aangegeven. Dus alle op basis van ductiliteit/plasticiteit gekozen betonstaalsoorten B500A/B/C zijn (voorzover van toepassing) constructief lasbaar mits hierbij de richtlijnen van NPR 2053:2005 worden aangehouden. In de NPR 2053:2005 staan: • tabellen met aanbevolen praktijkgerichte type/soorten krachtlasverbindingen inclusief las. spanningsrimpel 2σa [MPa] exponent k1/k2 rimpel 2σa [MPa] rechte staven Ø ≤ 28 mm 100 4/5 Ø > 28 mm vanaf rol gericht staafmateriaal 175 145 100 4/5 100 1) – Alle betonstaalsoorten B500A/B/C zijn goed hecht baar (lassen met weinig laswarmte). Deze NPR stelt ook de eisen bij de mechanische beproeving van hechtlasverbindingen. Daarnaast kan er ook sprake zijn van breuk in het lasmetaal met al dan niet beoogde minimale lassterkte of bijvoorbeeld bij de afbrandstuiklas van ongewenste breuk op de smeltlijn (zogenoemde plaklas). spanningsexponent k1/k2 5/9 9 .BEPERKINGEN BETONSTAAL NADER BEKEKEN Constructieve staaf/plaat-lasver-bindingen . • lasmethode-kwalificatie voor de meest kritisch geachte praktijkafmetingen en lascondities. Naast gecertificeerde (serie)productie van met name lasplaten dienen ook de op de bouwplaats uitgevoerde incidentele krachtlasverbindingen aan de richtlijnen van de NPR te voldoen. die voornamelijk de krachtlasverbindingen behandelt. de executieve lasbaarheid (de lastechnologie inclusief de wijze van uitvoering) en de te stellen beproevingseisen (met name de trekproefeisen). bovenspanning= 0. Deze huidige beschikbare betonstaalsoorten zijn immers niet ‘natuurhard’ (luchtgekoeld) en verliezen bij volledige (door-en-door) verhitting > 650 ºC grotendeels hun sterkte. Nederland heeft tegen de norm gestemd. Het is vooral belangrijk dat te ‘zwaar/ heet’ gelaste krachtlasverbindingen worden voorkomen door de richtlijnen van de NPR aan te houden en dat hierop ook regelmatig wordt gecontroleerd. Met betrekking tot normen en voorschriften over lassen van betonstaal moet hier volledigheidshalve nog worden vermeld dat recent NEN-EN-ISO 176601/2:2006 (‘Welding of reinforcing steel’) is verschenen. spanningsmax. vereisen in de regel relatief veel neergesmolten lasmetaal (matige tot grote laswarmte).v. ook wordt bepaald door de constructieve lasbaarheid (met name het type lasverbinding). Recent is de herziene versie verschenen van De Nederlandse Praktijk Richtlijn NPR 2053:2005 ‘Lasverbindingen met beton­ staal en stalen strippen’.en overlaplasverbindingen en handgelaste stompe lasverbindingen. Vooral bij de krachtlasverbindingen is van belang dat ‘lasbaar’ betonstaal naast de metallurgische lasbaarheid (met name chemische samenstelling en betonstaalsoort).

met aan weerszijden de spanningsexponenten k1 en k2 (zie verder NEN 6008:2008 en ontwerp VBB/NEN6723:2008).Vermoeiingseigenschappen van diverse type verbindingen B500A Rechte staven Ø ≤ 28 mm B500B/C Max. Echter naar schatting slechts 5 . red. Risicovolle krachtlasverbindingen ‘bij de smid om de hoek’ en op de bouwplaats (met name te zwaar/heet gelast) moeten worden vermeden. Om praktische redenen wordt bij de betonstaalsoorten volgens NEN 6008 uitgegaan van ‘universeel’ bruikbaar betonstaal dat ook bepaalde ver­ moeiings­­eigenschappen bezit. maar onderscheidt hierbij ook het van rol gerichte staafmateraal.en overige stompe lasverbindingen 60 4/5 60 4/5 Mechanische verbindingen 60 4/5 60 2) 4/5 1) Tenzij conform NEN 6008:2008 een hogere waarde kan worden aangetoond. Zo is de verlaagde vermoeiingssterkte van 100MPa (gehechtlast en/of gericht van rol) toch nog relevant hoger dan de basis-vermoeiingssterkte van 60 MPa. spanningsrimpel 2σa [MPa] "Spanningsexponent k1/k2" 100 4/5 175 5/9 145 5/9 100 1) 5/9 Ø > 28 mm Vanaf rol gericht staafmateriaal 100 4/5 Gebogen staven. factor 0.BEPERKINGEN BETONSTAAL NADER BEKEKEN Tabel 2 . De leveringsnorm NEN 6008:2008 beperkt zich in principe tot de vermoeiingseigenschappen van staven/rollen en gepuntlaste wapeningsnetten (niet verwerkt betonstaal). Niettemin blijft het zinvol om bij bewust dynamisch belaste betonconstructies nauwkeurig te verifiëren of de optredende staalspanningswisselingen daadwerkelijk hoger zijn dan de in de tabel aangegeven waarden. Uit de tabel blijkt dat verwerking/lassen van betonstaal door de plaatselijke massaovergangen. spanningsrimpel 2σa [MPa] "Spanningsexponent k1/k2" Max. Bij de vermoeiingseigenschappen van de betonstaalsoort B500 A (100 MPa) is om praktische redenen ervan uitge- . 10 WAPENING IN BETON • JUNI 2009 vingen de dure vermoeiingsproeven (moeten) worden beperkt tot N = 1-2 miljoen spanningswisselingen.6 Re (voor B500 dus 300 MPa) en N = 1 miljoen spanningswisselingen. via BRL 0503) om te grof laswerk aan met name de kleinere staafdiameters te voorkomen. spanningsrimpel 2σa) volstaat voor windbelasting en dergelijke. • De betonstaalsoorten B500B/C zijn constructief lasbaar (B500A in mindere mate) indien hierbij de richtlijnen van NPR 2053:2005 worden aangehouden en hierop ook regelmatig wordt gecontroleerd (bijv. Het onschuldig lijkende hechtlassen levert al een flinke reductie van de vermoeiingssterkte. maar regelmatige controle op zorgvuldige werkwijze is noodzakelijk (bijv. 2). Verder kunnen de qua vermoeiing kritische constructiedelen wellicht beter gelokaliseerd worden aangegeven zodat (te) generiek gestelde beperkingen niet nodig zijn. Samengevat Vermoeiing de VBC/NEN 6720. Dit is tevens het aangenomen knikpunt (N*) in de S-N-kromme. 2) Tenzij conform BRL 0504 een hogere waarde kan worden aangetoond (cat.35 + 0. Voor bewust dynamisch belaste betonconstructies levert de in herziening zijnde Voorschriften Beton Bruggen (ontwerp VBB/NEN 6723:2008) naast de vermoeiingseigenschappen op basis van NEN 6008:2008 onder andere ook de vermoeiingseigenschappen van diverse typen lasverbindingen en mechanische verbindingen (zie tabel 2). dat wil zeggen meer dan een ‘overwegend statisch’ belaste betonconstructie volgens De in de tabel weergegeven maximale spanningsrimpels gelden voor bovenspanning 0. afbrandstuiklasverbindingen 100 4/5 100 4/5 Overlap. maar bij toepassingen kan worden gerekend tot N = 10-20 miljoen spanningswisselingen. via BRL 0512). kerfwerking enz. Hiermee kunnen kostbare en/of lastige beperkingen aan de keuze en/of verwerking van het betonstaal wellicht worden voorkomen.026D/d Gepuntlaste wapeningsnetten 100 4/5 100 4/5 Hecht/kruislasverbindingen. Van belang is dat bij regelmatige beproe- • Alle betonstaalsoorten B500A/B/C zijn goed hecht/puntlasbaar (lassen met weinig laswarmte). een aanzienlijke verlaging van de vermoeiingssterkte bij rechte staven veroorzaakt. Algemeen wordt aangenomen dat voor overwegend statisch belaste betonconstructies een (basis) vermoeiingssterkte van 60 MPa (max.10 % van de gewapend­beton­constructies wordt ook daadwerkelijk dynamisch belast.

In de BRL 0504 voor mechanische verbindingen is vastgelegd dat voor de toepassing in ‘overwegend statisch belaste’ betonconstructies (cat. Niettemin moet bij het stellen van kostbare/lastige beperkingen steeds worden geverifieerd dat de optredende dynamische belastingen hoger zijn dan de in VBB/NEN 6723 aangegeven vermoeiingssterktes en dat deze beperkingen niet te generiek worden gesteld. helaas is het ook voor hecht/punt-kruislasverbindingen B500B tot dusver niet gelukt een gedegen onderzoek uit te voeren waarbij met name ook de invloed van de staafdiameter (Ø16 . kerfwerking. Afbrandstuiklasverbingen zijn qua geometrie nog redelijk gunstig en overige stompe lasverbindingen worden bij de verwerking van betonstaal vrijwel niet meer toegepast. • Er bestaat dringend behoefte aan gedegen vermoeiingsonderzoek van de betonstaalsoort B500B aan van rol gericht betonstaal t.10 % van de gewapend-betonconstructies wordt daadwerkelijk dynamisch belast waarbij de betreffende voorschriften VBB/ NEN 6723 van toepassing zijn.28 mm (175 MPa) en > Ø28 mm (145 MPa). waarbij meestal ook sprake is van een grote invloed van de staafdiameter. Vooral voor de grotere van rol gerichte diameters Ø14 .16 mm bestaan momenteel gerede twijfels over de haalbaarheid van de vermoeiingssterkte van 175 MPa (als bij rechte staven).32 mm) wordt meegenomen. Daarom moet dit vooralsnog ook van toepassing worden geacht voor de hiermee vergelijkbare hecht-/punt-kruislasverbindingen bij de verwerking van betonstaal. Bij de vermoeiingseigenschappen van de betonstaalsoorten B500B/C is bij rechte staven sprake van een belangrijke invloed van de staafdiameter.foto: Wapeningsstaal Bischop b. tenzij voor de toegepaste maximale diameter en betreffende richtmachine(type) met statistisch onderzoek een hogere waarde (≤ 175 MPa) kan worden aangetoond. 1) moet worden voldaan aan de (basis)vermoeiingssterkte van 60 MPa.BEPERKINGEN BETONSTAAL NADER BEKEKEN gaan dat dit voornamelijk wordt toegepast als gepuntlaste wapeningsnetten (dus inclusief rollen en bijlegstaven) met staafdiameters maximaal Ø16 mm. Gevlochten zware wapeningskorf .32 mm. Ø8 . Voor bewust dynamisch belaste mechanische verbindingen (cat. Samengevat • Naar schatting slechts 5 . Overlap-smeltlasverbindingen zijn qua geometrie vanzelf ongunstig voor vermoeiing. Echter. 2) kan per verbindingstype/ staafdiameterrange met statistisch onderzoek een hogere vermoeiingssterkte worden aangetoond. Bij de mechanische verbindingen bestaan grote verschillen in geometrische uitvoeringen. ■ WAPENING IN BETON • JUNI 2009 11 . Ø16 mm en gehechtlast betonstaal Ø16 .v. enz. Het van rol gerichte B500B gaat volgens NEN 6008:2008/NENEN 10080:2005 t. diameters Ø16 mm. • Verwerking van betonstaal (lassen en richten) heeft relevante nadelige invloed op de vermoeiingssterkte. zodat in NEN 6008:2008 voor van rol gericht staafmateriaal vooralsnog de (mogelijk teveel?) verlaagde vermoeiingssterkte van 100 MPa is opgenomen. Voor gepuntlaste wapeningsnetten B500B/C is in navolging van B500A (maar max.m. maar is dit om praktische redenen beperkt tot 2 diameterranges.m. Helaas is het tot dusver niet gelukt hiernaar een gedegen onderzoek uit te voeren. Ø16 mm) de vermoeiingssterkte van 100 MPa aangenomen.