You are on page 1of 3

Bogdan Suchodolski, USPOECZNIENIE KULTURY (1937)

ur. 27 grudnia 1903 w Sosnowcu, zm. 2 padziernika 1992 w KonstancinieJeziornie


polski filozof, historyk nauki i kultury, pedagog
od 1938 profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie
od 1946 profesor Uniwersytetu Warszawskiego
w latach 19581974 dyrektor Zakadu Historii Nauki i Techniki Polskiej
Akademii Nauk
autor prac naukowych z zakresu pedagogiki, historii nauki polskiej, filozofii
historyk filozofii wychowania
Wane prace

Wychowanie moralno-spoeczne (1936)


Uspoecznienie kultury (1937)
Skd i dokd idziemy? Przewodnik po zagadnieniach kultury wspczesnej
(1943/1999), pierwsze wydanie pod pseudonimem R. Jadwing.
Wychowanie dla przyszoci (1947/1968)
O pedagogik na miar naszych czasw (1958)
Narodziny nowoytnej filozofii czowieka (1963)
Rozwj nowoytnej filozofii czowieka (1967)
Trzy pedagogiki (1970)
Komisja Edukacji Narodowej (1972)
Problemy wychowania w cywilizacji wspczesnej (1974)
Komeski (1979)
Kim jest czowiek? (1985), Wiedza Powszechna, Warszawa, s. 284, ISBN 83214-0438-3.
Wychowanie mimo wszystko (1990)

Uspoecznienie Kultury
Wstp

Idea uspoeczniania przeciwstawia si sztywnym elitaryzmom, fikcjom i


hipokryzji kultury martwej.
Uspoecznienie oznacza, e wytwory kultury przejmowane s przez coraz
szersze krgi ludzkie, e kultura staje si spraw powszechn i wspln;
realn i yw.
Kultura jako wiadomy i krytyczny proces
Spr o pojcie kultury

Kady , zgdonie z wasnym punktem widzenia, okrela inaczej kulture,


zwalczajc cudze definicje.
Analiza tych rnorodnych okreslen ujawnia cala bogata roznorodnosc
wspczesnych stanowisk zajmowanych przez uczonych

Spor o przedmiot kultury bedacy wielkim dziejowym procesem XIX i XX


wieku wyznacza ideowa problematyk czasw dzisiejszych
Krytyka jednostronnego pojmowania kultury
Krytyyka elitaryzmu kultury. Kultura jest powszechna i dosepna dla
wszystkich
Istote kultury naley upatrywa w wartociach i wymaganiach, ktre sa
zywe i powszechne
Kultura a barbarzystwo

Refleksja, ktra rwnie polemizuje z XIX-wieczn definicj barbarzycy.


Przywouje on owieceniow myl o barbarzycy i pokazuje, e mylenie o
barbarzystwie jako etapie, ktry nastpuje przed etapem cywilizacji i
koczy si, kiedy ona si zaczyna, jest bdne.
Barbarzystwo wystpuje jako skadowy i nieodczny element Cywilizacji.
Teza, e barbarzystwo czy si ze stanem pierwotnoci jest bdna .
Moemy zauway przejawy barbarzystwa w wczesnej cywilizacji, tak jak
w domniemanym etapie barbarzystwa w myli ewolucjonistycznej,
moemy zobaczy czowieka cywilizowanego.
Barbarzystwo w myli B. Suchodolskiego jest pasj niszczenia i braku
zrozumienia dla kultury.
Jednym sowem: niszczycielski, nie twrczy stosunek do ludzi i do
wartoci oto istota barbarzystwa, ktre w wieku XX przejawio
si w sposb niesychanie gwatowny i w swej wyjtkowoci
przeraajcy. .

B. Suchodolski wprowadza w rozdziale Barbarzystwo a kultura podzia


na kultur obiektywn i subiektywn. Obiektywna jest tym, co powstao w
wiecie nas otaczajcym, subiektywna natomiast, to przemiany, ktrych
terenem jest ludzka psychika (uprawa duszy) . To, co nas interesuje jako
problem myli o kulturze przejawia si wanie w tej drugiej z
wymienionych.
Autor postuluje i kultura subiektywna jest stanem wyleczenia, a nie
lekarstwem na barbarzystwo. eby osign stan, w ktrym
barbarzystwo zostanie zniwelowane naley kultywowa zarwno sfer
obiektywn jak i subiektywn. Tylko ten proces moe nas uchroni od
katastrofy kulturowej i zaamania wszelkich wartoci. Ksztatowanie myli i
praca nad ni jest tutaj zestawieniem tworzenia nowych idei.
Rwnowaga jest kluczem do penego kulturowego ycia. Przewaenie
jednej z tych cech kultury moe prowadzi do stanu nowoytnego
barbarzystwa . Takie jednostronne traktowanie moe przejawia si np. w
nauce i technice. dza poznania nie moe przymi rwnowagi wartoci .
B. Suchodolski zdaje si jakby wraca do rde kultury mwic o tym, e
to wewntrza uprawa duszy i wspodczuwanie rwnowanych tendencji,
mog uchroni spoeczestwo XX wieku od degeneracji.
Spoeczestwo pierwotne nie jest synonimem barbarzystwa
Zjawisko degeneracji kultury to pojecie pokrewne barbarzystwu

Destrukcyjne tendencje w kulturze


KSZTALECENIE TEGO CO MAMY WAZNIEJSZE OD TWORZENIA NOWEGO