You are on page 1of 27

Themalijst

Grieken & Romeinen

Keuzelijst over de Oudheid

Inleiding
In deze themalijst besteden we aandacht aan twee van de meest invloedrijke culturen uit de Europese
geschiedenis.
We vermelden allen fictie en informatieve boeken over de Klassieke Oudheid. Veel aspecten blijven dus
buiten beschouwing: de mythologie, de literatuur, de filosofen maar daarover misschien later meer.
Griekse Oudheid
Enkele goede websites zijn onder andere

http://www.oudheid.be/

http://www.historischnieuwsblad.nl/oudegrieken/index.html

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.2

Voor de jeugd
Informatieve jeugdboeken
Het oude Griekenland (John Malam, 2000)
magazijn Jeugd JM 6509
Jeugdinfo (turkoois) Geschiedenis

Grieks-Romeinse tijd (buurtbibliotheken

Als zovele andere boeken over het antieke Griekenland behandelt deze uitgave telkens op
twee tegenover elkaar liggende pagina's een onderwerp of periode uit de Griekse
geschiedenis met weinig tekst en veel plaatjes in kleur. Allereerst komen zo de
verschillende perioden uit de Griekse geschiedenis aan bod (Minoisch, Myceens, Homerisch, klassiek etc.),
daarna een aantal thema's zoals het schrift, de geneeskunst, theater, leger, tempels, beeldhouwkunst,
mythen en de Olympische spelen.
Het oude Griekenland (Peter Ackroyd, 2006)
Jeugdinfo (turkoois) Geschiedenis

Grieks-Romeinse tijd

Er wordt niet voor een thematische, maar een chronologische aanpak gekozen, wat zijn
voordelen heeft. Zo krijgt de lezer in het deel over Griekenland een gedetailleerde uitleg
over hoe stadstaten groeiden, welke volkeren binnenvielen en elkaar verdrongen en
begrijpt hij ook de logische samenhang en slingerbeweging doorheen de eeuwen.
Misschien begrijpt hij beter Alexander de Grotes hardnekkigheid om de Perzen aan te vallen en aan te
tonen dat hij nog een grotere veroveraar dan zijn vader w
Het oude Griekenland (Greg Owens, 2009)
Jeugdinfo (turkoois) Geschiedenis

Grieks-Romeinse tijd

Het antieke Griekenland van circa 1600 tot 146 voor Christus, toen het werd ingelijfd in het
Romeinse Rijk, staat centraal in dit informatieve boek in groot formaat. In vier
hoofdstukken komt in eenvoudige en directe taal een aantal aspecten van de oud-Griekse
cultuur aan de orde, namelijk als de eerste democratie ter wereld (Athene), de
huizenbouw, voedsel, kinderen, werk en godsdienst, het theater en de eerste Olympische Spelen in 776
voor Christus. Tenslotte komt het dagelijkse leven aan bod in de vorm van vier recepten en projecten, te
weten het bakken van sesambroodjes, het maken van een peplos (jurk), het maken van een Griekse vaas in
papier-mach en een frescoschildering in gips.
De oude Griekse schat (Dee Philips, 2004)
Jeugdinfo (turkoois) Geschiedenis

Grieks-Romeinse tijd

De oude Griekse schat is afkomstig van een vrachtschip dat voor de kust van Kreta is
vergaan rond 400 v. Chr. In dit deel van de nieuwe reeks 'Speurtocht naar het verleden'
wordt uitvoerig aandacht besteed aan archeologische techniek en wetenschap. Er is een
expeditie gefingeerd met als hoofdpersoon een schooljongen die tijdelijk in het
gemeentemuseum werkt en helpt bij het inrichten van een tentoonstelling over het leven in het oude
Griekenland. Hij mag zelfs mee op studiereis en gaat duiken naar het scheepswrak. Alhoewel deze
gegevens totaal ongeloofwaardig zijn, is de opzet geslaagd: door de ik-figuur die per bladzijde een dagboek
bijhoudt en vertelt over z'n belevenissen, lees je dit boek als een spannend avontuur.

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.3

Het oude Griekenland (Anne Pearson, 2012)


Jeugdinfo (turkoois) Geschiedenis

Grieks-Romeinse tijd

Voor Het oude Griekenland, een educatief boek over de geschiedenis van het oude
Griekenland, werkte Anne Pearson samen met het British Museum. Het boek verscheen
voor het eerst in 1992, kende een herdruk in 2007 en werd intussen in het Nederlands
vertaald. Het boek verscheen in de reeks Ooggetuigen, een reeks boeken die op een
luchtige wetenschappelijk verantwoorde manier jongeren informeren en hen meenemen op
ontdekkingsreis in de geschiedenis. In 28 hoofdstukken krijg je een beeld van het leven van de Grieken in
de oudheid. De Grieken brachten de cultuur voort die doorheen de eeuwen de westerse beschaving
benvloedde en dit tot op vandaag doet.
Griekenland (Jacques Martin, 2003)
Jeugdinfo (turkoois) Geschiedenis

Grieks-Romeinse tijd

Na heel wat opzoekingswerk en op basis van reconstructietekeningen van befaamde


archeologen brengen zij in dit eerste deel een stuk Griekenland opnieuw tot leven. Alex en
Enak gidsen als tijdloze reizigers de lezer langs historische steden en plaatsen. Wat de
auteurs presenteren is een soort omgekeerd sciencefiction verhaal dat zich over
verscheidene eeuwen uitstrekt. Leraren geschiedenis en esthetica kunnen hun leerlingen nu meer tonen
dan de klassieke runes. Leraren Grieks en Latijn kunnen duidelijk maken in welke omgeving de klassieke
helden hun leven doorbrachten. Maar ook leken die een klein beetje in geschiedenis genteresseerd zijn
vinden in deze reeks antwoorden op vele vragen
Encyclopedie van de Oude Grieken (Peter Chrisp, 2007)
Jeugdinfo (turkoois) Geschiedenis

Grieks-Romeinse tijd

Thematische, in grote lijnen chronologisch gerangschikte hoofdstukken van twee paginas


geven steeds volgens een vast patroon informatie over aspecten van de geschiedenis en
cultuur van de Oude Grieken. Begonnen wordt met het ontstaan van het Griekse rijk vanaf
ca. 3000 en eindigt met de verovering ervan door de Romeinen ca. 150 v Chr. Elk
hoofdstuk begint met een korte inleiding, gevolgd door veel kleurenillustraties over het onderwerp met
uitgebreide bijschriften en een link naar de website van de uitgever waar meer info te vinden is. Aan bod
komen o.a. de oude Grieken, de Myceners, mythen en helden, Athene, democratie, kleding, slaven,
filosofie, de Griekse erfenis
Oude culturen 3000 v. Chr.-500 na Chr. (onder red. van jan van Gestel, 1999)
Infomatie Jeugd (turkoois) Geschiedenis

Oudheid

Oude culturen gidst de lezer doorheen 3500 jaar beschaving. Het boek brengt de culturen
van Sumeri en het Midden-Oosten, Egypte en Nubi, China en India, Griekenland en
Rome in beeld. De eeuwenoude beschavingen worden vanuit verschillende invalshoeken
belicht. De thema's zijn geografie, kunst, landbouw, uitvindingen, stad, architectuur,
literatuur, goden en godsdienst, archeologie. Je leert als lezer bepaalde tradities en gebruiken kennen die
vandaag nog verder leven. Zo bv. vieren de joden ook vandaag het Pesachfeest waarin zij de uittocht in
Egypte herdenken.

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.4

De Griekse tijd
Infomatie Jeugd (turkoois) Geschiedenis
Oudheid (buurtbibliotheken)
In dit boek (de pendant van 'de Romeinse tijd' - a.i.'s deze week) doet men of het een
speciale editie is van een Griekse krant, waarin alle belangrijke gebeurtenissen uit de
Griekse geschiedenis in 'krantenartikelen' zijn opgenomen. Net als in de 'Romeinse tijd' is
het boek opgebouwd uit rubrieken: binnenland (met artikelen over de belangrijke
gebeurtenissen uit de Griekse geschiedenis, zoals de Griekse kolonisatie in de 6de eeuw
voor Christus, de Perzische oorlogen en de veroveringen van Alexander de Grote), sport, economie,
onderwijs, gezondheid, theater, mode, de vrouw etc. Interviews met bijv. een kapitein van een trireme, een
Spartaan, en twee Griekse vrouwen, en advertenties verlevendigen het geheel. De 'artikelen' zijn op voor
kinderen begrijpelijke wijze geschreven en de keus van de onderwerpen is op de interesses van kinderen
toegesneden.

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.5

Jeugdromans
Fictie groen (vanaf 12 jaar)
Kallinos van Messene (Paul Kustermans, 2002)
Magazijn Jeugd JM 3705
Jeugd Boeken 12+ (groen) KU (buurtbibliotheken
Kallinos van Messene is kreupel. In het oude Griekenland werd dat gezien als een straf
van de goden. Maar toch blinkt Kallinos uit in speerwerpen. En als de oefenmeester
Hippomachos hem uitkiest om deel te nemen aan de Olympische spelen is Kallinos de
gelukkigste jongen op de wereld. Hij is vastbesloten om te winnen. En liefst verslaat hij
daarbij zijn Spartaanse tegenstander, Antanax. De Spartanen zijn immers
verantwoordelijk voor zijn vaders ongeluk waardoor de trotse wapensmid Theon vanaf zijn middel verlamd
is. Kallinos verslaat Antanax en mag zich voortaan Kallinos de Olympir noemen. Maar Antanax zint op
wraak.
Winnaar in Olympia (Herman Van Campenhout, 2004)
Jeugd Boeken 12+ (groen) CA
Winnaar in Olympia is het verhaal van twee Megarese atleten, Leandros en Telemachos,
die alles doen voor hun koning Theagenes en voor hun stad Megara. Het is een verhaal
van verraad, wraak en vergelding, verlies en rouw. De grote anticlimax in het boek is de
waarheid over de koning, voor wie al het leed geleden is en voor wie levens op het spel
zijn gezet.
Herman van Campenhout heeft de Griekse sfeer zo goed mogelijk proberen te vatten in
zijn verhaal. Niet alleen door authentieke namen aan Grieken en hun steden te geven, ook door de juiste
moraal voor ogen te houden. Moedig en eervol handelen, luisteren naar de wil van de Goden,
familiebanden het koste wat het kost onderhouden.
Grafikos (Gaston van Camp, 1993)
Magazijn Jeugd JM 885
Jeugd Boeken 12+ (groen) CA (Buurtbibliotheken
Er zijn niet veel jeugdromans in het Nederlands taalgebied die de klassieke oudheid als
thema hebben. Dit boek speelt tijdens de 10-jarige Trojaanse oorlog, 1250 v. Chr. De ikfiguur is de zanger en verteller Grafikos met de bijnaam 'dubbeltong', die door de
Griekse legeraanvoerder koning Agamemnon als koerier naar Mycene wordt gestuurd.
Hier wordt hij slachtoffer van de intriges rondom Klytemnestra en haar minnaar Aigistos
en verliefd op de kruidenvrouw Halia. Na veel omzwervingen en spannend vertelde avonturen wordt hij de
vader van Homeros, de mythische dichter van de Ilias ( 800 v. Chr.!). Hoofdthema van het boek vormt de
grens tussen waarheid en leugen die bepaald wordt door het standpunt dat je inneemt. Er is veel
informatie over de Myceense tijd op vanzelfsprekende en niet-hinderlijke wijze verwerkt
De visioenenvloek (Anne Rutyne, 1997)
Magazijn Jeugd JM 314
Sybille is een priesteres aan het hof van koning Minos. Als zij op stage is in Egypte, leert
zij Mozes kennen en ervaart zij de macht van zijn God. Op de terugweg lijdt haar schip
schipbreuk en ontmoet zij Kerim, een mismaakte man die ver van de andere mensen
afwoont. erim, die later de oon van koning inos blijkt te ijn, wordt ervan beschuldigd
kindero ers te brengen en wordt gevangen genomen. n het machsvacuum aan het hof

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.6

van koning Minos spelen Sybille en Kerim (Kryses) een hoofdrol. In dit boek heeft de schrijfster veel
informatie over de Griekse mythologie verwerkt. Het is een vlot geschreven en redelijk spannend verhaal
waarbij je je echter afvraagt of een priesteres in die tijd Mozes gekend kan hebben en of zij een god van
een andere cultuur zo snel erkend zou hebben.
De komeet van Samos (Tonny Vos-Dahmen von Buchholz, 1995)
Magazijn Jeugd JM 1141
Jeugd Boeken 12+ (groen) VO (buurtbibliotheken)
Op het Ionische eiland Samos dat geregeerd wordt door de tiran Polykrates, leeft
omstreeks 550 v. Chr. de jonge briljante geleerde Pythagoras ('De komeet van Samos'),
die de kans krijgt in Kemi (Egypte) een inwijding in een priesterschool te ondergaan. Als
er lange tijd niets over P. vernomen is, wordt de visser Leon erop uitgestuurd hem te
zoeken. Het tweede deel speelt ca. jaar later. e naar amos teruggekeerde . s cht
er een school, maar wekt door ijn ideeen - die in het boek niet echt uitgewerkt worden - de nodige
weerstand op bij de gevestigde machten op het eiland. Een belangrijke figuur in het verhaal is de visser
eon, die een groot bewonderaar is van ., maar diens theorieen niet begrijpt en dus niet kan verwoorden.
In deze levensbeschrijving van P. ontbreekt de beschrijving van zijn wetenschappelijke ontdekkingen. Met
kaarten; bovendien woordenlijst, verantwoording en bibliogra een. Vanaf ca. 12 jaar.
Vlucht uit Sparta (Karen Sergeant, 2008)
Jeugd Boeken 12+ (groen) SE
Op zevenjarige leeftijd wordt Melas bij zijn moeder weggehaald om naar goed
Spartaans gebruik tot soldaat te worden opgeleid. Zeer tot genoegen van zijn vader
Hector, die een belangrijke functie bekleedt in het Spartaans bestuur. Kennelijk heeft
Melas te veel Atheens bloed in zijn aderen ? zijn moeder is Atheense ? om zich te
kunnen neerleggen bij de kadaverdiscipline en discriminatie van het systeem, en hij
vlucht met zijn moeder naar Athene. Het rustige leven op het familielandgoed past
echter absoluut niet bij het bestaan van fysieke inspanning waaraan hij inmiddels gewend was geraakt.
Melas besluit dan ook terug te gaan naar Sparta, om zich daar aan te sluiten bij een verzetsorganisatie die
gevluchte slaven helpt een veilig heenkomen te vinden. Dat Helena, op wie hij ooit verliefd is geworden, de
onbetwiste leidster van de verzetsgroep is, zal zijn beslissing ongetwijfeld benvloed hebbe
De veroveraar (R.H. Schoemans, 1996)
Magazijn Jeugd JM 409
Jeugd Boeken 12+ (groen) DC (buurtbibliotheken)
Alexander de Grote (356-323 voor Chr.) is een van de belangrijkste figuren uit de
geschiedenis, mede omdat hij de Griekse wereld met de Aziatische verbond. Hij krijgt les
van de filosoof Aristoteles die voor een deel zijn denken heeft gevormd. Zijn opvoeding
was hard. Op zijn twintigste jaar was hij koning van acedonie. Toen hij 30 was, heerste
hij over een wereldrijk. Aan het eind van het verhaal staat een kaartje van het rijk van
Alexander. Bij geschiedenislessen en als gewoon stilleesboek goed te gebruiken.
De driehonderdste (Herman Van Campenhout, 2000)
Magazijn Jeugd JM 1079
Jeugd Boeken 12+ (groen) CA (buurtbibliotheken)
Je bent de enige overlevende van een veldslag en bij thuiskomst word je beschuldigd
van lafheid, je zou je aan de strijd onttrokken hebben. Dat overkomt Aristodemos. De
werkelijkheid is dat hij tijdens het beslissende gevecht door een oogkwaal incapabel
was om vriend van vijand te onderscheiden. De enige die de waarheid zou kunnen

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.7

bevestigen, is zijn dienaar, maar die is voortvluchtig. Voor een Spartaan, en dat is Aristodemos, was er geen
erger beschuldiging denkbaar. Hij hoopt zijn trouweloze dienaar te vinden in de bergen waar zich mensen
schuilhouden die om de een of andere reden het Spartaans regime ontvlucht zijn. Na gewond te zijn door
een steenlawine komt hij terecht in een leefgemeenschap van ballingen. Ze verzorgen hem maar [lees
meer] behouden een gezonde argwaan. Geleidelijk lukt het Aristodemos het vertrouwen te winnen en
ervaart hij dat er nog andere waarden zijn dan vechten, roem of de heldendood sterven. Als hij verneemt
dat het leger waarvan hij deel uitmaakte weer zal optrekken tegen de Perzen -- we leven ca. 480 v. Chr. -meldt hij zich aan, in de hoop te kunnen bewijzen dat hij niet laf is.

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.8

Voor de volwassenen
Informatieve boeken
Ter info: alle boeken in de Bibliotheek zitten bij het SISO-nummer 923 op het gelijkvloers.
Hieronder vind je een keuze uit de boeken van de laatste jaren.
De oude Grieken en Romeinen: hun denken en doen (Arnold Provoost, 2010)
De oude Grieken en Romeinen is een belangrijke, zinvolle en zeer geslaagde
aanvulling bij de vele gellustreerde werken over de klassieke oudheid. Meestal is
de politieke en sociale geschiedenis van die periode op de geschreven bronnen
gebaseerd, maar Arnold Provoost neemt de materile cultuur, zoals die door de
archeologie onthuld wordt, als invalshoek. Op die manier focust hij niet op de
maatschappelijke en intellectuele bovenlaag, maar heeft hij aandacht voor het
denken en doen van lle Grieken en Romeinen. In deze cultureel-antropologische
benadering heeft hij vooral aandacht voor de verschillende kunstvormen en
speciaal voor de beeldtaal.
480: nederlaag van een imperium (Dick Berents, 2014)
In de vijfde eeuw voor Christus voerden de Grieken en Perzen verwoede strijd. Een
bekende episode is de aanval van de Perzen onder leiding van koning Xerxes op
Griekenland in 480, het jaartal dat dit boek zijn titel geeft. Als lezer volg je de strijd
vanaf de eerste expeditie van de Perzen en de achtergronden hiervan, via de
beroemde slag bij Marathon, de nog beroemdere slag bij Thermopylae (waar 300
Grieken tegen een grote massa Perzen zouden hebben standgehouden), de zeeslag bij
Salamis tot en met de terugtrekking van de Perzen. Over deze strijd bestaat een
herosch beeld, meestal betreffende de Grieken en de veronderstelde betekenis van
hun overwinning voor de westerse beschaving en waarden als democratie en vrijheid. Op dat (eenzijdige)
beeld is de afgelopen jaren wel het nodige afgedongen.
De geboorte van het klassieke Europa (Simon Price, 2011)
Verwacht op basis van de ondertitel van dit boek, Een geschiedenis van Troje tot
Augustinus, dus niet de zoveelste narratieve geschiedenis van de antieke oudheid. De
opzet is ruimer. Er is meer dan normale aandacht voor die andere belangrijke traditie
waarop Europa boogt, de joods-christelijke. Hector en de Ilias komen zij aan zij te staan
met Mozes en de Bijbel, maar wel volgens de traditionele indeling in de tijdsperiodes
zoals we die kennen.

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.9

Romans voor volwassenen


Koning voor een dag (Jan Van Aken, 2008)

AKEN

Koning voor een dag is een grotendeels gefantaseerde biografie van de schimpdichter
Hipponax, die in het Ioni van de 6e eeuw v.C. leefde en over wie maar heel weinig
bekend is. Eigenlijk wil Jan Van Aken de verbittering van de dichter verklaren. De lelijke en
kreupele Hipponax valt al vlug op door zijn potische gaven en zijn scherpe tong. Hij wordt
verliefd op de mooie Arte, de zuster van de invloedrijke beeldhouwer Boupalos, die hem
met een fabel in het openbaar belachelijk maakt. Maar de dichter slaat bijzonder heftig
terug met een fabel in verzen, waarna er in een oproer doden vallen en hij verbannen
wordt. Tijdens de zeereis maakt hij extreem schokkende en gruwelijke avonturen mee
Xanthippe (Paul Lebeau, 1992)
Xanthippe (1959), een ikroman waarin de vrouw van Socrates zichzelf verdedigt
tegenover haar zonen op de vooravond van haar zelfmoord. Ze schrijft haar levensverhaal
neer, op haar jeugd na, een aaneenschakeling van ongelukkige gebeurtenissen.

De gulden middenweg (Annabel Lyon, 2011)

LYON

Unieke historische roman met de beroemde Griekse filosoof Aristoteles als ik-persoon,
een bijna manisch-depressieve, briljante wetenschapper die belast wordt met de
opvoeding van de jonge prins die later als Alexander de Grote de oosterse wereld zal
veroveren. Het weinige dat bekend is over Aristoteles leven is knap verweven met
elementen uit zijn literair-filosofische nalatenschap. De wisselende relatie tussen de
intelligente, sportieve, gepassioneerde jongen en de al wat oudere, kille zoeker naar
exacte waarheid wordt goed gebruikt om tijdlo e gedachten over het leven en de gulden
middenweg tussen droom en daad, maar ook het leven van hun tijd en de toenmalige kennis op een
gevoelige en geloofwaardige manier te presenteren.
De lange tocht (Dan Sleigh, 2011)

SLEI

Met tienduizend waren ze, de Grieken die zich na de Pelopponesische Oorlog (431-404
v.C.) die de hegemonie van Sparta op het Griekse vasteland vestigde en Athene tot een
tweederangsrol veroordeelde, lieten overhalen om met de Perzische satraap Kuros op te
trekken tegen diens broer Artaxerxes. Onder hen bevond zich ook Xenofon. Hij had zich
door zijn neef Proxenos laten overtuigen om als schrijver van diens regiment mee op te
trekken met het leger.

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.10

Het raadsel van de filosoof (Jos Carlos Somoza, 2002)

SOMOZ

Het raadsel van de filosoof is een boek vol valkuilen. In het Athene ten tijde van Plato
wordt het lijk van een jongeman gevonden. Naar alle waarschijnlijkheid werd hij
aangevallen door wolven. De zaak wordt geklasseerd, maar Diagoras, leraar en mentor
van het slachtoffer aan de Academie, vertrouwt het zaakje niet en huurt een
raadseloplosser in. De hierop volgende zoektocht van de filosoof en de raadseloplosser
leidt ver van de Platoonse leerschool, naar de diepten van het klassieke Athene. Dit
letterlijk en figuurlijk, want zowel de vorm als de inhoud van dit boek dienen een kritische
beschouwing te zijn van de waarheidsleer van Plato. Deze kenmerkt zowat heel onze westerse
geschiedenis. Het detectiveverhaal is daarom geen prioriteit, maar eerder een aanleiding voor meer.
Dochter van Aphrodite (Philipp vandenberg, 2011)

VAND

Centraal in de handeling staan de staatsman en oorlogsheld Themistocles en de vrouw


van wie hij hartstochtelijk houdt, de hetaere Daphne. De tijdslijn van de handeling begint
tijdens de oorlog tussen Grieken en Perzen na de slag bij Marathon en eindigt na de
zeeslag bij Salamis. De auteur heeft zich bijzonder goed verdiept in het dagelijkse leven in
het klassieke Athene. De oorlogshandelingen zijn met kennis van zaken beschreven, de
tragische liefdesrelatie is intrigerend. De roman is levendig en boeiend geschreven.

De wilde vrouwen van Pella (Theun de Vries, 1999)

VRIE

Op 75-jarige leeftijd vertrekt de Griekse toneelschrijver Euripides teleurgesteld uit Athene


naar Pella en verwerkt zijn ervaringen aan het Macedonische hof in een nieuw stuk. De
auteur heeft de tragedie, die we geleidelijk zien ontstaan en waaruit we fragmenten
horen declameren, ongewijzigd gelaten. Hij heeft geen bewerking geschreven, maar een
historische en psychologische roman rond de oude, wat eenzame en existentieel
bewogen Euripides.

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.11

Informatieve dvds
Ancient Greece (2012)
dvd 3 : Zeus ; Dag des oordeels in Marathon
dvd 1 : Hercules : Godenkracht ; Goden en Godinnen
dvd 2 : Mystieke monumenten van de Oude Grieken ; Alexander de Grote
dvd 4 : Spartaanse wraak : Thermopylae

Ancient Greek heroes (2008)


DVD 216.1
Episode 1 Jason and the Argonauts
Episode 2 King Odysseus' roundabout voyage
Episode 1 Jason and the Argonauts
Episode 2 King Odysseus' roundabout voyage

Troy: de legend ontmanteld (2004)


DVD 622.1
Documentaire in vier delen over feiten, fictie en achtergronden van de Trojaanse
oorlog. In de eerste dvd staan, verdeeld in twee programma's, de opkomst en
ondergang van de Spartanen centraal. Indien de Trojaanse oorlog werkelijk plaatsvond
zouden zij de belangrijkste factor zijn in de uiteindelijke Griekse overwinning op de
Trojanen. De Spartaanse cultuur was compleet gericht op oorlogsvoering. De tweede
dvd is ook onderverdeeld in twee programma's. In het eerste programma worden de
runes in Turkije bezocht die door de beroemde archeoloog Heinrich Schliemann
beschouwd werden als de resten van Troje.
In de sporen van Alexander de Grote (2005)
DVD 923.2
De Macedonir Alexander de Grote veroverde zo'n 2300 jaar geleden vrijwel de gehele
toen aan hem (en 'het Westen') bekende wereld tijdens een jarenlang durende
veldtocht die hem via Turkije, Egypte, Perzi tot in Indi bracht. Een formidabele
prestatie, zeker gezien de beperkte technologische middelen die hem ter beschikking
stonden. De tocht komt op een krachtige manier tot leven en spreekt danig tot de
verbeelding door de consequente manier waarop BBC-journalist Wood de hele route
opnieuw aflegt met alle middelen die ons nu ter beschikking staan (auto, helikopter
e.d.) en zonder tienduizenden soldaten om te voeden en te verzorgen.

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.12

Speelfilms
300 (Zack Snyder, 2007)
In de Slag bij Thermopylae vochten Koning Leonidas (Gerard Butler) en 300 Spartanen
op leven en dood tegen Xerxes en zijn enorme Perzische leger. Het Griekse leger staat
voor een onmogelijke uitdaging, maar hun moed en opoffering inspireren heel
Griekenland om n front te vormen tegen hun Perzische vijand en voor democratie te
strijden. 300 is gebaseerd op het epische stripboek van Frank Miller.

Alexander (Oliver Stone, 2006)


Alexander bouwde uiteindelijk een imperium op van Macedoni, Egypte, Syri, Perzi
tot Klein-Azi. Alexander de Grote werd in 356 vChr. geboren in Pella, de eeuwenoude
hoofdstad van Macedoni. Hij was de zoon van koning Philip II van Macedoni en
prinses Olympias van Epirus. Alexander had een sterke band met zijn moeder Olympias
en dat is waarschijnlijk van grote invloed geweest op zijn latere relaties met vrouwen.
Hoewel Alexander trouwde en een zoon kreeg wordt er aangenomen dat hij ook een
relatie had met zijn beste vriend Hephaestion. Een relatie die zijn moeder jaloers
maakte.
Troy (Wolfgang Petersen, 2004
Brad Pitt neemt een zwaard ter hand en maakt van de Griekse strijder Achilles een
gespierde, dreigende persoonlijkheid in deze spectaculaire nieuwe verfilming van De
Ilias. Orlando Bloom en Diane Kruger spelen de legendarische geliefden die ervoor
zorgden dat iedereen plotseling in eenoorlog verwikkeld raakte, Eric Bana speelt de
prins die de confrontatie met Achilles durft aan te gaan en Peter O'Toole speelt Koning
Priam, heerser over Troje. Regisseur Wolfgang Petersen maakte een nieuwe verfilming
van deze reeds lang vervlogen wereld van machtige oorlogsschepen, vechtende legers,
de versterkte stad en het enorme Paard van Troje

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.13

Tv-series
Spartacus (2011Over de historische Spartacus (ca. 109-71 v.Chr.) is weinig bekend, behalve dat hij een
Thracir was die van 73-71 v.Chr. een beroemd geworden grote slavenopstand leidde.
De serie speelt zich af vr deze opstand. Een naamloze Griekse soldaat wordt door de
Romeinen gevangen genomen en gedwongen als gladiator te vechten. Vanwege zijn
opvallende vechtkracht wordt hij gekocht door Batiatus, eigenaar van een
gladiatorenschool, die hem 'Spartacus' noemt en hem belooft dat hij zijn vrouw zal
terugzien, die verkocht is als slavin.

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.14

Romeinse Oudheid

Voor de jeugd
Informatieve jeugdboeken
Romeinen (Suzan Boshouwers, 2014) Mini-info Jeugd (blauw) : Lekker slim
slim.

Lekker

Een informatief prentenboek over de Romeinen. oor middel van tekstblokjes, wist-jedatjes, prenten met verklarende woorden, miniqui en een uitklappagina over
Romulus en Remus wordt veel informatie gegeven over het leven van de Romeinen en
vondsten die in Nederland in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden worden
bewaard. De informatie wordt gegeven door Thijs, een jongen in het heden, die ineens als Titus verplaatst
is naar de Romeinse tijd. In hoofdstukken over de markt, wonen, soldaat, woonplaats, badhuis, feesten,
tempels en goden komt veel informatie aan de orde.
Hoe overleefde je in het oude Rome? (Brenda Williams, 2012)
Informatie Jeugd (turkoois)

Grieks-Romeinse tijd

zeven korte hoofstukken wordt o.a. ingegaan op de stad Rome, eten en drinken, slaven,
het leger en gladiatoren. Elke dubbele pagina is voorzien van een grote illustratieve
kleurenfoto. Overzichtelijke lay-out met eenvoudige teksten in een grote letter en een
ruime interlinie. Ze bevatten nauwelijks details, waardoor de doelgroep vooral gericht
blijft op hoofdlijnen.
Wees blij dat je geen Romeinse gladiator bent! (John Malam, 2014) Informatie Jeugd
(turkoois)

Grieks-Romeinse tijd

De lezer belandt midden in het verhaal door zich voor te stellen dat hij een Gallir is die
door de Romeinen wordt gevangen genomen. En van de mogelijkheden is dat de
gevangene wordt opgeleid om te vechten in de arena.... Alle details van de wrede,
barbaarse opleiding van de gladiator worden grappig en ongezouten gellustreerd: het
gevechtsreglement en de verschillende gladiatortypes worden toegelicht. Zeeslagen werden in onder water
gelopen arena's gesimuleerd om het publiek te vermaken.
Meer weten over een Romeinse stad (Conrad Mason, 2011)
Informatie Jeugd (turkoois)

Grieks-Romeinse tijd

Hardkartonnen uitgave waarin een beeld wordt gegeven van het leven in een Romeinse
stad. Elke dubbele pagina wordt geheel gevuld met een gedetailleerde kleurentekening,
die een aspect weergeeft uit die tijd. Zo zien we o.a. de drukte 's morgens vroeg, het
grote marktplein, het leven buiten de stad op de boerderij, het badhuis, de
wagenrennen en de avondmaaltijd. Meer dan honderd flapjes kunnen worden opengeklapt. Vaak zitten
daar ook weer flapjes onder met extra informatie. Eenvoudige, maar door de vele flapjes toch redelijk
informatieve uitgave. Alles wordt echter beschreven vanuit een rijke Romeinse familie, waardoor een
eenzijdig beeld ontstaat

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.15

Razende Romeinen (Terry Deary, 2013)


Informatie Jeugd (turkoois)

Grieks-Romeinse tijd

n de reeks Waan innig om te weten worden wetenschappelijke onderwerpen op een


eer luchtige en ludieke manier benaderd. Zo lees je in Ra ende Romeinen niet het grote
verhaal van de geschiedenis, maar worden faits divers uit de doeken gedaan: haute
cuisine van slakken in bloed en melk, de verdedigingsmethodes van Romeinse keizers
tegen vergiftiging, de finesses van het complot tegen Agrippina enz. Slechts hier en daar leren we wat bij
over het grotere verhaal, zoals in het heel beknopte en nogal arbitraire historische overzicht.

Jeugdboeken geel (9+)


Gladiatoren (Luc Descamps, 2010)

Jeugd : Boeken 9+ (geel) : DE

Handzaam, stevig, aansprekend jeugdboek waarin het avontuur wordt verteld van de
Gallische jongen Certix, zijn vader Vartax, Luca het Romeinse vriendje van Certix en de
gebruiken en gewoonten rondom de gevechten van gladiatoren in de (on)menselijk
geweldadige arena van het Colosseum. Certix en Vartax zijn in Galli buitgemaakte
krijgsgevangenen, die op de markt in Rome worden verkocht. Vartax, die eigenlijk
helemaal niet wil vechten, laat staan op leven en dood, wordt een bijna onverslaanbare gladiator.
Uiteindelijk moet hij vechten tegen zijn vriend de Germaan Wolfsung. Certix en zijn vriendje Luca zijn
angstige en opgewonden getuigen van dit enerverende gevecht.
Gladiator: deel 1 Vechten voor vrijheid. Deel 2 de
straatvechter. Deel 3 Zoon van Spartacus (Simon
Scarrow, 2011)
We maken kennis met het hoofdpersonage Marcus en
Scarrow schetst de achtergrond waartegen het hele
gebeuren ich afspeelt. arcus vader, oud-centurion in het Romeinse leger, trok zich na het succesvolle
neerslaan van de slavenopstand van Spartacus terug op een Grieks [lees meer] eiland en heeft nu een
rustig leven op zijn boerderij, samen met zijn vrouw en zoon. Toch is niet alles rozengeur en maneschijn:
Marcus vader heeft financile schulden en wordt vermoord. arcus en ijn moeder worden van elkaar
gescheiden en als slaven verkocht. Marcus ontsnapt en wil verhaal halen bij de vroegere werkgever van zijn
vader, Pompeius de Grote. Hij probeert als verstekeling mee naar Rome te varen, maar wordt gesnapt.
Het dagboek van Nurdius Maximus (Tim Collins, 2013)
3 delen Jeugd : Boeken 9+ (geel) :CO
Waarom houdt een jongen een dagboek bij? Het antwoord van de
jonge Romein Nurdius aximus is simpel: Als ik later een edele
Romeinse held ben, heb ik het complete verslag van mijn reis naar
grootheid. En dat hij later een Romeinse grootheid wordt, is voor Nurdius van elfsprekend. nspirerende
voorbeelden genoeg: zijn broer Spierus is generaal, zijn vader senator en trainer Stevigus een machtige
held (toen hij nog on honderd kilo minder woog). Uit de dagelijkse dagboekfragmenten blijkt echter dat
deze tocht naar eeuwige roem nog niet zo eenvoudig is. Nurdius is wat zijn naam al suggereert een
slappe, stuntelige slungel. Zelfs de slaven thuis weten dat ze hem niet hoeven vrezen

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.16

De rode wolf (Simone van der Vlugt, 2009)


Jeugd : Boeken 9+ (geel) : VL
Het is 55 voor Christus. Julius Caesar, alias 'de rode wolf', is met zijn leger de Rijn
overgetrokken om de Germaanse stammen onder de voet te lopen. Rufus, een 18-jarige
Romein van rijke komaf, trekt tegen zijn zin als verkenner met het leger mee. Germani is het
land van zijn vriend en slaaf Ortwin. Rufus leerde van hem de taal en de gewoontes van die
'barbaarse' Germanen. Net daarom is hij voor Caesar van onschatbare waarde bij deze expeditie. Op een
dag verdwaalt Rufus in het woud. Dagenlang zwerft hij door het moerassige bos, tot hij op een Germaanse
stam stuit. Zijn kennis van de taal redt zijn leven; het stamhoofd wil van hem informatie over de Romeinse
gevechtstactiek

Jeugdboeken groen (12+)


Epinona (Marc de Bel, 2009)
Jeugd : Boeken 12+ (groen) : HA
Het verhaal van het Keltenmeisje Epinona zelf is ingebed in de beschrijving van het
verjaardagsfeestje van de twaalfjarige Mayra in 18 v.C. Van haar oma Nona krijgt ze een
mantelspeld in de vorm van een paardje cadeau. Oma Nona werd als Epinona geboren in 69
v.C. en maakte mee hoe de [lees meer] Romeinse Kortzwaarden onder Caesar de Kelten uit
o.m. het Maasland verdreven tot over de Schelde. Onder koning Ambiorix verzetten de Eburonen zich
tevergeefs tegen de bloedige, moordende overrompeling van hun land. Epinona is een krachtig meisje met
bijna magische gaven dat metterdaad opkomt voor allen die haar na aan het hart liggen.
Amulet van de dood (Karel Verleyen, 2004)
Magazijn Jeugd JM 1866 / JM 2872 / JM 8449
Jeugd : Boeken 12+ (groen) : VE (buurtbibliotheken)
Amulet van de dood speelt zich af in Rome ten tijde van de zelfingenomen en wrede keizer
Commodus. Verleyen, die met verve de corrupte, vervallen en stinkende stad tekent, laat de
jonge Tiberius getuige zijn van een moord. De vermoorde stopt hem een amulet met een
geheime tekst in handen. Voor hij het goed beseft, bevindt hij zich in het middelpunt van een wespennest.
De ring van de wraak (Hedwig van de velde, 2011)
Jeugd : Boeken 12+ (groen) : VE
Dit historische verhaal speelt in Galli op het einde van de tweede eeuw na Christus, tijdens
de stuiptrekkingen van de pax Romana. Feliciacum (Velzeke) is een welvarend
handelscentrum tussen de Schelde en de Dender. Romeinse legioenen bewaken de vrede in
het gebied, maar zij moeten het meer en meer opnemen tegen dreigende raids van
vijandige stammen, voornamelijk aan de Rijngrens.
De inwoners zijn in twee groepen verdeeld: de Gallirs (Nervirs) die de oude tradities in ere willen
houden, en de rijkere Gallo-Romeinen, die zich spiegelen aan de Romeinse overheersers.
Het rijk van Commodus (Luc Hanegreefs, 2014)
Jeugd : Boeken 12+ (groen) : HA
In zijn eerste historische roman, die zich afspeelt in Atuatuca Tongrorum, het Tongeren van
190 na Christus, is de jonge bediende Freio getuige [lees meer] van de moord op een gezant
van de keizer. Naast diens levensloze lichaam vindt Freio een geheimzinnige gouden
zegelring. Freio neemt de ring mee, niet wetend wat voor problemen hij zich daarmee op de

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.17

hals haalt. Want wie heeft de ge ant vermoord, en waarom? En waarom is Freios meester, de decurio
Clodius Drousus, zo genteresseerd in de zaak?
Hysterische jachtgodinnen (Anne Rutyne, 1997)
Magazijn Jeugd JM 219
Jeugd : Boeken 12+ (groen) : RU (buurtbibliotheken)
Edwin, een jonge Keltische edelman, is als gijzelaar naar Rome gebracht. Hij wordt gekocht
door de Romeins senator Marcellus Crispus om als lijfwacht voor zijn kinderen te dienen.
Edwin hoopt ooit nog te ontsnappen naar zijn eigen land en zijn zus op te sporen.
Ondertussen wordt hij verliefd op Gratia, de dochter des huizes en worden de levens van de kinderen
bedreigd. Edwin vervult een heldhaftige rol en uiteindelijk wordt hij vrij man.

Jeugdboeken rood (14+)


De adem van de godin (Katrien Vervaele, 2007)
Jeugd : Boeken 14+ (rood) : VE
Deze roman speelt zich af in het kuuroord Bath, dat ten tijde van de Romeinse overheersing
een broeihaard van godsdiensten was. Naast de officile Romeinse staatsgodsdienst
werden ook de oude Keltische goden en de mysteriegodsdiensten uit het Oosten gedoogd.
Daarnaast begon het jonge Christendom aan een opmars. Dat alles maakt van Bath, oftewel
Aquae Sulis, een uitgelezen setting voor een spannende whodunit vol intriges en complotten.

Voor volwassenen
Hieronder enkele romans van de laatste jaren
Strijder voor Rome (Nick Brown, 2012-2013)
1. Het beleg
2. Het koninklijk vaandel
3. De verre kust
Een jonge o cier in het Romeinse leger verdedigt een afgelegen fort in rie tegen
inheemse belagers
Een jonge Romeinse officier gaat voor de geheime dienst op zoek naar een kostbaar gestolen vaandel dat
de vrede tussen Romeinen en Perzen kan beware
Een jonge officier in het Romeinse leger gaat met zijn trouwe slaaf en zijn lijfwacht op zoek naar de
moordenaar van een commandant van de dienst.
Gaius (Johan De Boose, 2013)
De Gaius van deze roman (het eerste deel van een trilogie) was een toneelmechanicus,
gespecialiseerd in het bouwen van installaties voor een deus ex machina. Hij was
geboren in de buurt van Nazareth, waar hij de timmermanszoon Jesjoea (Jezus) leerde
kennen en verliefd werd op de christelijke prostituee Maria Ana (wellicht Maria
Magdalena), bij wie ook Jesjoea regelmatig langskwam. Wanneer keizer Nero hem vraagt
naar Rome te komen, gaat hij daar met veel angst en hoop op in. Onderweg komt hij
langs Efese, Pergamon, Athene en Delfi, en hij maakt allerlei wondere, hachelijke, wilde
en wulpse avonturen mee. In Rome heeft hij via Nero goede contacten met de filosoof
Seneca en de schrijver Petronius

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.18

Vespasianus (Robert Fabbri,


2012-)
1.
Prequel: Broederschap
van de kruising
2.
Tribuun van Rome
3.
Scherprechter van Rome
4.
Afgod van Rome
5.
Adelaar van Rome
6.
Heersreers van Rome
Hoewel Robert Fabbri in zijn nawoord zelf aangeeft dat hij niet aan exacte geschiedschrijving doet en
uitlegt waar hij personages en feiten heeft aangepast of genterpreteerd, is het geheel perfect
geloofwaardig. Vooral de ijzersterke personages en de interessante wetenswaardigheden over het leven
(en sterven) in het oude Rome dragen bij tot de authenticiteit.

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.19

Pompeiji (Robert Harris, 2015)


Hallucinerende beschrijving van de vier laatste dagen van Pompeji anno 79 zoals
doorleefd door aquaduct ingenieur Marcus Attilius, door Rome gestuurd n.a.v.
'mankementen' aan het 60 km lange aquaduct dat de Baai van Napels van water voorziet
en de verdwijning van de verantwoordelijke 'directeur'. Met Attilius en het bekendste
slachtoffer van de Vesuvius uitbarsting, Plinius de Oude, volgt de lezer de opeenvolging
van niet begrepen voorboden van de uiteindelijke vernietiging door vuur en
puimsteenregen en de gruwelijke dood van vrijwel alle personages. De twee dagen voor
de ramp worden het uitvoerigst beschreven en schetsen een schril, en modern
aandoend, beeld van het antieke toeristenparadijs en broeinest van corruptie.
Deze topauteur schreef ook nog:

Spartacus (Ben Kane, 2013)


1.
De gladiator
2.
De opstand
Spartacus ontsnapt samen met Crixus de Gallir uit de gladiatorenschool waar
ze gedwongen werden tot een opleiding tot gladiator. Na hun vlucht
organiseren ze een slavenleger dat sterk genoeg is om Rome op haar
grondvesten te doen trillen.
Wanneer de weg naar de vrijheid open ligt, besluit de leider van het slavenleger partacus om te keren en
de strijd met de Romeinen aan te gaan in alabrie.
Het verloren legioen trilogie (Ben Kane, 2011-2012)
Het verloren legioen -De zilveren adelaar De weg naar Rome
In de eerste eeuw voor Christus wordt een tweeling in slavernij geboren, nadat
hun moeder is verkracht door een edelman
Fabiola in talie vlucht voor een slavenvanger.
Een broer en zus staan heel verschillend tegenover het moordcomplot tegen
Julius Caesar.
De brand van Rome (Paul Maier, 2010)
Beschrijving van het leven in Rome met al zijn excessen onder keizer Claudius (10 v.Chr.-54
n.Chr.) en Nero (37-68). Conscintieus worden de politieke successen van Claudius en de
vele samenzweringen waaraan hij het hoofd moest bieden getekend alsmede de
despotische monarchie onder Nero met diens losbandigheden en wreedheden die na de
grote brand van Rome (64) culmineerden in meedogenloze christenvervolgingen. Een
uitzonderlijk goed gedocumenteerde historische roman.

De adelaar: de laatste dagen van Caesar (Valerio Massimo Manfredi, 2012)


Op 15 maart 44 v.C. werd Caesar door een groepje senatoren, onder leiding van Cassius en
Brutus, vermoord, omdat hij te veel macht bezat en zo een bedreiging vormde voor de
republiek en de vrijheid. Deze moord, en de acht dagen die eraan voorafgingen.

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.20

Adelaar-serie (Simon Scarrow, 2012)


1.
Onder de adelaar
2.
De overwinning van de adelaar
Germania, 42 n.Chr. Quintus Licinius Cato is rekruut in het Romeinse leger. Als
geschoolde jongeman is hij het mikpunt van spot. Het leger trekt naar
Brittanni en Cato krijgt de opdracht om een kist met kostbaarheden op te
halen die Julius Ceasar daar een eeuw geleden achterliet.
In de eerste eeuw na hristus nemen acro, een gelouterde Romeinse centurion, en ijn jongere vriend
ato deel aan de tweede invasie van root- ri annie.
De afvallige (Jan Van Aken, 2013)
Na twee keizers die in hun politiek het christendom hebben begunstigd, komt in 361
Julianus aan de macht in het Romeinse rijk. Julianus, bijgenaamd de Afvallige, verkiest
Plato boven Christus en wil de oude, Grieks-Romeinse goden in ere herstellen. Dat het
jonge christendom nog te stuiten zou zijn, blijkt echter al snel een illusie. Nog geen
twintig maanden later sterft Julianus bovendien in de strijd met de Perzen. Of hij door de
vijand werd gedood of door iemand uit de eigen rangen zou vanaf dan een onderwerp
van eindeloze speculatie zijn.

Moord in Pompeiji (Van Camp, Gaston, 2013)


over wraak, seks en misdaad in het Pompei van de eerste eeuw na Christus. Ondersteund
door een hele waaier aan couleur locale en historische informatie schetst van Camp een
boeiend beeld van de toenmalige Romeinse samenleving onder keizer Vespasianus: het
sterke onderscheid tussen arm en rijk, de naween van de uitbarsting van Vesuvius en
met de komst van inwijkelingen uit het immense Romeinse rijk ook de opkomst van
rivaliserende nieuwe religies die de tanende invloed van de klassieke Romeinse goden
bedreigen.

Augustus (John Williams, 2014)


Augustus was de beoogde opvolger van Julius Caesar, maar toen Caesar werd vermoord
verkeerde het Romeinse Rijk in een staat van burgeroorlog. Met hulp van drie vrienden
en snel wijs geworden weet de 19-jarige Augustus de machtsintriges te beteugelen en
Rome op te stuwen naar grote hoogte. aar Augustus succes heeft een tragische
schaduwzijde, die Williams op een prachtige manier in de plot uitwerkt

Strijder voor Rome (Harry Sidebottom, 2012-)


1.
Oorlog in het Oosten
2.
Koning der koningen
De strijd om het voortbestaan van het Romeinse Rijk wordt in de 3e eeuw
uitgevochten op de oever van de Eufraat
In de nadagen van het Romeinse Rijk moet een Germaan die een hoge positie heeft
verworven in het Romeinse leger ich na een nederlaag tegen de er en verantwoorden bij het kei erlijke
hof in An ochi.

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.21

Speelfilms
Ben Hur (William Wyler, 1959)
Judah Ben-Hur (Heston) is een Joodse edelman in Palestina wiens odyssee begint als
hij tot slaaf gemaakt wordt door de Romeinen. Hij ontsnapt en neemt wraak tijdens
een wilde wagenrace. Cinema.nl geeft alle 5 sterren: 'Magistrale film, destijds goed
voor 11 Oscars, heeft niets aan kracht ingeboet. Het hoogtepunt, de twintig minuten
durende wagenrace in het Romeinse Colosseum is adembenemend.
Caesar and Cleopatra (Gabriel Pascal, 1945)

Caligula (Tinto Brass, 1979)


Rome in de periode 37-41 na Chr. Caligula (Malcolm McDowell) wordt de nieuwe
keizer, nadat hij zijn oom Tiberius (Peter O'Toole) heeft vermoord. Caligula is een
ambitieus en ijdel man, die niets of niemand ontziet in zijn waanzinnige honger naar
aanzien en macht. Staatszaken doet hij met minachting af, hij brengt zijn tijd liever door
met sadistische perversiteiten en seksorgin. Onstopbaar stoomt hij af op zijn eigen
ondergang.
Erotische spektakelfilm, die bij zijn premire veel stof deed opwaaien, vanwege de
veelvoud van expliciete scnes van seks en geweld.
The eagle (Kevin MacDonald, 2011)
In de tweede eeuw wordt de Romeinse legerofficier Marcus Aquila uitgezonden naar
Brittanni om de mysterieuze verdwijning van zijn vader, commandant, en zijn leger
van 5000 man, te onderzoeken. Om de eer van de Aquila's te redden moet Marcus de
Gouden Adelaar, het heilige legioensembleem, terugvinden. Gebaseerd op het boek
van Rosemary Sutcliff.

The guardians of Rome (Frdric Lepage, 2005)


In het jaar 64 nC brak een brand uit die een groot deel van Rome verwoestte. Nero
greep deze kans aan en onteigende
een deel van de platgebrande stad. Hierdoor ontstonden geruchten dat hij de brand
aangestoken zou hebben, maar
Nero leidde snel de aandacht af door de Christenen de schuld te geven. Hij liet ze
vervolgen en bedacht de meest
gruwelijke straffen..

Gladiator (Ridley Scott, 2010)


In het Romeinse rijk, 180 jaar na Christus, wil Keizer Marcus Aurelius de macht niet
overdragen op zijn zoon, Comodus, maar op generaal Maximus. Comodus, dood zijn
vader en probeert Maximus te vermoorden. Maar Maximus ontsnapt en wordt
gladiator. Zijn zeges in de arena leiden hem toch naar Rome.

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.22

Spartacus (Stanley Kubrick, 1960)


Het verhaal gaat over Spartacus, de dappere gladiator, en Virinia, de vrouw die in hem
geloofde. Uitgedaagd door de machtswellustige Generaal Crassus wordt Spartacus
zwaar op de proef gesteld in zijn overtuigingen en komt hij tegenover het machtige
Rome te staan. Spartacus is een perfecte combinatie van geschiedenis en spectaculair
schouwspel, waarin de strijd om vrijheid voorop gaat. Een verhaal over liefde en
beloftes.

Quo Vadis? Franco Rossi, 1985)


Dit meeslepende epos, gebaseerd op het wereldberoemde boek van Nobelprijswinnaar
Henryk Sienkiewics, speelt zich af in het Romeinse keizerrijk onder Nero, de bloeddorstige
tiran die in het jaar 63 na Chr. de eerste christenen met harde hand vervolgt. De jonge
Marcus Venicius zet zijn leven op het spel door verliefd te worden op de beeldschone
Lygia, die zich bekeerd heeft tot het christendom. In het beangstigende klimaat van
terreur en bijgeloof komt de strijd tussen de christenen en de wrede heerser Nero tot een
climax met de Grote Brand van Rome, terwijl Marcus een wanhopige poging onderneemt
zijn geliefde Lygia te redden

Tv-series
Rome (HBO, 2006-2007)
2 seizoenen
Het jaar 44 voor Christus. Julius Caesar is vermoord en een
burgeroorlog bedreigt de Republiek. In de leegte die Caesar
achterlaat vechten verscheidene kandidaten om die leegte op te
vullen. De ambitieuze Mark Antony probeert zijn macht te
vergroten door zich met Atia op te houden, maar raakt in gevecht
met haar zoon, Octavianus, die Caesar zag als zijn enige echte
erfgenaam en opvolger. Ondertussen probeert Titus Pullo zijn
vriend Lucius Vorenus uit z'n depressie te halen, waarin hij door
persoonlijke problemen terecht was gekomen. Het lijkt erop dat het lot van deze twee soldaten
onlosmakelijk met elkaar is verbonden, maar ook met het lot van Rome zelf.

Meteen prequel:

Spartacus (20th Century, 2010-2013)


Spartacus: Gods of the arena (Steven S; De Night, 2012)

3 seizoenen

Over de historische Spartacus (ca. 109-71 v.Chr.) is weinig bekend, behalve dat hij een Thracir was die van
73-71 v.Chr. een beroemd geworden grote slavenopstand leidde. De serie speelt zich af vr deze opstand.
Een naamloze Griekse soldaat wordt door de Romeinen gevangen genomen en gedwongen als gladiator te
vechten. Vanwege zijn opvallende vechtkracht wordt hij gekocht door Batiatus (John Hannah), eigenaar van
een gladiatorenschool, die hem 'Spartacus' noemt en hem belooft dat hij zijn vrouw zal terugzien, die
verkocht is als slavin.

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.23

Strips

D strip is natuurlijk Asterix


De strips spelen zich af in het jaar 50 v.Chr., en verhalen van een dorpje in de streek Armorica (Bretagne) in
Galli. Dit dorpje is er als enige in geslaagd de invasie door de Romeinen onder aanvoering van Julius
Caesar te weerstaan met behulp van een toverdrank die de Gallirs oersterk en daardoor onoverwinnelijk
maakt. De inwoners van het dorp vormen een ware nachtmerrie voor de Romeinen uit de omliggende
legerplaatsen, en zijn een doorn in het oog van Julius Caesar. Centraal in de reeks staat Asterix, een
inwoner van dit dorp. Hij is klein van stuk, maar wel een van de slimste Gallirs. Samen met zijn vriend
Obelix maakt hij vaak reizen door het Romeinse rijk voor uiteenlopende doeleinden.
Er zijn sinds 1961 35 strips verschenen

Adelaars van Rome (Marini, 2008-2011)

Voor de 'De Adelaars van Rome' schrijft Marini voor het eerst ook zelf het scenario. En hij doet dat meteen
met veel brio: de timing zit goed en de dialogen zijn sterk. En eens te meer is zijn tekenwerk om van te
smullen, met sterk uitgewerkte decors, bloedmooie vrouwen, spetterende actiescnes en een sfeervolle
inkleuring.
Murena (Jean Dufaux, 2003-2013)

De geschiedenis van de eerste Romeinse keizers, onder meer geboekstaafd door de Latijnse auteur
Suetonius, is even intrigerend als bloederig. In dit realistisch getekend stripverhaal in kleur (vooral rood)
wordt de gruwelijkheid van deze geschiedenis breed uitgemeten, zodat het verhaal over de laatste dagen
van keizer Claudius nog even schokkend blijft als in de oorspronkelijke bronnen die de scenarist hee

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.24

gebruikt. oeg daarbij knap tekenwerk en een historisch verantwoorde enscenering en wij hebben te doen
met een stripverhaal van hoge kwaliteit. e vele geweldsc nes en enkele ero sche sc nes maken dit boek
alleen voor (jong)volwassenen geschikt.
Alex (Jacques Martin, 1973-)
33 albums

Alex, voluit Alex Graccus, is de hoofdfiguur die wij als slaaf leren kennen in het door Crassus aangevallen rijk
van de Parthen. Hij is van oorsprong geen Romein, maar een Gallir. In het eerste deel van de reeks, Alex
de Onversaagde, wordt hij als zoon aangenomen door een Romein (Honorus Galla Graccus) die op zijn
sterfbed opbiecht ooit Alex vader Astorix aan een Eg ptische slavenhandelaar te hebben verkocht, odat
zijn moeder stierf van verdriet en Alex in handen van de Fenicirs viel. Het lezen van Alex is een manier om
op speelse wijze de Klassieke Oudheid te verkennen. De tekeningen zijn helder en bieden een zeer
realistische historische context. Kenmerkend voor de Alex-reeks is daarbij een constante verandering van
sfeer en decors

Apostata (Ken Broeders, 2009-)


Broeders gaat in dit deel niet voor een rechtlijnig geschiedenislesje. Soms durft hij zelfs er een loopje mee
te nemen. Zo laat hij Julianus zeggen dat Constantius zijn vader en zijn broer heeft laten doden. Historici
zijn het over die eerste bewering echter verre van eens. De auteur weeft in het geheel ook de innerlijke
twijfels van de jongeman die niets van doen wil hebben met het nieuwe christelijke karakter van het rijk.
De naam 'Apostata' waarmee Julianus immers de geschiedenis inging, betekent niets anders dan 'de
afvallige' en hij was de laatste niet-christelijke keizer van het Romeins keizerrijk. Verder spelen zijn vriend
Oribasius, de mooie Primigenia en de geheimzinnige Milius een sterke rol. De diverse personages geven het
verhaal kleur en een diepgang die historische strips vaak missen.

Vae Victis! (Simon


Rocca, 2009-)
Dit stripverhaal speelt omstreeks 60 voor Christus, de tijd waarin de Romeinse republiek werd verscheurd
door de machtsstrijd tussen verschillende partijen. Crassus, Pompeius en Caesar vormen een
driemanschap, dat echter geen oplossing voor de problemen biedt. Een jonge Gallische slavin, die Amber
wordt genoemd, raakt ongewild bij de intriges van Crassus betrokken en bekoopt dit bijna met haar leven.
Zij besluit haar landgenoten te waarschuwen voor de plannen van Caesar om Galli te veroveren.

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.25

Alex senator (Valrie Mangin, 2012-)


De bekende historische stripreeks 'Alex' blijft ook na de dood van Jacques Martin doorgaan. Nu is er echter
ook een spin-off die zich een heel eind later in de tijd afspeelt. Alex Graccus is geen jongeman meer, maar
een senator van middelbare leeftijd. Hij bevindt zich nu in de entourage van keizer Augustus in het jaar 12
v.C. Alex heeft nu een zoon, Titus, en ook de zoon van zijn vermiste vriend Enak, Khephren, verblijft bij
hem.

Cassio
(Stephen Desberg, 2009-2014)
145 na Christus wordt Lucius Aurelius Cassio, een van de rijkste en machtigste patricirs van Rome,
vermoord door vier samenzweerders. Bijna tweeduizend jaar later ontdekt de archeologe Ornella Grazzi de
graftombe van Cassio nabij Efese in Turkije. Daar vindt ze papyrusrollen die het verhaal vertellen van de
moord op Cassio. Destijds werden de daders nooit gevonden. Anno nu probeert Grazzi de moordenaars van
toen te ontmaskeren en de geheimzinnige sluier op te lichten die hangt over het leven, de dood en de
wraak (!) van Cassio.

Ben Hur (Jean-Ybes Mitton, 2010-2012)


historisch stripverhaal in vier delen*, spelend in het jaar 27, naar de bekende roman van Lewis Wallace uit
1880. De joodse prins Juda ben Hur ontmoet in Jeruzalem zijn vroegere speelkameraad Messala, die na een
jarenlang verblijf in Rome terugkeert als militair. Messala wil dat Juda hem komt helpen bij het
onderdrukken van de bevolking van Judea, hetgeen Juda resoluut afwijst. In ruzie gaan zij uit elkaar. Juda
wil nu de weg vrijmaken voor de komst van de Messias, maar zijn zuster Tirzah is verliefd op Messala en
weigert de breuk te aanvaarden. In optocht trekt het Romeins leger door de straten van Jeruzalem en komt
langs het huis van de familie Hur. Dan slaat het noodlot toe...

Golias (Serge le Tendre, 2012-)


het stripmedium is met dit eerste deel van 'Golias' de scne gezet voor een nieuw episch drama met alle
ingredinten die doorgaans met Grieken en Romeinen geassocieerd worden. Intriges, verraad, de strijd om
de troon, mooie vrouwen: ' olias' heeft het allemaal.

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.26

Carthago : de nieuwe stad (Grgory Lassablire, 2011-2012)


1. De adem van Bal
2. Het vuur van venus
Historisch stripverhaal spelend tijdens de Eerste Punische Oorlog (264-241 v.Chr.). Carthago strijdt tegen
Rome, maar er heerst grote verdeeldheid in de Nieuwe Stad (betekenis van de naam Carthago). De
heersende handelselite van Carthago is niet echt in de oorlog genteresseerd. De oorlogspartij wordt echter
geleid door de energieke Hamilcar Barkas, een bekwaam veldheer. Een bijzonder aandachtspunt is de
barbaarse rite van het Molk-offer, een kinderoffer waar de elite van af wil, omdat zij daarvoor haar baby's
moet afstaan, maar die door de priesters en de oorlogspartij wordt ingezet om hun macht te bewijzen.
Deze interne verdeeldheid speelt Rome in de kaart, zeker wanneer de leiders van Carthago geen zin
hebben om hun huurlingen te betalen, die gaan muiten. Hamilcar slaat de muiterij neer en versterkt
daardoor zijn positie

Muziek

Musique de la Grce antique (Harmonia Mundi, 1988)


Auteurs: Gregorio Paniagua (dirigent)Atrium Musicae de Madrid
(uitvoerder)
Van de Griekse beschaving is nog zeer veel overgebleven maar weinig muziek.
En hoewel werken over de Griekse muziektheorie bewaard zijn gebleven, is de
erfenis van de muziek zelf beperkt tot enkele fragmenten op papyrus,
marmeren zuilen pof andere geschreven bronnen.
Dit Spaanse ensemble puzzelde die fragmenten samen en reconstrueerden de oude instrumenten (waarvan
vb. de doedelzak nog altijd bestaat).
Delen van deze muziek zullen muziekliefhebbers doen denken aan Gregoriaanse zangen maar andere
stukken zullen verbazen omdat ze niet te vergelijken zijn met andere vormen van muziek zoals we die
kennen. Sommige percussie-instrumenten zouden zelfs kunnen doen denken aan hedendaagse
Wereldmuziek, gecombineerd met electro.

La Musica dell'Antica Roma : volume 1: strumenti a fiato


Auteurs: Walter Maioli (samenstelling en onderzoek)Matteo Silva (producer en
cordinator)Synaulia (uitvoerder)
Hypothetische reconstructies na dertig jaar onderzoek -van muziek uit de Romeinse
Tijd, toegepast op podiumkunsten met theater en dans. Gespeeld op instrumenten uit
die tijd.

Over de Oudheid, keuzelijst

Openbare bibliotheek Kortrijk

maart 2015 p.27