စတီဗင္ေဟာ့ကင္း

စတီဗင္၀ီလွ်ံ ေဟာ့ကင္း(stephen hawking) ကို ၁၉၄၂ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ ၈

ရက္ေန ့( ဂယ္လီလီယို ေသဆံုးျပီး ႏွစ္၃၀၀ ၾကာတဲ့ အခ်ိန္) မွာ ေအာက္စ္ဖို ့ ျမိဳ ့

အင္ဂလန္ႏိုင္ငံမွာ ေမြးဖြားခဲ့တယ္..။သူရဲ့ မိဘအိမ္က လန္ဒန္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ရွိေပမယ့္သူ့ကို
ေအာက္စ္ဖို ့မွာ ေမြးရတာက ၊ ဒုတိယ ကမာၻစစ္အတြင္း ေအာက္စ္ဖို ့ဟာကေလးေတြအတြက္
လံုျခံဳတဲ့ေနရာတစ္ခုျဖစ္လို ့ပဲ..။သူ အသက္၈ ႏွစ္ေရာက္တဲ့ အခ်ိန္မွာ သူမိသားစုက လန္ဒန္
ေျမာက္ပိုင္း မိုင္ ၂၀ေလာက္ေ၀းတဲ့ စိန္ ့အယ္လ္ဘန္ျမိဳ ့ကို သြားေရာက္အေျခခ်တယ္..။
ေဟာ့ကင္းအသက္၁၁ႏွစ္ျပည့္တဲ့အခ်ိန္မွာ စိန့အ
္ ယ္လ္ဘန္ေက်ာင္းကို တက္တယ္
..ေနာက္ပိုင္းသူ ့ အေဖရဲ့ ေက်ာင္းျဖစ္တဲ့ ေအာက္စ္ဖို့ ယူနီဗာစတီ ေကာလိပ္မွာ
ပညာစီးပူးတယ္.။သူ့အေဖက ေဟာ့ကင္းကို ေဆးပညာ သင္ၾကားေစခ်င္ေပမယ့္ သူကေတာ့
သခ်ာ္တြက္ဖို့ေလာက္သာ ၀ါသနာပါခဲ့သူပါ..။သို့ေပမယ့္ သခ်ာ္ဟာ ေက်ာင္းရဲ့

သင္ၾကားေပးတဲ့ ဘာသာထဲမွာ မပါတဲ့အတြက္ သူဟာ ရူပေဗဒ ဘာသာတြဲကို ယူခဲ့ရတယ္..။
ေက်ာင္းတက္လို့ ၃ ႏွစ္ၾကာျပီးတဲ့ အခါမွာ ၊ ပင္ပင္ ပန္းပန္း မၾကိဳးစားလိုက္ရပဲ ေဟာ့ကင္းဟာ
ပထမတန္းစား သဘာ၀သိပံ ဘြဲ ့ကို ရရွိခဲ့ပါသည္.။
စတီဗင္ဟာ ေနာက္ပိုင္းမွာ ကိန္းဗရစ္ခ်္ ကိုသြားျပီး အာကာသ ေဗဒကို
ေလ့လာတယ္...၊ အဲဒီ အခ်ိန္တုန္းက ေအာက္စ္ဖို ့ မွာ ဒီဘာသာကို ဘယ္သူမွ မေလ့လာ
ခဲ့ၾကေသးဘူးေလ.။သူဟာ ကိန္းဗရစ္ခ်္မွာ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ ဖရက္ဟြိဳင္း အစား၊ ဒန္းနစ္
စီယာမား (denis sciama) ကိုပဲ သူ ့ရဲ့ ၾကီးၾကပ္တဲ့ ဆရာ အျဖစ္ရရွိခဲ့တယ္.။သူဟာ
ေဒါက္တာဘြဲ ့ ရရွိျပီးမွာ စူးစမ္းေလ့လာသူအေနနဲ့ လုပ္ျပီး .၊ေနာက္ပိုင္းမွာ ပေရာ္ ဖက္ဆာ
ရာထူးေတြကို ဂြန္ေဗးလ္ (gonville) နဲ ့ ေကးယပ္စ္( caius ) ယူနီေတြမွာ လုပ္ခဲ့သူပါ.။
အာကာသ ႒ာနမွ ထြက္ျပီး ၁၉၇၃ ေရာက္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ေဟာ့ကင္းဟာ အသံုးခ် သခ်ာ္ နွင့္
သီအိုရီ ရူပေဗဒ ႒ာနကို ေျပာင္းလာခဲ့တယ္.။ ၁၉၇၉ က စျပီးေတာ့ သူဟာ သခ်ာ္႒ာန ရဲ့
လူကာစီယင္ ပေရာ္ဖက္ဆာ (Lucasian Professor of Mathematics ) ရာထူးကို
ရယူခဲ့ပါသည္.။ အဲဒီ ရာထူးကို ဟင္နရီလူးကပ္စ္( ေကာလိပ္ ရဲ့ အဖြဲ ့ ၀င္တဦး) ရဲ့ က်န္ခဲ့တဲ့
ပိုက္ဆံေတြနဲ့ ၁၆၆၃ ခုႏွစ္ကတည္းက တည္ေထာင္ထားခဲ့တာပါ..။ အစပထမပိုင္းတုန္းက
အိုင္းစပ္ ဘာေရာက ရယူခဲ့ျပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ ကမာၻေက်ာ္ ပညာရွင္ၾကီး အိုင္းစပ္
နယူတန္(isaac Newton) ရယူခဲ့တဲ့ ေနရာပဲ ျဖစ္ပါတယ္.။
စတီဗင္ေဟာ့ကင္းဟာ အာကာသကို ထိန္းခ်ဴပ္တဲ့ အေျခခံ နိယမ
ေတြအေပၚမွာပဲ အလုပ္လုပ္သူပါ.။ရိုဂ်ာ ပန္းရိုစ္ နဲ ့ပူးေပါင္းျပီးေတာ့ သူဟာ မဟာေပါက္ကြဲမႈ (
big bang ) အစ နဲ့ black hole အဆံုးတို့မွာ အာကာသနဲ့ အခ်ိန္ဆိုတာ ရွိႏိုင္ေၾကာင္း

အုိင္းစတိုင္း ရဲ့ ေရဘူယ် ရီေလေတဗတီ သီအိုရီကို အေျခခံ ျပီး သက္ေသျပခဲ့သူလဲျဖစ္တယ္.။
အဲဒီရဲ့ ရလဒ္ကေတာ့ ၂၀ ရာစု သိပံ ပညာ ေလာကရဲ့ ထူးျခားတဲ့ တိုးတက္မႈျဖစ္တဲ့ ကြမ္တမ္

သီအိုရီနဲ့ အေထြေထြ ရီေလေတဗတီ သီအိုရီ တို့ ကို ေပါင္စပ္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္.။သူရွာေဖြေတြ ့
ရွိခဲ့တဲ့ ဒီေပါင္းစပ္မႈ စဥ့္ကဲ ျဖစ္စဥ္ေတြကေတာ့ black hole ေတြက ျပီးျပည့္ဆံုေသာ အမဲ
ေရာင္မဟုတ္ေၾကာင္း .၊ ေရာင္ျခည္ေတြကို ထုတ္လြွတ္ႏိုင္ေၾကာင္း ..၊ အေငြ ့ ပ်ံကာ
ေျပာက္ကြယ္သြားႏိုင္ေၾကာင္းေတြပင္ ပါခဲ့ပါတယ္.။ေနာက္တခုအေန နဲ့ကေတာ့

အနႏၱစၾကာ၀ဠာ ၾကီးဟာ အနားသတ္မ်ဥ္းေတြ အဆံုးေတြ မရွိဘူးဆိုတဲ့ အခ်က္ပါပဲ..။
အဲတာက ဘာကို ေဖာ္ျပေနသလဲ ဆိုရင္ စၾကာ၀ဠာၾကီးရဲ့ အစဟာ သိပံပညာရဲ့ အေျခခံေတြနဲ့
ျဖစ္တည္ေနတယ္ဆိုတာပဲျဖစ္တယ္..။
သူရဲ့ မ်ားျပားလွတဲ့ စာအုပ္ထုတ္ေ၀မႈေတြထဲမွာ ဂ်ီ အက္ဖ္ အာ္

အယ္လစ္စ္ နဲ့ေရးတဲ့ The large scale structure of spacetime ၊ W Israel နဲ့ေရးတဲ့
An Einstein centenary survey , 300 years of gravity ေတြအျပင္ သူ ့ရဲ့
ေရာင္းအေကာင္းဆံုးစာအုပ္ျဖစ္တဲ့ A brief history of time တို့လဲ အပါအ၀င္ျဖစ္ပါတယ္.။
ပေရာ္ဖက္ဆာ ေဟာ့ကင္းမွာ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ ဘြဲ ့ ေပါင္း ၁၂

ခုရွိပါတယ္.။ CBE ဘြဲ ့ ကို ၁၉၈၂ ခုႏွစ္နဲ့ Companion of Honour ကို ၁၉၈၉ ခုႏွစ္မွာ
ရရွိခဲ့ျပန္တယ္.။ေဟာ့ကင္းမွာ တျခား ဆုေတြ အေျမာက္အမ်ားရွိပါတယ္ .၊ အေမရိကန္ရဲ့
ႏိုင္ငံေတာ္သိပံ အကယ္ဒမီရဲ့ အဖြဲ ့ ၀င္ တဦးအျဖစ္လဲ ဂုဏ္ျပဳခံရသူပါ..။
စတီဗင္ေဟာ့ကင္းဟာ သူ့ရဲ့ မိသားစုဘ၀ကိုလဲ ေပါင္းစပ္ေနသူပါ..။သူမွာ
ကေလး ၃ေယာက္နဲ့ ေျမးတစ္ေယာက္လဲ ရွိပါတယ္..။ သူရဲ့ သီအိုရီ ရူပေဗဒ စူးစမ္းရွာေဖြေရး
လုပ္ငန္းေတြအျပင္ ႏိုင္ငံထကာလွည့္လည္ကာ ေဟာေျပာပို့ခ်ေနသူတဦးျဖစ္ေၾကာင္း..
ေ၇းသားလိုက္ရပါေတာ့တယ္..။
ေမာင္ဟိုသင္း
၁၉၊၄၊၂၀၀၈

( www.hawking.org.uk မွေဆာင္းပါကို စီေလ်ွာ္ေအာင္ဘာသာျပန္သည္)