SWOT dimensies van de stad Maastricht

1. VRIJETIJDSSTAD
S Winterland Carnaval Wielerrondes Preuvenemint Verenigingsleven Voorzieningen in Heuvelland (bijv. Thermae 2000, waterskiën) Maas, boottochten Winkelen Lekker eten Stijging van 26% van hotelovernachtingen over afgelopen jaar. Totaal 2200 hotelbedden. Take five voor jongeren Nieuwe designinitiatieven: Coffee Lovers, Ipanema, La Bergère W Weinig aanbod voor jeugd in termen van nightlife Korte verblijfsduur van bezoekers Weinig herkenbare regionale toeristische ‘product arrangementen’ O Hotel Kruisherenklooster oud+ design. Samen met la Bergère enige twee hotels in Nederland lid van designhotels of the world. Verder uitbreiden dit soort designlocaties. Vrije tijd voor hogere segment. 60+ Hollands met Maastrichts bloed Samenwerking VVV’s, regio meeverkopen in aanbod Pietersberg, leisurepark, combinatie met healthactiviteiten, versterkt life science imago Culinair vermaak, kookworkshops, etc. Anders uitgaan: bijv. diner dansant, cabaret aan tafel, cocktaillounges, disco in voormalige kerk etc. Voormalig Havengebied, Bassin, voorzieningen uitbreiden met de komst van Belvedère, tot die tijd bewegwijzering en looproute verbeteren T Te veel regelgeving voor nieuwe initiatieven Onvoldoende urgentie voor nieuwe initiatieven, M is vol, slechte restaurants en hotels worden daarom niet weggeconcurreerd Massavermaak in de buurt: Parkstad, Snowworld, Gaiapark, Mondo Verde, Industrion

bijlage 4

2. WINKELSTAD
S Kwaliteit, up-market bijv. Stokstraat Nieuwe architectuur; Entre Deux , Mosae Forum, Diversiteit, speciaalzaken o.a. Kiki Niesten, Traders pop, Muchachas, Thiessen Beste winkelstad van Nederland Kwaliteit openbare ruimte, open-straatconcept Symbiose met massaproducten in Heerlen Gesoigneerd imago W Bereikbaarheid, parkeren komt bij groei aantal bezoekers onder druk te staan Beperkt aanbod 20-35 jaar. Spijkerbroeken Bijenkorf op de begane grond anders worden ze niet verkocht. Weinig creatieve winkels Het chique, gearriveerde segment is niet heel erg avontuurlijk O Parkeeropvang randen van de stad Openstelling op zondagen en koopavond op vrijdagavond i.v.m. weekendtoerisme Combinatie winkelen en life-style (podium Mexx in de Maas, opening Bijenkorff, modeshows in la Bergère, etc.) Dalen van de huurprijzen door komst van nieuw aanbod Gespecialiseerde winkels New Luxury: aanbod tussen haute couture en confectie in Aanbod op gebied van health uitbreiden helpt life science beeld te versterken T VerBlokkerisering, komst van ketens: onderscheidenheid staat onder druk Speciaalzaken zijn al steeds meer ketens DKNY/D&G etc. Bestemmingsvoorschriften inzake onroerend-goedbeleid Aken en Luik grootste concurrenten voor dagje winkelen. Omgekeerd is Du moeilijk te winnen voor Maastricht Hasselt als ‘modestad’ Luik is in opkomst als winkelstad. Winkels aldaar zijn op Nederlanders gestoeld, zijn kwalitatief erg goed

3. CULTUURSTAD
S Muziek op topniveau: Musica Sacra Dans op topniveau: Nederlandse dansdagen TEFAF Theater, opera en symfonieorkest Aanwezigheid van opleidingen (van Eyk, toneelacademie, conservatorium, bouwacademie, kunstacademie) Europese kunstprijs The Vincent van Gogh Biannual Award of Contemporary Art in Europe met internationale jury en lezingen met Europese toppers Oude fabriek Bassin gekraakt door kunstenaars Uitstraling Centre Céramique W Onduidelijk totaalprofiel Te weinig film Bijna alles gesubsidieerd Bonnefanten heeft onvoldoende bereik en aantrekkingskracht Gesloten kring rondom cultuur Aanbod Centre Céramique is heel (te) divers. Van World Press Foto tot Limburgse kunst Gebrekkige integratie van kunstopleidingen en haar studenten in de stad Gebrek aan ondernemerschap in de kunstsector en gebrekkige aandacht ondernemerschap op de kunstopleidingen, bijvoorbeeld weinig galeries in de stad O Aanbod verbinden en voor bezoekers zichtbaar maken Festivals uitbreiden, bijvoorbeeld Europees theaterfestival Vlaamse en vroeg-Italiaanse schilderkunst Europese jong talent à la Bonnefanten uitbuiten: Maastricht als stad voor Europese kunst Beleid afstemmen in euregionaal verband Meer aandacht ondernemerschap op de creatieve opleidingen in de stad Designbureaus zoals Zuiderlicht en B2B in de Randstad laten uitbreiden Meer profiel en kwaliteit voor Spaans Gouvernement en Natuur Historisch museum Tentoonstellingen NAI in Wielengahal vanaf 2005 in combinatie met woonwinkel Vesteda en euregionaal architectuurarchief Onderzoek naar designgids van Maastricht Budgetten VVV en TEFAF voor buitenlandpromotie bundelen Samenwerking Bonnefantenmuseum met andere (internationale) musea bv Guggenheim Samenvoegen Opera Zuid en Opera Luik Moderne architectuur vermarkten Oprichten design centrum i.s.m. Mosa tegels T Te veel nadruk op Limburgs erfgoed spreekt beperkte doelgroep aan L’art pour l’art mentaliteit in plaats van kunst-voor-het- publiek mentaliteit Maastrichtse gewoonte - evenementen (zelfgenoegzaam) Concurrenten Het Domein in Sittard Opera in Luik Keulen Mekka van moderne kunst

4. BOURGONDISCHE STAD
S Top restaurants, Beluga, Toine Hermsen, etc. Hele brede subtop van restaurants Professioneel en groot aanbod Delicatessenwinkels zoals FinBec Goede wijn- en biercultuur Tot laat kunnen tafelen Relaxed levensritme Authentiek Maastrichts Hotelschool Goede prijs-kwaliteit-verhouding Preuvenemint Upper doelgroep: bijv. klanten van de TEFAF Prijswinnende wijn uit de Maasstad W Doelgroep beperkt: ‘ons soort mensen’ Weinig diepgang in termen van beleveniseconomie O Regionale eettradities op een moderne manier presenteren (bijv. design-Bufkes, Supperclub principe toepassen) Niche-markten, fringe preuvenement (à la de Edinburgh fringe festivals) ***-sterrenrestaurants Upgraden Limburgse vlaai Markten in het weekend (vismarkt, biomarkt, etc.) Slow Cooking, volle smaken, workshops met topkoks, kooktheater Buitenlandse markt aanboren (Fr, UK, DU) T Markt is primair NL Conjunctuurgevoelige markt Risico op ‘ennui’ bij vast publiek

5. HISTORISCHE STAD
S Consequente historische vertaling in de stad Rijke historie van Romeinen tot 1992 Karakteristiek historische bouw zoals Jordaanachtige sfeer Jekerkwartier Vrijthof, Markt (stadhuis) Rijksarchief Limburg Intimiteit W Anton Pieck nostalgie: beetje saai en belegen Te weinig echt monumentale trekkers Geen sterk historisch museum Verzonnen elementen toegevoegd, bijv. lantarenpalen, verlies authenticiteit O Historisch verhaal van Maastricht vermarkten (bijv. inname Prins Frederik Hendrik, verraad van Pater Vinck en de vief Kop, etc.) à la het verhaal van de Wit Gevangenenpoort Den Haag Educatieve elementen toevoegen Onthaasten doelgroep 25- 40 jaar: historische tours T Historie als saai, oubollig en statisch Onvoldoende aantrekkingskracht op jeugdigen

6. EUROPESE STAD
S ‘Toppen’- imago Top-faciliteiten Europese instellingen (EIPA/ECWS/ ECDPM/EJC) 100 Internationale instituten (UNUNTI) 30% buitenlandse studenten Europese omgangsvormen Euregionale ligging Talenkennis beter dan in andere regio’s Gezamenlijk winkelbeleid Gezamenlijk Europees theaterfestival Gezamenlijk Euregionaal cultuurmagazine 3.8 mln. consumenten in straal van 50 km W Barrièrewerking grenzen (fysiek en cultureel) belemmert samenwerking en economische integratie Talenkennis Frans en Duits was vroeger beter Beperkte Brusselse contacten vanuit bestuur Beperkte contacten met internationale instellingen in de stad, niet ingebed Gesloten Maastrichtse cultuur (‘kringen’) O Focus op tijdelijk verblijf ‘Language no problem’-kunst Verplicht stellen Frans en Duits op (basis)scholen en voor ambtenaren Contacten met internationale instellingen aanhalen en koesteren Euregio is de ambitie van de provincie, aansluiten bij provinciale initiatieven Euregionale voetbalcompetitie T Euregio is vooral een label, inhoudelijk gebeurt er weinig Moeilijke bestuurlijke samenwerking in Euregio Afbouwen subsidies uit Europa Concurrentie uit Oost- Europa voor instellingen toppen, etc.

7. DIENSTENSTAD
S TEFAF voorbeeld van nieuwe economie Vierde congresstad van Nederland met het Mecc Grote bedrijven: Vodafone, Vesteda Share services/call centres van Mercedes Benz, DHL, ABP Internationale instituten W Te weinig kritische massa voor grootschalige dienstverlening Geen agglomeratie voordelen Geen Euregionale dienstverlening Groei Mecc/TEFAF levert problemen bereikbaarheid en 5-sterren hotelaccommodatie op Onvoldoende kwaliteit van veel bedrijventerreinen Geen ICT O Inzetten op kleine bedrijvigheid Nieuwe dienstverlening; verzekeringspakketten TEFAF, vermarkten kennis van Europees recht, productontwikkeling nieuwe concepten voor ziektekostenverzekering en pensioenen (versterkt health imago) Maastricht als outlet van Brussel, concurrentie met Vlaamse steden, meepikken Brusselse graantjes Profilering in talenkennis Internationale kwaliteit studenten Quality of life bewust marketen als vestigingsplaatsfactor Euregio als fiscale proefzone in Europa Dienstverlening van middelgrote bedrijven in Europa/Benelux Nog meer callcenters, werkgelegenheid voor studenten T Generale trend om bijkantoren te sluiten Blijvende afkalving kennis van Franse en Duitse taal Beperkte integratie in Euregio Bereikbaarheid komt in de knel met groeiende markt Te smalle arbeidsmarkt voor hoger opgeleiden Grote dienstenaanbieders zijn footloose

8. UNIVERSITEITSSTAD
S Beste universiteit van Nederland Vernieuwend onderwijssysteem Internationale studentenpopulatie (Europese Universiteit) Sterke onderzoeksinstituten CARIM/NUTRIM/MERIT METEOR/METRO in combinatie met AZM Topfaculteiten, met name in Europese studierichtingen Voertaal is overwegend Engels Duidelijke focus van de universiteit Investeren in de eigen faculteit W Bèta is beperkt tot geneeskunde Postuniversitaire leegloop Studentenhuisvesting Studentenpopulatie is ‘enclave,’ weinig geïntegreerd in de stad Weinig te vermarkten kennis O Combinatie zorg en onderwijs Studentenverenigingen en studentenactiviteiten meer in de stad huisvesten Inbedden universitair personeel in de stad Landelijk vermarkten gezichten van de universiteit T Inconsistentie overheidsbeleid Moeilijk inburgeringsbeleid visa, werkvergunning, etc. Niet uitwisselbare diploma’s in de EU Afgestudeerden verlaten de stad

���������� �������������� �����������

��������������

������������������

��������

����������������

���������

�������������

���������������

������������

�������������

�����������������

��������������� ������������� ��������� ����� �����������

����������������

SWOT dimensies van de stad Maastricht
9. NEW SCIENCE STAD
S CARIM/NUTREM wereldtop op gebied van hart- en vaatziekten Sterk georganiseerd Start-ups zijn succesvol. Metronic, Bracco 25 bedrijven in M, 500 werknemers, 420 bedrijven in regio Regionaal netwerk Euregionaal project heartbeat of life science Platform Top-Technologische Regio Limburg Aken is sterk – banden met Philips en DSM Combinatie studie en werk mogelijk voor studenten (laboratoria). Open deur cultuur. Bv Campus DSM Geleen ook open voor derden W Zeer grote concurrentie landelijk en wereldwijd ‘Lege’ driehoek Leuven, Eindhoven Aken, met name een label Onvoldoende bestuurlijke prioriteit, onvoldoende specialisten in gemeentelijke organisatie Ontbreken durfkapitaal Aantal start-ups is onder Nederlands gemiddelde Wereldtop draait op importwetenschappers, kwetsbaar Onvoldoende ICT-infrastructuur O Health & lifestyle (lifting, cosmetica, individuele DSM-pil) Label à la Health Valley Nijmegen en Energy Valley Groningen Maakindustrie bij de hand Nieuwe clusters - Epidemiologie Aanhaken bij initiatieven in de regio: - Zorgappartementen in de regio door Procapital - Initiatieven Mondriaan groep verslavingsklinieken - Curatieve trajecten ziekenhuizen, zorgvakanties - Life style trajecten van zorgverzekeraars Landelijk vermarkten van gezichten/wetenschappers T Kwetsbaar doordat het hangt op enkele individuen Bureaucratische wet- en regelgeving Niche is economisch kwetsbaar Behoudende cultuur Maastricht werkt tegen in de beeldvorming Trek naar Eindhoven

bijlage 4

10. INDUSTRIESTAD
S Onderscheidend zichtbaar aanwezig in de stad wereldmerken zoals Sappi, DSM, Mora, Sphinx, Tomas Regout, Verenigde glasfabrieken, Ciba 17-20% van de werkgelegenheid W Afkalving Beperkt transitiebeleid voor beroepsbevolking (horeca) Halve sluiting ENCI (geen duidelijke keuze) Is al opgegeven door de stad Zwakke relatie bestuur en bedrijfsleven O Voormalige industriegebieden vallen vrij voor de stad Vakbekwaamheid van ambachtslieden (mogelijkheid tot customization. Bijvoorbeeld Mosa, staalbedrijfjes die nieuw product eco-staal gaan vermarkten Industrie die er nog is behouden (Mora, Sphinx, Sappi) Werkgelegenheid elders in de regio Geleen, Heerlen, Sittard Toepassing van hoogwaardige kennis T Verdwijnen industrie leidt tot Valkenburgisering (mono-economie) Gefrustreerd proletariaat België is concurrent. ENCI blijft in België open Luik blijft 2e binnenlandse haven van Europa

11. BEREIKBARE STAD
S Keuze aan vliegvelden in de regio Ondertunneling A2 Maas Centrum is goed bewandelbaar W Bereikbaarheid vanuit NL Bereikbaarheid naar regio (geen OV naar Du, slecht OV naar Luik, doorgaande route naar DU via Heerlen) Beperkte mogelijkheden tot fietsen in de stad Zolang Euregio geen realiteit is geldt perifere ligging t.o.v Randstad O HSL Beek als zakenvliegveld, parkeerplaats voor privé vliegtuigen Sluiting Beek, hoogwaardige bouwlocatie komt vrij - vliegveld Luik – Maastricht Light rail: rondje Zuid-Limburg T HSL (bedrijvigheid trekt naar Luik, wonen in Maastricht) Maastricht als eindstation Vliegveld Luik beter ontwikkeld: pakket- en vrachtdiensten, nachtvluchten Aken is ook aan het lobbyen voor een HSLaansluiting

12. PROVINCIESTAD
S Bestuurscentrum (gezag en aanzien) Kleinschalig, menselijke maat Trots Centrumfunctie, veel voorzieningen en publiek W Trots kan omslaan in chauvinisme Weinig import, Limburgers zijn dominant Beperkte toppositie vrouwen in de stad Kaasstolp; gemeente, provincie gouvernement O Drang naar kleinschaligheid Gezamenlijke lobby als Zuidlimburgse regio Label aan Zuidlimburgse samenwerking geven Zuidlimburgse Euregio T Speeltuin van de Randstad Limburgse dynastie verliest aan invloed maar is nog wel aanwezig

13. KATHOLIEKE STAD
S Bedevaarten en processies 95% van de bevolking noemt zich katholiek Folklore van kaarsje opsteken in de OLV Relieken Schatkamers Servaas, OLV, St Jan Verenigingsleven Vismarkt op vrijdag Carnaval Koren en harmonieën W Te weinig dynamiek, behoudend Bisschop in Roermond, geen symbool O Openstellen Klooster De Beyart, Augustinessen St Monica, St Servaas Klooster Katholiek element in het historisch verhaal van Maastricht Katholicisme als verbindend element tussen sociaal-economische groepen T Afkalving Behoudend in de beeldvorming + beleid (bijvoorbeeld zondagsrust) Gebruik door derden van katholieke gebouwen beperkt mogelijk

14. DRUGSSTAD
S Clean imago Weinig allochtonenproblematiek Woonwagenkampers zijn niet zichtbaar in de stad W Clean-imago kan ook saai zijn Anonimiteit is niet groot genoeg voor urban adult entertainment (sex) Weinig diversiteit aan leefstijlen (allochtonen, homo’s, etc.) – weinig dynamiek Allure naar buiten, naar binnen een sociale achterstand voor groot deel bevolking O Sex, drugs and rock & roll beschikbaar in de regio (niet in de stad) Werkgelegenheid voor lokale bevolking in soft-drugsverkoop T Recente publiciteit wietboulevard, woonwagenkampers Drugstoerisme Groei misdaad en gevoel van onveiligheid Law and order mentaliteit Leers, beperkte bestuurlijke profilering van de stad Cognitieve dissonantie; mensen willen wel in een schone veilige stad wonen maar die moet niet te boek staan als zodanig want dat is saai Werkloosheid is hoog: grote groep moeilijk bemiddelbare werklozen Verdringing op arbeidsmarkt door bijklussende studenten

15. WOONSTAD
S Kwaliteit wonen binnenstad Compacte stad (overzichtelijk, mix wonen, werken, winkelen) Veilig Stedenbouwkundige kwaliteit, ook van de openbare ruimte Hoofdkantoor Vesteda visitekaartje Uitbreiding mogelijk binnen de stad: Belvedère Fijnmazig netwerk van buurtwinkelcentra Sociaal-culturele voorzieningen voor ouderen Hoge kwaliteit basisscholen W Dichtslibben woonlocaties door bedrijven Luchtkwaliteit (op sommige plekken) Niet levendige (buiten)wijken Huidige lage woningproductie Hoog percentage lage kwaliteit soc-huur woningen Te weinig eengezinswoningen met tuin, gemis geliefde jaren 30 wijken Te weinig betaalbare studentenwoningen Weinig voorzieningen voor jongeren : sport, OV ‘s avonds Voor kinderen weinig speelvoorzieningen O Dure koopwoningen voor 1- en 2-persoonshuishoudens 2e woningen, pied à terres (oude adel) Combinatie stedelijk wonen, landelijk recreëren Woonkwaliteit Belvedère, ruim in het groen en aan het water maar ook stedelijk Woningen voor starters Mismatch Vinex en woningvraag over 15 jaar ‘Downshifters’ Kleinschalige werkgelegenheid dankzij groei bewoners Woningbehoefte 9.000 tot 12.000 Woningen Lanakerveld T Voortschrijdende urbanisering Bedrijven op topwoonlocaties (ruimte) Blijvend gebrek aan ruimte voor huis met tuin Sociale segregatie wijken Te weinig rafelranden aan de stad Woningen in Parkstad Wonen in België, bijv, Lanaken Bodemverontreiniging: 95% binnen bebouwde kom Eenzijdige woningvoorraad Te smalle arbeidsmarkt voor hoger opgeleiden Grote dienstenaanbieders zijn footloose

16. HEUVELLANDSTAD
S Wandelen Landelijk wonen Outdooractiviteiten Golf Waterskiën Wandelen Capitoolgids W Beperkte samenwerking VVV’s Eén verhaal (M+heuvellandschap) Teruglopende kwaliteit toeristische waarde O Outdooractiviteiten: Paardensport Mountainbiking Vermarkten specifieke heuvellandlocaties ‘Heritage tourism’ Groene hart van Limburg tussen de steden Sittard, Heerlen, Geleen, Maastricht Kwaliteitsimpuls voor toeristische functies in Heuvelland Wellness arrangementen en zorghotels T Versnippering landelijk gebied. Dichtslibben landelijk gebied met woningen Valkenburgisering (te weinig diepgang vrijetijdsaanbod alleen eten en hotels) Nabijheid Spa-steden België Verkeersintensiteit Bestuurlijke versnippering, geen gezamenlijke aanpak Teruglopend toerisme: grote concurrentie met elders

���������� �������������� �����������

��������������

������������������

��������

����������������

���������

�������������

���������������

������������

�������������

�����������������

��������������� ������������� ��������� �����������

����������������