NOTITIE BATEN FONDSVORMING

September 2004

INHOUD

1.

INLEIDING

BLZ. 4

2.

TOPICLIJST ACTIVITEITEN FONDSVORMING

BLZ. 7

3.

TOELICHTING EN CASES

BLZ. 10

BIJLAGE

- REDENERINGEN, BEVINDINGEN, CONDITIES EN VOORBEELDEN VAN BATEN

2

1. INLEIDING

Leiden heeft, zoals zoveel steden, te kampen met een betrekkelijk lage organisatiegraad van ondernemers. En met die lage organisatiegraad hangt samen dat er chronisch te weinig geld is voor het behartigen van de collectieve belangen van ondernemers. In Leiden is thans een discussie gaande, die deze beide problemen in de kern raakt. De discussie is met name op gang gekomen sinds het verschijnen van de notitie “Fondsvorming collectieve ondernemersbelangen” in januari 2004. Deze notitie bevat een voorstel om te komen tot fondsvorming via een opslag op het OZB-tarief zakelijke gebruikers. Het fonds moet integraal door de ondernemers zelf bestuurd worden en ten goede komen aan de bedrijfsomgeving en/of het stedelijke ondernemersklimaat en aan de algehele economische concurrentiepositie van Leiden. Intussen is het inzicht gegroeid dat met een goede organisatie van ondernemers nog een andere actie binnen handbereik kan komen, namelijk gezamenlijke inkoop, het delen van faciliteiten, het gezamenlijk afsluiten van verzekeringen en gedeelde beveiligingsconcepten. De vraag is of langs deze weg de individuele ondernemer besparingen tegemoet kan zien op zijn secondaire bedrijfsprocessen. Hierbij gaat de kost voor de baat uit: het organiseren van samenhang is een soms tijdrovend en intensief proces dat op zichzelf geld kost. Het onderzoek dat thans voor u ligt, is in opdracht van de Kamer van Koophandel Leiden door Bureau Blaauwberg opgesteld en is het resultaat van een ‘quick scan’ naar die mogelijke besparingen. Het gaat concreet om de vraag in welke orde van grootte ondernemers prijsreducties tegemoet kunnen zien wanneer zij hun inkoopbehoeften bundelen via een vereniging, een gezamenlijk betaalde contractmanager/ terreinmanager / winkelstraatmanager, of een andere vorm van belangenbundeling. Het gaat zowel om het klassieke facilitymanagement - alles wat te maken heeft met het inpandige deel van een onderneming -, als om sitemanagement - de buitenkant van het gebouw -, als om terreinmanagement: de (gedeelde) omgeving van het gebouw. Activiteiten die in de notitie worden genoemd zijn grofweg in te delen in drie typen projecten: • Collectieve trekkingsrechten voor individuele bedrijven. Op een fors aantal terreinen is bij georganiseerde collectiviteit een (mantel)contract af te sluiten, waarbij de achterban van een georganiseerd fonds kan aansluiten en direct mee kan profiteren van de kortingen, aanbiedingen of extra services. Denk aan scholing, centrale inkoop van artikelen, drukwerk, advertentieruimte, verzekeringen etc. Geografisch geclusterde projecten: winkelcentra, bedrijventerreinen of bedrijven die anderszins bij elkaar in de buurt zitten kunnen gebiedsgerichte belangen bundelen en organiseren. Beveiligingsarrangementen zijn daar een goed voorbeeld van, maar ook bewegwijzering, afvalbeheer, collectieve inkoop van nutsgoederen en vervoersarrangementen. ‘Leiden breed’ projecten. Uiteindelijk moet Leiden als stad zijn zaken beter voor elkaar hebben dan andere steden om klanten te trekken en een goede voedingsbodem te zijn voor ondernemerschap. Zaken als lobbykracht voor infrastructuur en een organisatie waar ondernemers bij problemen (van klein tot groot, van straatonderhoud en brugopeningstijden tot winkelsluitingstijden en bestemmingsplannen) terecht kunnen, overstijgen het buurtbelang en het belang van individuele ondernemingen.

3

De voor deze quick scan gebruikte methodiek is zeer eenvoudig. Er is een ‘long list’ opgesteld van kostensoorten die in de secondaire bedrijfsprocessen van ondernemingen een rol spelen. Aan de hand van deze lijst zijn leveranciers benaderd met de vraag of zij bereid zouden zijn kortingen te verlenen aan een consortium van afnemers, hoe hoog deze kortingen zouden kunnen zijn en of zij nog andere voordelen zouden zien in een gezamenlijk optreden van regionale ondernemers. Tegelijk is gevraagd of ze deel zouden willen uitmaken van een dergelijk consortium waar het hun eigen inkoop betreft. Het antwoord op deze vraag kan, kort en goed, luiden dat zich over de hele linie flinke reducties aftekenen. Die reducties zijn op dit moment niet exact te kwantificeren. De prijsvorming in business-tobusiness contacten komt in onderhandelingen tot stand en leveranciers kunnen niet uitsluitend vanuit de theorie concrete bedragen noemen. Maar de richting is wel duidelijk. In sommige gevallen worden kortingen tot 50% zelfs realistisch geacht. Er was in de gespreksronde onder leveranciers nog een ander effect zichtbaar, namelijk een bijzondere belangstelling voor de bruikbaarheid van het “Leids model’ van fondsvorming voor andere steden. Met name de grotere, landelijk of zelfs internationaal werkende bedrijven zien in fondsvorming een mogelijk begin van een facelift voor de bedrijfsomgeving. Als illustratie van dit reactiepatroon maken we (zie box) een opmerking over de visie van beveiligingsbedrijf ADT.

4

ADT Security Services over Fondsvorming ADT Security Services is een van de grootste aanbieders en beheerders van beveiligingstechniek ter wereld en is sinds 35 jaar ook op de Nederlandse markt actief. De waarneming is dat veiligheid de ‘voorkant’ is geworden van alle secondaire bedrijfsprocessen. Een bedrijf dat begint met een veiligheidsscan, komt als vanzelf op andere secondaire processen. Met de toenemende maatschappelijke veiligheid zal die trend nog sterker worden. ADT volgt de ontwikkelingen in Leiden met grote belangstelling en is bereid er actief aan bij te dragen als discussiedeelnemer. Het bedrijf ziet als grote voordelen van belangenbundeling:

• • •

De verbinding tussen bedrijfsbeveiliging en het ondernemingsklimaat kan veel beter worden gelegd wanneer de vraagzijde van de markt zich organiseert en schaal maakt. Het garanderen van een optimaal veiligheidsniveau bij zo laag mogelijke kosten veronderstelt een zekere schaal. Hoe meer twijfelaars in een gebied, hoe moeilijker en daardoor duurder het logistiek proces wordt. Een collectieve uitvraag naar beveiligingsdiensten is qua structuur veel beter te hanteren. Uiteindelijk moet in elk bedrijf maatwerk komen, maar een collectieve uitspraak maakt het mogelijk een gebiedsgewijze standaard te hanteren en actueel te houden.

Het uitvoeren van een security scan per bedrijf gaat sneller wanner er overeenstemming is over het gewenste beveiligingsniveau in de bedrijfsomgeving.

Van de OZB-oplossing zoals die in Leiden in discussie is, ziet ADT de volgende voordelen:

• • •

De betrekkelijke eenvoud van de fondsvorming, er zijn efficiëntere routes. De verbinding van veiligheid met alle andere aspecten van het ondernemingsklimaat. De legitimiteit en de gezamenlijke aansturing.

Mogelijke bijdragen van ADT aan de Leidse discussie zijn:

Aangeven hoe een gebiedsgewijs uitgevoerde security scan tot grote structuur- en prijsvoordelen kan leiden.

‘Leading practices’ aandragen van collectieve oplossingen in complexe eigendomsgebieden uit de andere landen (100 wereldwijd) waar ADT actief is.

De medaille heeft logischerwijs twee kanten: het levert voordelen op om gezamenlijk in te kopen en op die wijze kortingen te bedingen én het is voor ondernemers die vooral business tot business leveren aantrekkelijk om het klantenpotentieel in de regio uit te breiden. De bevraagde ondernemers zijn van mening dat er een enorme stimulans voor de regionale bedrijvigheid kan uitgaan van meer bestedingen in de eigen regio: korte lijnen drukken de kosten, scherpere prijzen zijn een voordeel voor iedere ondernemer, er zullen extra banen gecreëerd kunnen worden doordat je het geld “binnen de regio kunt houden”. Het opstellen van het rapport was in die zin het begin van een sneeuwbal: het is zeker mogelijk om als vervolg op dit rapport toeleveranciers van het Leidse bedrijfsleven om tafel te krijgen teneinde condities te formuleren voor prijsreducties. Voor het overige is dit rapport gewijd aan de vraag welke concrete besparingen er mogelijk zijn indien bedrijven en instellingen in de regio zich bij leveranciers presenteren als een (gezamenlijke) inkooppartij. Het gaat in deze fase nog niet om het stellen van prioriteiten, maar om het scheppen van overzicht in de batenkant: wat is mogelijk? De notitie geeft achtereenvolgens:

5

een lijst van topics: activiteiten die uit een georganiseerd, collectief fonds ondersteund zouden kunnen worden, inclusief een indicatie van de kostenbesparing op de standaardkosten waar mogelijk (verder uitgewerkt en toegelicht in de bijlage). per rubriek van activiteiten een korte toelichting en een uitwerking in de vorm van een case, inclusief een rekenvoorbeeld.

In de bijlage is een lijst van redeneringen opgenomen, waar de uitspraken over besparingen in de topiclijst op gebaseerd zijn.

6

2. TOPICLIJST
Onderstaande lijst is een opsomming van bestedingen die vanuit (de organisatie van) een fonds gedaan zouden kunnen worden. De lijst heeft de niet de ambitie uitputtend te zijn; het gaat erom een idee te krijgen van de baten die ondernemers uit fondsvorming kunnen halen. Ter illustratie is een rekenkundige indicatie opgenomen van een kostenbesparing voor een individuele ondernemer. Het nummer in de derde kolom verwijst naar een meer uitgewerkte redenering in de bijlage. De indicaties zijn we tegengekomen in het veld, maar zijn niet één-op-één kopieerbaar naar specifieke Leidse situaties. Het gaat iedere keer om maatwerk, zowel waar het de herkomst van het rekenvoorbeeld betreft, als waar het toegepast zou kunnen worden in de Leidse situatie. In het volgende hoofdstuk worden de batenindicaties nader toegelicht.

Longlist Bestedingen Fondsvorming Soort besteding

Indicatie baten bij - versterkte collectiviteit Bij deelname 60 bedrijven tot 40 % korting Bij deelname 60 bedrijven tot 40 % korting Bij deelname 60 bedrijven tot 40 % korting 300 tot 500 euro per jaar Bij deelname tientallen ondernemers 150 € i.p.v € 200-400 Daling Criminaliteitscijfers met 10% + korting bij verzekering Bij deelname 60 bedrijven 40 % korting € 50 tot 75 € korting per jaar 10-20% korting bij 100 deelnemers groepssignalering en buurtbelsysteem Collectiviteit juridisch moeilijk Korting op bulkinkoop of generiek bij alle productafname 15-20% korting bij deelname van minimaal 50 bedrijven. Afval reductie van enkele procenten 15-20% korting bij deelname van minimaal 50 bedrijven. Besparing van tientallen procenten op aanrijdkosten 25% korting of meer bij geografische aanpak 15%> vanaf 5 ondernemingen 5-40% procent bij generiek oplopende afspraken Besparing enkele procenten Korting op bulkinkoop van 5% of generiek bij alle productafname Bij collectieve presentatie/ portal korting van 50% op standaardprijs voor vijf websites Alleen besparing bij verregaande uniformering Enkele procenten besparing bij uniformering 4 cent per liter bij afname 500.000 per

Bijlage verwijzingsnummer 1 1 1 1; 2 3

Beveiliging

Inbraakinstallaties Brandmeldingsysteem Camera's Beveiligingspakketten Gezamenlijk gebruik meldkamer dienst Keurmerk Veilig Ondernemen Nachtbewaking/ dienst Technisch onderhoud (Overige) diefstalpreventiemaatregelen Informatiebeveiliging

2 1 4 5

Nutsgoederen

Papier Archiefvernietiging en oud papier Chemisch afval Bedrijfsafval

6 6 5 5

Glasreiniging Energie Telefonie, ADSL en digitale infrastructuur Schoonmaak Kantoorartikelen en meubilair Webpresentatie

21/ 22 7 8 12 10

Facility sharing materieel

Administratie Autolease contracten Brandstof

15 14

7

immaterieel

Technische dienst Drukwerk Scholing/ cursussen Financieel en juridisch bedrijfsadvies Pensioenverzekering WAO Ziekteverzuim Aansprakelijkheid

jaar Enkele procenten Bij 30 bedrijven 10 tot 20 % korting Bij minimaal 15 deelnemers 10 % korting Enkele procenten korting Enkele procenten bij lange looptijd Enkele procenten; in praktijk vele duizenden euro’s besparing Enkele procenten; in praktijk vele duizenden euro’s besparing Enkele tientallen procenten; keurmerk veiligheid levert zeker 10% premiekorting op. Tot 10% bij hoge organisatiegraad Enkele procenten Juridisch moeilijk. Gaat om maatwerk. Bij groot aanbod van ondernemers paar procent. vanaf 100-150 auto's korting van 30% mogelijk

21 9 11

Verzekeringen en condities

19 20 20 18

Brand en bedrijfsschade Rechtsbijstand Transport

18

Auto en wagenpark Collectief particulier' (voor personeel): • rechtsbijstand • reis • woonhuis

17 Hfst.2

• auto Onroerend goed taxatie Directe bedrijfsomgeving Graffiti/ verpaupering Vastgoedonderhoud Inspectie (brand)beveiligingsystemen Groenaanleg en onderhoud Aanneemwerk Bereikbaarheid terrein Straatwerk, meubilair en verlichting Advertentieruimte Sport: Bedrijfsfitness

Enkele procenten premiekorting 10-15% premiekorting op particuliere verzekeringen 10-15% premiekorting op particuliere verzekeringen Enkele procenten premiekorting 25-30% besparing bij deelname van 60 % van bijv. Haarlemmerstraat 5-10% voor minimaal 20 geografisch geclusterde gebouwen circa 25% bij geografische bundeling Maximaal 40 % korting op het tarief 10-25% bij contract voor 3 jaar voor minimaal 20 bedrijven. enkele procenten afhankelijk van oproep of opspaarconstructie door aansluiting Op OV vergroting van de bereikbaarheid Korting op bestedingen door striktere afspraken met gemeenten. 30 cent per mm bij afname van 2 pagina's Bij aanmelding van 100 mensen forse korting; tot 100% korting op het inschrijfgeld 1 % op reductie verzuim service 2-10% op overige dienstverlening

24 22 25 26 21 30

Overig

28 27

Arbo-dienstverlening

Opgemerkt zij dat het doel van de notitie is om kwantitatieve voorbeelden aan te reiken, hoewel het voor zich spreekt, dat de meeste activiteiten ook kwalitatief iets op kunnen leveren: een efficiëntie in de tijdsinspanning door financiering van een fondsmanager, extra subsidie, een versnelling van procedures etc. Onderstaand ter illustratie een aantal voorbeelden van kwaliteitsinvesteringen die het bedrijfsleven makkelijker doet vanuit een georganiseerd fonds dan vanuit individuele initiatieven en waarvan duidelijk is dat ze kunnen bijdragen aan de kwaliteit en dus de rentabiliteit van het lokale ondernemerschap, maar waarvan besparingen niet goed zijn uit te drukken in kwantitatieve redeneringen.
Kwaliteitsbesparingen (besparing in tijd, Voorbeeld van ‘kwaliteitsversterking’

8

vanwege spin-off, of door efficiëntie). Collectieve subsidieaanvragen (zie bijlage nr.2) Vergunningaanvraag KVO aanvraag € 30.000 subsidie

Reductie in tijdsinspanning door één loketfunctie en stimuleren digitalisering van aanvraag (bij evenementen heeft een ondernemer al snel te maken met vijf verschillende loketten). Losmaken van overheidsinvestering en versnelling procedure, voorbeeld: N11 Oost. Koop- en verkoopnetwerken versterken regionale bestedingen. De Leidse Musea doen hier ondermeer ervaring mee op. Deelname aan het Rembrandtjaar, Sinterklaasintocht, kerstverlichting etc. Museumkwartier Utrecht is een aardig voorbeeld van de ‘structurerende werking’ en kwaliteitsimpuls die bewegwijzering en adressering kunnen hebben. Discussies over versterking bereikbaarheid zijn vaak moeilijk, technisch en duren lang voor individuele ondernemers. Een aanspreekpunt namens ondernemers kan uitkomst bieden. Citymanager is hier actief in. Versnelling van wijzigingen plan.

Infrastructuurlobby (zie ook bijlage nr. 32)

Kennisuitwisseling/ contacten

Collectieve reclame/ promotie

Evenementen

Bewegwijzering en adressering

Parkeergelegenheid, park en ride, vervoersmanagement (zie ook bijlage 30, 31,32)

Inspraak en signalering bij bestemmingsplanprocedures

9

3. TOELICHTING EN CASES
Onderstaand geven we per rubriek een korte beschrijving en één of twee voorbeelden van (elders gerealiseerde) besparingen, inclusief een rekenvoorbeeld. In de bijlage zijn meer rekenvoorbeelden te vinden.

3.1 Beveiliging Surveillance, alarmopvolging, meldkameraansluiting, communicatie met hulpdiensten, manbewaking en camera’s: beveiliging omvat een breed veld van concrete toepassingen. In de praktijk zal het altijd om maatwerk gaan, maar een gebiedsgewijze aanpak maakt het mogelijk een bepaalde standaard te hanteren. Ook voor geografische niet sterk geclusterde bedrijven zijn er interessante mogelijkheden, bijvoorbeeld aansluiting bij arrangementen met betrekking tot meldkamers, surveillance en camera’s. Een voorbeeld van collectieve aanpak van diefstalpreventie komt uit Zwolle (overigens wordt er in Leiden centrum op dit moment ook ervaring mee opgedaan in de Botermarkt en Doezestraat). Winkeliers in Zwolle hebben een systeem waarbij winkelstraten in blokken van maximaal acht winkels zijn ingedeeld. Deze acht winkels zijn met elkaar verbonden via eenvoudige elektronica: een kastje met een alarmknop, een belletje en een display. Als een winkelier moeilijkheden ondervindt met een klant, drukt hij op een knop, bij de andere winkeliers gaat het belletje over en verschijnt een nummer in de display dat codeert voor de winkelier met moeilijkheden. Binnen dertig seconden staan er minimaal twee mensen in de winkel die hulp kunnen verlenen. Het systeem functioneert al acht jaar; honderd winkels zijn met elkaar verbonden, in totaal heeft het tot 250 aanhoudingen geleid. De kosten voor cursus (voor één persoon) en kastje zijn eenmalig € 650 tot € 850 per locatie (een cursus voor extra deelnemers kost € 125 p.p.; op de totaalsom kan een korting van 10 tot 20% verleend worden als 100 winkels in één keer deelnemen). Zowel kleine als grote winkels doen mee. Een lederwarenzaak zag het gemiddelde aantal diefstallen per jaar teruglopen van rond de twintig dure jassen of tassen acht jaar geleden tot één of twee per jaar op dit moment. Het werkt ook preventief: een grote schoenenzaak (landelijke keten) zag het aantal aanhoudingen gedurende de afgelopen acht jaar teruglopen van tachtig tot negentig naar vijfentwintig per jaar. Kosten: cursus + signaleringssysteem € 850,- éénmalig. Besparing: 80% op diefstalsom van enkele duizenden euro’s per jaar.

3.2 Nutsgoederen Over nutsgoederen zijn in verband met baten van fondsvorming twee opmerkingen te maken: • Ten eerste is de inkoop van nutsgoederen in toenemende mate onderhandelbaar, vanwege privatisering van publieke diensten. Echter, nog niet alle aanbieders zijn even goed georganiseerd op het inspelen op klantvragen. In die zin werkt het organiseren van de klantvraag structurerend voor de aanbieders en biedt het kansen. Ten tweede is een zekere massa nodig om tot optimale afspraken te komen. De partijen aan de andere kant van de onderhandelingstafel zijn immers groot, commercieel en geoefend in het onderhandelingsproces.

10

Een Brabants bedrijventerrein begon enkele jaren geleden met revitalisering en besloot om collectief energie in te kopen. In eerste instantie was de besparing 10 tot 15 procent met een kleine groep van 5 bedrijven; inmiddels is er een stichting opgericht, is het aantal deelnemende bedrijven gestegen naar 300 (overigens ook gelegen buiten het betreffende terrein) en wordt een besparing van 25 procent op de marktprijs behaald. Voorwaarden zijn een driejarig contract en centrale facturering. Voor grootverbruikers zijn er voorbeelden van besparingen van tonnen euro’s: acht bedrijven op bedrijventerrein Broekvelden de Groote Wetering bij Bodegraven bijvoorbeeld en ook de bedrijven op het Bio Science Park verwachten 10% te kunnen besparen op collectieve energie-inkoop. Standaardkosten: de energierekening voor de gemiddelde winkelier ligt rond de € 1000,- (bij 100 m2 bvo). Bij een reductie van 5% voor kleinverbruikers, levert dat € 50,- per jaar op; Voor grootverbruikers loopt de besparingen in de duizenden euro’s per jaar.

3.3 Facility Sharing Voor bedrijfsfaciliteiten geldt standaard dat collectieve inkoop loont. Het punt is vaak de overgang van individualiteit naar collectiviteit: bestaande relaties zijn dikwijls waardevol genoeg voor ondernemers om ze niet – of langzaam – in te ruilen voor nieuwe, gedeelde relaties. Grote, internationale facilitaire bedrijven bieden een breed pakket aan (schoonmaak, beveiliging, onderhoud van gebouwen en catering). Kortingen op de standaardprijzen voor het hele pakket lopen in de tientallen procenten. Zij zien ruimere mogelijkheden en zijn op een vergelijkbare manier als het in de inleiding genoemde ADT geïnteresseerd in collectieve afspraken, waarbij forse besparingen te behalen zijn (afhankelijk van de samenstelling en de omvang van het pakket kan dat oplopen tot tientallen procenten). Er zijn constructies waarbij bedrijven via een digitaal menu de diensten kunnen aanvinken die ze graag afnemen. Zowel terreingebonden, gebouwgebonden als persoonsgebonden diensten kunnen daar deel van uitmaken (aflopende mogelijkheden in besparingen). De bedrijven hoeven dan niet noodzakelijk geografisch geclusterd te zijn. Het betreffende bedrijf doet dit bijvoorbeeld voor de apothekersbranche, waarbij de filialen over het hele land verspreid zijn. De onderhoudskosten (onderhoud aan gebouwen en gebruikerskosten: gevelreiniging, centrale energievoorziening, afvoer, ventilatie/luchtbehandeling, liften, roltrappen, sprinkler, bliksembeveiliging, verlichting, noodstroom etc.) zijn voor een zakelijke dienstverlener minimaal € 15,- per m2 bruto vloeroppervlak (bvo). Voor een kleine zakelijke dienstverlener (100 m2 bvo) zijn de kosten € 1500,- en is de besparing door deelname aan een collectief contract al snel € 150,- per jaar.

3.4 Verzekeringen Een gemiddelde onderneming heeft al snel vijftien verzekeringen lopen, grofweg te verdelen over schadeverzekeringen en zorgverzekeringen. Verzekeraars zijn in principe snel bereid tot kortingen bij collectiviteit. Het verschilt per verzekering - sommige verzekeringen zijn onderhavig aan wettelijke bepalingen, of afhankelijk van een geïndexeerde risicofactor -, maar bij een organisatiegraad van 8 tot 10 bedrijven is het in de meeste gevallen al interessant voor een verzekeraar om over collectieve afsluitingen te praten. Voorwaarde is een centrale regie/ organisatie. De korting varieert van enkele procenten (rechtsbijstand) tot tientallen procenten voor individuele ondernemers. Het aardige is dat de kortingen eerder afhankelijk zijn van het type onderneming (winkeliers, zakelijk dienstverleners, industriëlen) dan van geografische clustering. Als namens een

11

fonds een mantelcontract afgesloten kan worden, dan is daar enige beginmassa voor nodig en kunnen aangesloten ondernemers later aansluiten (afhankelijk van termijnen op lopende polissen). Overigens betekent dat niet noodzakelijk dat ondernemers hun bestaande klantrelatie op moeten geven; collectiviteit kan ook de onderhandelingspositie versterken bij het verlengen van bestaande polissen. In het geval van zorgverzekeringen gaat de wet van de grote getallen zeker op. Een voorbeeld op besparing van kan ontleend worden aan de branche van accountantskantoren. Kantoren die lid zijn van de brancheorganisatie verkrijgen een korting op premie (enkele procenten van de loonsom). Het gaat om kleine percentages over grote getallen. Voor een kantoor met zeven werknemers, loopt de besparing bij twee weken eigen risico op tot € 4000,- per jaar. Standaardkosten afhankelijk van branche en voorwaarden tussen 2% en 5% van de loonsom. Besparing: honderden tot duizenden euro’s per jaar. De VOA heeft afspraken bij een verzekeraar bedongen voor een premiekorting van 10 tot 15 procent voor werknemers van bedrijven die aangesloten zijn bij de Alphense Ondernemersvereniging. Er zijn verzekeraars die arrangementen in de markt zetten met kortingen oplopend tot 20% en slechts een beperkt aantal gezondheidsvragen bij de acceptatie. Standaardkosten: rond de € 1200,- premie per jaar per werknemer. Besparing: € 120,- tot € 150,- per werknemer per jaar.

3.5 Directe Bedrijfsomgeving Het onderhouden van de directe bedrijfsomgeving is natuurlijk niet de core-business van ondernemers, maar het kan die wel negatief beïnvloeden als het niet op orde is. Een verwaarlozing van het onderhoud van de directe omgeving in een aantal opeenvolgende jaren zal klantstromen, maar ook de waarde van onroerend goed negatief beïnvloeden. Daar moet bij gezegd worden, dat het grijze gebied tussen overheidsverantwoordelijkheid en ondernemersverantwoordelijkheid lijkt te groeien. De publieke serviceverlening is één van de grootste ergernissen van ondernemers en dat zit hem vooral in – ervaren - gebrekkige basisvoorzieningen, maar ook een matige organisatiegraad van ondernemerszijde (wie maakt melding van de losse stoeptegels en de omvergereden paaltjes?). Het slechten van dat grijze gebied is van zowel de ondernemerskant (gezamenlijke inkoop, extra voorzieningen bovenop de basis, versterkte signaleringsfunctie) als van overheidskant (na te streven standaard, service level agreement) gebaat bij een collectieve organisatie. Een voorbeeld van collectieve afspraken over graffitiverwijdering komt uit Alphen (in Leiden interessant voor het gebied buiten de singels, daarbinnen is een raamcontract opgesteld met de gemeente en onderhouder De Zijl Bedrijven). In Alphen zijn alle winkels (inclusief de ‘solitaire’ ondernemingen) aangesloten via een mantelcontract en wordt de graffiti direct weggehaald. De ‘normale’ prijs is € 120 per uitbraak; bij collectiviteit loopt de besparing op tot meer van 50% bij deelname van 1600 winkels. Standaardkosten: € 120,-. Besparing bij collectiviteit: € 60 per ‘uitbraak’ .

12

3.6 Baten versus lasten Over de precieze kosten van de OZB verhoging moet politiek besloten worden en de bijdrage per ondernemer varieert uiteraard, afhankelijk van zijn OZB waarde. De notitie ‘Ontdek Leiden winkelstad, fondsvorming collectieve ondernemersbelangen1’ geeft de kosten voor individuele ondernemers weer, aan de hand van twee rekenvoorbeelden: een tariefstijging van 3.4 % en een tariefstijging van 10%. Bij de inmiddels voorgestelde stijging van 7.8% ligt de bijdrage rond de € 40,- voor een onroerend goed waarde van € 100.000 en rond de € 400,- bij een onroerend goed waarde van rond de € 1.000.000 (zie onderstaand schema ter indicatie).

Voorbeeld gevolg tariefstijgingen OZB niet-woningen bij tariefstijging p/j
Waarde onroerend goed in euro’s Huidige opbrengst OZB gebruikers /eigenaren gecombineerd (€) 628 1571 3142 4712 6283 Meeropbrengst bij tariefstijging 3,4% (€) Meeropbrengst bij tariefstijging 10% (€)

100.000 250.000 500.000 750.000 1.000.000

21 53 107 160 214

63 157 314 471 628

Geen enkele ondernemer zal van alle in de voorliggende notitie opgesomde rubrieken van baten kunnen profiteren. Ten eerste zal participatie van een ondernemer afhankelijk zijn van reeds bestaande arrangementen, van klantrelaties en ook van omvang en type onderneming. Ten tweede zullen niet alle hier genoemde projecten ontwikkeld kunnen worden. Toch kan gesteld worden – op basis van de rekenvoorbeelden in de eerste vier paragrafen van dit hoofdstuk en in de bijlage en op basis van de raming van kosten, zoals weergegeven in bovenstaand schema - dat de (direct te berekenen) baten ruimschoots op kunnen wegen tegen de lasten. Bij zo goed als iedere aan te leveren dienst of grondstof zijn prijsreducties mogelijk, die vanuit een fonds georganiseerd zouden kunnen worden. En voor vrijwel iedere ondernemer zullen er tenminste een aantal interessante prijsreducties te bewerkstelligen zijn. Korting op kantoorartikelen, drukwerk, technisch onderhoud, scholing, graffitiverwijdering et cetera zijn vrij generiek toe te passen en leveren besparingen op die op zich al de kosten van OZB verhoging zouden kunnen compenseren voor een gemiddelde onderneming.

1

Centrummanagement Leiden, januari 2004

13

BIJLAGE: REDENERING, BEVINDINGEN, CONDITIES EN VOORBEELDEN VAN BATEN
Onderstaande redeneringen zijn geanonimiseerd weergegeven, met name om de onderhandelingspositie van respondenten niet vrij te geven. De respondenten zijn bij de onderzoekers bekend. BEVEILIGING 1. Beveiliging bedrijventerrein Een overall pakket op beveiliging voor bedrijventerreinen kan volgens beveiligingsbedrijven besparingen opleveren van € 300 tot € 500 per jaar. Bekende, nabijgelegen voorbeelden zijn de bedrijventerreinen Nieuw-Vennep Zuid en Groote Wetering. Het gaat om rond de 100 deelnemers op basis van meerjarencontract met een nagenoeg volledig beveiligingspakket. In Groote Wetering – gelegen langs de A12 - heeft de beveiligingsaanpak geleid tot een forse reductie in het aantal inbraken: van enkele tientallen per maand naar een vijftiental per jaar. Bij collectieve arrangementen wordt het ook voor kleinere centra en zelfs solitaire ondernemingen interessant om mee te doen. Een voorbeeld daarvan komt uit Alkemade, waar 3 bedrijventerreinen en 2 winkelcentra gezamenlijk een beveiligingsarrangement afsloten. Bij een deelname van 60 tot 70% bedragen de kosten € 360 per jaar voor een breed pakket van surveillance, alarmopvolging ed. het gaat om een minimaal contract van 5 jaar en voorwaarde voor deelname is een ADSL aansluiting. Een voorbeeld van een zeer hoogwaardige oplossing in beveiliging is het concept van de ‘videoroom’ op het terrein Schiphol-Rijk. In een coöperatiestructuur is op dit bij de luchthaven gelegen terrein gebiedsmanagement opgezet (zie ook de website www.parkschipholrijk.nl), waar beveiliging deel van uit maakt: camera’s, een centrale kamer vanwaaruit toezicht wordt gehouden en camera’s bediend worden en surveillance. Het gaat om internationale bedrijven op een terrein waar 24 uur per dag bedrijvigheid heerst. Belangrijk punt is dat de camera’s het mogelijk maken personeel op kwetsbare momenten (openen en sluiten) goed te volgen en de combinatie met surveillance geeft een korte reactietijd. De investering in infrastructuur (camera’s, aansluitingen, inrichten meldkamer ed) is fors en gaat richting de € 200.000; een paar duizend euro per ondernemer. De combinatie van camera’s en mobiele surveillance heeft opgeleverd dat het aantal geregistreerde incidenten binnen een jaar zakte van 65 (per zes maanden) naar 10; de laatste jaren worden er nauwelijks nog incidenten geregistreerd. Daarmee wordt de terugverdientijd van de investering door de beveiligingsdienst geschat op vier jaar. 2. Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) KVO is een door het landelijk platform criminaliteit erkend keurmerk. Het keurmerk is een werkwijze waarbij ondernemers, overheden en hulpdiensten zijn betrokken en op basis waarvan gepaste maatregelen getroffen kunnen worden voor de veiligheid op bedrijventerreinen en winkelgebieden. Het keurmerk is ontwikkeld voor de detailhandel, maar wordt ook daarbuiten gebruikt en wordt ondersteund met ministeriële subsidie. Het vereist collectiviteit van ondernemers – het gaat ondermeer over integrale afspraken over alledaagse dingen als schoonmaken, graffitiverwijdering etc. - en een centraal aanspreekpunt. Behalve een concreet stappenplan op basis waarvan een daling van het criminaliteitscijfer verwacht mag worden (de ervaring leert dat een daling van ongeveer 10% op

14

korte termijn reëel is), is het keurmerk ook een reden voor verzekeraars om een premiekorting (tot 10%) op schadeverzekeringen te verlenen. Onlangs werd bekend dat voor een deel van Leiden centrum (de Koornbeurs e.o.) en voor het Bio Science Park een subsidie is verleend door het Ministerie van Justitie van € 30.000,- om het Keurmerk Veilig Ondernemen te ontwikkelen. Het BSP wil het geld ondermeer inzette om een digitaal meldsysteem voor insluipers op te zetten. 3. Meldkamerdienst Gaat het enkel om gezamenlijk gebruik van een meldkamerdienst, dan betalen ondernemers individueel tussen de € 200 en € 400. Als collectief is een gemiddelde prijs van € 150 haalbaar, bij een groot aantal deelnemers (richting de 100). 4. Technisch onderhoud beveiligingssystemen Afhankelijk van de perceelgrootte betalen bedrijven tussen € 85 en € 300 per jaar voor onderhoud van hun beveiligingssysteem. Bij collectief gebruik kan de besparing daarop – afhankelijk van het aantal deelnemers en de omvang van de systemen – oplopen tot € 50 à € 75 per gebruiker. 5. Diefstalpreventie: groepssignalering of buurtbelsysteem (zie ook hoofdstuk 3) Winkeliers in Zwolle hebben ervaring opgedaan met een systeem waarbij winkelstraten in blokken van maximaal acht winkels zijn ingedeeld. In het buurtbelsysteem zijn acht winkels met elkaar verbonden via eenvoudige elektronica: een kastje met een alarmknop, een belletje en een display. De kosten voor cursus (voor één persoon) en kastje zijn eenmalig € 650 tot € 850 per locatie (een cursus voor extra deelnemers kost € 125 p.p.; op de totaalsom kan een korting van 10 tot 20% verleend worden als 100 winkels in één keer deelnemen). Een lederwarenzaak zag het gemiddelde aantal diefstallen per jaar teruglopen van rond de twintig dure jassen of tassen acht jaar geleden tot één of twee per jaar op dit moment. Dat is een besparing op diefstal van enkele duizenden euro’s. In Leiden wordt er in het centrum op dit moment overigens ook ervaring mee opgedaan (Botermarkt en Doezestraat).

NUTSGOEDEREN 6. Archiefvernietiging, oud papier en ander bedrijfsafval. Een commercieel facilitaire bedrijf zegt een gemiddeld bedrijventerrein, winkelstraat of circa vijftig georganiseerde bedrijven die bij elkaar in de buurt liggen een korting te kunnen geven op archiefvernietiging, inzameling oud papier en verwijdering van ander bedrijfsafval van 15 tot 20%. Het gaat dan om een collectief contract dat met één aanspreekpunt wordt afgesloten, waarbij minimaal 65%-75% van de bedrijven op een terrein deelneemt. Voor bedrijven verspreid over de stad is een collectivisering van de diensten ook mogelijk, maar zal de besparing minder zijn (tot 10%). Bij deelname van een substantieel deel van alle Leidse ondernemers (de stad wordt dan als het ware als één groot bedrijventerrein benaderd) zou de besparing 15-20 % kunnen zijn. Een gemiddeld groot bedrijf op een bedrijventerrein, heeft rest afval (alle soorten ongescheiden afval met uitzondering van het chemisch afval) en daarnaast karton. Daarvoor betaalt het bedrijf per jaar ruim 2500 euro,- de voorrijdkosten inbegrepen. Bij deelname van een heel bedrijventerrein met circa 30 ondernemers kan de besparing oplopen tot circa € 400, op voorwaarde dat er voor alle bedrijven een zelfde contract wordt afgesloten (op basis van kilo’s of op basis van containers).

15

7. Energie (zie ook hoofdstuk 3) Er zijn behoorlijk wat ervaringen met het afsluiten van een collectief energiecontract. In de meeste gevallen wordt gesproken van een kostenbesparing van tussen de 15%-20%. 8. Telefonie, ADSL, glasvezel Koepel- en branche organisaties krijgen bijna standaard extra kortingen op diverse producten en services bij deze telefonie en internetleverancier. Een dergelijke prijsafspraak is ook denkbaar voor een collectief van Leidse ondernemingen. Afhankelijk van het soort product, of de soort dienst en de afname, variëren de kortingen van 5 tot 40% op collectieve afname van hardware, ADSL aansluitingen, abonnementen etc.

FACILITY SHARING 9. Drukwerk Bij collectieve inkoop kan altijd korting bedongen worden op drukwerk. Als er bijvoorbeeld collectief ingekocht wordt door minimaal 20 a 30 ondernemers, betekent dat een standaardkorting van 10% op bedragen vanaf € 150 en 20% vanaf € 500. Dat kan bij de bedrijven die benaderd zijn oplopen tot 25% bij een termijnbinding van minimaal 2 jaar. De aanbieder stelt geen geografische voorwaarden, maar hecht wel aan een zekere gestandaardiseerde afname per periode. 10. Kantoorartikelen Bij een collectieve afname van minimaal 25 klanten die voor minimaal € 500 per jaar bestellen, kan er korting gegeven worden op twee manieren: een korting op artikelen bij bulkafname of er kan een vantevoren afgesproken generieke korting bedongen worden voor alle productafname. De klant kan dan via een opslagberekening op de inkoopprijs zelf meeprofiteren van voordelen die de leverancier weet te bedingen. Ter voorbeeld: de gemiddelde prijs in de zakelijke dienstverlening voor kantoorbenodigdheden is ongeveer € 300,- per jaar per werkplek. Bij een werkplek of tien, betekent dat – uitgaande van 5% korting – een besparing van € 150,- per jaar. 11. Scholing Bij een collectieve afname van standaardopleidingen en cursussen door minimaal vijftien deelnemers, is de minimale besparing 10%. Zouden bijvoorbeeld 60 winkeliers hun personeel een verkoopopleiding, een opleiding BHV (bedrijfshulpverlening), VCA (veiligheidscertificaat), of computervaardigheden willen geven dan is de besparing – afhankelijk natuurlijk van het totale aantal personeelsleden - meer dan 10%. 12. Schoonmaak en onderhoud De onderhoudskosten (onderhoud aan gebouwen en gebruikerskosten: gevelreiniging, centrale
energievoorziening, afvoer, ventilatie/luchtbehandeling, liften, roltrappen, sprinkler, bliksembeveiliging , verlichting, noodstroom etc.) zijn voor een zakelijk dienstverlener minimaal € 15,- per m bruto vloeroppervlak
2

(bvo). Grot facilitaire bedrijven bieden besparingen op complete onderhoudspaketten van tientallen procenten. Voorwaarde is een behoorlijke deelname: bedrijven met minimaal 50 werknemers, of minimaal 50 MKB bedrijven. In combinatie met andere diensten kan de besparing oplopen tot tientallen procenten (zie vorige hoofdstuk). Kleinere schoonmaakbedrijven offreren per object; de kostenopbouw maakt dat efficiëntiebesparing gering is en vooral uit aansluiting van werktijden, of planning moet komen. Besparing voor collectieve inkoop kan dan een paar procent zijn.

16

13. Accountant en salarisadministratiekantoor Besparingen zijn nauwelijks mogelijk in de accountadministratie en salarisadministratie. De fiscus stelt verplicht dat elke onderneming en elke individuele werknemer apart geregistreerd worden. Een kleine besparing is denkbaar als een servicebureau voor een collectief van ondernemingen benodigde gegevens eenduidig aanlevert en op de zelfde wijze administreert. Dat betekent in de praktijk het gebruik van dezelfde software. Dat zal een dermate hoge en bedrijfsgevoelige investering zijn dat die niet op korte termijn realiseerbaar is en wellicht de besparing zal overstijgen. 14. Brandstof Besparingen op brandstof worden berekend in centen per liter. Een leverancier geeft aan dat er een besparing van maximaal 4 cent op de adviesprijs per liter mogelijk is als men een contract afsluit met een minimale afnameverplichting van 500.000 liter per jaar. Op voorwaarde van automatisch incasso, één contract en één contactpersoon. Via een pasjessysteem kunnen geïnteresseerden de korting verkrijgen bij de brandstofleverancier. 15. Autoleasebedrijf Autolease lijkt iets dat zich collectief laat aanpakken, maar is dat nauwelijks. Collectieve besparingen van hooguit enkele procenten op de individuele contracten kunnen met moeite gerealiseerd worden bij uniformering van het product. Dat zou een minimale afname veertig tot vijftig van dezelfde auto’s betekenen voor een gelijke termijn onder gelijke condities. Juist in de autobranche is dat moeilijk te organiseren vanwege de individualiteit die achter de keuze voor een auto schuilgaat.

VERZEKERINGEN 16. Ziektekostenverzekering Voor werkgevers van een collectief van bedrijven is het interessant om voor werknemers boven de ziekenfondsgrens een collectieve ziektekostenverzekering af te sluiten. Voor werknemers onder de ziekenfondsgrens is de besparing marginaal, maar voor particuliere verzekerden levert het een korting op van 10 tot 15% én een soepeler acceptatiebeleid. 17. Verzekeringen: wagenparkkorting Bij een collectieve verzekering voor een wagenpark van 100 tot 150 auto’s (van verschillende ondernemingen, privé auto’s van werknemers kunnen daarin meegenomen worden) is een premiekorting mogelijk van rond de dertig procent. 18. Schadeverzekeringen Een brandverzekering is moeilijk in een collectief te plaatsen, vanwege de verschillende risicofactoren per onderneming. Over het algemeen is het zo dat verzekeraars eisen stellen alvorens ze overgaan tot verzekering en beveiligingsmaatregelen dus geen korting opleveren, maar noodzakelijk zijn. Echter, er zijn wel constructies bekend van bedrijventerreinen, waar bedrijven korting krijgen op de premie (meer dan 10%) van schadeverzekeringen, als ze zijn aangesloten bij een stichting die de beveiliging heeft uitbesteed aan een erkend bedrijf. 19. Pensioenverzekering Bij pensioenverzekeringen gaat het vaak om langlopende contracten, oplopend tot 10 jaar. Dat is moeilijk om te collectiviseren. Bovendien zou de premiekorting daarop gering zijn (enkele procenten). 20. Ziekteverzuimverzekering (vergelijkbaar met WAO)

17

De kosten voor een ziekteverzuimverzekering zijn afhankelijk van het specifieke ziekteverzuim van het bedrijf. Voorbeelden van mantelcontracten zijn er, maar vooral branchegericht (verzekeraars hanteren vaak een gemiddeld ziekteverzuim per branche). Accountantskantoren aangesloten bij Novak (Stichting Nederlandse Organisatie van Accountantskantoren) krijgen bijvoorbeeld korting op de premie (een percentage van de loonsom). Het gaat om een procentueel geringe korting, maar om grote getallen. Bij een beperkt eigen risico en een tiental werknemers gaat het al om besparingen van duizenden euro’s.

DIRECTE BEDRIJFSOMGEVING 21. Aanneemwerk (service)dienst Gezamenlijk een contract afsluiten met een technische servicedienst voor kleine verbouwingen en herstelwerkzaamheden, kan zowel voor geografisch geclusterde bedrijven interessant zijn, als voor een groep solitaire ondernemingen. De besparing is zeker enkele procenten, afhankelijk van de huidige manier van organisatie (veel ondernemers verhelpen zelf kleine gebreken) en van de constructie: op afroep een servicedienst, of werkzaamheden opsparen voor dagwerk. Een commerciële aannemer is pas geïnteresseerd bij een behoorlijke massa, er zijn ideeën voor een constructie met reïntegratiebureaus en de organisatie achter het te vormen fonds zou zelf iemand in dienst kunnen nemen om in een afroepservice voor klein onderhoud en gebrek te kunnen voorzien. 22. Onroerend goed beheer Het collectief aangaan van een contract voor onroerend goedbeheer (glas, gevelreiniging en installatie werkzaamheden) kan met besparingen tot meer dan 25 procent gepaard gaan. Een voorbeeld is bekend van een onroerend goedeigenaar dat elk kantoorpand dat het in zijn bezit heeft tot voor kort met vele, aparte contracten bediende (omdat dat historisch zo gegroeid was). Door het collectief aan te pakken heeft het de beste deelcontracten kunnen opschalen voor alle panden met enorme besparingen als gevolg, mede vanwege de efficiëntieslag. Voor een glazenwasserlift werd voorheen tot € 750,- per dag betaald, en omdat alle panden die zij in één plaats bezitten nu in twee dagen achterelkaar gereinigd worden, zijn de kosten teruggedrongen tot nog geen € 200,- per dag. 23. Onroerend goed makelaar: register taxatie Bezitters van zakelijk onroerend goed zijn verplicht een tweejaarlijkse registertaxatie te laten uitvoeren. Door dat collectief te doen kan er een besparing van 25 tot 30 procent behaald worden op bedragen van enkele honderden euro. Voorwaarde is dat er meerdere makelaars deelnemen en er contractueel een zekere massa (60% van een geografisch afgebakend gebied) aan meedoet. 24. Graffitiverwijdering (zie ook hoofdstuk 3) Graffitiverwijdering binnen de singels is georganiseerd in een raamcontract met de gemeente, waarbij iedere onderneming kan aansluiten middels eenmalige kosten; buiten de Leidse singels gaat het per vierkante meterprijs. Een individueel bedrijf betaalt voor verwijdering 5 tot 10% meer dan wanneer daar collectieve afspraken gemaakt worden voor een groep van bijvoorbeeld 20 ondernemers. Voorwaarde is geografische clustering van ondernemers. Vanaf 3 ondernemers is het al interessant om collectieve afspraken te maken. De meningen over de beste constructie (direct weghalen, periodiek opsparen) verschillen, maar in alle varianten is voordeel te behalen bij collectieve afspraken. Bij periodiek opsparen is er de besparing van beperking in de voorrijdkosten, maar het risico van vermeerdering en dus een groter verwijderingoppervlak. 25. Inspectie beveiligingssystemen

18

Periodiek (jaarlijks of tweejaarlijks) is iedere ondernemers verplicht bijvoorbeeld zijn brandblusapparatuur te laten keuren. Kosten kunnen oplopen tot € 150 per keuring (afhankelijk van aantal haspels ed). Stel dat je met heel centrum, straat, park collectief inkoopt, dan kan de besparing oplopen tot tientallen procenten (maximaal 40%) van het tarief. 26. Groenvoorziening Vanaf vijf redelijk dicht bij elkaar liggende gebouwen is het voor een leverancier van groen (en onderhoud) voor zowel binnen als buiten interessant om afspraken te maken met een collectief. Het gaat dan om kortingen op groenservices van 5 tot 10%. Als minimaal 20 -30 bedrijven – niet verder dan zeven kilometer van elkaar verwijderd - voor minimaal een periode van 3 jaar service afsluiten, is een korting van 10-15% reëel en worden de jaarlijkse prijsverhogingen gehalveerd. Voorwaarde is een centraal aanspreekpunt, een (bouw)vergadering en een contract. De voorkeur gaat uiteraard uit naar één factuur, maar geen bezwaar om los te factureren. OVERIG Uit een lijst van grote en kleine behoeften en frustraties van ondernemers lijkt de rij met initiatieven die vanuit een fonds genomen kunnen worden eindeloos uitgebreid te kunnen worden. Gesignaleerde items variëren van het pekelstrooien op bedrijventerreinen, tot inspraak in bestemmingsplanprocedures en van het organiseren van de regionale afstemming van vraag en aanbod op de Business-to-Business markt tot collectieve promotie, verkeersplannen en evenementen. Hoewel het nut van dergelijke diensten voor velen onomstotelijk vaststaat, is een behoorlijk aantal ervan moeilijk te kwantificeren in termen van baten. Onderstaand enkele items uitgewerkt. 27. Sport Een sportaccommodatie verleent kortingen, in het geval van de betreffende organisatie tot 100% op het inschrijfgeld van € 199. Voorwaarde voor een totale korting is dat er minimaal 100 mensen tegelijk worden aangemeld, alle inschrijfgegevens in 1 keer aangeleverd worden en er 1 factuur gestuurd kan worden voor termijn van minimaal 1 jaar. Ook willen zij graag afspraken over gezamenlijke rondleidingen (groepsrondleidingen van circa 5 tot 10 mensen per keer). 28. Advertentieruimte in bladen en kranten Bij collectiviteit kan korting bedongen worden op periodiek gebruik van advertentieruimte. Zo heeft Winkelstad Alphen bij de Rijn & Gouwe een korting bedongen: leden van de winkelstad krijgen een paar procent korting als ze in het regionale dagblad adverteren. Het plaatsen van advertenties in de wat bekendere media, is gestandaardiseerd via intermediaire bureaus. Zij hanteren een vaste tarieflijst voor collectieve, periodieke inkoop. Normale prijs per millimeter is 0,82 cent per millimeter. Bij een afname van twee pagina’s is dat bedrag gedaald naar 0,52 cent. Bij vaste advertentiecontracten kan de prijs per millimeter nog lager uitvallen. Voorwaarde is dan er in meerdere kranten tegelijk geadverteerd wordt. 29. Arbo-dienstverlening Op het basispakket(ziekmeldservice ed.) van Arbo-diensten valt niet of nauwelijks te besparen tenzij de hele stad Leiden gaat afnemen dan zou dat misschien 1% schelen. In de aanvullende services bedrijfsmaatschappelijk werk, verzuimbegeleiding, preventie etc., zou bij een deelname van 50 tot 130 bedrijven (met elk circa 5 mensen in dienst) naar schatting een besparing 2 tot 10% behaald kunnen worden. Dat kan nog wat stijgen bij een grotere deelname. Cursussen BHV van de Arbo-dienst worden nu aangeboden voor 280 euro. Mochten er bijvoorbeeld jaarlijks 20 klassen worden afgenomen dan kan er een korting verleend worden die hoger dan 10% zal zijn.

19

30. Aansluiting op (bestaand) Openbaar Vervoer Op dit moment doet een bedrijf op het Bio Science Park een proef met ‘Groene Taxi’s’. Het bedrijf ondervindt problemen met ‘verlenging van het OV’, met name vanaf het station richting het eigen bedrijf. Het systeem van groene taxi’s voorziet daarin; voor eigen personeel, maar ook voor bezoekers. Een lokaal taxibedrijf verzorgt de faciliteit, nu nog tegen behoorlijk tarief. Verbreding van de faciliteit voor de rest van het park, maar misschien ook op andere bedrijventerreinen, zou de prijs kunnen drukken. Als een fonds namens alle ondernemers in de stad kan spreken, is het overigens ook gesprekspartner voor grote, regionale vervoerders en zou het bijvoorbeeld met Connexion om de tafel kunnen over intensiteit en routering van buslijnen, maar ook over flexibiliteit en maatwerk: spitsservices voor bedrijventerreinen met veel personeel, maar ook kleinere bussen buiten de spits door de Breestraat, om enkele voorbeelden te noemen. 31. Parkeerruimte Het collectief afsluiten van abonnementen in parkeergarages is een moeilijke discussie in de stad, maar zou behoorlijk wat opleveren in termen van dienstverlening. Beheerders van parkeerplaatsen en garages aarzelen, omdat abonnementsplaatsen ten koste gaan van de vele malen parkeren op fexibele plekken per dag. Een parkeerplaats die een uur bezet is levert op jaarbasis 1470 euro op. De werkelijke bezettingsgraad ligt vele malen hoger. Een abonnement levert 720 euro op jaarbasis op. Toch moeten er arrangementen denkbaar zijn, gezien de geringe bezettingsgraad van parkeerplaatsen buiten de piek van het winkelende publiek in het weekend en op koopavonden. De klantvragen van verschillende doelgroepen (toeristen, winkelend publiek, zakelijk gebruik) lijken op elkaar aan te sluiten, maar het aanbod wordt nog niet in die richting geregisseerd. 32. Vervoersmanagement: losmaken overheidsinvesteringen Naast het versterken van gesprekspartnerschap op korte termijn (bijvoorbeeld in het geval van de Rijn Gouwe Lijn) kan een langere termijn perspectief van fondsvorming zijn om met relatief geringe private investeringen een grote publieke slagkracht los te maken. Daar zijn elders voorbeelden van: in het geval van de Rijksweg N11 Oost is de aanleg jaren naar voren gehaald (van 2008 naar 2001), doordat het bedrijfsleven in een stuk voorfinanciering kon voorzien (namelijk voldoende om de rente op de budgetreservering te compenseren). Een dergelijke constructie zou de Ringvorming rond Leiden, of het doortrekken van de Kanaalweg om enkele relevante voorbeelden te noemen - kunnen versnellen. Zowel voor auto als per voet als per fiets, is er een hoop aan te merken op de bereikbaarheid van de binnenstad. De bewegwijzering is onvoldoende direct voor voetgangers en klanten die per auto de winkeliers in de binnenstad proberen te bereiken, ondervinden behoorlijke parkeerhinder. Een ondernemersfonds kan een rol spelen in deeloplossingen. Bijvoorbeeld door te participeren in publiekprivate financiering van een pendeldienst tussen het transferium (dat nu redelijk gevuld is met auto’s van mensen die gebruik maken van het gratis OV naar Den Haag en waar dan extra parkeerplaats tegenover zal moeten komen) en de binnenstad.

20

VOOR MEER INFORMATIE KUNT U CONTACT OPENEMEN MET:
DRS. B. DE ROO

&

DRS. B.J.G. SCHUTTENBELD

KAMER VAN KOOPHANDEL EN FABRIEKEN VOOR RIJNLAND POSTBUS 2059 2301 CB LEIDEN T: 071 – 525 05 48 E: INFO@LEIDEN.KVK.NL W : WWW.LEIDEN.KVK.NL

21