Bedrijfsklimaat in probleemwijk wordt vergeten 8 december 2007 | Het Financieele Dagblad Door: Verbraeken, H.

Hans Verbraeken Veel actieplannen voor Vogelaar-wijken missen economische focus. Toch is die onontbeerlijk, stellen werkgeversorganisaties en sommige wethouders. Amsterdam In Utrecht, in de ‘aandachtswijk’ Kanaleneiland wordt maandag de aftrap gegeven voor de door dit kabinet opgezette ‘aanpak van de veertig probleemwijken’. Wijken-minister Ella Vogelaar en de voor de probleemwijken verantwoordelijk wethouders en projectleiders, en debetrokken corporatiedirecteur, laten daar weten wat hun concrete inzet wordt. Tegelijk is het de start van de ‘Landelijke Alliantie voor de wijken’, waarmee enkele tientallen landelijke organisaties zoals corporatiekoepel Aedes, HBO-raad, NOC-NSF, MKB-Nederland en VNO-NCW hun steun aan Vogelaars plannen onderstrepen. Maar zo concreet zal het daar nu ook weer niet worden, want nog lang niet alle overeenkomsten tussen het Rijk en de achttien betrokken gemeenten — de zogenoemde charters — zijn rond. En belangrijker nog, de essentiële financieringsbron voor de wijkenaanpak, de door Vogelaar gewenste deals tussen die achttien gemeenten en de corporaties, is nog niet afdoende geregeld. Het gaat om € 2,5 mrd voor tien jaar . Dat geld moeten de corporaties in de veertig wijken opbrengen, waarvan € 750 mln van zustercorporaties van buiten de veertig wijken moet komen. Dat geld hebben de gemeenten absoluut nog niet zwart op wit. Het bedrijfsleven heeft overigens schoorvoetend zijn naam verbonden aan het in Utrecht te presenteren ‘manifest’ van de bijna veertig landelijke organisaties. ‘We zijn gevraagd te tekenen, maar Vogelaar reageert niet op onze kritiek op haar aanpak’, zegt Ton Schoenmaekers van MKB-Nederland. Voorzitter Loek Hermans onderstreepte die zorgen afgelopen vrijdagochtend op een bijeenkomst over de wijkenaanpak in Den Haag bij het Nicis Institute, het maatschappelijk topinstituut voor de steden. ‘Het Actieplan Krachtwijken van minister Vogelaar schiet tekort. Ondernemerschap en vitaliteit van de wijkeconomie zijn onvoldoende daarin verankerd. Er is geen sturing.’ Hermans hamert op het belang van een rijksfaciliteit van microkrediet voor kleine bedrijven en aspirant-ondernemers, een actieve ondersteuning van het ondernemerschap in de wijken, op stevige randvoorwaarden rond veiligheid en bestrijding van winkelcriminaliteit, en op flexibiliteit in de regelgeving, onder meer rond het ruimtegebruik in de wijken. ‘In het plan wordt wel

gesproken over goed ondernemerschap, maar Vogelaar stuurt er niet op. Ze benoemt het en gooit het dan over de schutting bij de gemeenten.’ Tegelijk gaat het volgens Hermans te veel over hoe de budgetten (van de corporaties, red.) centraal moeten worden verdeeld. Stop met het centraliseren van budgetten die helemaal niet van de overheid zijn.’ Ook VVD-wethouder economische zaken Ferdinand van den Oever van Dordrecht, ‘eigenaar’ van één Vogelaar-wijk en drie of vier andere zwakke wijken, beklaagt zich tijdens het gesprek bij Nicis over de eenzijdigheid van de Vogelaar-aanpak. ‘De economie van de wijk wordt vergeten. Het gaat te veel over sociale en welzijnsprogramma’s. Zorg dat er werk naar de wijken komt. Heel simpel. Bestemmingsplannen beperken bedrijvigheid in de wijken tot de zogenaamde vrije beroepen. Maak die categorie breder. Dan wordt starten aan huis gemakkelijker. Garages zijn de kraamkamers van het bedrijfsleven.’ Samen met nog 26 wethouders van economische zaken presenteerde Van den Oever begin november het G27-Actieplan Wijkeconomie.Het is een keuzemenu van instrumenten en aanbevelingen om het ondernemerschap in achterstandswijken te versterken. Niet alleen in de 40 wijken, maar in alle zwakke wijken in Nederland. Het G27-plan werd snel gevolgd door het advies ‘De wijk Inc.’, van de Raad voor Werk en Inkomen met tal van suggesties voor ‘slimme en onorthodoxe deals tussen bedrijven, gemeenten, woningcorporaties, onderwijs en bewoners om de bedrijvigheid in de wijken te vergroten. Ideeën genoeg. Maar te weinig verplichting, aldus Hermans. Een VVD-motie tijdens de parlementaire behandeling onlangs van de begroting van Vogelaar om de gemeenten te verplichten expliciet in hun wijkactieplannen een paragraaf over de wijkeconomie op te nemen, haalde het niet. Te veel verplichting. ‘Onbegrijpelijk’, zegt Hermans. ‘Je laat ze verder toch vrij om het zelf in te vullen?’ Hermans: ‘Kabinet, kom met borgstelling voor microkrediet. Zoals de bestaande faciliteit voor het mkb: in 2006 € 630 mln krediet, oftewel economische activiteit, waarbij slechts € 13 mln niet is terugbetaald.’ Microkrediet Nu nog de borg EZ stelt in deze kabinetsperiode jaarlijks ≠ 5 mln beschikbaar voor een landelijk systeem van microkrediet. Niet voor borgstelling, maar voor het neerzetten van een structuur. De Raad voor Microfinanciering (onder meer de banken) werkt aan een certificeringssysteem. Lokale initiatiefnemers op het terrein van microkrediet kunnen zich laten certificeren. Een certificaat geeft banken houvast als een lokale organisatie ondernemers voor krediet voordraagt.