Bedrijventerreinen en Duurzaam Veilig

Signalen 29 – november 2003 Onlangs heeft CROW publicatie 192 Leidraad duurzaam veilige inrichting van bedrijventerreinen - hulpmiddel bij het ontwerp uitgebracht. Deze publicatie voorziet in de behoefte van ontwerpers, verkeerskundigen en stedenbouwers om ook bedrijfsterreinen duurzaam veilig in te kunnen richten. Want de grote diversiteit in aard van gebruik van deze terreinen maakt de standaardoplossingen van het concept Duurzaam Veilig minder goed toepasbaar. Probleem Bedrijventerreinen komen in vele maten en soorten voor: van kantoorparken tot grootschalige petrochemische havengebieden. Ze hebben hun eigen gebruiksfuncties, waardoor het wegennet op deze bedrijfsterreinen niet goed is in te delen in de wegcategorisering van Duurzaam Veilig. Grote voertuigen vragen ruimte op de weg, waardoor kleinere voertuigen ruimte hebben om snelheid te maken. Kenmerk van al deze terreinen is verder dat diverse soorten voertuigen en weggebruikers er hun plaats op de weg hebben. Grote voertuigen op weg naar hun bestemming om op laad- en losplaatsen hun vracht af te leveren tot en met voetgangers die vanaf de bushalte naar hun werkplek lopen. CROW-werkgroep De werkgroep heeft zich over het probleem gebogen en is met een denk- en werkwijze gekomen die de aanpak van bedrijventerrein vanuit een andere invalshoek belicht. Twee aspecten zijn hierin van belang. In de eerste plaats het uitgangspunt van het gebruik van het bedrijventerrein; in de tweede plaats de wensbeelden voor het bedrijfsterrein. Eigenlijk is het probleem te kenschetsen als de constatering dat een van de principes van Duurzaam Veilig - het voorkomen van ontmoetingen van verkeersdeelnemers met grote veerschillen in massa, snelheid en richting - met de voeten wordt getreden. In beginsel zijn bedrijventerreinen gecategoriseerd als verblijfsgebieden, maar de fysieke maatregelen om 30 km/h af te dwingen botsen met de bijzondere gebruiksfuncties en met de variëteit in voertuigen.

Het gebruik van het bedrijventerrein is een afgeleide van een aantal gebiedskarakteristieken, zoals schaalgrootte en type bedrijvigheid (bijvoorbeeld kantoorlocatie of havengebied). De aard van het gebruik bepaalt de functie van het wegennet en de vormgeving ervan. In feite is een bedrijventerrein een omgeving op zich waar de wegcategorieën voor worden bepaald. Zo geeft de publicatie bijvoorbeeld een onderscheid in erftoegangswegen: erftoegangswegen mét een verzamelfunctie en erftoegangswegen zónder een verzamelfunctie. Op dit laatste type is bijvoorbeeld laden en lossen toegestaan. Het 'Handboek categorisering wegen op duurzaam veilige basis' (CROW-publicatie 116) geeft een aantal wensbeelden omtrent verkeerssoorten. Hieraan heeft de werkgroep voor bedrijfsterreinen o.a. het wensbeeld grote voertuigen en exceptioneel transport aan toegevoegd. Met het wensbeeld gebruik openbare weg komen ook bedrijfsactiviteiten die op de weg plaatsvinden in beeld. Te denken valt aan vorkheftrucks die de weg op gaan om pallets te halen of weg te zetten. De werkgroep geeft in de publicatie nadrukkelijk geen exacte maatvoeringen en gedetailleerde ontwerptekeningen. Daarvoor wordt naar andere CROW-publicaties

verwezen, zoals de ASVV (publicatie 110), het Handboek Wegontwerp voor wegen buiten de bebouwde kom (publicatie 164) en OV-vriendelijke infrastructuur (publicatie 141). Stappenplan Om tot een weloverwogen keuze van passende Duurzaam Veilig maatregelen te kunnen komen is in de publicatie een stappenplan opgenomen: 1. 1. vaststellen van de gebiedskarakteristieken: welke schaalgrootte, welke typen bedrijven, zijn er deelgebieden te onderscheiden met vergelijkbare bedrijven? 2. 2. vaststellen van het gebruik van de infrastructuur: welk type verkeer op welk tijdstip? 3. 3. opstellen van wensbeelden in samenhang met het gebruik van de infrastructuur. 4. 4. vaststellen of herijken van de wegcategorisering. 5. 5. samenstellen van een maatregelenpakket, vanuit de aandachtspunten die volgen uit de vorige vier stappen.

Het uiteindelijke maatregelenpakket omvat zowel infrastructurele als visuele en juridische maatregelen. De maatregelen worden in de publicatie per aandachtspunt besproken en geïllustreerd met beeldmateriaal van praktijkvoorbeelden. Het gaat in totaal om twintig aandachtspunten, variërend van gebiedsontsluitingswegen, in- en uitritten, parkeren grote voertuigen en groenvoorzieningen tot straatraces, laden en lossen, lijnvoering openbaar vervoer en stedenbouw. In de publicatie zijn twee praktijksituaties opgenomen: het nieuw gebouwde bedrijventerrein 'Peelenpark' te Assen en het bestaande bedrijventerrein 'Nieuwgraaf' te Duiven (Gelderland). Deze voorbeelden laten zien dat Duurzaam Veilig inrichten van bedrijventerreinen maatwerk is en blijft.

Publicatie 192 Leidraad duurzaam veilige inrichting van bedrijventerreinen - hulpmiddel bij het ontwerp is bij CROW te bestellen via de website (www.crow.nl/shop), per fax (0318 621 112) of per post (Postbus 37, 6710 BA EDE). Op de website vindt u ook de verkoopprijs.