Duurzame revitalisering bedrijventerreinen Rensel en Hoogebrug te Winschoten

Projectnr. 19677-144250, revisie 02, vrijgave 20 oktober 2004 Auteurs: P. Kamps & T. Schroor Opdrachtgever: Gemeente Winschoten

1.

Inleiding

1.1. Aanleiding en doel 1.2. Visie op Rensel en Hoogebrug 2. De projecten

2.1. Modernisering en opwaardering infrastructuur 2.2. Ruimtelijke kwaliteit 2.3. Duurzaamheid 2.4. Resultaat

1. Inleiding

1.1. Aanleiding en doel

In de gemeente Winschoten zijn aan de oostzijde van de stad diverse bedrijventerreinen gelegen, namelijk Reiderland, Rensel en Hoogebrug. Al een aantal jaren is door ondernemers op de bedrijventerreinen Rensel en Hoogebrug bij de gemeente Winschoten aangedrongen een aantal verbeteringen op de bedrijventerreinen door te voeren. Tot op heden heeft de gemeente hieraan nog geen invulling kunnen geven. Uit diverse onderzoeken (o.a. Masterplan revitalisering bedrijventerreinen, 2001 en Markt en het profiel van de bedrijventerreinen in Oost Groningen, 2002) komt de noodzaak tot revitalisering van de bedrijventerreinen Rensel en Hoogebrug naar voren. De belangrijkste knelpunten zijn: * Matige beeldkwaliteit en uitstraling * Te weinig parkeermogelijkheden * Herkenbaarheid * Leegstand * Achterstallig onderhoud * Bodemverontreiniging * Slechte verkeersveiligheid * Kwaliteit klinkerwegen * Afwisselende intensiteit ruimtegebruik. Tevens is aangegeven dat er kansen liggen tot verduurzaming op de beide bedrijventerreinen. Door een revitalisering te combineren met het bedrijventerrein Hoogebrug en onderzoek naar

verduurzaming, kan integrale verbetering van het Winschoter vestigingsklimaat worden bewerkstelligd. Doelen die de gemeente Winschoten met de revitalisering van Rensel en Hoogebrug voorstaat zijn onder meer: * Verbeteren vestigingscondities * Duurzame ontwikkeling * Faciliteren bedrijfsleven * Intensiveren van het ruimtegebruik * Stimuleren van werkgelegenheid Het resultaat van de revitalisering komt voor wat betreft de fysieke uitvoering van de revitalisering tot uiting in een reeks van samenhangende projecten in de openbare en private ruimte. Hierbij moet gedacht worden aan riolering, waterafvoer, kades, wegen, bewegwijzering, ict, trottoirs, groen, parkeren en verbetering van de uitstraling van gebouwen en erven. Verder is er aandacht voor het invoeren van parkmanagement voor aspecten als gezamenlijke inkoop, afvalverwijdering, ict, bewegwijzering. In het navolgende zal kort worden ingegaan op de toekomstvisie voor de terreinen. In het volgende hoofdstuk zal vervolgens op de afzonderlijke projecten worden ingegaan.

1.2. Visie op Rensel en Hoogebrug 1.2.1 Korte kenschets van Rensel en Hoogebrug Rensel Het bedrijventerrein Rensel is het oudste bedrijventerrein van de gemeente Winschoten. Het ligt aan de Rensel, een voormalig riviertje en is gesitueerd rond een U - vormige haven. Via de Rensel staat het bedrijventerrein in verbinding met het Winschoterdiep. De Rensel vormt straks voor de pleziervaart vanuit de Winschoter jachthaven ook dé vaarverbinding naar de Blauwe Stad. Rensel is gelegen aan weerszijden van de lndustrieweg en wordt min of meer omsloten door de Oostelijke Rondweg - de Rensel Tramhaven - Oosterhaven - spoorlijn. De ontwikkeling van het terrein heeft plaats gevonden vanuit het centrum in oostelijke richting. De oude en latere, nieuwere bebouwing vormt qua vormgeving geen eenheid. Storende factor vormt de aanwezigheid van een recyclingbedrijf nabij de toegang van het bedrijventerrein vanaf de Oostelijke Rondweg. Vanwege de ligging en ontsluiting van het bedrijventerrein aan zowel een belangrijke ontsluitings- als aan een vaarweg, is het bedrijventerrein Rensel van verschillende zijden zichtbaar. De consequentie daarvan is dat de huidige, matige beeldkwaliteit, van verschillende zijden naar voren komt. Rensel kent een netto oppervlakte van 34,4 ha, waarvan nog 1,7 ha uitgeefbaar is. Hoogebrug Het bedrijventerrein Hoogebrug is later ontwikkeld. Ten gevolge hiervan is de beeldkwaliteit van de bebouwing een stuk beter. Het te revitaliseren Hoogebrug is gelegen achter de woonbebouwing aan de Blijhamsterweg (westgrens). De andere grenzen worden gevormd door de spoorbaan Groningen Nieuweschans (noordgrens) en A.J. Romijnweg tot en met de H.M. Brouwerstraat. Aansluitend op dit gebied in oostelijke en zuidelijke richting bevinden zich eveneens bedrijventerreinen. Dit geheel wordt afgegrensd door de Oostelijke Rondweg en zal in de nabije toekomst planologisch worden afgedekt door het bestemmingsplan 'Hoogebrug 1112003'. Hoogebrug bemeet netto 59 ha, waarvan nog circa 14,8 ha uit te geven is. Op de beide terreinen zijn 89 bedrijven gevestigd met in totaal circa 2045 arbeidsplaatsen. 1.2.2 Ontwikkelingsvisie Rensel en Hoogebrug De gemeente Winschoten kiest voor een duurzame revitalisering waarbij de bedrijventerreinen een blijvend goede kwaliteit krijgen. Hiertoe is een ontwikkelingsvisie opgesteld die een toekomstige

situatie weergeeft, waarbij optimaal wordt ingespeeld op de aanwezige potenties van het gebied en de bedrijven. De ontwikkelingsvisie moet dan ook gezien worden als een 'streefbeeld'op de lange termijn. Ontwikkelingen, zoals de inpassing van nieuwe bedrijven, bedrijfsverplaatsingen en concrete inrichtingsmaatregelen (op het gebied van groen, verhardingen, etc.) zullen tegen het licht van deze ontwikkelingsvisie bekeken moeten worden: dragen zij bij aan het gewenste streefbeetd of niet? De visie is gestoeid op het feit dat met de revitalisering huidige knelpunten dienen te worden weggenomen en dat tegelijkertijd ingespeeld dient te worden op kansen en toekomstige ontwikkelingen. Dit sluit in bredere zin ook aan op het beleid van Rijk, provincie en gemeente. op de maatregelenkaart is op hoofdlijnen de toekomstige structuur van de bedrijventerreinen geschetst. De vier pijlers van de visie voor Rensel en Hoogebrug zijn in onderstaande figuur weergegeven.

De vier pijlers van de duurzame revitalisering Rensel en Hoogebrug Uitbouwen en opwaarderen van de ruimtelijke kwaliteit Kwaliteit bij bedrijventerreinen zal in de toekomst steeds belangrijker worden. De visuele aankleding van de openbare ruimte fungeert sterk als kwaliteitsfactor voor bedrijven. Ook de bedrijfspanden fungeren in toenemende mate als visitekaartje voor het bedrijf. Dit laatste is niet alleen van belang voor de klant maar geeft tevens een stuk binding aan het personeel. Ook een goede overgang naar de omgeving van Rensel en Hoogebrug behoort hiertoe. Bedrijventerreinen vormen steeds vaker een onderdeel van een groter gebied. Relaties met aangrenzende functies zal in toenemende mate voorkomen bij (her)ontwikkeling van bedrijventerreinen. Te denken valt hier aan recreatief medegebruik en vooral de overgangsfunctie naar woningbouw. De belangrijkste knelpunten op de bedrijventerreinen Rensel en Hoogebrug zijn te vinden in zowel de openbare als ook de private ruimte. In de openbare ruimte betreft het met name infrastructurele aspecten (zie volgend onderdeel). Hiermee verbonden is het noodzakelijk dat ook de rest van het openbare gebied, het groen, opgewaardeerd wordt. Uitstraling en beeldkwaliteit zijn zaken die op de terreinen aandacht verdienen. In samenhang met de verbetering van de bereikbaarheid en ontsluiting, zorgt een groenere inrichting, accenten op zichtlocaties, aandacht voor leegstand, opwaardering van entrees en randen voor moderne, goed functionerende terreinen. Daarnaast betreffen de gesignaleerde knelpunten de private ruimte. Beeldkwaliteit, uitstraling, intensivering van het ruimtegebruik en opheffen van leegstand zijn aspecten waar een gemeente geen directe invloed op heeft. De ervaring leert dat een gemeente wet dergelijke ontwikkelingen kan stimuleren. Sowieso kan dit door gericht ondernemers aan te spreken. Op basis van de Welstandsnota en een mogelijkerwijs op te stellen beeldkwaliteitsplan, kunnen bij nieuwe ontwikkelingen eisen c.q. randvoorwaarden gesteld worden aan het uiterlijk van panden en de omgeving. Tevens zal de gemeente op een aantal plekken selectief een impuls in de beeldkwaliteit geven. Mogelijkheden hiertoe zijn er in de verplaatsing van een beeldbepalend (-verstorend) bedrijf, het creëren van extra uitgeefbaar oppervlakte en het intensiever benutten van een aantal braakliggende of extensief benutte kavels. Modernisering en upgrading van de infrastructuur Om het bedrijventerrein een moderne en frisse uitstraling te geven is het allereerst noodzakelijk de wegen te moderniseren. Knelpunten in de bestrating, routing, herkenbaarheid, structuur, profiel en het publieke domein worden hiermee weggenomen. Ook het aanbrengen van een moderne ICT-infrastructuur zorgt ervoor dat het terrein voldoet aan de huidige en toekomstige eisen. Langs de A7 loopt de belangrijke ICT-lijn van Tycom. Het ligt voor de

hand een verbinding hiertussen met Rensel en Hoogebrug te leggen. Bedrijven krijgen zo een uitstekende aansluiting op een hete brede digitale snelweg. Duurzaamheid & parkmanagement Inspelen op duurzaamheid (afvalmanagement, energiemanagement) door het stimuleren van duurzame bedrijfsprocessen en het creëren van een duurzame kwaliteit, zijn twee belangrijke onderdelen van het plan. Er is geen bedrijventerrein meer in Nederland waar niet gedacht wordt aan duurzame inrichting en het versterken van de koppeling van bedrijfsprocessen en stromen. Naar verwachting is deze trend blijvend maar er zal op basis van voortschrijdende inzichten, ingezoomd worden op echt kansrijke elementen. Op Rensel en Hoogebrug zijn de eerste inventariserende onderzoeken verricht, die aanleiding geven tot een verdere uitwerking. Tot enkele jaren geleden was de samenwerking op bedrijventerreinen minimaal. Het bedrijfsleven was slecht georganiseerd en vaak waren zelfs naast elkaar gevestigde bedrijven niet op de hoogte van elkaars activiteiten. De organisatiegraad van bedrijven wordt steeds groter om te profiteren van elkaars diensten en/of producten, maar ook om sterker te staan richting overheden en aanbieders van collectieve diensten. In navolging van onder meer Engeland wordt ook in ons land steeds vaker een vorm van continue kwaliteitsbewaking gehanteerd (parkmanagement). Tenslotte blijkt dat bedrijven steeds meer betrokken willen worden bij de inrichting en herinrichting van bedrijventerreinen. Dit wordt niet langer gezien als een pur sang overheidstaak maar als een gezamenlijke verantwoordelijkheid waar bedrijven zelf ook steeds vaker geld voor over hebben. Tevens is het denkbaar c.q. de bedoeling dat tussen gemeente en bedrijfsleven afspraken gemaakt gaan worden over het onderhoud van de openbare ruimte. Een parkmanagementorganisatie is hier een juiste partner voor. De gemeente Winschoten heeft hiertoe in 2003 het project BOR (beheer openbare ruimte) opgestart, wat er op gericht is om op eenduidige manier afspraken te maken over onderhoudsniveaus. De eerste stappen naar parkmanagement zijn inmiddels gezet: gemeente en ondernemers hebben een werkgroep parkmanagement gëinitieerd, die zich bezighoudt met het opzetten van de kaders en voorwaarden voor een parkmanagementorganisatie. Uitbreiden en ontwikkelen van de bedrijven De uitvoering van de projecten conform de visie leidt naar verwachting tot private ontwikkelingen die bijdragen aan de revitalisering en het totaalbeeld van Rensel en Hoogebrug. Daarnaast wordt revitalisering van de bedrijventerreinen in Winschoten door een meerderheid van de gevestigde bedrijven ondersteund. Van de circa 80 bedrijven heeft bijna driekwart een intentie-overeenkomst getekend waarin partijen verklaren zich maximaal in te spannen voor het welslagen van het project duurzame revitalisering.

Op de bijbehorende kaart is de toekomstvisie Rensel-Hoogebrug in een aantal maatregelen weergegeven. Op basis hiervan zijn de projecten gedefinieerd.

2. De projecten De projecten zijn onder te verdelen onder de in het vorige hoofdstuk genoemde pijlers. Het onderdeel uitbreiding en ontwikkeling van de bedrijven is niet uitvoerig omschreven, omdat het hier investeringen in de private ruimte betreft. 1. Modernisering en opwaardering infrastructuur 1. Verbetering verkeersveiligheid 3. Duuzaamheid & parkmanagement 1. Parkmanagement Winschoten 4. Uitbreiding en ontwikkeling bedrijven 1. Verbeteren economische en

2. Ruimtelijke kwaliteit 1. Duurzame herinrichting

Hoogebrug 2. Optimaliseren parkeersituatie Hoogebrug 3. Herinrichting wegen en rioolvervanging Hoogebrug 4. Aanleg ICT Hoogebrug 5. Verbeteren verkeersveiligheid Rensel 6. Optimaliseren parkeersituatie Rensel 7. Herinrichting wegen en rioolvervanging Rensel 8. Aanleg ICT Rensel 9. Moderniseren brug 10. Ontsluiting kavels Philipsterrein 11. Ophogen kademuren

groenvoorziening Rensel 2. Duurzame herinrichting groenvoorzieningen Hoogebrug 3. Verbeteren beeldkwaliteit 4. Upgrading entree Rensel 5. Dempen deel Oosterhaven 6. industriële bewegwijzering

beeldkwaliteit

2.1. Modernisering en opwaardering infrastructuur Onder deze pijler vallen verschillende projectonderdelen die bijdragen aan de optimalisering van de bereikbaarheid, een betere structurering en een goede aan- en afvoer van het verkeer. De aan bereikbaarheid verweven thema's als verkeersveiligheid en parkeren vallen hier ook onder. Project 1.1: Verbeteren verkeersveiligheid Hoogebrug Hoogebrug is een bedrijventerrein waarbij in het verleden het gemotoriseerde verkeer als uitgangspunt is genomen voor het ontwerp. Dit is duidelijk te zien aan het profiel van de weg. Gelet op het feit dat er een aantal grote bedrijven gevestigd is op Hoogebrug, waarvan de werknemers of met het openbaar vervoer komen - waarvan de halteplaatsen zijn te vinden op de Blijhamsterweg of met de fiets, is er een nieuwe behoefte ontstaan. Dit is de behoefte aan een (veilige) eigen plaats op de weg. Om aan deze behoefte tegemoet te komen is het noodzakelijk om minimaal aan één zijde - de zuidzijde - van de A. J. Romijnweg een trottoir te leggen en aan weerszijden van deze weg fietsstroken van minimaal 1.50 meter. Vrijliggende fietspaden zijn niet te realiseren, in verband met het ruimtebeslag. Wet zal er aan weerszijden van de weg 0,5 meter bij aangelegd moeten worden. Tevens wordt aan de M.J. van Olmstraat op het gedeelte van de woon/werklocaties een trottoir aangelegd. Om aan de klachten over te hoge snelheden in combinatie met de voorrangssituatie tegemoet te komen zouden de kruisingen beter herkenbaar gemaakt kunnen worden. Hierbij valt te denken aan een markering op het wegdek bijvoorbeeld een gekleurde cirkel of de welbekende zigzaglijn om aan te geven, dat men een punt nadert waar extra opgelet dient te worden. Het wijzigen van de voorrangssituatie is niet aan te bevelen, omdat dit de snelheid op de A. J. Romijnweg niet omlaag zal brengen, maar eerder uit zal lokken tot hard rijden. Project 1.2: Optimaliseren parkeersituatie Hoogebrug Het parkeren op bedrijventerrein Hoogebrug valt uiteen in de volgende categorieën: * parkeren personenauto's * parkeren vrachtwagens en trailers. Hierbij valt tevens het onderscheid te maken tussen het parkeren op eigen terrein en het parkeren op de openbare weg. Algemeen uitgangspunt is dat parkeren dient te geschieden op eigen terrein.

Personenauto's Voor het parkeren van personenauto's is op dit moment één echt pijnpunt aan te wijzen: Synergon. Een ander punt dat nog geen pijnpunt is, maar het wet gaat worden is bij Vredeveld industries aan de J. A. Koningstraat. Bij Synergon kan op eigen terrein parkeren worden gerealiseerd, bij Vredeveld zal dit een probleem worden, omdat het terrein voor het grootste deel is volgebouwd. Een oplossing zou het braakliggende terrein van BP Direct Vof (kadastraal nummer C1660; J.A. Koningstraat 6) zijn. Deze is echter vervuild met olie. Er zat nader onderzoek en een functiegebonden sanering plaats moeten vinden. Vrachtwagens en trailers Van de bedrijven op het bedrijventerrein is er maar één die nu al problemen heeft en aangeeft in de toekomst nog meer problemen te voorzien: H uuskes verscentrum aan de M. J. van 0lmstraat, met koelwagens en -trailers. langs de openbare weg kan dit niet worden opgelost. Er kan samen met de heer Huuskes gezocht worden naar een oplossing op het bedrijventerrein. Hiernaast speelt het verhaal van de Parkeerexcessen binnen de bebouwde kom van Winschoten. Het is de bedoeling om voor onder andere vrachtwagens en trailers een verbod in het leven te roepen, om te parkeren binnen de bebouwde kom, met uitzondering van een aantal door het college van burgemeester en wethouders aangewezen plaatsen. Het is de bedoeling om deze plaatsen aan te wijzen op de drie bedrijventerreinen. Voor Hoogebrug is dit een langsparkeerplaats voor maximaal vijf vrachtwagens en/of trailers langs de A. 1. Romijnweg. Deze grond is in eigendom van Fortress. Project 1.3: Herinrichting wegen en rioolvervanging Hoogebrug De huidige inrichting van de weg voldoet niet meer aan de kwaliteitseisen, de riolering is in zeer slechte staat en de bodemopbouw is ongeschikt voor de huidige verkeersbelastingen. De reconstructie bestaat uit het herinrichten van de wegen J.A. Koningstraat en M.]. v. Olmstraat, het vervangen van de riolering (verbeterd gescheiden stelsel) van de J.A. Koningstraat en de M.J. v. Olmstraat en de herinrichting van het groen in het gebied. De revitalisering bestaat grotendeels uit het nemen van duurzame maatregelen (zoals bijvoorbeeld inrichting conform duurzaam veilig en ontkoppeling van regenwater en vuilwater). Project 1.4: Aanleg ICT infrastructuur Hoogebrug De beschikking over kennis en toepassing van ICT is een belangrijke vestigingsvoorwaarde voor steeds meer bedrijven. Het nut en de noodzaak van de aanleg van een glasvezelinfrastructuur is inmiddels bewezen en onontbeerlijk voor de toekomst. Op dit moment is de aanleg van glasvezelinfra nog een extra service van de overheid. Maar in de nabije toekomst zal dit net zo gewoon zijn als het aanleggen van een waterleiding, stroom- of een telefoonaansluiting. De aanleg van de ICT-mantelbuizen en handholes vindt plaats, daar waar de wegen worden heringericht. In een later stadium kan in het kader van het in te voeren parkmanagement een provider worden uitgekozen voor het leveren van een breedband-internetverbinding. Om alvast rekening te houden met de toenemende vraag naar breedbandinternet worden gelijktijdig met de herinrichting, mantelbuizen aangebracht. Het duurste onderdeel bij de ICT-infrastructuur is tenslotte het grondwerk en dit dient toch al plaats te vinden vanwege de rioolvervanging. Als de tijd er rijp voor is, is het relatief eenvoudig en goedkoop om het "glas" er doorheen te blazen. Via de Oostelijke Rondweg zat dit worden aangesloten op de backbone nabij de A7. Project 1.5: Verbeteren verkeersveiligheid Rensel Rensel is evenals Hoogebrug een bedrijventerrein waarbij in het verleden het gemotoriseerde verkeer als uitgangspunt is genomen voor het ontwerp. Dit is duidelijk te zien aan het profiel van de weg. Gelet op het feit dat er een behoefte is aan een (veilige) eigen plaats op de wegvoor fietsers, is het noodzakelijk om aan weerszijden van de Industrieweg fietsstroken te realiseren van minimaal 1,50 meter. Om aan de klachten over te hoge snelheden in combinatie met de voorrangssituatie tegemoet te komen zouden de kruisingen beter

herkenbaar gemaakt kunnen worden. Hierbij valt te denken aan een markering op het wegdek bijvoorbeeld een gekleurde cirkel of de welbekende zigzaglijn om aan te geven, dat men een punt nadert waar extra opgelet dient te worden. Het wijzigen van de voorrangssituatie is niet aan te bevelen, omdat dit de snelheid op de Industrieweg niet omlaag zal brengen, maar eerder uitzat lokken tot hard rijden. Project 1.6: Optimaliseren parkeersituatie Rensel Het parkeren op bedrijventerrein Rensel valt uiteen in de categorieën personenauto's en vrachtwagens/trailers. Hierbij valt tevens het onderscheid te maken tussen het parkeren op eigen terrein en het parkeren op de openbare weg. Algemeen uitgangspunt is dat parkeren dient te geschieden op eigen terrein. Personenauto's Bij een aantal bedrijven is te weinig parkeerruimte op eigen terrein. Voor het parkeren van personenauto's is op dit moment een aantal pijnpunten aan te wijzen. Dit zijn: * het parkeren langs de Havenkade - Oost (oplossing gestoken parkeren) * het parkeren langs de Parallelweg (oplossing in het profiel) * het parkeren bij Robertus aan de Oosterhavenkade * het parkeren bij Synergon aan de Industrieweg (oplossingen voor deze twee is een speciaal aangelegd parkeerterrein naast het parkeerterrein voor vrachtwagens op het te dempen gedeelte van de Oosterhaven) *het parkeren bij het dierenasiel aan de Industrieweg (dit probleem vervalt) Vrachtwagens en trailers Van de bedrijven op het bedrijventerrein is er niet één die nu problemen heeft of aangeeft in de toekomst problemen te voorzien met het parkeren van vrachtwagens en /of trailers. Wel speelt ook op dit bedrijventerrein het verhaal van de Parkeerexcessen binnen de bebouwde kom van Winschoten. Het is de bedoeling om voor onder andere vrachtwagens en trailers een verbod in het leven te roepen, om te parkeren binnen de bebouwde kom, met uitzondering van een aantal door het college van burgemeester en wethouders aan te wijzen plaatsen. Het is de bedoeling om deze plaatsen aan te wijzen op de drie bedrijventerreinen. Voor Rensel is dit een speciaal aan te leggen parkeerterrein voor vrachtwagens op het te dempen gedeelte van de Oosterhaven. Deze zal voor maximaal 5 vrachtwagens en/of trailers geschikt worden gemaakt. Project 1.7: Herinrichting wegen en rioolvervanging Rensel De huidige inrichting van de weg en overige verharde stroken voldoet niet meer aan de kwaliteitseisen. Deze reconstructie bestaat uit het herinrichten van de wegen Havenkade-Oost, Oosterhavenkade, Renselweg, Industrieweg (gedeeltelijk) en Oliemolenweg, het vervangen van de riolering (gemengd/gescheiden stelsel) van de Oosterhavenkade en de herinrichting van het groen in het gebied. De revitalisering bestaat grotendeels uit het nemen van duurzame maatregelen (zoals onder meer inrichting conform concept Duurzaam Veilig)

Project 1.8: Aanleg ICT infrastructuur Rensel De beschikking over kennis en toepassing van ICT is een belangrijke vestigingsvoorwaarde voor steeds meer type bedrijven. Het nut en noodzaak van de aanleg van een glasvezelinfrastructuur is inmiddels bewezen en onontbeerlijk voor de toekomst. Op dit moment is de aanleg van glasvezelinfra nog een extra service van de overheid. Maar in de nabije toekomst zal dit net zo gewoon zijn als het aanleggen van een waterleiding, stroom of een telefoonaansluiting.De aanleg van de ICTmantelbuizen en handholes vindt daar plaats waar de wegen worden heringericht. In een later stadium kan in het kader van het in te voeren parkmanagement een provider worden uitgekozen voor het leveren van een breedband-internetverbinding. Om alvast rekening te houden met de toenemende vraag naar breedbandinternet wordt gelijktijdig met de herinrichting mantelbuizen aangebracht. Het duurste onderdeel bij de ICT-infrastructuur is tenslotte het grondwerk en dit dient toch al plaats te vinden vanwege de riool- en drainagewerkzaamheden. Als de tijd er rijp voor is, is

het relatief eenvoudig en goedkoop om het "glas" er doorheen te blazen. Project 1.9: Moderniseren Brug De brug in de Industrieweg over de Tramhaven die Rensel verbindt met de kern van Winschoten dient te worden gemoderniseerd. Als gevolg van de revitalisering van Rensel zal de komende jaren met een toename van het verkeer rekening moeten worden gehouden. Hiertoe is het opwaarderen van deze brug noodzakelijk. Door middel van deze modernisering wordt de brug geschikt gemaakt voor de komende jaren en veiliger gemaakt voor de verschillende verkeersstromen. Project 1.10: Ontsluiting kavels Philips-gebied Op/nabij het Philips terrein op Hoogebrug ligt een aantal extensief benutte kavels. Deze gronden zijn in beperkte mate bereikbaar. Met de aanleg van infrastructuur kunnen twee van de drie kavels ontsloten worden, waardoor deze gronden tot ontwikkeling kunnen komen. De gronden zijn in handen van een private partij. De ontsluiting van deze kavels kan conform de maatregelenkaart plaatsvinden. De grond ten behoeve van de wegen zal om niet door de eigenaar ter beschikking worden gesteld en is schoon. Eigenaar van de gronden heeft aangegeven positief te staan tegenover een financiële bijdrage aan de ontsluiting. Het betreft hier circa 1.000 meter nieuw aan te leggen weg. ICT-ontsluiting van dit deel is meegenomen in project 1.4. Project 1.11: Ophogen kademuren Het waterschap Hunze en Aa's stelt eisen aan de hoogte van kades langs waterwegen. Dit ter voorkoming van eventuele wateroverlast bij extreme situaties. Voor de kades op het bedrijventerrein Rensel betekent dit dat er een verhoging van de kades dient plaats te vinden. Deze verhoging varieert tussen ± 10 en ±45 cm. Deze verhoging dient te worden meegenomen in de wijze waarop de herinrichting van de havenkades plaats vindt. De hoogteverschillen zullen en kunnen worden opgelost in het dwarsprofiel. Daarbij dient de laad- en losfunctie van de havenkades voor de aanliggende bedrijven in stand te blijven. Een belangrijke pijler van de duurzame revitalisering is de verbetering van de ruimtelijke kwaliteiten van beide bedrijventerreinen. Vanwege de verschillen in ouderdom van beide bedrijventerreinen is ook sprake van verschillen in de ruimtelijke beleving en kwaliteiten van beide terreinen. Ingezet wordt voor beide terreinen op herinrichting van de groenstructuur, verbeteren van de beeldkwaliteit en intensivering van het ruimtegebruik.

2.2. Ruimtelijke kwaliteit Project 2.1: Duurzame herinrichting groenvoorzieningen Rensel Behalve aan de Renselkade en een gedeelte van de Industrieweg die een aantal jaren geleden reeds gerevitaliseerd zijn, voldoet de huidige inrichting van het groen niet meer aan de kwaliteitseisen die heden ten dage aan dergelijke gebieden worden gesteld. De Havenkade - Oost en de Renselweg zijn vanaf de Renselkade, de jachthaven en de pdv-locatie Posttil in het oog springende wegen. Met name op deze plekken is stoffering met bomen zeer gewenst. Door de herprofitering van de openbare buitenruimte en verbeteringen op particulier terrein wordt, rekening houdend met de diverse functies van het gebied, een duurzame kwaliteitsimpuls gegeven. Het groen is daarbij van essentiële betekenis. Concreet gaat het om het realiseren van een markante boombeplanting langs de U vormige kades van de haven en zo mogelijk ook langs de Rensel. De boomplaatsen dienen in combinatie met parkeervakken nader vorm te krijgen met eenzelfde dichtheid als aan de Renselkade. Zo wordt tevens een goede verbinding gemaakt met de bestaande groenstructuur aan de Wilhelminasingel. De positie van de bomen is ter plekke afhankelijk van ondergrondse mogelijkheden en van het gebruik

van de kades voor laden en lossen. Aan de andere kant van de wegen is nog een berm beschikbaar. Voor deze kabels- en leidingstroken wordt voorgesteld om ze te beplanten met doorbloeiende heesterrozen. Ter plekke van het te dempen gedeelte van de Oosterhaven is het gewenst om in combinatie met parkeerplaatsen voor (vracht)auto's en incidenteel toevoegingen van bedrijfsbebouwing een boom- (en groen) structuur aan te brengen. Tenslotte wordt in overleg met ondernemers ook op eigen terrein ingezet op een groene stoffering en zat hoge beplanting op hoeken (slecht zicht) vervangen door lager groen. Project 2.2: Duurzame herinrichting groenvoorzieningen Hoogebrug Het groen in het nieuwste gedeelte van Hoogebrug bestaat uit bermen van 6 meter breedte waarin een boombeplanting is opgenomen in gazon en bermen van 4 meter met doorbloeiende roze heesterrozen. langs de A.J. Romijnweg (de hoofdverkeersader) is een grasberm van 13 meter breedte gemaakt met daarin een markante dubbele rij essen. Vanaf de Blijhamsterweg is langs een gedeelte van de zuidzijde van de A.J. Romijnweg een kwalitatief goede groenstrook aanwezig met bomen en heesters. Ook de oostzijde van de H.M. Brouwerstraat is van een dergelijke groenstrook voorzien. Langs de Oostelijke Rondweg is een grasberm aangelegd van 11 meter breed met een boombeplanting van platanen. Een gedeelte van deze strook wordt als maaiberm voor het beheer van de sloot gebruikt. Het oude gedeelte betreft vooral de J.A. Koningstraat, de M.J. van Olmstraat en de H.M. Brouwerstraat. Het groen langs deze wegen voldoet overwegend niet aan de huidige eisen. Concreet zou het moeten gaan om het realiseren van een markante boombeplanting langs genoemde wegen, omdat bomen de meest structurerende elementen zijn. Doordat echter in de bermen aan weerszijden van de wegen kabels en leidingen liggen, valt de optie voor een boombeplanting af. Derhalve is ervoor gekozen om deze bermen te beplanten met doorbloeiende heesterrozen. Door deze aanpak sluiten deze wegen qua sortiment en groenstructuur goed aan bij het recenter gerealiseerde gedeelte van Hoogebrug. Tenslotte wordt in overleg met ondernemers ook op eigen terrein ingezet op een groene stoffering en zal hoge beplanting op hoeken (slecht zicht) vervangen door lager groen. Project 2.3: Verbeteren beeldkwaliteit en ruimte-intensivering Het opknappen van bedrijfspanden is een private aangelegenheid, waarvoor men afhankelijk is van de bereidheid en investeringsgeneigdheid van de desbetreffende bedrijven. Gekozen is voor een gezamenlijke aanpak, wat wil zeggen dat gemeente en bedrijven samen het terrein opwaarderen. Dit moet bedrijven ertoe aanzetten hun panden en (voor)terreinen op te knappen. Gebleken is dat de bereidheid om deel te nemen aan het revitaliseringsproject groot is. De ondernemers hebben dan ook verklaard te investeren in het kwalitatief opwaarderen van hun bedrijventerreinen en bedrijfsgebouwen. Deze verklaring zou incidenteel kunnen worden uitgewerkt in afspraken van gemeente met bedrijven over visuele en materiële aanpassingen aan hun pand, als vorm van 'tegenprestatie' voor de publieke investeringen. Ontwikkeling van lege plekken en panden wordt in principe aan marktpartijen overgelaten. Wet zal worden ingezet op het wegnemen van mogelijk aanwezige belemmeringen (bestemmingsplan, bodemvervuiling). De gemeente is hierin voorwaardenscheppend. Rensel Het bedrijventerrein Rensel kan qua indeling en beleving in een drietal delen worden verdeeld (gebied weerszijden Industrieweg, gebieden aan het water langs de Oosterhavenkade en Renselweg en gebied nabij de Oostelijke Rondweg). De bestaande beeldkwaliteit is op de eerste twee delen matig (hoe dichter bij het centrum van Winschoten gelegen, des te ouder de bebouwing. De openbare ruimte zat in overleg met de aanwezige bedrijven worden heringericht. Voor de Renselweg en de Oosterhavenkade betekent dit verbetering en ophoging van de kade, aanbrengen van groen, reconstructie van wegen en inritten en aanleg van parkeervakken (parkeren op eigen terrein is uitgangspunt). De bedoeling is om door middel van een betere in- en verdeling van stroken een meer samenhangend beeld te creëren zonder dat dit tot afbreuk van de gebruiksmogelijkheden van de kade voor de bedrijven leidt. De Industrieweg wordt eveneens heringericht met speciale

aandacht voor de parkeersituatie. Dit betekent van de bedrijven een inspanning om op eigen terrein meer parkeerruimte te creëren. Gekleurde stroken geven op de Industrieweg de fietsstroken aan. Een bijzondere situatie vormt de aanwezigheid van Schipper Recycling in het derde deelgebied. Door de aard van de werkzaamheden, de beperkte ruimte, de grote aanvoer van grondstoffen, de noodzakelijke opslag van de grondstoffen en de locatie van Schipper Recycling is sprake van een sterke beeldbepaling door dit bedrijf. Deze beeldbepaling draagt niet bij tot een hoge waardering van de beeldkwaliteit van het bedrijventerrein Rensel. Belangrijk aspect van de revitalisering is de aankoop en sanering van deze locatie. Dit houdt in dat deze belangrijke locatie aan de Oostelijke Rondweg en aan weerszijden van de Industrieweg beschikbaar komt voor herinvulling (3,5 ha). In algemene zin geldt de zone langs de Oostelijke Rondweg als zichtlocatie. Het ligt in de lijn om kwalitatieve eisen aan deze zone te stellen. De situering van nieuwe bedrijven dient te geschieden met het front naar de industrieweg. Aan de bebouwing worden strikte eisen gesteld ten aanzien van hoogte (10 m), bebouwingspercentage (max. 50%), afstand tot perceelsgrenzen (3 m) en kantoorhoudendheid (maximaal 50% en 2.000 m2). In de directe nabijheid van de Schipper-locatie liggen nog een paar uitgeefbare kavels (2 ha; eigendom gemeente). Tevens is hier het dierenasiel gevestigd: deze locatie ter grootte van een kleine 0,8 ha leent zich in combinatie met de opwaardering van de Schipper-locatie ook voor een bedrijfsmatige ontwikkeling. Hier ligt een 0 400 waterleiding; deze vormt een belemmering voor het bouwrijp maken van het dierenasielterrein en omliggende gronden. In het kader van dit plan zat het aanwezige visdepot worden verwijderd. Hoogebrug Evenals dat het geval is bij het bedrijventerrein Rensel, is ook de bereidheid van de bedrijven om te investeren in de eigen gebouwen en terreinen op Hoogebrug groot. De scheiding openbaar - privaat terrein echter is minder goed te bepalen. Verbetering hiervan door herinrichting van wegen en groen is het middel om de beeldkwaliteit van het openbare en het onbebouwde, private terrein te verbeteren. In het revitaliseringsproces is hiervoor een apart deelplan opgesteld. Aandachtspunt in deze is de relatie woonbebouwing Blijhamsterweg bedrijven ].A. Koningstraat. Eén locatie op Hoogebrug komt voorts in aanmerking voor herontwikkeling, het fietscrossterrein. Dit terrein kent een omvang van circa 0,65 ha. Deze locatie leent zich voor een meer bedrijfsmatige invulling. Door deze vereniging is de bereidheid uitgesproken te willen verhuizen, mits elders een andere locatie beschikbaar is. In het Philips-gebied zijn drie percelen met een totaalomvang van circa 11,6 ha; om deze terreinen allen tot ontwikkeling te kunnen brengen, dienen zij deels nog te worden ontsloten (zie ook project 1.10). Project 2.4: Upgrading entree Rensel Als onderdeel van project 2.3 wordt de beeldkwaliteit van het bedrijventerrein Rensel van een impuls voorzien. Door de opwaardering van het Schipper-terrein ontstaat ruimte de aansluiting van de entree op de Oostelijke Rondweg te verbeteren. Voor het veiliger maken van deze kruising zijn rigoureuze maatregelen nodig. Aangezien de Oostelijke Rondweg een provinciale weg is, is de provincie hier ook bij betrokken. De kruising ligt tussen de Renselbrug en de spoorwegovergang. Hierdoor wordt een aanpak van de situatie nog meer gecompliceerd. Het is een goede mogelijkheid de kruising in zuidelijke richting te verplaatsen. De provincie wil alleen meewerken aan een verplaatsing als de kruising ook vervangen wordt door een rotonde. Een rotonde is qua kosten nagenoeg even duur als het verplaatsen van de kruising (inclusief het aanbrengen van voorsorteerstroken). Een rotonde haalt de snelheid eerder uit de Oostelijke Rondweg dan een kruising (veiliger). In de directe omgeving

is ruimte gereserveerd voor 200 parkeerplaatsen ten behoeve van het Kolibri-project. Ten oosten van de Oostelijke Rondweg ligt Rensel 2. Behalve ruimte voor genoemde parkeerplaatsen, is hier ook ruimte beschikbaar voor het dierenasiel, het fietscrossterrein (zie ook project 2.3) en een mogelijk oefencircuit voor het CBR. Plannen voor Rensel 2 vallen buiten de scope van dit projectenplan. Project 2.5: Dempen deel Oosterhaven De routing op het terrein is een centraal verbeterpunt. Als bijkomend voordeel is naar voren gekomen dat het mogelijk is om een deel van de Oosterhaven te dempen. Een gedeelte van de Oosterhaven zal worden gedempt. Deze demping zorgt ook voor ontsluiting voor bedrijven aan de andere zijde van de Oosterhaven. Tevens wordt er een collectief parkeerterrein voor vrachtwagens en auto's gecreëerd. Tenslotte is het mogelijk enkele kavels uit te geven als bedrijventerrein.

Situatie voor en na demping van de Oosterhaven Project 2.6: Industriële bewegwijzering Met het opwaarderen van het terrein is het noodzakelijk dat ook de industriële bewegwijzering aangepakt wordt. Over de exacte vormgeving van de industriële bewegwijzering zal in een later stadium nog duidelijkheid worden verkregen. Hiervoor zal ook aansluiting gezocht worden met project 3.1 (parkmanagement).

2.3. Duurzaamheid Om ervoor te zorgen dat het revitaliseringsplan optimaal kan worden uitgevoerd en op de lange termijn de bedrijventerreinen de gestelde kwaliteit kunnen behouden, is er aandacht voor de procesmatige kant van de revitalisering. Dit geldt zowel op korte termijn (revitaliseringsplan) als op de lange termijn. Voor dit laatste is parkmanagement een geschikt instrument. Project 3.1: Parkmanagement Winschoten De gemeente en enkele ondernemers zijn bezig in de werkgroep parkmanagement met het oprichten van een hiervoor bestemde organisatie. Het is noodzakelijk dat een dergelijke nieuw op te richten organisatie de komende jaren vanuit de gemeente en/of een parkmanager voortdurend van initiatieven, enthousiasme en stimulansen wordt voorzien. Nadat de organisatiestructuur helder is en resultaten van de duurzaamheidsonderzoeken bekend zijn, kan de organisatie op basis hiervan aan het werk. Hiertoe krijgt zij ook data aangeleverd vanuit enkele andere werkgroepen, te weten de werkgroep energiemanagement en de werkgroep afvalmanagement. Met behulp van een stimuleringsbudget/startkapitaal voor deze organisatie kan een start van het project plaats vinden. Het benodigde budget is nodig om projecten uit te kunnen voeren, bijeenkomsten te organiseren, ondernemers te enthousiasmeren en secretariaat van de parkmanagementorganisatie te voeren. De ervaring [eert dat oprichten van parkmanagement gepaard gaat met aanloopkosten. Na verloop van tijd is een organisatie in staat autonoom te draaien. Parkmanagement begint met de invoering van eenvoudige maatregelen. Hierbij kan gedacht worden aan het onderhoud van het openbare gebied, bewegwijzering of collectieve inkoop van energie,

afval of beveiliging. Met de opzet van een parkmanagementorganisatie wordt het saamhorigheidsgevoel van bedrijven op het bedrijventerrein gestimuleerd. Hierdoor zullen ondernemers elkaar in de toekomst aanspreken op ongewenste praktijken, zoals het parkeren op de openbare weg of het op grote schaal opstaan van goederen in de buitenruimte. Vanuit parkmanagement dient op drie onderwerpen dieper te worden ingegaan, te weten: 1. ICT Vanuit het revitaliseringsproject wordt een aansluiting van de bedrijven op de digitale snelweg gerealiseerd. Behalve de aanleg van mantelbuizen, wordt hier ook al meteen glasvezel doorheen 'geblazen'. Samen met de bedrijven zal (in werkgroepverband) nader in moeten worden gegaan op de kansen van ICT voor bedrijven en de mogelijkheid centraal ICT-diensten in te kopen. 2. Afvalmanagement Uit de inventarisatie is duidelijk geworden dat er voldoende potentieel is om een aantal projecten als kansrijk te betitelen. Met betrekking tot duurzaam omgaan met afval zijn er grofweg twee mogelijkheden: afvalpreventie en de gescheiden inzameling ten behoeve van hergebruik en recycling. Randvoorwaarde is wel dat er enig financieel voordeel moet zijn voor bedrijven. • Afvalpreventie: afvalpreventie voorkomt of beperkt het ontstaan van afvalstoffen en komt voor afvalscheiding. Afvalpreventie ligt meer in de sfeer van ontwerp, proces en productie. Financiële voordelen zijn te behalen door vermindering van grondstoffen. Ten aanzien van de exacte preventiemogelijkheden is op dit moment nog onvoldoende informatie (soort, hoeveelheid en kosten) voorhanden. Het afvalmanagement richt zich in eerste instantie dan ook op afvalscheiding. • Afvalscheiding: speelt zich af in het midden en aan het eind van de productieketen. Het is van groot belang om zo vroeg mogelijk een zo homogeen en hoogwaardig mogelijk product te verkrijgen (met het oog op recycling of hergebruik). Twee onderwerpen kunnen op basis van de aanwezige gegevens nader worden uitgewerkt: 1. Optimalisatie van afvalscheiding in combinatie met het collectief aanbieden van afval en reststoffen 2. Optimalisatie van afvalscheiding in combinatie met hergebruik en recycling. Voor afvalmanagement zal met behulp van een werkgroep, bestaande uit gemeente, bedrijven en een adviseur worden gewerkt. Tevens behoort het tot de mogelijkheden dat ook (afval)water en waterstromen hierbij worden betrokken. Met betrekking tot watergebruik kan aan de volgende onderwerpen worden gedacht: hergebruik van procesafvalwater, hergebruik van hemelwater, bepalen kwaliteit effluent proceswater en de koppeling met het rioolstelsel. 3. Energiemanagement Na inventarisatie van de door bedrijven beschikbaar gestelde energiegegevens is redelijk goed inzicht verkregen in de mogelijkheden om een aantal kansrijke projecten uitte werken. Behalve een groot deel van de bedrijven die al goed op weg zijn qua energiebewustheid en die ook al verbeteringen hebben aangebracht, zijn er ook bedrijven waar nog het nodige verbeterd kan worden (oude ketels, slechte isolatie, oliegestookte ketels). Kansrijke onderdelen op het vlak van energiemanagement kunnen onderscheiden worden in drie niveaus: 1. Gebouwen en gebouwinstallaties 2. Procesniveau 3. Bedrijventerreinniveau Het deelproject energiemanagement zal met behulp van een werkgroep, bestaande uit gemeente, bedrijven en een adviseur worden uitgevoerd.

2.4. Resultaat De totale kosten voor het project bedragen circa € 22,4 miljoen euro. Hiervan wordt circa € 5 miljoen door de bedrijven geïnvesteerd. De diverse voorgestane maatregelen leveren een bijdrage aan het verbeteren van de (be)leefbaarheid van Winschoten. De bedrijventerreinen Rensel en Hoogebrug hebben een omvang van ongeveer 94 ha en bieden ruimte voor circa 90 bedrijven. Met de revitalisering wordt een (her)ontwikkeling van ongeveer 21 ha nagestreefd, waardoor er ruimte gecreëerd wordt voor bestaande en nieuwe bedrijven. De verbetering van Rensel/Hoogebrug betekent dat de concurrentiepositie van het bestaande bedrijfsleven in Winschoten verbetert, onder meer door een verbeterde bereikbaarheid, nieuwe ICT

infrastructuur en een impuls in de beeldkwaliteit. In brede zin wordt hiermee het vestigingsklimaat voor bedrijven in Winschoten aantrekkelijker gemaakt. Als gevolg van de revitalisering zal de directe werkgelegenheid (nu 2050 arbeidsplaatsen) naar verwachting met circa 30% toenemen. Naast een intensievere benutting van de ruimte, wordt de inrichting toekomstgericht, zal in samenspraak met ondernemers kansrijke verduurzamingsopties ten uitvoer worden gebracht en bedrijven optimaal en veilig worden ontsloten (ook digitaal). De kwaliteit van de openbare en private ruimte zal als gevolg van de maatregelen toenemen. De bedrijventerreinen voldoen hiermee aan de eisen van een modern bedrijventerrein. Met de invoering van parkmanagement zullen de bedrijventerreinen ook op de lange termijn op het gewenste kwaliteitsniveau moeten worden gehouden. De continuïteit van de revitalisering wordt daarmee gewaarborgd.

Bron: www.oranjewoud.nl