Naar een emancipatie van bedrijventerreinen?

Paul Opdam
Landgebruiksplanning & Alterra Centrum Landschap

Bedrijventerreinen: waarom zo weinig multifunctioneel ruimtegebruik?

Hoe kunnen kantoor- en bedrijventerreinen een bijdrage leveren aan duurzame ruimtelijke ontwikkeling? Welke voordelen voor de ondernemer en projectontwikkelaar?

Moet het zo? 

Of kan het beter zo?

Duurzame ruimtelijke ontwikkeling
Nota Ruimte Agenda Vitaal Platteland EU-beleid
People

Profit

Planet

De dimensies van de Ruimte
sociale dimensie

Organisatie en besluitvorming

Economische dimensie

Ecologische dimensie

Besluitvorming nu:
sociale dimensie

Organisatie en besluitvorming

Economische dimensie

Ecologische dimensie

Welke voordelen?
sociale dimensie

Organisatie en besluitvorming Economische dimensie Ecologische dimensie

Verbindingen met de sociale dimensie
Aantrekkelijker werkplek? Gezondere werknemers? Betere concurrentiepositie voor kenniswerkers? Recreatiegebied voor omgeving? Aantrekkelijker omgeving om te wonen? Hogere vastgoedprijzen?

Verbindingen met ecologische dimensie
Bijdrage aan waterbeheersingsprobleem? Bijdrage aan waterreiniging? Bijdrage aan biodiversiteit? Duurzaam maken van populaties beschermde soorten?

Verbindingen met sociale en ecologische dimensie

Betere planologische inpasbaarheid? Betere arbeidsvoorwaarden? Beter imago? Toegevoegde economische waarde?

Bsik Vernieuwend Ruimtegebruik project (Snep, Opdam, Van Ierland) Onder welke voorwaarden kan dit terrein de natuurkwaliteit van de omgeving versterken?

Het bedrijventerrein als onderdeel van het ecologisch netwerk in een regio

Het bedrijventerrein als onderdeel van het ecologisch netwerk in een regio

In een netwerk is een deel van de leefgebieden onbezet

Lokale populatie

Lokale populatie

Lokale populatie

Hervestiging vanuit bewoonde leefgebieden

Hervestigen

Lokaal verdwijnen door lokale oorzaak of toeval (kleine aantallen)
Lokaal verdwijnen

Duurzaamheid dankzij samenwerking tussen leefgebieden: netwerk

Lokaal uitsterven Voortbestaan

Lokaal terugkomen

Hoe kan bedrijventerrein bijdragen?

Vergroten oppervlakte netwerk Toevoegen sleutelgebied Versterken verbinding

Het bedrijventerrein als onderdeel van het ecologisch netwerk in een regio

Toegevoegde oppervlakte Sleutelgebied?

Het bedrijventerrein kan een strategische positie innemen in een ecol. netwerk, en daardoor het duurzaam voorkomen van soorten realiseren

Kansrijk: vlinders, sprinkhanen, libellen van schrale graslanden en wetlands
•Begroeiing inpasbaar •Ecosysteemtype schaars buiten EHS •Vereiste oppervlakteinvestering realistisch

Twee kernpunten in mijn betoog
Beschouw bij besluitvoming over oppervlakte, locatie en inrichting van bedrijventerrein ook de sociale en ecologische waardecreatie Beschouw bedrijventerrein als onderdeel van een regionaal ecologisch systeem, en ontwerp het als zodanig

Twee ecologische basisprocessen in netwerken

Kans op uitsterven
1 0,9 0,8 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0,1 0 1 2 4 8 16 32 64

Kans op hervestigen
V. Langevelde et al. 2001

Extinction probability

PIMPERNELBLAUWTJE
0,9

kolonisatiekans

0,8 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0,1 0 0 50 100 150 200 250 300

Population size

afstand (in m)

Heideblauwtje
Thomas 1994