Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht

BRU februari 2006 definitief

Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht

dossier : W4244.01.001 registratienummer : MV-SE20060211 versie : definitief

BRU februari 2006

© DHV BV Niets uit dit bestek/drukwerk mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt d.m.v. drukwerk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van DHV BV, noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd. Het kwaliteitssysteem van DHV BV is gecertificeerd volgens ISO 9001.

DHV BV

INHOUD

BLAD

1 1.1 1.2 1.3 2 2.1 2.2 2.3 2.4 3 3.1 3.2 3.3 4 4.1 4.2 5 5.1 5.2 6 6.1 6.2

NAAR EEN SELECTIEF KWALITEITSNET Inleiding: Nut en noodzaak van een kwaliteitsnet Hoe te komen tot het kwaliteitsnet: gevolgde aanpak Leeswijzer OPBOUW KWALITEITSNETWERK GOEDERENVERVOER REGIO UTRECHT Uitgangspunten Vaststellen economische centra Vaststellen wegennetwerk Van potentieelnetwerk naar kwaliteitsnetwerk GEWENSTE KWALITEIT VAN HET KWALITEITSNETWERK Opstellen kwaliteitsindicatoren Categorisering van het wegennetwerk Vaststellen kwaliteitseisen HUIDIGE KWALITEIT VAN HET KWALITEITSNETWERK Inventariseren huidige kwaliteit Rapportage huidige kwaliteit AANDACHTSPUNTEN OP HET KWALITEITSNETWERK Confrontatie huidige en gewenste kwaliteit: verschillenanalyse Naar prioritering van aandachtspunten OPLOSSINGSRICHTINGEN ^uick scan oplossingsrichtingen En nu verder..

3 3 4 5 6 6 7 9 10 12 12 14 16 19 19 22 24 24 26 29 29 35

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

-2-

DHV BV

1

NAAR EEN SELECTIEF KWALITEITSNET

1.1

Inleiding: Nut en noodzaak van een kwaliteitsnet
Basis voor kwaliteitsnet is Nota Mobiliteit De Nota Mobiliteit vormt het nieuwe beleidskader voor het verkeers- en vervoersbeleid in Nederland. De nota stelt dat de economische centra bereikbaar moeten blijven, ondanks de sterke groei van het verkeer in het algemeen en het vrachtvervoer in het bijzonder. Mobiliteit terug dringen is daarbij geen reële optie. Veel sterker moet de nadruk liggen op het in goede banen leiden van de groeiende mobiliteit: personenverkeer en vrachtverkeer. Dat het vrachtverkeer gefaciliteerd wordt wil overigens niet zeggen dat alle negatieve gevolgen van deze groei geaccepteerd moeten worden: veiligheid en leefbaarheid moeten gewaarborgd blijven. De groeiende vraag naar mobiliteit moet afgezet worden tegen het aanbod van het infrastructuurnetwerk. Om een aantal redenen is het niet altijd mogelijk en wenselijk om volledig aan deze vraag te voldoen: Er is onvoldoende financiële ruimte; ! ! Er is weinig fysieke ruimte (we moeten ook nog wonen, werken en recreëren); ! Er zijn ook negatieve effecten verbonden aan mobiliteit en die willen we binnen de perken houden. Schaarste in geld, in fysieke ruimte en milieugebruiksruimte leidt onder andere tot het maken van keuzes. Ook voor het goederenvervoer. De keuzes vormen het uitgangspunt voor het kwaliteitsnet. In wezen is een kwaliteitsnet een selectief netwerk waarop het goederenverkeer geconcentreerd wordt. Door een selectief netwerk te benoemen worden twee doelen gediend: enerzijds worden die wegen ontzien waar vrachtverkeer onwenselijk is, anderzijds kunnen op die wegen waar vrachtverkeer wel gewenst is, gerichte investeringen worden gedaan om het goederenverkeer te faciliteren. Definitie kwaliteitsnet: Een kwaliteitsnet is een samenhangend netwerk van verbindingen tussen economische centra waarover goederenvervoer wordt afgewikkeld. Het kwaliteitsnet garandeert een betrouwbare reistijd van deur tot deur, zonder afbreuk te doen aan leefbaarheid en veiligheid. Het kwaliteitsnetwerk vormt een waardevolle basis voor de verdere ontwikkeling van het beleid omtrent goederenvervoer. Het biedt een afwegingskader voor regionale en gemeentelijke verkeers- en vervoerplannen en de daarmee samenhangende investeringsbeslissingen. Daarnaast vormt het kwaliteitsnet een leidraad voor locatiekeuzes en is daarmee van invloed op ruimtelijke ordeningsvraagstukken. Kwaliteitsnet Utrecht onderdeel van het project Samen Goed Geregeld De commissie Luteijn heeft in 2003 advies uitgebracht over de aanpak van mobiliteitsproblemen in stedelijke regiocs. Een van de belangrijkste aanbevelingen is geweest om gebiedsgericht, in samenspraak met alle betrokken partijen te komen tot een samenhangend maatregelenpakket. In navolging op dit advies is door Het Bestuur Regio Utrecht (BRU) in 2005 het project dSamen Goed Geregelde opgestart. Het project bestaat uit drie deelprojecten waarvan het kwaliteitsnet goederenvervoer er één is.
1
1

Straatmanagement, Afstemming Regelgeving en het Kwaliteitsnet Goederenvervoer vormen de drie deelprojecten van

dSamen Goed Geregelde. Meer informatie op www.samengoedgeregeld.nl
BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211 -3-

DHV BV

1.2

Hoe te komen tot het kwaliteitsnet: gevolgde aanpak
Aanpak In figuur 1.1 is schematisch de aanpak weergegeven die gevolgd is om tot het kwaliteitsnet te komen. In hoofdlijnen bestaat de aanpak uit 3 fasen: ! In Fase I is het potentieel kwaliteitsnetwerk opgesteld. Dit netwerk bestaat uit economische centra en de wegverbindingen daartussen; ! In Fase II staat de kwaliteit van het netwerk centraal. We onderscheiden een gewenste kwaliteit en de huidige kwaliteit van het netwerk. Vervolgens heeft een verschillenanalyse tussen de huidige en gewenste kwaliteit geresulteerd in aandachtspunten. Deze aandachtspunten zijn geprioriteerd. ! In Fase III zijn globale maatregelen benoemd om de aandachtspunten op het netwerk op te lossen.
FASE I
Punten Stapkaart op de 4 (economische centra)

Hoofdstuk 2
Van potentieel netwerk naar kwaliteitsnetwerk

Resultaat: Kwaliteitsnet

Lijnen op de kaart (wegen)

Hoofdstuk 3
Vaststellen4 Stap Gewenste Kwaliteit

FASE II
Hoofdstuk 5
Verschillenanalyse Prioriteren van knelpunten Stap 1

Stap 1

Resultaat: Knelpunten

Vaststellen Huidige Kwaliteit

Hoofdstuk 4

FASE III
Hoofdstuk 6
Inventariseren mogelijke Maatregelen

Resultaat: Maatregelen

Figuur 1.1 Werkwijze Betrokken partijen Bij de projectaanpak zijn diverse partijen betrokken geweest, verenigd in een projectgroep en een klankbordgroep. De directe aansturing heeft in handen gelegen van de projectgroep. In verschillende bijeenkomsten is in overleg met de projectgroep het kwaliteitsnetnet opgesteld. De klankbordgroep heeft een meer toetsende rol gehad: ze is na afloop van elk van de drie projectfasen bijeen geweest om kennis te nemen van de tussentijdse resultaten en deze te toetsen en aan te vullen.

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

-4-

DHV BV

In figuur 1.2 zijn de deelnemende partijen weergegeven. De projectgroep bestaat uit vertegenwoordiging uit overheid (Rijkswaterstaat, Provincie Utrecht, gemeente Utrecht) en bedrijfsleven (Kamer van Koophandel, Transport & Logistiek Nederland (TLN) en de Organisatie voor verladers en eigen vervoerders (EVO). De klankbordgroep heeft bestaan uit vertegenwoordiging van diverse partijen, waaronder de BestuursRegio Utrecht (BRU) en alle gemeenten die binnen het BRU-gebied vallen (de gemeenten Utrecht, Nieuwegein, Maarssen, Vianen, Ihsselstein, Zeist, De Bilt, Driebergen, Houten en Bunnik).
Projectgroep Klankbordgroep •De Projectgroep •Gemeente Zeist •Gemeente Bunnik •Gemeente Driebergen •Gemeente M aarssen •Gemeente Nieuwegein •Gemeente Houten •Gemeente Vianen •Gemeente IJsselstein •Gemeente De Bilt •Natuur- en M ilieufederatie •Platform Detailhandel •M KB Nederland •3VO •KNV/TPG •M inisterie VenW •GOVERA

•Rijkswaterstaat Utrecht •Provincie Utrecht •Gemeente Utrecht •Kamer van Koophandel •EVO •TLN

Figuur 1.2 Overzicht betrokken partijen Waarborging onderzoeksmethodiek De gehanteerde methodiek om te komen tot het kwaliteitsnet Utrecht is getoetst aan de uitgangspunten van landelijke kwaliteitsnetstudies. In verschillende overleggen is de gehanteerde methodiek afgestemd met de resultaten in andere gebieden waar ook aan een kwaliteitsnet gewerkt is. 2 Daarnaast is de methodiek ter toetsing voorgelegd aan Transport en Logistiek Nederland, die actief betrokken is geweest bij de landelijke methodiekontwikkeling Kwaliteitsnet Goederenvervoer.

1.3

Leeswijzer
In onderhavige rapportage wordt de ontwikkeling van het kwaliteitsnet Regio Utrecht nader toegelicht. In figuur 1.1 (vorige bladzijde) wordt de relatie tussen de onderzoeksaanpak en de hoofdstukindeling van deze rapportage schematisch weergegeven. In hoofdstuk 2 gaan we nader in op de samenstelling van het netwerk. In hoofdstuk 3 staat de gewenste kwaliteit van het netwerk centraal, in hoofdstuk 4 de huidige kwaliteit. In hoofdstuk 5 gaan we nader in op de verschillenanalyse waaruit de aandachtspunten naar voren komen. In hoofdstuk 6 stellen we tenslotte maatregelen voor om de gejdentificeerde aandachtspunten op te lossen. Achter in dit rapport zijn alle afgebeelde kaarten in groot formaat opgenomen. In een apart bijlagenrapport zijn de resultaten in meer 3 detail weergegeven.
2 3

Voor Amsterdam, Rotterdam en Den Haag worden soortgelijke kwaliteitsnetwerken opgesteld. Dit bijlagenrapport is op te vragen bij de projectgroep (zie colofon)
-5-

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

DHV BV

2

OPBOUW KWALITEITSNETWERK GOEDERENVERVOER REGIO UTRECHT
In dit hoofdstuk gaan we in op de opbouw van het kwaliteitsnet. Hiertoe staan we allereerst kort stil bij de uitgangspunten die aan dit netwerk ten grondslag liggen. Om tot dit netwerk te komen selecteren we eerst de economische kerngebieden in de regio (de punten op de kaart). Vervolgens selecteren we het wegennetwerk dat deze centra onderling verbindt (de lijnen op de kaart). Tenslotte bezien we het netwerk kritisch en stellen het definitieve netwerk vast.

2.1

Uitgangspunten
Kwaliteitsnet Randstad vormt de basis Voor de Randstad (Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht en Flevoland) is door GOVERA (GOederenVErvoer RAndstad) reeds een kwaliteitsnet goederenvervoer opgesteld. In dit netwerk zijn alleen die wegen en economische centra opgenomen die voor het functioneren van de Randstad van belang zijn. In figuur 2.1 is dit netwerk ingetekend voor het BRU-gebied. Dit netwerk vormt het uitgangpunt voor het kwaliteitsnetwerk voor de regio Utrecht.

Legenda BRU-Regio GOVERA weg.net GOVERA wat.net GOVERA spoor.net Multimodale overslag Overslag gepland GOVERA Netwerk
Kwaliteitsnet Goederenvervoer Utrecht
hanuari 2006

Figuur 2.1 GOVERA-netwerk voor BRU-gebied

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

-6-

DHV BV

Kwaliteitsnetwerk Utrecht is wegennetwerk In tegenstelling tot het kwaliteitsnetwerk voor de Randstad, beperkt het netwerk van de regio Utrecht zich tot wegverbindingen tussen de economische centra. Gefocust wordt op de weg omdat de distributie van goederen in de regio vooral over de weg plaatsvindt. Water en spoor worden alleen meegenomen voor zover het wordt gebruikt voor de einddistributie.

2.2

Vaststellen economische centra
De basis van het kwaliteitsnet wordt gevormd door de economische centra in de regio Utrecht. We onderscheiden 3 soorten economische centra: ! Bedrijventerreinen; ! Solitaire bedrijven die gezien hun omvang veel vrachtverkeer genereren; ! Centrumlocaties (zijnde winkelgebieden). In het kwaliteitsnet zijn enkel de centra opgenomen met een regionaal economisch belang. Voor het bepalen van dit economische belang zijn de volgende selectiecriteria gehanteerd 4 : ! Bedrijventerreinen: > 10 hectare (bruto) en/of > 10 hectare (bruto) geclusterd en/of > 500 vrachtautobewegingen / etmaal ! Solitaire bedrijven: > 100 werkzame personen en/of >500 vrachtautobewegingen / etmaal ! Centrumlocaties (binnensteden, hoofdwinkelgebieden): > €45.000.000 € omzet in 2004 en/of >60 winkels en/of >500 vrachtautobewegingen / etmaal Wanneer een economisch centrum (bedrijventerrein of centrumlocatie) op basis van de bovengenoemde criteria niet kan worden opgenomen in het kwaliteitsnet, is het mogelijk dat door samenvoegen (clustering) met een aanliggend terrein wel aan de criteria wordt voldaan. Het kan hier bijvoorbeeld gaan om het samenvoegen van enkele kleinere bedrijventerreinen tot één grotere locatie die wel tot het kwaliteitsnetwerk gerekend moet worden of het samenvoegen van een klein stadscentrum met het nabijgelegen winkelcentrum. Het kan dus zijn dat twee bedrijventerreinen die niet direct in aanmerking komen zodanig nabij elkaar liggen (en gebruik maken van eenzelfde ontsluitingsweg) dat zij geclusterd wel aan het gehanteerde criterium voldoen. In figuur 2.2 en 2.3 zijn de economische kerngebieden weergegeven. Een uitgebreid overzicht van de geselecteerde centra is terug te vinden in het bijlagenrapport.

4

Criteria zijn opgesteld op basis van expertise van handleiding, de bevindingen van het kwaliteitsnet in Rotterdam en

de expertise van de projectgroep.
BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211 -7-

DHV BV

S3 B13 B19 B21 I1 B20 B22 B27 S2 S1 B30 B28

B4

B17 B18 B29 B30 B23 B8 B24 B1 B2 B3

B14 B9 B10 B11 B16

B6

B5 B15

B7

Legenda BRU-Regio Bedrijventerrein Bed.ter. gepland Industrieterrein Solitair - groot

B12

B25 B26

Bedrijfslocaties
Kwaliteitsnet Goederenvervoer Utrecht

Figuur 2.2 Overzicht Bedrijventerreinen en solitaire bedrijven

C1 C2

W1 W6 W7 W8 C3 C4 W5

W2

C10 W3 C5

W4

C7 C8

C6

Legenda BRU-Regio Stadscentrum Winkelcentrum

C9

Centrumlocaties
Kwaliteitsnet Goederenvervoer Utrecht

Figuur 2.3 Overzicht Centrumlocaties

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

-8-

DHV BV

Voor de gegevensverzameling omtrent de economische centra is gebruik gemaakt van de volgende bronnen: ! IBIS 2004; ! Provinciaal Arbeidsplaatsenregister 2004; ! Koopstromenonderzoek Randstad 2004; ! Vastgoedmonitor gemeente Utrecht; ! Detailhandelsmonitor gemeente Utrecht; ! Telefonische raadpleging van de gemeenten.

2.3

Vaststellen wegennetwerk
Bij de selectie van wegen is het uitgangspunt gehanteerd dat de indicatie van het goederenvervoerbelang ligt in de omvang van de goederenstromen die via de verbindingen worden afgewikkeld. Het wegennetwerk is opgesteld op basis van de volgende overwegingen 5 : 1. Wegen die voldoen aan de volgende intensiteitcriteria: ! > 9.800 vrachtautoos / etmaal op rijkswegen ! > 2.300 vrachtautoos / etmaal op rijks N-wegen ! > 1.300 vrachtautoos / etmaal op provinciale wegen ! > 600 vrachtautoos / etmaal op gemeentelijke wegen 2. Wegen die in het RVVP of de gemeentelijke vervoersplannen (of een ander vastgesteld beleidsstuk) worden benoemd als wegen waar veel vrachtverkeer rijdt (n.b. los van de vraag of dit wenselijk is). 3. Wegen die worden toegevoegd op basis van het sluitend maken van het netwerk (wegen leiden immers altijd naar de gejdentificeerde economische centra). De aldus geselecteerde wegen vormen samen met de geselecteerde economische centra het potentiële kwaliteitsnet. In het bijlagenrapport staat per wegvak de reden van opname vermeld. Voor de gegevensverzameling omtrent het wegennetwerk is gebruik gemaakt van de volgende bronnen: ! Tellingen uit de Telpuntenapplicatie Provincie Utrecht 2002; ! Gemeentelijke tellingen 6 . Relaties met economische centra buiten het BRU gebied Naast het wegennetwerk dat de economische centra binnen de regio met elkaar verbindt, zijn ook die wegen van belang die de economische centra in de regio verbinden met economische centra buiten de regio. Hiertoe zijn de volgende economische centra buiten de regio van belang geacht: ! Het centrum komt voor in het GOVERA-netwerk voor de Randstad (bron: GOVERA Kwaliteitsnet) ! Centra waarvan bekend is dat ze veel vrachtverkeer genereren. (bron: locale expertise gemeenten)

5

Criteria zijn opgesteld op basis van expertise van handleiding, de bevindingen van het kwaliteitsnet in Rotterdam en Door diverse gemeenten zijn zelf tellingen uitgevoerd.

de expertise van de projectgroep.
6

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

-9-

DHV BV

Het blijkt echter dat de wegen die de economische centra in de regio verbinden met economische centra buiten de regio, op basis van de eerder genoemde criteria alle reeds zijn opgenomen in het netwerk. In de kaarten zijn de verbindingen met economische centra buiten de regio weergegeven met pijltjes.

2.4

Van potentieelnetwerk naar kwaliteitsnetwerk
De opname van een aantal wegen in het netwerk levert discussie op: vrachtverkeer op deze wegen wordt door gemeenten of andere partijen als niet altijd wenselijk ervaren. Daarnaast kan het zijn dat de vrachtverkeersintensiteiten een vertekend beeld geven doordat deze bijvoorbeeld worden veroorzaakt door busverkeer of ander verkeer dat geen vrachtverkeer is. In de projectgroep is elk individuele wegvak waarvan opname in het definitieve kwaliteitsnet door een van de betrokken partijen als ongewenst is beschouwd, besproken. Op grond van de volgende redenen wordt een weg (die ongewenst is opgenomen in het potentiële kwaliteitsnet) uiteindelijk niet opgenomen in het definitieve kwaliteitsnet: ! Wanneer het wegvak in een gemeentelijk, door de Gemeenteraad vastgesteld document expliciet niet wordt aangewezen voor goederenvervoer; ! Wanneer een alternatieve route voor het vrachtverkeer voor handen is; ! Wanneer onderbouwd kan worden dat de gemeten intensiteiten niet veroorzaakt zijn door vrachtverkeer (maar door bv. bussen). In veel gevallen heeft een gemeente geen specifiek vrachtverkeersbeleid. Vaak is wel een algemene visie op het verkeer aanwezig (in de vorm van een structuurplan, verkeersplan o.i.d.) en wordt van een wegvak wel vermeld of verkeersstromen gefaciliteerd dan wel ontmoedigd worden. Argumentatie op basis van algemeen verkeersbeleid alleen is echter onvoldoende om een wegvak niet op te nemen. In het bijlagenrapport is een overzicht opgenomen van die wegvakken (discussiewegen) die om één van bovengenoemde redenen niet zijn opgenomen. In figuur 2.4 is het definitieve kwaliteitsnetwerk weergegeven. Achterin deze rapportage is deze kaart op groot formaat bijgevoegd.

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

- 10 -

DHV BV

Legenda BRU-Regio GOVERA Net Kwaliteitsnet Kerngebied Kwaliteitsnetwerk
Kwaliteitsnet Goederenvervoer Utrecht

Figuur 2.4 Overzicht Kwaliteitsnet

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

- 11 -

DHV BV

3

GEWENSTE KWALITEIT VAN HET KWALITEITSNETWERK
In dit hoofdstuk gaan we in op de bepaling van de kwaliteitseisen die we aan het kwaliteitsnet verbinden. Hiertoe stellen we allereerst kwaliteitsindicatoren op. Dit zijn indicatoren die betrekking hebben op de fysieke kwaliteit, bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid van het wegennetwerk. Omdat de gewenste kwaliteit op het netwerk afhankelijk is van het type weg, categoriseren we daartoe het netwerk in 2 typen wegen: logistieke routes I en II. Tenslotte benoemen we de minimale kwaliteitseisen per indicator, per type weg.

3.1

Opstellen kwaliteitsindicatoren
Om het vrachtverkeer op het kwaliteitsnet optimaal te kunnen faciliteren, worden eisen gesteld aan de wegen die onderdeel uitmaken van het kwaliteitsnet. Dit zijn eisen op het gebied van: ! Fysieke kwaliteit van het netwerk ! Bereikbaarheid op het netwerk ! Veiligheid op het netwerk ! Leefbaarheid op en rondom het netwerk Om de kwaliteit met betrekking tot de fysieke kwaliteit, bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid van het kwaliteitsnet inzichtelijk te maken zijn verschillende kwaliteitsindicatoren opgesteld. In figuur 3.1 zijn deze weergegeven. Uitgangspunt voor deze indicatoren is het invulblad met kwaliteitsindicatoren zoals deze is opgenomen in de handleiding kwaliteitsnet goederenvervoer. 7 Door de projectgroep is deze lijst met indicatoren aangevuld met indicatoren die als onderscheidend kenmerk voor het vrachtverkeer worden gezien, met name voor het regionale wegennet. In figuur 3.1 (volgende pagina) zijn de door de handleiding voorgeschreven indicatoren weergegeven in het zwart. In het rood zijn de indicatoren weergegeven die extra zijn toegevoegd.

7

Zie Handleiding Kwaliteitsnet: Handleiding voor de methode KNG, MuConsult 2005
- 12 -

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

DHV BV

Categorie

Id. A B C D F G H I h K L M N O P ^ R S T U V W p q Z AA AB AE AF AG AH AI Ah AK AL AM AN AO

Kenmerk
Kruispunttype: Rotonde Kruispunttype: Chicane Kruispunttype: VRI Kruispunttype: Voorrangssituatie Overhangende takken / bomen Vrachtverkeersverboden Inhaalverboden Verboden Landbouwverkeer Spoorwegovergangen Fietsoversteken Voetgangersoversteken Hoogtebeperkingen Lengtebeperkingen Beschikbare wegbreedte / -profiel Maximaal toegestane aslast Verhardingstype Bermverhardingen Drempels (Brom)fietsvoorzieningen Langsparkeren Vluchtstroken Laad- en losplaatsen Doelgroepstroken Beweegbare bruggen Verboden gevaarlijke stoffen Maximum snelheid I/C verhouding Betrouwbaarheid Robuustheid Exceptioneel vervoer Aanwezigheid Groene golf Externe veiligheidsrisicoos Veiligheidsknelpunten Duurzaam Veilig inrichting Incident Management Geluidsknelpunten Luchtknelpunten Doorsnijding EHS

Fysieke kwaliteit

Bereikbaarheid

Veiligheid

Leefbaarheid

Figuur 3.1 Overzicht kwaliteitsindicatoren

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

- 13 -

DHV BV

3.2

Categorisering van het wegennetwerk
Kwaliteitseisen verschillen per type weg. Immers, aan een stedelijke ringweg moeten andere eisen worden gesteld dan aan een weg die dient ter ontsluiting van een winkelgebied. Met het oog hierop is een segmentering naar de functie van een weg binnen het kwaliteitsnet relevant. Voor het kwaliteitsnet is daarom onderscheid gemaakt in logistieke routes. Om tot een indeling in logistieke routes te komen is gebruik gemaakt van de functionele wegindeling volgens de Duurzaam-Veilig indeling (DV-indeling) . Deze categorisering gaat uit van de veiligheidsaspecten van een weg. Aangezien veiligheid ook een van de aspecten is van de kwaliteit van het kwaliteitsnet, biedt de duurzaam-veilig indeling dus nuttige handvatten. Tevens is de DV-indeling goed bekend bij de verschillende wegbeheerders. De Duurzaam-Veilig methodiek onderscheidt 3 typen wegen: ! Stroomwegen; ! Gebiedsontsluitingswegen; ! Erftoegangswegen. In box 3.1 wordt elk type nader omschreven. Box 3.1: Typering wegcategorieën volgens het RVVP Stroomwegen hebben als primaire functie het verkeer zo snel mogelijk van A naar B te geleiden. Het betreft hier met name lange afstandsverkeer, maar ook regionaal verkeer kan via een stroomweg worden afgewikkeld. In de praktijk betreft het hier autosnelwegen en autowegen. Kenmerken zijn: hoge snelheid en hoge intensiteiten. Langzaam verkeer mag geen gebruik maken van dit type weg. Gebiedsontsluitingswegen zijn bedoeld om verkeersstromen vanuit diverse gebieden te bundelen en verbindingen te bieden naar kerngebieden en stroomwegen. In de praktijk betreft het vooral provinciale wegen en gemeentelijke hoofdwegen. Het snelheidsregime is gevarieerd. Binnen de bebouwde kom geldt een regime van 50 km/u. buiten de bebouwde kom is dit vaak 80 km/u. Langzaam verkeer en landbouw verkeer dienen bij voorkeur gescheiden te zijn van het gemotoriseerd verkeer. Erftoegangswegen zijn vooral bedoeld om woningen, bedrijven en andere bestemmingen te ontsluiten. De verblijfsfunctie staat voorop. Het snelheidsregime varieert van 30 km/u tot 50 km/u in uitzonderingsgevallen. Over het algemeen is sprake van menging van langzaam en overig verkeer.

Omdat het kwaliteitsnetwerk de regio Utrecht als schaalniveau heeft, vormt de indeling die wordt aangehouden in het regionale verkeer- en vervoersbeleid r opgetekend in het RVVP: het Regionale Verkeer een Vervoers Plan r het uitgangspunt voor het kwaliteitsnet. Naast het RVVP hanteert ook de provincie (in het Strategisch Mobiliteitsplan Provincie Utrecht - SMPU) 8 een wegindeling volgens de duurzaam-veilig methodiek. Deze komt niet geheel overeen met de indeling die in het RVVP gebruikt is. In een aantal gevallen wordt een weg in het SMPU als erftoegangsweg benoemd, terwijl deze in het RVVP als gebiedsontsluitingsweg gecategoriseerd is. Daarnaast komt het omgekeerde voor: een gebiedsontsluitingsweg in het SMPU is een erftoegangsweg in het RVVP.

8

Ook de verschillende gemeenten hanteren een indeling volgens de duurzaam veilig methodiek. Gezien het regionale

schaalniveau van het kwaliteitsnet zijn deze indelingen geen input geweest.
BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211 - 14 -

DHV BV

Om deze problematiek te ondervangen is uitgegaan van de volgende beredeneerlijn: ! Wanneer een weg als erftoegangsweg in het RVVP staat vermeld, doch in het SMPU als gebiedsontsluitingsweg, wordt deze weg opgevat als gebiedsontsluitingsweg. De gedachte achter dit punt is de volgende: door een hogere categorie aan een weg toe te wijzen, kunnen zwaardere eisen worden toegekend. Op basis van de bovenstaande beredeneerlijn komen we tot een tweetal type logistieke routes: ! Logistieke routes I ! Logistieke routes II De logistieke routes I zijn opgesteld naar analogie van de gebiedsontsluitingswegen, de logistieke routes II naar analogie van de erftoegangswegen De stroomwegen in de regio bevinden zich op het GOVERAkwaliteitsnet. Een logistieke route naar analogie van de stroomwegen ontbreekt derhalve voor het BRUgebied. In figuur 3.2 is de wegcategorisering in logistieke routes weergegeven.

Legenda BRU-Regio GOVERA Net Logistieke routes I Logistieke routes II Kerngebied Logistieke routes
Kwaliteitsnet Goederenvervoer Utrecht

Figuur 3.2: Wegcategorisering

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

- 15 -

DHV BV

3.3

Vaststellen kwaliteitseisen
Per kwaliteitsindicator is een kwaliteitseis vastgesteld. Deze eis verschilt per type weg: op een erftoegangsweg geldt bijvoorbeeld een andere snelheid dan op een stroomweg. De eisen zijn gebaseerd op een aantal bronnen. Zo geeft een aantal Notacs belangrijke input voor deze kwaliteitseisen; zoals het SMPU van de Provincie, het RVVP van het BRU en het GVVP van de gemeente Utrecht. Daarnaast geeft de handleiding kwaliteitsnet en het ASVV 2004 9 (waarin CROW-richtlijnen worden verwoord) nuttige input. Tenslotte zijn voor een aantal kenmerken waarvoor geen eenduidige normstelling geldt, in samenspraak met experts en de projectgroep, normen bepaald. In figuur 3.3 (fysieke kwaliteit) en 3.4 (bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid) zijn per kwaliteitsindicator de kwaliteitseisen vermeld. Per type weg zijn deze nader gespecificeerd. In het overzicht is telkens in de laatste kolom (dbrone) aangegeven wat de grondslag is van de desbetreffende eisen. In een aantal gevallen is een kwaliteitseis rechtstreeks te herleiden tot een norm uit een CROW-richtlijnen. Grotendeels zijn de eisen niet tot een bron te herleiden, maar vormen ze het product van CROW-richtlijnen, beleidsstukken en praktijkervaringen. In dat geval staat in de laatste kolom dprojectgroep kwaliteitsnete vermeld, waarmee de projectgroep Kwaliteitsnet Goederenvervoer bedoeld wordt.

Fysieke kwaliteit
A Kruispunttype: Rotonde

stroomwegen logistieke routes I logistieke routes II BRON TLN norm (mn verharding in TLN norm (mn verharding in TLN norm (mn verharding in TLN, CROW centrum rotonde), bron: blad tln, of centrum rotonde), bron: blad tln, of centrum rotonde), bron: blad tln, of CROW 126a CROW 126a CROW 126a
ontwerpnormen vergelijkbaar met rotonde ontwerpnormen vergelijkbaar met rotonde ontwerpnormen vergelijkbaar met rotonde CROW

B

Kruispunttype: Chicane

C

Kruispunttype: VRI

gem. wachttijd maximaal 2 minuten + Afgestemd op acceleratiekenmerken / signalering van vrachtverkeer

gem. wachttijd maximaal 2 minuten + Afgestemd op acceleratiekenmerken / signalering van vrachtverkeer

gem. wachttijd maximaal 2 Projectgroep Kwaliteitsnet minuten + Afgestemd op acceleratiekenmerken / signalering van vrachtverkeer

D

Kruispunttype: Voorrangssituatie Overhangende bomen

Voorrang op het kwaliteitsnetwerk Voorrang op het kwaliteitsnetwerk Voorrang op het kwaliteitsnetwerk Projectgroep Kwaliteitsnet

F

Minimaal 5 meter boven het wegdek (CROW-richtlijnen hoogtebeperking + 0,5 meter) Geen vrachtverkeersverboden

Minimaal 4,5 meter boven het wegdek (CROW-richtlijnen hoogtebeperking + 0,25 meter) Geen vrachtverkeersverboden

Minimaal 4,5 meter boven het wegdek (CROW-richtlijnen hoogtebeperking + 0,25 meter) Geen vrachtverkeersverboden

ASVV /CROW

G

Vrachtverkeersverboden

handleiding / CROW

H

Inhaalverboden (ps. Vanuit veiligheidsoogpunt positief) Verboden Landbouwverkeer

dynamisch inhaalverbod wanneer I/C>0,56

geen inhaalverbod

inhaalverboden mogelijk

RWS, Projectgroep

I

Verbod landbouwverkeer

Verbod landbouwverkeer

Verbod landbouwverkeer

Projectgroep Kwaliteitsnet

h

Spoorwegovergangen

ongelijkvloers

ongelijkvloers

ongelijkvloers

Projectgroep Kwaliteitsnet

K

Fietsoversteken

geen, of ongelijkvloers

geen, of geregeld met VRI

geen, of geregeld met VRI

Projectgroep Kwaliteitsnet

L

Voetgangersoversteken

geen, of ongelijkvloers

geen, of geregeld met VRI

geen, of geregeld met VRI

Projectgroep Kwaliteitsnet

Figuur 3.3: Overzicht kwaliteitseisen Fysieke Kwaliteit (I)
9

ASVV 2004 r Aanbevelingen voor verkeersvoorzieningen binnen de bebouwde kom, uitgave van de CROW
- 16 -

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

DHV BV

Fysieke kwaliteit
M Hoogtebeperkingen

stroomwegen
Minimaal 4,6 meter (CROWrichtlijnen)

logistieke routes I
Minimaal 4,6 meter (CROWrichtlijnen)

logistieke routes II
Minimaal 4,6 meter (CROWrichtlijnen)

BRON ASVV

N

Lengtebeperkingen en LZVgeschiktheid Beschikbare wegbreedte / profiel Maximaal toegestane aslast

25,25 m lengte minimaal mogelijk

25,25 m lengte minimaal mogelijk

18,75 m lengte minimaal mogelijk

ASVV + richtlijnen RDW

O

P

Minimaal 3,95 per rijrichting, geen Minimaal 2,75 - 3,5 meter per gemengd verkeer rijrichting afhankelijk van snelheid, vrijliggende rijbanen en / of fietspaden(CROW-richtlijnen fi l aan in Nederland i t ) Voldoen aan in Nederland Voldoen ij maximaal toegestane gewichten; minimaal 60 ton toelaatbaar Beton- of asfaltverharding maximaal toegestane gewichten; minimaal 50 ton toelaatbaar Beton- of asfaltverharding

Minimaal 3,4 - 4,6 meter totaal beide richtingen afhankelijk van intensiteit fietsverkeer Voldoen aan in Nederland maximaal toegestane gewichten; minimaal 50 ton toelaatbaar elementenverharding (klinkers) mogelijk

ASVV (p.695-699) (p.744-745)

ASVV

^

Verhardingstype

Projectgroep Kwaliteitsnet

R

Bermverhardingen

nvt

bermverharding (tegen kantelongevallen), daar waar geen sprake is van een harde kant (vluchtstrook, trottoir, parkeren) geen drempels

bermverharding (tegen Projectgroep Kwaliteitsnet kantelongevallen), daar waar geen sprake is van een harde kant (vluchtstrook, trottoir, parkeren) Alleen vrachtautovriendelijke drempels handleiding, Projectgroep Kwaliteitsnet

S

Drempels

geen drempels

T

(Brom)fietsvoorzieningen

vrijliggende (brom)fietsvoorzieningen

vrijliggende (brom)fietsvoorzieningen (indien fysiek mogelijk) geen langsparkeren

geen gemengd verkeer, minimaal aanliggend fietspad (visueel herkenbaar) Maximaal langsparkeren aan één zijde

Projectgroep Kwaliteitsnet

U

Langsparkeren

geen langsparkeren

Projectgroep Kwaliteitsnet

V

Vluchtstroken

Vluchtstroken op stroomwegen

-

-

Projectgroep Kwaliteitsnet

W

Laad- en losplaatsen

geen laad- en lossen op de rijbaan geen laad- en lossen op de rijbaan laad- en losplaatsen toegestaan

Projectgroep Kwaliteitsnet

p

Doelgroepstroken

-

-

-

geen minimale kwaliteit

q

Beweegbare bruggen

gemiddelde wachttijd maximaal 2 minuten

gemiddelde wachttijd maximaal 2 minuten

gemiddelde wachttijd maximaal 2 minuten

Projectgroep Kwaliteitsnet

Z

Verboden gevaarlijke stoffen

Geen verboden

Geen verboden

Geen verboden

Projectgroep Kwaliteitsnet

Figuur 3.3 Overzicht kwaliteitseisen Fysieke Kwaliteit (II)

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

- 17 -

DHV BV

Bereikbaarheid
AA Maximum snelheid

stroomwegen
80 km/u

logistieke routes I
50 km/u

logistieke routes II BRON 30 km/u binnen bebouwde kom, 60 Projectgroep Kwaliteitsnet km/u buiten bebouwde kom
0,75 ASVV

AB I/C verhouding

0,75

0,75

AD Reistijdfactor

De reistijd in de spits bedraagt maximaal 1,5 maal de reistijd buiten de spits Buiten de spits is 95% van de verplaatsingen op tijd, maximaal 20% heeft een afwijking van 10 minuten of meer vergunning / ontheffing mogelijk

handleiding + Nota Mobiliteit De reistijd in de spits bedraagt De reistijd in de spits bedraagt maximaal 2 maal de reistijd buiten maximaal 2 maal de reistijd buiten (niet geinventariseerd) de spits de spits Buiten de spits is 95% van de verplaatsingen op tijd, maximaal 20% heeft een afwijking van 10 minuten of meer vergunning / ontheffing mogelijk Buiten de spits is 95% van de verplaatsingen op tijd, maximaal 20% heeft een afwijking van 10 minuten of meer vergunning / ontheffing mogelijk handleiding + Nota Mobiliteit

AE Betrouwbaarheid

AG Exceptioneel vervoer

Projectgroep Kwaliteitsnet

AH Aanwezigheid Groene golf / Tovergroen

Projectgroep Kwaliteitsnet Afgestemd op Afgestemd op Afgestemd op acceleratiekenmerken / signalering acceleratiekenmerken / signalering acceleratiekenmerken / signalering van vrachtverkeer van vrachtverkeer van vrachtverkeer

Veiligheid
AI Externe veiligheidsrisicoos Ah Veiligheidsknelpunten AK Duurzaam Veilig inrichting AL Incident Management

stroomwegen
geen knelpunten

logistieke routes I
geen knelpunten

logistieke routes II
geen knelpunten

BRON Projectgroep Kwaliteitsnet

geen knelpunten (blackspots)

geen knelpunten (blackspots)

geen knelpunten (blackspots)

Projectgroep Kwaliteitsnet

Alle wegen zijn volgens de normen van Duurzaam Veilig ingericht. (CROW-richtlijnen) Op het kwaliteitsnetwerk gelden hoge normen voor incident management

Alle wegen zijn volgens de normen van Duurzaam Veilig ingericht. (CROW-richtlijnen) Op het kwaliteitsnetwerk gelden hoge normen voor incident management

Alle wegen zijn volgens de normen handleiding, CROW van Duurzaam Veilig ingericht. (CROW-richtlijnen) Op het kwaliteitsnetwerk gelden handleiding hoge normen voor incident management

Leefbaarheid
AM Geluidsknelpunten

stroomwegen logistieke routes I logistieke routes II BRON geen knelpunten (landelijke norm: geen knelpunten (landelijke norm: geen knelpunten (landelijke norm: Projectgroep Kwaliteitsnet max. 65 dB) max. 65 dB) max. 65 dB)
geen knelpunten (landelijke norm: geen knelpunten (landelijke norm: geen knelpunten (landelijke norm: Projectgroep Kwaliteitsnet max. 40 !gram/m3 PM10 en NO2) max. 40 !gram/m3 PM10 en NO2) max. 40 !gram/m3 PM10 en NO2)

AN Luchtknelpunten

AO Doorsnijding EHS

Daar waar het kwaliteitsnetwerk de EHS doorsnijdt wordt wildafscherming of passage geregeld.

Daar waar het kwaliteitsnetwerk de EHS doorsnijdt wordt wildafscherming of passage geregeld.

Daar waar het kwaliteitsnetwerk de Projectgroep Kwaliteitsnet EHS doorsnijdt wordt wildafscherming of passage geregeld.

Figuur 3.4 Overzicht kwaliteitseisen Bereikbaarheid, Veiligheid en Leefbaarheid

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

- 18 -

DHV BV

4

HUIDIGE KWALITEIT VAN HET KWALITEITSNETWERK
In dit hoofdstuk gaan we nader in op de inventarisatie van de huidige kwaliteit van het netwerk. De wijze waarop de diverse kwaliteitsindicatoren zijn geïnventariseerd wordt toegelicht. Vervolgens staan we stil bij de rapportage van de verkregen informatie.

4.1

Inventariseren huidige kwaliteit
De gejdentificeerde kwaliteitsindicatoren zijn stuk voor stuk gejnventariseerd. Inventarisatie heeft op 3 manieren plaatsgevonden: ! Door middel van veldwerk; ! Door middel van deskresearch; ! Door middel van gegevensuitvraag. Het veldwerk heeft plaatsgevonden door middel van het afrijden van het kwaliteitsnet met een personenauto. De uitkomsten zijn geverifieerd door in een later stadium een gedeelte van het netwerk af te rijden met een trekker met oplegger. De bevindingen van deze vrachtwagenrit zijn vermeld in box 4.1. Box 4.1: Veldwerk door trekker met oplegger Het kwaliteitsnet in de gemeenten Nieuwegein, Vianen, Ihsselsteijn en Houten is afgereden met een trekker met oplegger. Naast de chauffeur is een verkeersdeskundige van de betreffende gemeente aanwezig geweest. Op deze manier zijn een aantal specifieke problemen voor zowel vrachtwagenchauffeur als gemeentelijke verkeersdeskundige duidelijk(er) geworden. Belangrijkste aandachtspunten: ! De inrichting van rotondes r hoewel ingericht volgens de CROW richtlijn r kan toch problemen opleveren voor grote vrachtwagencombinaties. Met name rotondes met by-passes (voor rechtsafslaand verkeer) zijn krap bemeten. ! Op rotondes waarbij aan doorgaand fietsverkeer op de rotonde voorrang verleend wordt, ontstaan verkeersonveilige situaties. ! Overhangende bomen, bebording te dicht op de rijbaan, smalle rijbanen etc. beperken de profielvrije ruimte. Deze is niet als zodanig gejnventariseerd, maar van groot belang voor de ruimte die de vrachtwagen op de weg geboden wordt. ! Tijdelijke wegwerkzaamheden kunnen de ruimte voor de vrachtwagen sterk beperken. Hierbij valt te denken aan bebording, pionnen op de weg, etc. ! Aangewezen gemeentelijke parkeerplaatsen voor vrachtwagens zijn vaak krap bemeten of worden gebruikt als opslagplaats voor opleggers, containers etc. ! Bij VRIcs met een korte groentijd ontstaan problemen door de langzame acceleratie van de vrachtwagen.

Teneinde een compleet en uniform beeld te hebben van de huidige kwaliteit van het wegennetwerk binnen het BRU-gebied, zijn naast de provinciale wegen behorend tot het BRU-kwaliteitsnet goederenvervoer ook de provinciale wegen behorend tot het GOVERA-kwaliteitsnet gejnventariseerd.op kwaliteitskenmerken.

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

- 19 -

DHV BV

De deskresearch heeft voornamelijk bestaan uit het raadplegen van het verkeersmodel van het BRUgebied (het zogenaamde VRU-model) 10 . Daarnaast is de website www.maximumsnelheden.info geraadpleegd (t.b.v. de kwaliteitsindicator dmaximum snelheide). De gegevensuitvraag heeft voornamelijk plaatsgevonden bij de BRU-gemeenten. Daarnaast is bij de provincie informatie opgevraagd aangaande externe veiligheidsroutes (t.b.v de indicator dExterne Veiligheide). Bij de RDW (RijksDienst voor Wegverkeer) is informatie opgevraagd aangaande routes voor Lange-Zware-Voertuigen (zogenaamde LZVcs) en exceptioneel vervoer. De uitvraag heeft schriftelijk plaatsgevonden. Telefonisch is er vervolgens toelichting verkregen indien dat nodig was. In de figuren 4.1 en 4.2 is per kwaliteitsindicator (kolom dindicatore) weergegeven, welke waarden deze kunnen aannemen (dwaardene) en hoe deze informatie is verkregen (dwijze van inventarisatiee). Een aantal indicatoren is nader toegelicht in de laatste kolom (dtoelichtinge).

10

Verkeersmodel Regio Utrecht, Versie 1.4. Basisjaar 1998, toekomstjaar 2015
- 20 -

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

DHV BV

indicator
A B C D F G H I h Rotonde Chicane VRI Voorrangssituatie Overhangende bomen Vrachtverkeersverbod Inhaalverbod Verbod Landbouwverkeer Spoorwegovergang

mogelijke waarden
u enkelstrooks u dubbelstrooks u n.v.t. u ja u n.v.t. u ja u n.v.t. u ja u n.v.t. u ja u n.v.t. u ja u n.v.t. u specifiek voor vrachtverkeer u alle verkeer u n.v.t. u ja u n.v.t. u geregeld (bewaakt) u ongeregeld (onbewaakt) u n.v.t. u ongeregeld met bord u ongeregeld zonder bord u n.v.t. u ongeregeld met bord u ongeregeld zonder bord u n.v.t. u ja (x meter) u n.v.t. u ja (x meter) u n.v.t. u enkele rijbaan u 2x1 u 2x2 u > 2x2 u ja (x ton) u n.v.t. u asfaltverharding u klinkerverharding u ja u n.v.t. u drempel u druppel u n.v.t. u gemengd verkeer u aanliggend fietspad u vrijliggend fietspad u ja u n.v.t. u ja u n.v.t. u ja, aanwezig u n.v.t. u ja u n.v.t. u ja u n.v.t. u ja u n.v.t.

wijze van inventarisatie
Verkeersmodel + Veldwerk Veldwerk Verkeersmodel + Veldwerk Veldwerk Veldwerk Veldwerk Veldwerk Veldwerk Veldwerk

toelichting

opgevat als zeer scherpe bochten met een hoek <90 graden

Afwijkende voorrangssituatie, geen voorrang voor doorgaand verkeer op zelfde weg zodanig laaghangende hinderlijk vrachtwagens

verkeersbordaanduiding en doorgetrokken streep op het wegdek

K

Fietsoversteek

Veldwerk

geïnventariseerd op wegmarkering/bord. oversteekplaats met VRI is opgevat als VRI geïnventariseerd op wegmarkering/bord. oversteekplaats met VRI is opgevat als VRI

L fysieke kwaliteit M N

Voetgangersoversteek Hoogtebeperking Maximale voertuiglengte

Veldwerk Veldwerk Veldwerk

O

Wegbreedte / -profiel

Veldwerk

aantal rijbanen op het wegvak

P ^ R S

Maximale aslast Verhardingstype Bermverharding Drempel

Veldwerk Veldwerk Veldwerk Veldwerk
Geïnventariseerd op basis van verkeersbordaanduiding en wegmarkering Parkeerplaatsen lang de weg apart van de rijbaan aangebrachte tegels of beton(platen)

T U V W p q Z

(Brom)fietsvoorziening Langsparkeren Vluchtstrook Laad- en losplaatsen Doelgroepstroken Beweegbare brug Verbod gevaarlijke stoffen

Veldwerk Veldwerk Veldwerk Veldwerk Uitvraag gemeenten + Veldwerk Uitvraag gemeenten + Veldwerk Uitvraag

laad- en losplaatsen grenzend aan rijbaan

gebeurt o.b.v. ontheffingen. Zie verder knelpunten externe veiligheid

Figuur 4.1: Gejnventariseerde indicatoren Fysieke kwaliteit

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

- 21 -

DHV BV

indicator
AA AB AE bereikbaarheid Maximum snelheid I/C verhouding Betrouwbaarheid

mogelijke waarden
u x km/u u v 0,8 (niet congestiegevoelig) u 0,8 - 1,0 (congestiegevoelig) u > 1,0 (zeer congestiegevoelig) u voorspelbare congestie u slecht voorspelbare congestie u geen congestie u robuust (i/c 2015 v 0,8) u matig robuust (i/c 2015 w 0,8 - 1,0) u niet robuust (i/c 2015 > 1,0) u robuust (i/c 2015 v 0,8) u matig robuust (i/c 2015 w 0,8 - 1,0) u niet robuust (i/c 2015 > 1,0) u ja u n.v.t. u ja u n.v.t. u huidig knelpunt u toekomstig knelpunt u n.v.t. u huidig knelpunt u huidig knelpunt spec. vrachtverkeer u toekomstig knelpunt u toek.knelpunt spec. vrachtverkeer u n.v.t u duurzaam veilig inrichting u geen duurzaam veilig inrichting u ja u n.v.t. u huidig knelpunt u toekomstig knelpunt u n.v.t. u huidig knelpunt u toekomstig knelpunt u n.v.t. u ja u n.v.t.

wijze van inventarisatie
Uitvraag gemeenten + internet Verkeersmodel Uitvraag gemeenten

toelichting
ochtendspits (2 uurswaarden) van het jaar 1998

AF

Robuustheid

Verkeersmodel

Alternatieve routes zijn voor handen bij calamiteiten

AF

Robuustheid

Verkeersmodel

ochtendspits (2 uurswaarden) voor 2015 Door gemeenten aangewezen wegvakken waarop LZV (lange-zware-voertuigen) mogen rijden

AG AH AI

Exceptioneel vervoer Groene golf Externe veiligheid (risicoos)

Uitvraag gemeenten + RDW Uitvraag gemeenten Uitvraag gemeenten + Provincie

In de optiek van gemeenten kent het betreffende wegvak een knelpunt voor de externe veiligheid In de optiek van gemeenten vormt het betreffende wegvak een veiligheidsknelpunt weginrichting volgens uurzaam veilig methodiek incidentmanagement door middel van met name camera’s maar mogelijk ook verkeersmaatregelen In optiek van gemeente bevat wegvak een geluidsknelpunt voor mens of milieu In optiek van gemeente bevat wegvak een luchtkwaliteitknelpunt

veiligheid

Ah

Verkeersveiligheid

Uitvraag gemeenten

AK AL

Duurzaam Veilig Incident Management

Uitvraag gemeenten Uitvraag gemeenten

leefbaarheid

AM

Geluid

Uitvraag gemeenten

AN AO

Luchtkwaliteit Doorsnijding EHS

Uitvraag gemeenten Uitvraag gemeenten

Figuur 4.2: Gejnventariseerde indicatoren Bereikbaarheid, Veiligheid, Leefbaarheid Overigens is bij de uitvraag bij gemeenten er van uit gegaan dat de door de gemeenten aangeleverde informatie in overeenstemming is met landelijk geldende normen (met name wat betreft de luchtkwaliteitknelpunten en geluidsknelpunten). Dit is niet getoetst. In het bijlagenrapport is r wanneer van toepassing r opgetekend van welke definitie de gemeente uit is gegaan.

4.2

Rapportage huidige kwaliteit
In het bijlagenrapport is uitgebreid voor elk wegvak de huidige kwaliteit beschreven. Hierbij is voor de indicatoren behorend tot de categorieën dFysieke kwaliteite en dBereikbaarheide onderscheid gemaakt tussen de typen weg (logistieke routes I en II). Aangezien de kwaliteitseisen voor dleefbaarheide en dveiligheide niet verschillen per categorie weg, is hier geen onderscheid gemaakt tussen beide typen weg.

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

- 22 -

DHV BV

In figuur 4.3 is bij wijze van voorbeeld weergegeven hoe de tabel dient te worden gejnterpreteerd. Per regel is een wegvak weergegeven. Elk wegvak heeft maar 1 rij-richting. De wegvakken staan dus vrijwel altijd twee maal vermeld: een maal de heen-richting, eenmaal de terug-richting. Elk wegvak heeft een uniek ID-nummer (kolom dId. routee). Dit ID-nummer correspondeert met de nummers op de kaart. Per wegvak is respectievelijk aangegeven: de Duurzaam-veilig categorie van wegvak (kolom dDV-categoriee), de reden van opname in het kwaliteitsnet (kolom dreden opname in KGUe), de straatnaam, het beginpunt van het wegvak (dvane) en het eindpunt van het wegvak (dtot en mete). Vervolgens zijn de kwaliteitsindicatoren weergegeven. De laatste kolom bevat opmerkingen. Per kwaliteitsindicator zijn de mogelijke waarden weergegeven. Wanneer deze groen is, is er geen sprake van een aandachtspunt. Wanneer deze rood is, is er wel sprake van een aandachtspunt (zie voor nadere toelichting volgende hoofdstuk). In plaats van in de tabel zijn de volgende indicatoren op kaart aangegeven: rotondes, VRIcs, en afwijkende voorrangsituaties. Deze kaarten zijn terug te vinden in het bijlagenrapport). De wegvakken die in het grijs staan afgebeeld, behoren niet tot het kwaliteitsnet. Dit zijn de zogenaamde discussiewegen die uiteindelijk niet zijn opgenomen in het definitieve kwaliteitsnet.

KG U

sp oo rw eg ov erg an g

vo etg an ge rso ve rste ek

ov erh an ge nd e ta kk en

vra ch tw ag en ve rbo d

red en op na me in

erb od od

er II

er

fie tso ve rste ek

Id . Id . G e m . Id . R o u t. typ e G = g e b o n ts l S = s tro o m G E = d is c u s s ie S G = d is c u s s ie E = e rfto e g . re d e n I= in te n s ite it RB= RVVP G B = g e m e e n te lijk b e le id S = s lu ite n d n e tw e rk k n e lp u n t g e e n k n e lp u n t m o g e lijk k n e lp u n t

B c h ic a n e 1 = ja 99 = nvt

F ta k k e n 1 = ja 99 = n vt

G v ra c h tv r 1 = ja 99 = nvt

H in h a a lv d 1 = a lle v e rk e e r 2 = v ra c h tv e rk . 99 = n vt

I ln d b w v b d 1 = ja 99 = nvt

J spoor 1 = ja 99 = nvt

K fie ts o v e r 1 = z o n d e r b o rd 2 = m e t b o rd 99 = nvt

L v o e to v e r 1 = z o n d e r b o rd 2 = m e t b o rd 99 = nvt

M H o o g te 1 = ja 99 = nvt

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

1 2 3 4 5 6 11 12 13 14 15 16 21 22 23

G G G G GE GE G G G G G G G G G

RB RB RB RB I I RB RB RB RB RB RB I I I

a m e rs fo o rts e w e g a m e rs fo o rts e w e g a m e rs fo o rts e w e g a m e rs fo o rts e w e g u tre c h ts e w e g u tre c h ts e w e g o u d e w o u d e n b e rg s e z a n d w e g o u d e w o u d e n b e rg s e z a n d w e g k ra k e lin g s e w e g k ra k e lin g s e w e g w o u d e n b e rg s e w e g w o u d e n b e rg s e w e g d rie b e rg s e w e g d rie b e rg s e w e g ln v a n b e e k e n ro o y e n / w o u d e n b

g e m e e n te g re n s z a n d b e rg e n ln z a n d b e rg e n ln u tre c h ts e w e g a m e rs fo o rts e w e g d e d re e f b o u le v a rd k ra k e lin g s e w e g o u d e w o u d e n b e rg s e z a n d w e g w o u d e n b e rg s e w e g k ra k e lin g s e w e g g e m e e n te g re n s b re u lla a n ln v a n b e e k e n ro o y e n d rie b e rg s e w e g

z a n d b e rg e n ln g e m e e n te g re n s u tre c h ts e w e g z a n d b e rg e n ln d e d re e f a m e rs fo o rts e w e g k ra k e lin g s e w e g b o u le v a rd w o u d e n b e rg s e w e g o u d e w o u d e n b e rg s e z a n d w e g g e m e e n te g re n s k ra k e lin g s e w e g ln v a n b e e k e n ro o y e n b re u lla a n ja g e rs in g e l

99 99 99 99 99 99 1 1 1 1 99 99 99 99 99

1 1 1 1 1 1 99 99 99 99 1 1 1 99 99

99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99

99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 2 2 2 2 2

99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99

99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99

99 99 99 99 99 99 1 2 1 1 2 2 2 2 2

2 2 99 99 99 99 99 99 2 2 2 2 2 2 1

99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99 99

23

Ln van beek en rooyen / woudenbergse weg

1

Figuur 4.3 Illustratie bijlagenrapport

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

ho og teb ep erk

DV -ca teg ori e

inh aalv erb od

we gn um m

we gn um m

Str aa tna a

id

id

To te

ch ica ne

Va n

lan db ou wv .v

m

nm

et

- 23 -

ing

DHV BV

5

AANDACHTSPUNTEN OP HET KWALITEITSNETWERK
Daar waar de gewenste kwaliteit en de huidige kwaliteit op een wegvak niet overeenkomen, is er sprake van een aandachtspunt. In dit hoofdstuk gaan we eerst in op deze vergelijking (de “verschillenanalyse”). Omdat niet elk aandachtspunt van even groot belang is voor het functioneren van het netwerk, maken we vervolgens onderscheid in aandachtspunten.

5.1

Confrontatie huidige en gewenste kwaliteit: verschillenanalyse
Wanneer de huidige en de gewenste kwaliteit op een wegvak niet overeenkomen, is er sprake van een aandachtspunt: de huidige kwaliteit van een wegvak is dan dusdanig dat niet wordt voldaan aan de gewenste kwaliteitseisen. 11 In de figuren 5.1, 5.2 en 5.3 zijn de aandachtspunten weergegeven voor respectievelijk fysieke kwaliteit, bereikbaarheid en tenslotte veiligheid & leefbaarheid. Overigens zijn ten bate van de leesbaarheid in deze figuren niet alle aandachtspunten opgenomen. De indicatoren Rotondes, VRIcs, Chicanes en Voorrangssituatie zijn weergegeven op kaarten per gemeenten, terug te vinden in het bijlagenrapport. Op het netwerk bevinden zich geen aandachtspunten wat betreft lengtebeperking. Deze indicator is dan ook niet op kaart ingetekend.

Legenda Aandachtspunten Fysieke kwaliteit
(overhangende takken en landbouwverkeersverboden zijn niet op kaart getoond)

Verhardingstype Inhaalverbod Fietssituatie Langsparkeren Oversteekplaats Drempel Hoogtebeperking Aslastbeperking Spoorwegovergang Beweegbare brug

Fysieke kwaliteit
Kwaliteitsnet Goederenvervoer Utrecht

Figuur 5.1: Overzicht aandachtspunten Fysieke kwaliteit
11

De volgende indicatoren zijn geen onderwerp van analyse geweest in de verschillenanalyse: Wegbreedte,

Bermverharding, Vluchtstrook, Laad- en losplaatsen, Doelgroepstroken, Exceptioneel vervoer, Groene golf, DuurzaamVeilig inrichting, Incident Management.
BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211 - 24 -

DHV BV

Legenda Aandachtspunten Bereikbaarheid Snelheid Huidige en toek. doorstroming Toekomstige doorstroming Onvoorspelbare congestie

Bereikbaarheid
Kwaliteitsnet Goederenvervoer Utrecht

Figuur 5.2: Overzicht aandachtspunten Bereikbaarheid

Legenda Aandachtspunten Leefbaarheid & Veilgheid Verkeersveiligheid Verkeersveiligheid - toekomstig Externe veiligheid Externe veiligheid - toekomstig Ecologische Hoofdstructuur Ecologische Hoofdstructuur – toek. Geluid Geluid - Toekomstig Lucht Lucht - Toekomstig

Veiligheid & Leefbaarheid
Kwaliteitsnet Goederenvervoer Utrecht

Figuur 5.3 Overzicht aandachtspunten Leefbaarheid & Veiligheid
BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

- 25 -

DHV BV

5.2

Naar prioritering van aandachtspunten
Niet elk verschil tussen de gewenste en de huidige kwaliteit (aandachtspunt) wordt per definitie als een probleem ervaren. Daarnaast verschilt de zwaarte van een aandachtspunt: congestie wordt door een chauffeur als hinderlijker ervaren dan langsparkeren van personenverkeer. Nu zijn er diverse criteria op basis waarvan tot een weging van aandachtspunten gekomen kan worden. Er valt bijvoorbeeld te denken aan een weging op basis van type weg (knelpunten op een stroomweg zijn een groter probleem dan op knelpunten op een erftoegangsweg), mate van oplosbaarheid (een congestieprobleem is niet zo snel opgelost, overhangende takken zijn relatief makkelijk te snoeien), of de financiële haalbaarheid van de oplossingen (een fly-over over een spoor is een aanmerkelijk duurdere oplossing dan het plaatsen van een waarschuwingsbord bij een fietsoversteekplaats). In deze studie is er voor gekozen om geen expliciete rangorde aan te brengen in de verschillende aandachtspunten: dit is de taak van de bestuurders die in een politieke context afwegen welk aandachtspunt zwaarder weegt en welke aandachtspunten als eerste dienen te worden opgelost. Wel is er een onderscheid gemaakt tussen aandachtspunten op wegen die de economische centra behorend tot het GOVERA-netwerk verbinden en aandachtspunten op de overige wegen. Achterliggende gedachte hierbij is het verschil in Randstedelijk (GOVERA-netwerk) en regionaal (BRU) schaalniveau. Daarnaast sluit dit onderscheid in aandachtspunten het beste aan bij de gehanteerde methodiek die gevolgd is om tot het kwaliteitsnet te komen. In figuur 5.4 is dit de prioritering op basis van het GOVERA-netwerk weergegeven. In de figuren 5.5 tot en met 5.7 zijn de geprioriteerde aandachtspunten weergegeven. 12

Legenda BRU-Regio GOVERA Net Prioriteit I Prioriteit II Kerngebied GOVERA

Prioritering o.b.v. GOVERA
Kwaliteitsnet Goederenvervoer Utrecht

Figuur 5.4: Overzicht Prioritering op basis van GOVERA-netwerk
12

Wellicht ten overvloede dient te worden vermeld dat hiermee de prioriteit II aandachtspunten niet komen te vervallen.
- 26 -

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

DHV BV

Legenda Aandachtspunten Fysieke kwaliteit
(overhangende takken en landbouwverkeersverboden zijn niet op kaart getoond)

Verhardingstype Inhaalverbod Fietssituatie Langsparkeren Oversteekplaats Drempel Hoogtebeperking Aslastbeperking Spoorwegovergang Beweegbare brug

Prioriteit I: Fysieke kwaliteit
Kwaliteitsnet Goederenvervoer Utrecht

Figuur 5.5: Overzicht prioriteit I aandachtspunten Fysieke Kwaliteit

Legenda Aandachtspunten Bereikbaarheid Snelheid Huidige en toek. doorstroming Toekomstige doorstroming Onvoorspelbare congestie

Prioriteit I: Bereikbaarheid
Kwaliteitsnet Goederenvervoer Utrecht

Figuur 5.6: Overzicht prioriteit I aandachtspunten Bereikbaarheid
BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

- 27 -

DHV BV

Legenda Aandachtspunten Leefbaarheid & Veilgheid Verkeersveiligheid Verkeersveiligheid - toekomstig Externe veiligheid Externe veiligheid - toekomstig Ecologische Hoofdstructuur Ecologische Hoofdstructuur – toek. Geluid Geluid - Toekomstig Lucht Lucht - Toekomstig

Prioriteit I: Veiligheid & Leefbaarheid
Kwaliteitsnet Goederenvervoer Utrecht

Figuur 5.7: Overzicht prioriteit I aandachtspunten Veiligheid en Leefbaarheid Afstemming met andere projecten De gejdentificeerde aandachtspunten voor het kwaliteitsnet goederenvervoer zijn vergeleken met de knelpunten zoals die in het kader van de Luteijnstudie voor de regio Utrecht zijn gejdentificeerd. 13 Het overgrote merendeel van deze knelpunten ligt op het bovenregionale GOVERA-netwerk. Alle in het kader van Luteijn gejdentificeerde knelpunten op het onderliggende wegennet (zoals het knelpunt op het kruispunt N408, N409) komen ook naar voren uit de verschillenanalyse zoals die hier is uitgevoerd.

13

Zie DHV, Luteijn Regio Utrecht, Analyserapport, 2004
- 28 -

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

DHV BV

6

OPLOSSINGSRICHTINGEN
In dit hoofdstuk stellen we een globaal overzicht van mogelijk te nemen maatregelen (de oplossingsrichtingen). Per type aandachtspunt worden mogelijke oplossingen geïnventariseerd. De oplossingen worden toegelicht en gespecificeerd naar kosten en implementatietijd. Tenslotte gaan we in op de wijze waarop de oplossingen de komend jaren daadwerkelijk moeten worden gerealiseerd.

6.1

Quick scan oplossingsrichtingen
Om de gejdentificeerde aandachtspunten op te lossen zijn verschillende oplossingsrichtingen relevant. Per kwaliteitsindicator zijn er verschillende oplossingen denkbaar. Deze oplossingen zijn onder te verdelen in de volgende categorieën: ! Fysieke maatregelen ; ! Regelgeving; ! Verkeersregeling; ! Routering; ! Communicatie en informatie.

De maatregelen zijn op globale wijze uitgewerkt zodat er inzicht ontstaat op welke wijze deze in een vervolg opgepakt zouden kunnen worden. In figuur 6.1 op de volgende pagina is per kwaliteitsindicator aangegeven welke mogelijke maatregelen denkbaar zijn. De volgende kwaliteitsindicatoren zijn niet opgenomen in dit schema omdat ze niet als kwaliteitsknelpunt maar als oplossing kunnen worden gezien: (p) doelgroepstroken, (AH) groene golf, (AK) duurzaam veilig weginrichting, (AL) incident management.

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

- 29 -

DHV BV

fysieke inrichting

regelgeving

verkeersregeling/dvm routering

communicatie van kwaliteitsnet (algemeen)

indicator A Kruispunttype: Rotonde
aanpassen weginrichting downgraden naar voorrangsweg ongelijkvloerse kruising

oplossingsrichtingen

aanleggen bypass

opzetten VRI

B

Chicane
aanpassen weginrichting

C

Kruispunttype: VRI
VRI afstelling aanleggen extra strook opzetten rotonde tovergroen / groene golf downgraden naar voorrangsweg

D

Kruispunttype: Voorrangssituatie Overhangende bomen

wijzigen voorrangssituatie

opzetten rotonde

opzetten VRI

F

kappen / snoeien

aanpassen weginrichting

G

Vrachtverkeersverboden
opheffen vrachtverkeers-verbod venstertijden

H

Inhaalverboden (ps. Vanuit veiligheidsoogpunt positief) Verboden Landbouwverkeer

opheffen inhaalverbod

tovergroen / groene golf

VRI afstelling

medegebruik doelgroepstrook

aanleggen inhaalstrook

aanleggen passeerplek

I

instellen landbouwverkeerverbod ongelijkvloerse kruising

bewegwijzering landbouwverkeer

opheffen inhaalverbod

medegebruik doelgroepstrook

aanleggen inhaalstrook

aanleggen passeerplek

h

Spoorwegovergangen
VRI afstelling aanpassen weginrichting

K

Fietsoversteken
opheffen oversteekplaatsen middenberm opzetten VRI waarschuwingsborden ongelijkvloerse kruising wegmarkering straatmeubilair

L
fysieke kwaliteit

Voetgangersoversteken
opheffen oversteekplaatsen middenberm opzetten VRI waarschuwingsborden ongelijkvloerse kruising wegmarkering straatmeubilair

M

Hoogtebeperkingen
aanpassen weginrichting bewegwijzering

N

Lengtebeperkingen en LZVgeschiktheid Beschikbare wegbreedte / profiel

aanpassen weginrichting

bewegwijzering

O

aanpassen weginrichting

bewegwijzering

Figuur 6.1: Gejdentificeerde oplossingsrichtingen

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

- 30 -

DHV BV

fysieke inrichting

regelgeving

verkeersregeling/dvm routering

communicatie van kwaliteitsnet (algemeen)

indicator P Maximaal toegestane aslast
aanpassen weginrichting bewegwijzering

oplossingsrichtingen

^

Verhardingstype
aanpassen weginrichting bewegwijzering

R

Bermverhardingen
aanpassen weginrichting

S
fysieke kwaliteit

Drempels
druppels ipv drempel drempel verwijderen beweegbare drempel opzetten VRI doseerlicht / DVM

T

(Brom)fietsvoorzieningen
bromfietsers op fietspad scheiden langzaam en snel verkeer

U

Langsparkeren

opheffen langsparkeerplaatsen verbod laden, lossen op de rijbaan

aanpassen weginrichting aanleggen laad- en losplaatsen naast rijbaan

W

Laad- en losplaatsen

venstertijden

aanpassen weginrichting

q

Beweegbare bruggen
ongelijkvloerse kruising VRI afstelling

Z

Verboden gevaarlijke stoffen: zie externe veiligheid

opheffen verbod

AA Maximum snelheid
aanpassen maximum snelheid scheiden door afscheiding scheiden langzaam en snel verkeer aanpassen weginrichting

AB I/C verhouding
aanleg extra rijstrook venstertijden VRI afstelling aanpassen weginrichting medegebruik doelgroepstrook DRIP doseerlicht / DVM

AD Reistijdfactor
bereikbaarheid aanleg extra rijstrook venstertijden VRI afstelling aanpassen weginrichting medegebruik doelgroepstrook DRIP doseerlicht / DVM

AE Betrouwbaarheid
incident management VRI afstelling DRIP

AG Exceptioneel vervoer
vergunningen voertuigbeperken aanpassen weginrichting

AF Robuustheid
bewegwijzering VRI afstelling DRIP

AI Externe veiligheidsrisicoos
veiligheid vergunningen voertuigbeperken bewegwijzering

Ah Veiligheidsknelpunten
handhaving aanpassen maximum snelheid opzetten VRI drempels scheiden langzaam en snel verkeer aanpassing weginrichting incident management

AM Geluidsknelpunten
afscherming leefbaarheid bewegwijzering venstertijden aanpassen maximum snelheid vergunningen voertuigbeperken aanpassing weginrichting milieuzonering

AN Luchtknelpunten
opzetten VRI bewegwijzering venstertijden VRI afstelling aanpassen maximum snelheid aanpassing weginrichting vergunningen voertuigbeperken milieuzonering

AO Doorsnijding EHS
ongelijkvloerse kruising afscherming aanleggen bypass

reisinformatie algemeen

communicatie

omleiding

Figuur 6.1 (vervolg): Gejdentificeerde oplossingsrichtingen
BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

- 31 -

DHV BV

In figuur 6.2 (volgende paginacs) worden de oplossingsrichtingen nader toegelicht. Per oplossingsrichting is aangegeven: ! Oplossend vermogen: biedt de maatregel lokaal soelaas of heeft de maatregel gevolgen voor de verkeersafwikkeling op (een gedeelte van) het netwerk; ! Termijn realisatie: Kan de maatregel op korte termijn gerealiseerd worden (i.e. binnen een jaar) of duurt implementatie langer; ! Kosten: zijn de kosten hoog (>€ 500.000) of laag (v€500.000); ! Gewicht: de combinatie van de realisatietermijn en de kosten geeft een inschatting van het gewicht van een maatregel. huist de maatregelen met een licht gewicht zijn interessant (zie laatste kolom). Deze maatregelen zijn relatief goedkoop en snel te realiseren. Dit zijn de zogenaamde quick-wins. In figuur 6.2 zijn de quick-wins geel gemarkeerd. De toewijzing van oplossingsrichtingen aan de gejdentificeerde aandachtspunten valt buiten de reikwijdte van dit onderzoek. De daadwerkelijke toepassing van een van de maatregelen is onderwerp van het vervolgtraject. Wel is in box 6.1 stapsgewijs aangegeven hoe aandachtspunten opgelost kunnen worden.

Box 6.1 Oplossen van een aandachtspunt
STAP 1: Aandachtspunt geïdentificeerd - volgend uit de verschillenanalyse (zie figuur 5.1 en bijlagenrapport)

Aan de hand van het bijlagenrapport zijn voor de wegbeheerder aandachtspunten op het wegennetwerk te identificeren. Aan de hand van de voorgedragen oplossingen in hoofdstuk 6 kan een aandachtspunt worden opgelost. Als voorbeeld is hier de voet- en fietsoversteek op de Laan van Beek en Rooijen / Woudenbergseweg te Zeist weergegeven. Deze oversteekplaats is een aandachtspunt op het netwerk. De oplossingen om dit aandachtspunt op te lossen staan hieronder vermeld (bron: figuur 6.1). Zoals is te zien, is een aantal maatregelen al toegepast: de wegmarkering en waarschuwingsborden zijn duidelijk geplaatst. Ook een middenberm is reeds aanwezig. Andere mogelijke oplossingen liggen in een uitbreiding van het straatmeubilair (verlichting bijvoorbeeld). Afhankelijk van de lokale verkeersafwikkeling kan een opheffing van de oversteekplaats worden overwogen. Deze maatregelen zijn gedefinieerd als quick-wins (bron figuur 6.2). Rigoureuzer zou een ongelijkvloerse kruising zijn.
STAP 2: Keuze uit oplossingsrichtingen (zie figuur 6.1)…
K Fietsoversteken
opheffen oversteekplaatsen middenberm

L

Voetgangersoversteken
opheffen oversteekplaatsen

middenberm

Die

opzetten VRI

waarschuwingsborden

ongelijkvloerse kruising

wegmarkering

straatmeubilair

opzetten VRI

waarschuwingsborden

ongelijkvloerse kruising

wegmarkering

straatmeubilair

…Keuze afhankelijk van oplossend vermogen, realisatie termijn en kosten (figuur 6.2)
Categorie Quick-wins zijn geel gemarkeerd Fysieke maatregelen Opzetten VRI Ongelijkvloerse kruising Middenberm Opheffen oversteekplaatsen Straatmeubilair Aanleg van VRI Aanleg tunnel of fly-over Aanleg van middenberm tbv overstekende fietsers en voetgangers Opheffen oversteekmogelijkheid Aanleg van meubilair (hekken, verlichting) tbv overstekende fietsers en voetgangers Aanbrengen van wegmarkering Plaatsen van waarschuwingsborden Toelichting Oplossend vermogen: lokaal, netwerk Netwerk Netwerk Lokaal Lokaal Lokaal Termijn realisatie: kort (< 1jaar), lang (>1 jaar) Lang Lang Kort Kort Kort Kosten: laag (< €500.000), hoog (> €500.000) Gewicht: Licht/ Zwaar

Hoog Hoog Laag Laag / Hoog Laag

Zwaar Zwaar Licht Licht / Zwaar Licht

Regelgeving Wegmarkering Waarschuwingsborden

Lokaal Lokaal

Kort Kort

Laag Laag

Licht Licht

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

- 32 -

DHV BV

Categorie Quick-wins zijn geel gemarkeerd Fysieke maatregelen Weginrichting Aanleggen by-pass Aanleggen extra strook VRI Aanleggen inhaalstrook Aanleggen passeerplek Opzetten VRI Opzetten rotonde Downgraden naar voorrangsweg Ongelijkvloerse kruising Kappen / snoeien Middenberm Opheffen oversteekplaatsen Straatmeubilair

Toelichting

Oplossend vermogen: lokaal, netwerk Lokaal Netwerk Netwerk Netwerk Lokaal Netwerk Netwerk Netwerk Netwerk Lokaal Lokaal Lokaal Lokaal

Termijn realisatie: kort (< 1jaar), lang (>1 jaar) Kort Kort Kort Lang Kort Lang Lang Lang Lang Kort Kort Kort Kort

Kosten: laag (< 500.000) hoog (> 500.000)

Gewicht: Licht/ Zwaar

Scheiden langzaam en snel verkeer Drempels verwijderen Druppel ipv drempel Beweegbare drempels Opheffen langsparkeren Aanleggen laad- en losplaatsen Aanleggen extra rijstrook Incident management Afscherming

Vrachtwagenvriendelijk aanpassen van weginrichting Shortcut voor rechtsafslaand verkeer bij rotonde Linksaf- of rechtsafstrook bij VRI Toevoegen / aanpassen van extra strook om in te halen Aanleg van uitwijkmogelijkheid Aanleg van VRI Aanleg van rotonde Wijzigen van VRI / rotonde in voorrangsweg Aanleg tunnel of fly-over Verwijderen van overhangende takken Aanleg van middenberm tbv overstekende fietsers en voetgangers Opheffen oversteekmogelijkheid Aanleg van meubilair (hekken, verlichting) tbv overstekende fietsers en voetgangers Scheiden van fietsverkeer en autoverkeer door afscheiding (bv wegreliëf) Drempels verwijderen Brede drempels vervangen door druppels Aanleggen van mee-verende drempels Verwijderen van langsparkeerplaatsen Ter voorkoming van laden en lossen op de rijbaan Extra rijbaan Opzetten van incident management programma Aanleggen van geluidswerende schermen

Laag / Hoog Hoog Laag Laag / Hoog Laag Hoog Hoog Hoog Hoog Laag Laag Laag / Hoog Laag

Licht / Zwaar Zwaar Licht Zwaar Licht Zwaar Zwaar Zwaar Zwaar Licht Licht Licht / Zwaar Licht

Lokaal Lokaal Lokaal Lokaal Lokaal Lokaal Netwerk Netwerk Lokaal

Kort Kort Kort Kort Kort Kort Lang Lang Lang

Laag / Hoog Laag Laag Hoog Laag Laag Hoog Hoog Hoog

Licht / Zwaar Licht Licht Zwaar Licht Licht Zwaar Zwaar Zwaar

Figuur 6.2: Categorisering oplossingsrichtingen

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

- 33 -

DHV BV

Categorie Quick-wins zijn geel gemarkeerd

Toelichting

Oplossend vermogen: lokaal, netwerk

Termijn realisatie: kort (< 1jaar), lang (>1 jaar)

Kosten: laag (< 500.000) hoog (> 500.000)

Gewicht: Licht/ Zwaar

Regelgeving Aanpassing maximum snelheid Venstertijden Wegmarkering Handhaving Medegebruik doelgroepstrook Verbod laden, lossen op de rijbaan Instellen landbouwverkeerverbod Opheffen inhaalverbod Opheffen vrachtverkeersverbod Wijzigen voorrangssituatie Waarschuwingsborden Vergunningverlening / Voertuigbeperking Milieuzonering

Verhogen / verlagen maximumsnelheid Invoeren van venstertijden Aanbrengen van wegmarkering Strenger toezien op naleving verkeersregels Openstellen van doelgroepstrook voor vrachtverkeer Instellen verbod laden/lossen op rijbaan Instellen landbouwverkeerverbod Opheffen inhaalverbod Opheffen vrachtverkeersverbod Wijzigen van voorrangssituatie Plaatsen van waarschuwingsborden Afsluiten weg voor bepaald type voertuig Afsluiten weg voor bepaald type voertuig

Netwerk Lokaal Lokaal Lokaal Netwerk Lokaal Lokaal Lokaal Lokaal Netwerk Lokaal Lokaal Lokaal

Kort Kort / Lang Kort Kort Kort / Lang Kort Kort Kort Kort Kort Kort Kort Kort

Laag Laag - Hoog Laag Laag Laag - Hoog Laag Laag Laag Laag Laag Laag Laag Laag

Licht Licht / Zwaar Licht Licht Licht / Zwaar Licht Licht Licht Licht Licht Licht Licht Licht

Verkeersregeling VRI afstelling Tovergroen DRIP Doseerlicht / DVM

Wachttijd verkorten of hiaattijd verkorten Groene golf voor vrachtverkeer Aanleggen van dynamische route informatie panelen Aanleggen van doseerlichten tbv dynamisch verkeersmanagement
Vrachtverkeer op logistieke routes leiden Landbouwverkeer buiten logistieke routes leiden

Lokaal Netwerk Netwerk Netwerk

Kort Kort Kort / Lang Kort / Lang

Laag Laag Hoog / Laag Hoog

Licht Licht Zwaar Zwaar

Routering Bewegwijzering Bewegwijzering landbouwverkeer

Netwerk Netwerk

Kort Kort

Laag Laag

Licht Licht

Algemeen Communicatie Reisinformatie Omleiding

Wereldkundig maken van routes kwaliteitsnet, dmv folders, website Via routenavigatie aanbevelen kwaliteitsnet Omleiding via andere route

Netwerk Netwerk Netwerk

Kort Kort Kort

Laag Laag Laag

Licht Licht Licht

Figuur 6.2 (vervolg): Categorisering oplossingsrichtingen

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

- 34 -

DHV BV

6.2

En nu verder..
Het kwaliteitsnet Utrecht zal de komende jaren zijn vertaling moeten krijgen in de planvorming. Het kwaliteitsnet dient daartoe te worden opgenomen in regionale verkeer- en vervoerplannen en input te vormen voor relevante verkenningsstudies en netwerkanalyses. Voor gemeenten die geen verkeer- en vervoerplan hebben of een plan zonder specifieke goederenvervoerparagraaf biedt het kwaliteitsnet een basis om de lokale vrachtverkeerssituatie te faciliteren dan wel te ontmoedigen. Het kwaliteitsnet biedt tevens een concreet afwegingskader bij het nemen van investeringsbeslissingen. Voor het toekennen van doeluitkeringen vormt het kwaliteitsnet een belangrijke bron van informatie. Naast een directe relatie met het regionale en lokale verkeer- en vervoersbeleid biedt het kwaliteitsnet eveneens een leidraad voor ruimtelijke ontwikkelingen. De locatie van nieuwe bedrijventerreinen en retail dient voor een optimale ontsluiting gesitueerd te worden aan het kwaliteitsnet. Op nationaal niveau zullen de verschillende netwerken worden gejntegreerd tot een landelijk kaartbeeld. Daarnaast zullen de knelpunten op het netwerk de komende jaren aandacht moeten krijgen en daadwerkelijk opgelost moeten worden. Daartoe zullen allereerst de aandachtspunten verder geprioriteerd moeten worden. Niet alle aandachtspunten zijn even urgent en de benodigde financiële middelen verschillen per aanpak. Waar mogelijk dient de aanpak van knelpunten gejntegreerd te worden in de lopende uitvoeringsplannen van de verschillende wegbeheerders. De in dit rapport gejdentificeerde quickwin maatregelen bieden een handvat om gesignaleerde problemen als eerste op te lossen. Het benutten van het kwaliteitsnetwerk door het vrachtverkeer zal duidelijk moeten worden gecommuniceerd naar de gebruikers van het netwerk in de regio. Vervoerders r maar ook ontvangers van goederen r zullen bewust gemaakt moeten worden van het bestaan van het voorkeursnetwerk. Partijen worden hierdoor gestimuleerd om gebruik te maken van het kwaliteitsnetwerk goederenvervoer. Een effectieve manier om dit te bereiken is het kwaliteitsnetwerk beschikbaar te stellen als routeplanner voor het goederenvervoer. Tenslotte dient te worden opgemerkt dat het kwaliteitsnetwerk nooit af is: het is een flexibel netwerk. Door de realisatie van nieuwe bedrijventerreinen, overslagcentra, (her)ontwikkeling van winkelcentra etc. verandert de goederenstroom in de regio. Periodiek zal moeten worden bezien of het kwaliteitsnet nog voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen.

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

- 35 -

DHV BV

Projectgroep

Klankbordgroep = onderstaande partijen + projectgroep

EVO

Stichtse milieufederatie

De projectgroep Kwaliteitsnet Utrecht bestaat uit: ! ! ! ! ! ! Henk Visbeek (Rijkswaterstaat Utrecht) Jan Tjarks (TLN) Mark Degenkamp (Gemeente Utrecht) Adriaan Loeve (Kamer van Koophandel Utrecht) Ellen Jacobs / Peter van Rheenen (EVO) Jorrit Immerzeel (Provincie Utrecht)

Zie ook: www.samengoedgeregeld.nl

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211 Opdrachtgever Project Dossier Omvang rapport Auteur / Projectleider Projectmanager Datum Naam/Paraaf : : : : : : : : BRU Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht W4244.01.001 37 paginaos Erik Regterschot 033 - 468 29 84 Robert Boshouwers 010 - 201 37 22 3 februari 2006

BRU / Kwaliteitsnet Goederenvervoer Regio Utrecht M-SE20060211

- 36 -