Economisch profiel voor Rucphen

Eindrapport
Uitgevoerd in opdracht van: Kamer van Koophandel West-Brabant Uitgevoerd door: ETIN Adviseurs

Tilburg, februari 2002

1. Profielschets gemeente Rucphen
Na de analyse van het gemeentelijk profiel van Rucphen kunnen de volgende vijf high-lights c.q. aandachtspunten worden geformuleerd: • Vergrijzing nog onder het gemiddelde, echter de komende jaren wordt een inhaalslag verwacht; • De voorraad (nog uit te geven) bedrijventerreinen is bijna uitgeput; • Rucphen kent een hoog percentage MKB-bedrijven; • Rucphen is binnen West-Brabant de gemeente met de geringste werkgelegenheidsfunctie (de bouwsector is de grootste werkverschaffer); • De gemeente heeft vergeleken met de referentiegemeenten een relatief hoge werkloosheid.

1.1 Bevolking en arbeidsmarkt
De gemeente Rucphen telt 22.586 inwoners. Vergeleken met de referentiegemeenten kent Rucphen een relatief laag aandeel jongeren tot 24 jaar en een hoog aandeel 45-64 jarigen. De leeftijdsopbouw resulteert nu nog in een benedengemiddelde groene en grijze druk. Echter de komende jaren zal de vergrijzing bovengemiddeld toenemen. Rucphen neemt met een gemiddeld besteedbaar inkomen van 24.600 euro per huishouden een middenpositie in. Halderberge en Zundert zijn iets ‘rijker’, Steenbergen en Woensdrecht zijn iets ‘welvarender’. In Rucphen zijn in totaal 8.829 woningen gebouwd. De woningvoorraad is in de periode 1998 – 2001 met 2,2% gegroeid. Tabel 9.1: Basisgegevens Rucphen
Indicatoren Bevolking Aantal inwoners (1-1-2001) Bevolkingsdichtheid Bevolkingsgroei 1997 – 2001 Gemiddeld besteedbaar inkomen Woningen Woningvoorraad (1-1-2001) Groei woningen 1998 - 2001 Arbeidsmarkt Beroepsbevolking Aantal NWW-ers Werkloosheidspercentage Rucphen Kamergebied West-Brabant 548.600 476 3,7 24.400 226.520 4,4 254.410 13.240 5,2 Noord-Brabant

22.586 351 1,2 24.600 8.829 2,2 10.676 552 5,2

2.375.120 482 3,1 24.500 949.067 5,3 1.104.160 53.870 4,9

Bron: CBS, Arbeidsvoorziening; bewerking ETIN Adviseurs

ETIN Adviseurs

Economisch profiel voor Rucphen

De beroepsbevolking van Rucphen omvat 10.676 personen. In het derde kwartaal van 2001 waren hiervan ruim 550 mensen werkloos. Het werkloosheidspercentage komt daarmee uit op 5,2% van de beroepsbevolking. Dit is een tikkeltje hoger dan in de referentiegemeenten en gelijk aan het gemiddelde van West-Brabant. Figuur 9.1: Leeftijdsopbouw bevolking Rucphen
35,0 30,0 25,0 % 20,0 15,0 10,0 5,0 0,0 0 - 14 15 - 24 25 -44 45 - 64 65 +
Bron: CBS; bewerking ETIN Adviseurs

Rucphen Kamergebied Noord-Brabant

1.2 Productiestructuur
Rucphen is een typische MKB-gemeente. Meer dan 90% van de werkgelegenheid is terug te vinden bij bedrijven met minder dan 100 werkzame personen. In totaal zijn er ruim 1.570 vestigingen die werk bieden aan 6.540 personen. Het aantal arbeidsplaatsen in Rucphen blijft ver achter bij de omvang van de beroepsbevolking. Deze zogenaamde werkgelegenheidsindex (bijna -39%) is zelfs de laagste van heel West-Brabant. Tabel 9.2: Productiestructuur Rucphen
Sectoren Landbouw Industrie Bouwnijverheid Reparatie Groothandel Detailhandel Horeca Transport en logistiek Post en telecommunicatie Financiële instellingen Zakelijke dienstverlening Overheid Onderwijs Gezondheidszorg Overige diensten Totaal Vestigingen 315 89 258 61 104 201 56 56 19 27 189 3 25 43 126 1.572 Werkzame personen Abs. % 781 11,9 891 13,6 1.039 15,9 170 2,6 292 4,5 864 13,2 257 3,9 557 8,5 76 1,2 128 2,0 428 6,5 191 2,9 216 3,3 234 3,6 418 6,4 6.542 100,0 Werkgelegenheids-structuur Kamergebied Noord-Brabant 4,5 4,7 18,8 19,6 6,5 7,3 2,5 2,3 7,1 7,1 9,3 9,3 4,2 4,3 4,9 4,3 1,2 1,2 2,6 3,0 12,0 12,4 5,6 4,4 4,9 5,2 11,9 11,3 4,0 3,5 100,0 100,0

Bron: Vestigingenregister Noord-Brabant (2001); bewerking ETIN Adviseurs

ETIN Adviseurs

Economisch profiel voor Rucphen

Rucphen kent een relatief omvangrijke bouwsector, maar ook de detailhandel, industrie en de landbouw zijn belangrijke werkgevers. Vergeleken met de referentiegemeenten springt ook het relatief hoge aandeel van de logistieke sector in het oog. Tussen 1997 en 2001 realiseerde Rucphen een banengroei van 5,1%. Alleen Woensdrecht (+9,4%) en Steenbergen (+6,9%) groeiden harder. In Rucphen zijn twee bedrijven met meer dan 100 vestigingen gevestigd, te weten Baartmans (160 banen) en Muys Holding (128 banen). De hieronder weergegeven werkgevers zijn samen goed voor een werkgelegenheidsaandeel van 7,9%.
Grootste bedrijven (excl. kwartaire diensten) Baartmans banketfabrieken en vervaardiging van beschuit en biscuit Muys Holding ongeregeld personenvervoer per autobus Impac Montage smeden, persen, stampen en profielwalsen van (poeder)metaal Rotax Taxi ongeregeld personenvervoer per taxi - Plus Mannion detailhandel in voedings- en genotmiddelen (algemeen)

1.3 Fysieke Infrastructuur
Het gezamenlijk oppervlak van de twee Rucphense bedrijventerreinen bedraagt netto 48 hectare. Op één van de twee terreinen, de Nijverhei, is nog 0,6 hectare terstond uitgeefbaar. Praktisch alle bedrijventerrein is dus uitgegeven. Tussen 1996 en 2000 bedroeg de uitgifte nog 7,6 hectare. Ruim een kwart (2,0 hectare) vond plaats in 2000. Per hectare werd een prijs van zo’n 41 euro gevraagd. Tabel 9.3: Bedrijventerreinen Rucphen
Bedrijventerrein De Nijverhei uitbreiding Totaal Netto oppervlakte (in hectare) 7,8 7,8 Nog uitgeefbaar (in hectare) 0,6 0,6 Waarvan terstond uitgeefbaar (ha) 0,6 0,6

Bron: IBIS (2001); bewerking ETIN Adviseurs

ETIN Adviseurs

Economisch profiel voor Rucphen

Bijlage 3:
Indicatoren

Samenvattende tabel van de 6 kleinere gemeenten in Kamergebied West-Brabant
Halderberge Rucphen Steenbergen Woensdrecht Zundert Kamergebied 548.599 18,1% 68,1% 13,8% 476 3,7% 16,0% 24.400 115.371 226.516 2,4 196 4,4% 7,6 4,1 273 31.820 261.757 +2,9% 8 62,7% 11,8% 4,5% 18,8% 18,0% 16,1% 10,8% 55,1% 6,5% 2,5% 7,1% 9,3% 4,2% 4,9% 15,8% 26,4% 5,3% 267,9 17,0 – 127,1 672,3 166.787 337.176 53.304 254.407 46,4% 13.236 5,2% NoordBrabant 2.375.116 18,7% 68,4% 12,9% 482 3,1% 14,2% 24.500 5.081,8 949.067 2,5 193 5,3% 7,5 4,0 1.221 142.152 1.133.624 +2,7% 8 62,9% 11,5% 4,7% 19,6% 13,6% 11,3% 12,5% 62,7% 7,3% 2,3% 7,1% 9,3% 4,3% 4,3% 16,6% 24,5% 6,1% 1.082,5 17,0 – 226,9 1.635,1 . . . 1.104.162 46,5% 53.866 4,9%

Bevolkingsstructuur Bevolking (1-1-’01) 29.502 22.586 23.354 21.456 20.272 Aandeel 0-14 jaar 17,8% 16,7% 18,3% 17,4% 19,5% Aandeel 15 – 64 jaar 68,5% 70,4% 67,9% 69,1% 65,9% Aandeel 65+ 13,6% 13,0% 13,8% 13,5% 14,6% Bevolkingsdichtheid 395 351 159 234 168 Bevolkingsgroei ’97 – ‘01 0,5% 1,2% 2,1% 3,8% 1,6% Aandeel allochtonen 10,9% 6,1% 7,6% 20,1% 11,3% Gemiddeld inkomen 24.800 24.600 23.800 24.200 25.300 Woon- en leefmilieu Oppervlakte (km²) 7.524 6.449 15.879 9.199 12.075 Totale woningvoorraad 11.405 8.829 9.383 8.447 7.685 Gem. woningbezetting 2,6 2,6 2,5 2,5 2,6 Woningdichtheid (km²) 153 136 63 91 64 Groei woningen ‘97-‘01 2,0% 2,2% 3,5% 2,7% 1,3% Detailhandel/1000 inwoners 7,7 8,9 7,4 7,9 6,0 Toerisme/1000 inwoners 3,9 4,2 4,2 4,7 4,1 Aantal onderwijsinstellingen 15 8 10 8 8 Productiestructuur Aantal vestigingen 1914 1572 1631 1184 1689 Aantal werkzame personen 9030 6542 7053 8907 7492 Werkgelegenheidsindex -32,9% -38,7% -33,6% -8,6% -17,9% Gem. aantal w.p./bedrijf 5 4 4 8 4 Aandeel MKB (in w.p.) 87,6% 90,6% 85,8% 59,3% 88,9% Banengroei ’97-‘01 3,2% 5,1% 6,9% 9,4% 1,2% Aandeel landbouw 10,5% 11,9% 14,8% 6,0% 32,0% Aandeel industrie 14,5% 13,6% 10,1% 28,6% 8,7% Aandeel vgm/industrie 20,4% 34,8% 45,7% 3,8% 57,6% Aandeel chemie/industrie 4,3% 6,2% 11,2% 12,2% 0,0% Aandeel metaal/industrie 28,3% 34,6% 8,3% 3,7% 8,5% Aandeel overig/industrie 47,0% 24,5% 34,8% 80,3% 33,9% Aandeel bouwnijverheid 10,9% 15,9% 7,9% 4,8% 9,0% Aandeel reparatie 2,2% 2,6% 3,7% 1,1% 1,3% Aandeel groothandel 8,9% 4,5% 8,6% 3,8% 5,0% Aandeel detailhandel 10,9% 13,2% 13,3% 10,0% 8,4% Aandeel horeca 5,0% 3,9% 3,6% 3,4% 5,6% Aandeel transport & logistiek 4,2% 8,5% 3,8% 2,9% 2,85 Aandeel fin. & zak. dienstverlening 12,4% 9,7% 15,9% 8,4% 8,7% Aandeel kwart. dienstverlening 20,5% 16,2% 18,3% 31,0% 18,6% Aandeel toerisme 9,2% 9,0% 6,5% 4,9% 7,3% Fysieke infrastructuur Nog uitgeefbaar bedrijventerrein (ha.) 1,6 0,6 0,3 0,3 0,3 Prijzen bedrijventerrein 38,6 – 38,6 40,8 – 40,8 26,3 – 30,9 31,8 – 31,8 59,0 – 59,0 Uitgifte bedrijventerrein 1996-2000 5,2 7,6 13,2 5,8 5,0 Aanbod kantoren (>500m²) 0 0 735 0 0 Aanbod bedrijfsruimten (>750m²) 30.882 0 0 0 0 Aanbod winkels (>200m²) 260 854 0 0 0 Arbeidsmarkt Beroepsbevolking 13.455 10.676 10.617 9.745 9.120 Aandeel in totale bevolking 45,6% 47,3% 45,5% 45,4% 45,0% Niet werkende werkzoekenden 534 552 421 398 257 Werkloosheidspercentage 4,0% 5,2% 4,0% 4,1% 2,8% Bronnen: CBS, Vestigingenregister Noord-Brabant (2001), ScarB, IBIS (2001), PropertyNL, Arbeidsvoorziening

ETIN Adviseurs

Economisch profiel voor Rucphen

Bijlage 2: Definities en begrippenlijst

Bevolkingsstructuur Groene druk De verhouding tussen het aantal 0- tot 19-jarigen en het aantal 20- tot 64-jarigen binnen een bepaalde bevolking, uitgedrukt in een percentage. De groene druk is een maat om de verdeling van de demografische druk over jongeren en ouderen zichtbaar te maken. Grijze druk De verhouding tussen het aantal 65-plussers binnen een bevolking en het aantal 20- tot 64jarigen, uitgedrukt in een percentage. De grijze druk geeft informatie over de verdeling van de demografische druk en kan als vergrijzings-indicator gezien worden. Gemiddeld besteedbare inkomen Als indicator van de bestedingsmogelijkheden in een gemeente is gebruikgemaakt van het gemiddeld besteedbaar inkomen per huishouden. Het inkomen is afhankelijk van het percentage inwoners met een inkomen en de hoogte van hun inkomen. Het betreft CBS-cijfers uit 1998.

Woon- en leefmilieu Bebouwd, cultuurgrond en overig groen Onder bebouwd valt onder andere het woongebied, de infrastructuur, de bedrijfsruimte en bouwterreinen. Cultuurgrond heeft betrekking op gronden die voor agrarische doeleinden worden gebruikt. Overig groen is een verzamelcategorie voor onder andere ‘natuur’ (parken, bossen), sportvelden, volkstuinen, begraafplaatsen etc.. Winkelvoorzieningen Het aantal winkels per 1.000 inwoners geeft slechts kwantitatieve informatie over de winkelvoorraad. Belangrijke facetten als diversiteit en kwaliteit blijven buiten beschouwing. Enige voorzichtigheid is derhalve geboden bij het interpreteren van de resultaten. De winkelgegevens zijn afkomstig uit het Vestigingenregister Noord-Brabant en zijn gebaseerd op de sector ‘Detailhandel en reparatie t.b.v. particulieren (excl. auto’s, motorfietsen en motorbrandstoffen)’. Toeristische en recreatieve voorzieningen Het aantal toeristische en recreatieve voorzieningen c.q. bedrijven per 1.000 inwoners. De toeristische en recreatieve sector is samengesteld uit bedrijven behorende tot verschillende branches. De definitie is afkomstig uit het rapport ‘Werkgelegenheid in Toerisme en Recreatie in Nederland 1996 – toesnijding LISA bestand’ van ETIN Adviseurs en Sliepen Consultancy in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken, HISWA en RECRON. Aangezien het om sector doorkruisende activiteiten gaat, mag het werkgelegenheidsaandeel van de sector ‘toerisme en recreatie’, om dubbeltellingen te voorkomen, niet opgeteld worden bij de andere sectoren.

ETIN Adviseurs

Economisch profiel voor Rucphen

De definitie van de sector is in overleg met de opdrachtgevers samengesteld. Globaal worden de volgende branches tot de sector gerekend: horeca, logies, cultuur, recreatie, sport en amusement, personenvervoer, reisorganisatie en – bemiddeling, recreatiegoederen en (overige) toeristische/recreatieve detailhandel. In een aantal gevallen wordt niet de gehele branche meegenomen.

Productiestructuur Werkgelegenheidsindex Deze index geeft aan of een gemeente een (belangrijke) werkgelegenheidsfunctie heeft. De index wordt berekend door de werkgelegenheid te delen door de beroepsbevolking. Een positief percentage betekent dat de werkgelegenheid groter is dan de beroepsbevolking. Dit duidt op een inkomende pendel. Als de werkgelegenheid kleiner is dan de beroepsbevolking, dan zal een deel van de bevolking elders een baan moeten zoeken (een uitgaande pendelstroom). MKB en grootbedrijf Tot het midden- en kleinbedrijf worden bedrijven gerekend die meer dan 100 (fulltime) arbeidsplaatsen tellen. Het grootbedrijf heeft dus meer dan 100 werknemers in dienst. Kwartaire dienstverlening De kwartaire (of niet-commerciële) diensten bevatten de overheid, het onderwijs, de gezondheidszorg en de overige diensten.

Fysieke infrastructuur Prijzen bedrijventerreinen Om een bepaald gemeente als ‘duur’ of ‘goedkoop’ te bestempelen, is meer nodig dan alleen de minimum en maximum grondprijzen. Beter inzicht in de prijs-kwaliteit verhouding van een bepaald terrein is hiervoor noodzakelijk. Dit blijft echter buiten het bestek van dit onderzoek. Aanbod kantoor, bedrijfs- en winkelruimten Het aanbod van vastgoed fluctueert aanzienlijk in de tijd. De gegevens zoals in deze rapportage gebruikt, zijn dan ook een momentopname. De interpretatie van het aanbod van gemeenten is hierdoor moeilijk. Voor een gemeente is het van groot belang dat er genoeg aanbod is voor (nieuwe of reeds bestaande) bedrijven. Een zeer groot aanbod betekend echter vaak ook dat de leegstand groot is, hetgeen nadelige consequenties met zich meebreng. Een ‘optimaal’ aanbod is voorts afhankelijk van onder andere de economische ontwikkeling van land, regio of gemeente en de stand van de rente. Deze factoren hebben een positieve invloed op de vraag. Aanbod is niet per definitie gelijk aan leegstand. Veel panden blijven bezet tot het moment dat een nieuwe koper of huurder zich aandient. Bovendien is vrijwel altijd een deel van het aanbod als incourant te beschouwen.

ETIN Adviseurs

Economisch profiel voor Rucphen

Arbeid en kennis Werkloosheidscijfer Aangezien het CBS niet over recente werkloosheidscijfers op gemeenteniveau beschikt, is in deze rapportage gebruik gemaakt van gegevens van CWI (voormalig Arbeidsvoorziening). Het betreft het aantal niet-werkende werkzoekenden (NWW) dat geregistreerd staat bij een arbeidsbureau. Het aantal werklozen ligt volgens deze definitie op een hoger niveau dan de geregistreerde werkloosheid van het CBS (ongeveer tweederde hoger). De geregistreerde werkloosheid kan als het officiële werkloosheidscijfer worden beschouwd.