Kansen voor Duurzaam Parkmanagement

Bedrijventerreinen Gooimeer Eindrapportage
Definitief

Kansen voor Duurzaam Parkmanagement
Bedrijventerreinen Gooimeer Eindrapportage

Opdrachtgever Contactpersoon Rapportnummer BMD Projectnummer NOVEM Correspondentienr. NOVEM Datum Auteur Autorisatie

: Kamer van Koophandel Gooi- en Eemland : dhr. G. Crolla : 21112r140403 : 4800001194 : 0388-02-06-02-020 : mei 2003 : drs. T.C. Pothoven : Dhr. J.P. Delleman Paraaf: ………

BMD Advies Noord-Holland en Utrecht Vestiging Bussum Wilhelminaplantsoen 7c, Postbus 436, 1400 AK BUSSUM Tel.: 035 – 698 00 86 Fax: 035 – 698 19 10 E-mail:info@gmn.bmdadvies.nl

Inhoud
1 2 Inleiding ..................................................................................................................2 Onderzoeksaanpak.................................................................................................4 2.1 Inleiding.............................................................................................................4 2.2 Uitgevoerde werkzaamheden per fase................................................................4 3 Beschrijving Gooimeerterreinen ...........................................................................6 3.1 Algemeen...........................................................................................................6 3.2 Beschrijving per deelterrein ...............................................................................6 3.3 Relevante aspecten voor parkmanagement.........................................................8 4 Resultaten onderzoek...........................................................................................10 4.1 4.2 4.3 4.4 5 Enquête ............................................................................................................10 Dieptegesprekken.............................................................................................12 Uitwerking deelinventarisaties .........................................................................13 Kansrijke projecten ..........................................................................................15

Samenvatting en conclusies .................................................................................17

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Enquête parkmanagement Gooimeerterreinen 2002 Enquête afvallogistiek Gooimeerterreinen Naarden Enquête collectieve inkoop van electriciteit Stappenplan collectie inkoop energie Verdeling bedrijven Gooimeer Noord en Zuid Ondervraagde bedrijven Gewenste projecten Voorwaarden deelname projecten Vrijkomende afvalstromen Gooimeer

Bedrijventerreinen Gooimeer Rapportnr.: 21112r280303, definitief

1

1 Inleiding
In Naarden is een aantal jaar geleden een start gemaakt met de revitalisering van het bedrijventerrein Gooimeer Zuid. Hierbij is onder andere verbetering aangebracht in de infrastructuur. Daarnaast hebben diverse bedrijven de kans gegrepen om ook de kwaliteit van hun panden te verbeteren. Om deze kwaliteit, ook op Gooimeer Noord, te behouden en verder te verbeteren is nagedacht over het tot stand brengen van een structureel beheer waarin gemeente en bedrijven samenwerken. Dit heeft in 2001 geleid tot de oprichting van de 'Initiatiefgroep Parkmanagement Gooimeer'. In het initiatief participeren naast de bedrijvenvereniging FIN Naarden-Bussum en de gemeente Naarden ook het Projectbureau Bedrijventerreinen Gooi- en Vechtstreek (nu: Projectbureau RES), de Kamer van Koophandel Gooi- en Eemland en BMD Advies. Besloten is tot het uitvoeren van een onderzoek dat de kansen voor duurzaam parkmanagement1 op de Gooimeerterreinen in beeld brengt. Centraal in dit onderzoek staat de vraag welke projecten er in het kader van parkmanagement kunnen worden opgepakt en vervolgens hoe deze kunnen worden gerealiseerd. Het project is hiertoe opgesplitst in twee deelprojecten. Het ene is de ontwikkeling van een beheerplan, momenteel nog in conceptfase, voor en door de ondernemers en gemeente. Het andere traject, waarvan dit het verslag is, onderzoekt welke collectieve projecten en initiatieven door de ondernemers gewenst zijn. Deze onderzoeksvraag is opgesplitst naar de volgende deelvragen: en voor welke collectieve projecten bestaat interesse bij de ondernemers op Gooimeer? hoe luiden de door de ondernemers gestelde randvoorwaarden voor deelname aan dergelijke projecten? wat is het draagvlak voor projecten met een groter milieurendement bij de individuele bedrijven? hoe kan de organisatie van duurzaam parkmanagement op Gooimeer organisatorisch worden vormgegeven?

Leeswijzer
Hoofdstuk 2 gaat in op de onderzoeksaanpak en uitgevoerde activiteiten. In hoofdstuk 3 wordt een korte beschrijving van de Gooimeerterreinen gegeven, voor zo1

Parkmanagement is in dit verband een verzamelnaam voor: het gezamenlijk beheren van de openbare en private ruimte, het bedrijfsonroerend goed en de facilities & utilities voor langere termijn.

Bedrijventerreinen Gooimeer Rapportnr.: 21112r280303, definitief

2

ver relevant voor de onderzoeksvragen. In hoofdstuk 4 worden de resultaten beschreven en tot slot wordt in hoofdstuk 5 een samenvatting gegeven met enkele conclusies.

Bedrijventerreinen Gooimeer Rapportnr.: 21112r280303, definitief

3

2 Onderzoeksaanpak
2.1 Inleiding
Het onderzoek is opgedeeld in vier stappen om inzicht te krijgen in het draagvlak voor collectiviteit, de randvoorwaarden van de ondernemers voor deelname en de benodigde organisatorische structuur. In onderstaande figuur zijn deze kort weergegeven.
Figuur 1 Onderzoeksopzet
stap 1 peiling knelpunten, wensen & behoeften uitvoering en analyse enquête onder alle bedrijven stap 2 diepte-interviews stap 3 deelinventarisaties en workshop inventarisatie afval en energie stap 4 bepaling kansrijke opties analyse gegevens presentatie resultaten aan bedrijven verslaglegging

uitvoering 15 diepteinterviews bij relevante bedrijven naar motivatie, commitment en voorwaarden

2.2 Uitgevoerde werkzaamheden per fase
Stap 1: enquête
Op basis van een eerste bedrijvenverkenning (deskresearch) is een enquête ontwikkeld en uitgevoerd waarin naast vragen over de huidige kwaliteit van de terreinen ook vragen zijn gesteld over de wenselijkheid van en behoefte aan collectieve voorzieningen. Daarbij is gevraagd naar de voorwaarden voor deelname (zie bijlage 1). De vragenlijst is toegezonden aan alle bedrijven.

Stap 2: interviews
Met de gegevens uit stap 1 is inzicht verkregen in de basis-interesse voor collectieve projecten. Met behulp van diepte-interviews met ondernemers is getracht een beeld te krijgen van de intenties van de bedrijven tot het daadwerkelijk participeren in nieuw op te zetten projecten/initiatieven. De interviews hebben tot doel gehad: valideren van de enquête resultaten en uitgangspunten initiatiefgroep nieuwe ideeën voor projecten te inventariseren verduidelijken van randvoorwaarden voor participatie in kaart brengen van succesfactoren en afbreukrisico's polsen bij het bedrijf naar mogelijke betrokkenheid bij uitwerking project (trekkende functie, lid werkgroep etc)

Bedrijventerreinen Gooimeer Rapportnr.: 21112r280303, definitief

4

Selectie van de bedrijven heeft plaatsgevonden op basis van onder andere: bedrijfsgrootte representativiteit voor branche (cluster vertegenwoordiging) verbruik grond- en hulpstoffen (milieurelevantie) latente aanwezigheid van/behoefte aan uit te wisselen stromen, faciliteiten aanwezig (sociaal) netwerk op het terrein getoonde belangstelling voor duurzaamheidsthema's

Stap 3: stromen inventarisatie
Met de kennis opgedaan in stap 1 en 2 zijn enkele 'stromen' nader geïnventariseerd teneinde de kritische omvang voor specifieke projecten vast te kunnen stellen. Hiertoe zijn twee aparte enquêtes opgesteld (zie bijlage 2 en 3). Een deelonderzoek is nader uitgewerkt in een workshop met bedrijven.

Stap 4: bepaling kansrijke opties
In de laatste fase van het onderzoek zijn de verschillende gegevens naast elkaar gelegd om de meest kansrijke projecten te selecteren. Naast de getoonde belangstelling van de bedrijven is hier gekeken naar met name de organisatorische, juridische en financiële drempels voor realisatie.

Bedrijventerreinen Gooimeer Rapportnr.: 21112r280303, definitief

5

3 Beschrijving Gooimeerterreinen
3.1 Algemeen
Het bedrijventerrein Gooimeer ligt tegen de A1 aan en is opgedeeld in twee terreinen, Gooimeer Noord en Gooimeer Zuid. Het totale terrein omvat 40 hectare. Het terrein is goed bereikbaar met eigen vervoer. De OV-voorzieningen zijn mager. Gooimeer Zuid bestaat sinds de jaren vijftig en kan worden gekenmerkt als een gemengd bedrijventerrein, terwijl Gooimeer Noord begin jaren negentig is aangelegd met de opzet van een kantorenpark.

3.2 Beschrijving per deelterrein
Gooimeer Noord
Gooimeer Noord is ontwikkeld door een projectontwikkelaar en met name de volgende sectoren zijn op het terrein vertegenwoordigd (zie ook bijlage 5):

Gooimeer Noord

groothandel

dienstverlening
automatisering marketing overige adviesdiensten

Het terrein omvat een zestal bedrijfsverzamelgebouwen. De meeste huurders zijn MKB bedrijven. Daarnaast is op Gooimeer Noord een hotel gevestigd met onder andere vergaderfaciliteiten. Het grootste bedrijf, Pokon & Chrysal, heeft 135 medewerkers. Het bedrijventerrein ziet er verzorgd uit.

Bedrijventerreinen Gooimeer Rapportnr.: 21112r280303, definitief

6

Gooimeer Zuid
Gooimeer Zuid heeft rond de 193 gevestigde bedrijven, ook hier zijn diverse branches vertegenwoordigd o.a.:

Gooimeer Zuid

grafische industrie

bouw

automobiel

groothandel

dienstverlening
schoonmaak automatisering administratie

De bedrijvigheid op Gooimeer Zuid loopt uiteen van grote bedrijven zoals Alpha Fry, BK Bouw en Bolletje tot “eenmanszaken”. Ook zijn enkele bedrijfsverzamelpanden aanwezig. Gooimeer Zuid heeft geen uitbreidingsmogelijkheden vanwege de ligging tegen de A1. Vanwege de ouderdom van het terrein zijn een aantal panden sterk verouderd. Daarnaast is er weinig groen aanwezig.
Tabel 1 Kenmerken Gooimeerterreinen

Kenmerk gevestigde bedrijven meest vertegenwoordigde branche ontstaansperiode oppervlak (ha)

Gooimeer Noord 79 groothandel ± 1950 14

Gooimeer Zuid 193 grootschalige detailhandel ± 1990 25

Bedrijventerreinen Gooimeer Rapportnr.: 21112r280303, definitief

7

3.3 Relevante aspecten voor parkmanagement
Op basis van de face-value van het terrein en deskresearch kunnen een aantal aspecten als relevant worden benoemd voor het aanbieden/organiseren van collectieve voorzieningen. Een aantal van deze aspecten laten ook de andere kant van de medaille zien, die de concrete invulling van parkmanagement kan bemoeilijken. Onderstaand de belangrijkste aspecten op een rij.

geschiedenis en eigendomsverhoudingen
Pro Veel bedrijven zijn al langere tijd op de terreinen gevestigd. Zij kennen de collegabedrijven en hebben ook een band met het gebied. Van de in totaal ruim 270 bedrijven zijn ongeveer 110 bedrijven een onderdeel van een holding. Deze bedrijven hebben een bedrijfsvoering gericht op kostenefficiency wat een vruchtbare basis kan vormen voor gezamenlijke inkooptrajecten. Contra De bedrijven die al lang op Gooimeer zijn gevestigd hebben de belangrijkste, nietstrategische diensten al lang en veelal naar tevredenheid geregeld. De holdings hebben door hun kritische volume vaak zelfstandige inkooptrajecten lopen.

branchering en eigendomsverhoudingen
Pro De aanwezigheid van grote brancheclusters maakt dat het eventueel mogelijk is te komen tot een 'op maat' gesneden pakket voorzieningen. Contra De branches op het terrein zijn echter niet of nauwelijks georganiseerd. Het meeste overleg vindt op ad hoc basis plaats. Ook overleg tussen eigenaren vindt slechts beperkt plaats.

organisatie
Pro Er is een bedrijvenvereniging (FIN) actief die zich sterk profileert. De vereniging kent een goede organisatie en is met maandelijkse, inhoudelijke bijeenkomsten duidelijk in het gebied aanwezig. De gemeente is tot op heden altijd vertegenwoordigd bij de bijeenkomsten van de FIN en ad hoc vindt overleg tussen gemeente en het verenigingsbestuur plaats over terreinaangelegenheden. Contra Met uitzondering van het secretariaat heeft de vereniging geen professionals in dienst die de kar van collectieve projecten structureel kunnen trekken. Nu moet het er door de bestuursleden zelf bij gedaan worden.

Bedrijventerreinen Gooimeer Rapportnr.: 21112r280303, definitief

8

gelegde basis
Pro Collectieve voorzieningen zijn voor Gooimeer niet nieuw. Er loopt al een traject op het gebied van collectieve beveiliging, onder regie van de FIN. Daarnaast is recentelijk met veel succes een bewegwijzeringsproject opgezet door de bedrijven in samenwerking met de gemeente Naarden. Contra Het beveiligingsproject is een moeizaam traject gebleken. Met name de eerste fase, waarbij tussentijds van constructie en commerciële partijen is gewisseld. Een en ander kan de beeldvorming hierover bij de andere bedrijven hebben bepaald en daarmee het vertrouwen in nieuwe projecten.

Bedrijventerreinen Gooimeer Rapportnr.: 21112r280303, definitief

9

4 Resultaten onderzoek
Hieronder worden -per deelstap- de resultaten van het onderzoek besproken.

4.1 Enquête
Van de uiteindelijk 217 verspreide enquêtes zijn in totaal 66 formulieren ingevuld geretourneerd. Onder de respondenten bevonden zich 25 FIN-leden. De respons van 30% op de enquête is, in vergelijking met gelijksoortige onderzoeken op andere bedrijventerreinen, gemiddeld te noemen. Wel kan de uiteindelijke respons als mager worden beschouwd gezien de vele publiciteit die er aan is gegeven in FIN-bijeenkomsten en een speciale informatiebijeenkomst in het gemeentehuis van Naarden.
Tabel 2Overzicht respons

aantal respondenten 25 23 5

grootteklasse bedrijven < 10 werkzame personen 10 – 25 werkzame personen > 100 werkzame personen

Uit de enquête is gebleken dat de ondernemer zijn/haar terrein een krappe voldoende geeft. Onderstaand een door de ondernemers aangegeven prioriteitsvolgorde om collectieve initiatieven te ondersteunen: 1. 2. 3. 4. oplossing van huidige knelpunten prijstechnische voordelen door collectieve inkoop vergroting van het gemak door slimmere service verbetering van de uitstraling van het bedrijventerrein

Knelpunten
De knelpunten die de ondernemers ervaren zijn onder te verdelen in de volgende onderwerpen: parkeergelegenheid onoverzichtelijk verkeer uitstraling en veiligheid Gooimeerterreinen bewegwijzering en kwaliteit wegen divers 33 % 27 % 26 % 8% 7%

Bedrijventerreinen Gooimeer Rapportnr.: 21112r280303, definitief

10

De grootste problemen ondervindt de Gooimeer-ondernemer met de openbare ruimte. Verkeersveiligheid- en overzichtelijkheid, parkeren (misbruik van privé-plaatsen) en criminaliteit scoren relatief hoog2 op de irritatielijst. Ook de bereikbaarheid blijkt een punt van zorg. De magere OV-diensten zijn voor veel bedrijven en hun werknemers een probleem.

Prijsvoordelen
Gevraagd naar eventueel gezamenlijke projecten op het gebied van inkoop blijkt er bij de ondernemers interesse te bestaan voor: collectieve afvalinzameling collectieve energie-inkoop

Overige ideeën voor projecten op het gebied van samen inkopen scoren relatief laag. Opvallend is dat veel ondernemers niet op de hoogte zijn van de bestaande initiatieven op het gebied van bijvoorbeeld beveiliging en bewegwijzering.

Gemak
Ondernemers hebben soms interesse in voorzieningen die, wanneer op het terrein gevestigd, als gemakkelijk worden ervaren. Men geeft aan geïnteresseerd te zijn in: postvoorzieningen fitnessruimte kinderopvang collectief vervoer

Wanneer deze zaken op het bedrijventerrein gerealiseerd worden kunnen zowel werkgevers als werknemers hiervan gebruik maken. Het is overigens opmerkelijk dat veel ondernemers het bestaande postagentschap3 niet kennen.

Uitstraling Gooimeer
Een kwalitatief goed imago van het bedrijventerrein als geheel lijkt voor de bedrijven minder belangrijk dan verwacht. Met name lijkt dit te gelden voor de productiebedrijven.

2

Met name het parkeerprobleem en de auto-inbraken zijn zeer tijdgevoelig. Bij de dieptegesprekken bleek dat veel problemen waren opgelost doordat bedrijven geen cursussen meer geven of dat er door politie beter wordt gehandhaafd (d.d. oktober 2002).

3

Nb: uit de dieptegesprekken bleek dat veel ondernemers de voorziening wel kennen, maar liever een full-service kantoor hebben. Een dergelijk agentschap moet ook geldzaken kunnen regelen en handelingen verrichten als bijvoorbeeld het overschrijven van kentekenbewijzen.

Bedrijventerreinen Gooimeer Rapportnr.: 21112r280303, definitief

11

De gewenste vervolginitiatieven lijken, op basis van de enquête, te liggen op het gebied van het oplossen van parkgebonden verkeersproblemen (het openbaar vervoer, parkeerbeleid en verkeersveiligheid), het opzetten van inkooptrajecten en het realiseren van gemaksdiensten op het terrein.

4.2 Dieptegesprekken
Om de aanvullende wensen en randvoorwaarden voor deelname aan collectieve projecten vast te stellen is een zestal gesprekken gevoerd met individuele bedrijven en een vijftal gesprekken met een aantal bedrijven uit eenzelfde branche. In totaal zijn 17 bedrijven ondervraagd (zie bijlage 6 lijst voor de lijst met ondervraagde bedrijven). Ook zijn een drietal vastgoedbeheerders ondervraagd. Deze gesprekken hebben zoveel mogelijk plaatsgevonden met directievertegenwoordigers om zicht te krijgen op het (financieel) commitment van de organisatie.

Gewenste projecten
In de gesprekken is nader ingezoomd op een aantal goed scorende projecten uit de enquête. Deze initiatieven kunnen worden onderverdeeld in bedrijfsspecifieke zaken en gemeentelijke zaken. Tijdens de dieptegesprekken zijn door de bedrijven ook andere projecten genoemd (bijlage 7).
Tabel 3 gewenste projecten

bedrijfsspecifieke projecten - collectieve afvalinzameling - collectieve energie-inkoop - kinderopvang

overheidsgebonden projecten - verbeteren dienstenregeling OV - stringenter parkeerbeleid - verkeersveiligheid verbeteren

Andere projecten die op basis van de bedrijvenverkenning kansrijk leken, bleken in deze fase van het onderzoek niet of nauwelijks gewenst. Een voorbeeld is het optimaliseren van het ruimtegebruik door middel van het uitwisselen van ruimte voor opslag van goederen.

Randvoorwaarden
In de gesprekken zijn door de ondernemers een aantal belangrijke randvoorwaarden genoemd om mee te doen met nieuwe collectieve initiatieven. Onderstaand worden de belangrijkste kort benoemd (in bijlage 8 zijn alle genoemde randvoorwaarden weergegeven). Wijze van aanbieding Gooimeer-ondernemers willen eerst zaken uitgekristalliseerd zien (wat is precies het aanbod, wat is de kostprijs, wat is de besparing), voordat ze willen inspringen. Dat lijkt op het kip-ei probleem. Je moet eerst weten hoeveel mensen er meedoen voordat je een concreet en aantrekkelijk aanbod kunt doen.

Bedrijventerreinen Gooimeer Rapportnr.: 21112r280303, definitief

12

Men heeft ook de voorkeur voor een gecombineerde aanbieding: een productenpakket waaruit kan worden gekozen. Dit biedt een beter overzicht voor de ondernemer en het kost minder 'inwerktijd'. Organisatie De geïnterviewden zien in de regel een centrale parkmanager of terreinbeheerder als een goede stap om een en ander gerealiseerd te krijgen. Deze parkmanager moet zich wel zelf terugverdienen uit de opbrengsten van de inkooptrajecten. Geconcludeerd kan worden dat de Gooimeer-ondernemer knelpunten in het openbaar gebied als grootste knelpunt ervaart. Tegelijkertijd wordt verondersteld dat de overheid de taak heeft om deze op te lossen. Collectieve initiatieven voor en tussen de bedrijven zijn alleen interessant wanneer ze financieel aantrekkelijk zijn, een gegarandeerde kwaliteit/service bieden en een zekere flexibiliteit mogelijk maken. Milieuwinst en imago spelen geen rol van betekenis voor deelname aan projecten.

4.3 Uitwerking deelinventarisaties
Om een beter beeld te krijgen van de haalbaarheid van gezamenlijke projecten op het gebied van inkoop zijn twee 'stromen' nader geïnventariseerd.

Energie
Voor het realiseren van collectieve energie-inkoop is het van belang dat de bedrijven met het grootste aandeel in energieverbruik vrij zijn. Met behulp van een schriftelijke enquête (bijlage 3) is inzicht verkregen in de huidige energiesituatie en de afgesloten contracten op de Gooimeerterreinen. De enquête is verspreid onder 220 bedrijven op Gooimeer Noord en Zuid. In totaal hebben 27 bedrijven op de enquête gereageerd. Daarvan blijken er 19 bereid te zijn over te stappen naar een collectief contract. Uit de inventarisatie blijkt dat met name drie bedrijven in 2003 vrij komen voor de eigen inkoop van energie met een totale vraag van ruim 3.700.000 kWh. Hun gezamenlijk aandeel wordt geschat op 30% van het totale energieverbruik op de Gooimeerterreinen. Daarnaast komen er naar verwachting nog 30 bedrijven vrij in 2003 voor collectieve energie-inkoop. De bedrijfsverzamelgebouwen op Gooimeer Noord vereisen aparte aandacht. Zij worden beheerd door vastgoedbeheerders die momenteel zelf nieuwe contracten met commerciële partijen realiseren. Vaak bemiddelen zij hier voor meerdere bedrijventerreinen/locaties tegelijk. Hierbij bestaat de mogelijkheid dat Gooimeer-bedrijven (zowel bedrijfsverzamelgebouwen als individuele bedrijven) zich kunnen aansluiten. Echter uit de enquête blijkt dat beheerders en eigenaren zich niet willen committeren aan een speciaal collectief energie-inkoop contract op Gooimeer.

Tabel 4 overzicht respons energie enquête

Bedrijventerreinen Gooimeer Rapportnr.: 21112r280303, definitief

13

verzonden enquêtes ontvangen enquêtes bereid deelname vrij van energie bedrijven > 100 medewerkers

220 27 19 33 3

Geconcludeerd wordt dat het voor enkele Gooimeer-bedrijven interessant is om in 2003 over te stappen naar een collectief energie-inkoop contract. Met name door het grote aandeel van de drie grootverbruikers. Geadviseerd wordt om de drie grootste bedrijven die vrijkomen het voortouw te laten nemen in een dergelijk traject. In verband met de opzegtermijnen wordt geadviseerd om snel te starten onder deskundige begeleiding.

Afval
Aanpak deelinventarisatie Het onderzoek naar de kansen voor collectieve afvalinzameling heeft in drie deelstappen plaatsgevonden: enquête bedrijfsbezoeken workshop

Met behulp van de enquête (zie bijlage 2) is inzicht verkregen in de samenstelling en omvang van de afvalstromen. Daarnaast zijn gegevens gegenereerd over de inzamelpartijen, type contracten en kosten van verwijdering. De respons op de enquête bedroeg 15 % (in totaal gegevens van 34 bedrijven). Afvalproductie Uit de enquête blijkt dat door de diversiteit aan bedrijven op Gooimeer er meer dan 25 verschillende afvalstromen aanwezig zijn. In onderstaande figuur zijn de grootste fracties opgenomen. Opvallend hierbij is dat het gevaarlijk afval één van de grote afvalstromen is. Daarnaast is het gemengde bedrijfsafval nauwelijks aanwezig. Dit in tegenstelling tot resultaten van andere gemengde bedrijventerreinen.

gemengd bedrijfsafval
16% 7% 33% 8%

overig oliën metalen gevaarlijk afval

18% 10% 8%

hout papier/karton

Figuur 2 afvalstromen Gooimeer

Bedrijventerreinen Gooimeer Rapportnr.: 21112r280303, definitief

14

Een mogelijke verklaring hiervoor is dat de ondernemers niet altijd het gemengde bedrijfsafval hebben ingevuld terwijl zij naar verwachting wel over die stroom beschikken. Binnen het overige afval zijn stromen aanwezig variërend van plastic bekers tot lampen en asbest. In bijlage 9 wordt een tabel weergegeven waarin alle afvalstromen zijn uitgezet in percentages van de totaal aanwezige afvalstromen. Afvalinzameling Momenteel zijn meer dan 20 afvalinzamelaars, van grote (inter)nationale organisaties tot locale partijen actief op Gooimeer. Eveneens wordt door een aantal bedrijven het gevaarlijke afval naar de gemeentewerf op Gooimeer Zuid gebracht, hoewel deze officieel niet meer geopend is voor publiek. Uit de inventarisatie blijkt dat twee partijen sterk vertegenwoordigd zijn op Gooimeer. Wensen van de bedrijven Uit de gesprekken en de workshop met de ondernemers is gebleken dat de huidige afvalinzameling naar hun mening goed geregeld is. Afval lijkt ook nauwelijks een aandachtspunt binnen de onderneming te zijn. Bedrijven zijn alleen geïnteresseerd in een andere manier van afvalinzameling indien de prijs lager ligt dan de huidige maar de service gelijk blijft en ze niet meer ruimte kwijt zijn aan meer afval scheiden. Mogelijkheden in de vermindering van de afvalproductie (door preventie en hergebruik) liggen ten eerste bij het vergroten van het draagvlak onder de ondernemers om meer aandacht aan afval(scheiding) te schenken. Dit kan bijvoorbeeld gerealiseerd worden door uitbrengen van een informatiefolder (afvalwijzer). Daarnaast kan besloten worden om een collectief contract bij één van de grootste afvalinzamelaars af te sluiten, mede afhankelijk van marktontwikkelingen en handhavingstrajecten. Voor andere projecten, zoals de realisatie van een milieustraat, lijkt op dit moment op Gooimeer geen draagvlak te zijn. Het kostenaspect (investerings- en beheerskosten) speelt hierin een belangrijke rol. Zie voor meer informatie het rapport ‘Plan van Aanpak, Verbetering afvalinzameling Gooimeer, april 2003’.

4.4 Kansrijke projecten
Op Gooimeer Noord en Zuid lijkt draagvlak te bestaan voor een viertal groepen van projecten met een min of meer collectief karakter: Facility Point met koppeling aan diverse voorzieningen met commercieel (gemaks) karakter gezamenlijke inkoop van energieleverantie en afvalinzameling afval informatiefolder collectief vervoer 'op maat'

Bedrijventerreinen Gooimeer Rapportnr.: 21112r280303, definitief

15

Facility Point
Hierbij gaat het bij voorkeur om het realiseren van een fysieke plaats waar ondernemers diensten kunnen afnemen. Een dergelijk initiatief wordt bij voorkeur ingevuld door een commerciële organisatie die een eigen kosten-bateninschatting maakt. Met een dergelijke voorziening (vereist medewerking van de gemeente) kunnen meerdere services tegelijkertijd tegen een bekende prijs worden aangeboden. Een Facility Point komt tegemoet aan vragen van bedrijven om een integraal pakket aan 'maatregelen', waaruit ondernemers hun eigen dienstenpakket samenstellen. Nader onderzoek wordt aanbevolen.

Gezamenlijke inkoop van energieleverantie en afvalinzameling
Het blijkt bij collectieve energie- en afvalinkooptrajecten dat besparingen op kosten mogelijk zijn. Deze variëren uiteraard sterk van de afname. De hoeveelheid gegevens die het onderzoek heeft opgeleverd over de energiebehoefte en de afvalproductie zijn te beperkt om concrete voorstellen voor vervolg te doen. Wel wordt, gezien de omvang van de groep geïnteresseerde bedrijven, aanbevolen om - in petit comité - een start te maken met een gezamenlijk inkooptraject (zie bijlage 4 stappenplan energie). Zeker bij energie is het mogelijk dat andere bedrijven later aanhaken. Voor afvalinzameling lijken er meerdere mogelijkheden te liggen. Het begint met een eenvoudige brochure over wat er mag en moet met bedrijfsafval. Daarnaast bevelen wij gesprekken aan met commerciële partijen om tot een branchegericht aanbod te komen. De garagebedrijven is een sector die hiervoor geschikt lijkt. Tenslotte kan in overleg met GAD bekeken worden of het huidige (gesloten) inzamelingsstation toegankelijk kan worden gemaakt voor de inzameling van bedrijfsafval.

Afval informatiefolder
Een afval informatiefolder bevat informatie over wettelijk verplicht te scheiden afvalstromen en welke afvalproducten hieronder vallen. Daarnaast kan hierin informatie staan over aanwezige afvalinzamelaars en telefoonnummers van (gemeentelijke) instanties waar ondernemers terecht kunnen met vragen. Zo’n folder kan gecombineerd worden met specifieke terreingebonden informatie zoals bijvoorbeeld het telefoonnummer van de bedrijfscontactfunctionaris van de gemeente en van de contactpersoon bij de politie.

Collectief vervoer 'op maat '
Hoewel er geen mobiliteitsgegevens zijn geïnventariseerd in het onderzoek hebben meerdere ondernemers tijdens de dieptegesprekken aangegeven problemen te hebben met de huidige openbaar vervoersverbindingen. Hierbij gaat het zowel om kantoorals productiebedrijven. Een pilot met een eigen vervoersverbinding op maat tussen bijvoorbeeld Gooimeer en Almere kan interessant zijn om uit te voeren.

Bedrijventerreinen Gooimeer Rapportnr.: 21112r280303, definitief

16

5 Samenvatting en conclusies
Om de huidige kwaliteit van Gooimeer Noord en Zuid te behouden en waar mogelijk te verbeteren is het noodzakelijk om een structureel beheer van publieke en private ruimte te realiseren. Samenwerking tussen bedrijven en gemeente, maar ook tussen terreingebruikers onderling is daarbij noodzakelijk. Parkmanagement is één van de concepten om dit vorm te geven. Dit onderzoek heeft gekeken naar de mogelijke inhoud van parkmanagement. Centrale vragen daarbij waren: voor welke projecten bestaat interesse bij de ondernemers op Gooimeer? hoe luiden de door de ondernemers gestelde randvoorwaarden voor deelname aan dergelijke projecten? wat is het draagvlak voor projecten met een groter milieurendement bij de individuele bedrijven? hoe kan de organisatie van duurzaam parkmanagement op Gooimeer organisatorisch worden vormgegeven?

Door middel van een terreinbrede enquête zijn de knelpunten, wensen en behoeften van de ondernemers geïnventariseerd. De uitkomsten zijn vervolgens door middel van een aantal diepte-interviews besproken met een achtiental bedrijven. Op basis van deze resultaten is een nadere inventarisatie uitgevoerd naar de energie- en afvalsituatie van de ondernemers. Tenslotte is een selectie gemaakt van de meest kansrijke projecten.

Conclusies
Ondernemers op Gooimeer ondervinden de grootste knelpunten op het gebied van openbare ruimte. Projecten die deze problemen afdoende oplossen hebben de interesse van de ondernemer. Men is van mening dat de overheid hier de belangrijkste rol moet spelen. Het beheerplan, dat in het kielzog van dit onderzoek is ontwikkeld, biedt kansen om nieuwe knelpunten in de toekomst te voorkomen en het onderhoud naar de wens van de ondernemers aan te pakken. Wanneer het gaat om projecten waarbij een nieuwe formule wordt gezocht voor reeds bestaande voorzieningen/diensten, worden er door de ondernemers harde randvoorwaarden gesteld. Ondernemers zijn redelijk tevreden over de huidige manier waarop zaken geregeld zijn. Om over te stappen naar collectieve projecten geven zij aan dat prijs een beslissende factor is. Daarnaast speelt het kip-ei probleem een rol. Ondernemers willen eerst zien dan geloven. Tenslotte is de huidige service (bijv op het gebied van afvalinzameling en beveiliging) vaak een referentiekader. Nu hebben bedrijven vaak lange en goede vertrouwensrelaties met leveranciers. Toch blijkt uit dit onderzoek bedrijven op dit moment geïnteresseerd te zijn in collectieve energie-inkoop en afvalinzamelingsprojecten. Flexibiliteit voor de individuele ondernemer (uitstappen, volumewijzigingen) moet tenslotte gegarandeerd zijn. Met name geldt een en ander voor de trajecten op het gebied van collectieve inkoop. Indien dergelijke trajecten worden gestart is het van

Bedrijventerreinen Gooimeer Rapportnr.: 21112r280303, definitief

17

belang in te spelen op marktgebonden ontwikkelingen zoals prijswijzingen in de energieleverantie of afvalinzameling. Op dat moment zijn ondernemers geïnteresseerd in andere aanbiedingen. Er bestaat op dit moment weinig draagvlak voor verdergaande samenwerking tussen bedrijven op het gebied van uitwisselen van bestaande eigen voorzieningen en het gezamenlijk (fysiek) creëren van nieuwe voorzieningen. Belangrijkste redenen hiervoor zijn verwachtte beperkingen in flexibiliteit en continuïteitsrisico's. Met name geldt dit voor projecten met een grotere milieuambitie en rendement (bijvoorbeeld het combineren van goederenvervoer en opslag). Wel zijn diverse bedrijven geïnteresseerd in de afname van nieuwe commerciële diensten op het terrein zoals bedrijfsfitness, kinderopvang en dergelijke. Randvoorwaarde is dan dat een en ander concreet en financieel aantrekkelijk in 'pakketvorm' wordt aangeboden. Op basis van bovenstaand beeld lijken 4 projecttypen vooralsnog aantrekkelijk te zijn om op te pakken: Facility Point (met koppeling aan diverse voorzieningen), nader te onderzoeken en te realiseren door marktpartijen gezamenlijke inkoop van energieleverantie te initiëren en te realiseren door drie grote en geïnteresseerde bedrijven op het terrein. Hetzelfde geldt voor de inkoop van afvalinzameling, zij het dat hier wordt gepleit voor een branchegerichte invulling (starten met autobedrijven) afval informatiefolder collectief vervoer 'op maat', in pilotvorm met verbinding Almere - Naarden.

-

Aanbevelingen
Voor het opstarten van collectieve projecten moet een initiatief vanuit de bedrijvenvereniging komen. Aanbevolen wordt te beginnen met het opstarten van een afval informatiefolder. Mogelijk kan deze informatie voorziening over afval gecombineerd worden met andere relevante terreingerichte informatie. Daarnaast formuleert de bedrijvenvereniging werkgroepen waarin collegaondernemers samen nieuwe diensten kunnen 'uitvogelen'. De werkgroepen vragen offertes aan, verzamelen gegevens en voeren acquisitie bij de bedrijven. Men is niet genegen hier direct voor te betalen. Uitgangspunt moet zijn dat de werkgroepen zichzelf terugverdienen. Om de onrendabele aanloopfase te financieren wordt geadviseerd om aanvullende subsidiemogelijkheden na te gaan bij provincie en rijk. Het initiatief om parkmanagement regionale invulling te geven biedt in dit kader ook mogelijkheden. Tenslotte In voetbaltermen moeten de aangegeven projecten worden gezien als mogelijkheden. Om de mogelijkheden om te zetten in kansen die daadwerkelijk benut kunnen worden, is het noodzakelijk dat het ingezette proces van informatiegaring en -verspreiding en het overleg met marktpartijen voortgang blijft vinden. De actuele invulling kan worden versneld door het succes van collectieve projecten aantoonbaar te maken. Het oppakken van het project van collectieve energie-inkoop met de geïnteresseerde bedrijven biedt ons inziens de belangrijkste opening.

Bedrijventerreinen Gooimeer Rapportnr.: 21112r280303, definitief

18