Ruimte voor bedrijvigheid

Presentatie wethouder Eric helder Ondernemersavond Enschede. Muziekcentrum Enschede, 13 november 2000 Introductie Dames en heren, ik wil u allen van harte welkom heten op deze veertiende Ondernemersavond. Zoals elk jaar is de Ondernemersavond opgebouwd rond een thema waar u, als Enschedese ondernemer, mee te maken heeft, of mee te maken kunt krijgen. Het thema van vanavond is "Ruimte voor bedrijvigheid". De gemeente vindt het belangrijk om nu en in de toekomst voldoende, en een voldoende gevarieerd aanbod van bedrijfsruimte beschikbaar te hebben voor het Enschedese bedrijfsleven. Echter; er zal zorgvuldig met de ruimte moeten worden omgegaan. Eerst zal ik kort ingaan op de economische ontwikkeling van Enschede, vervolgens komt de situatie van de ruimte voor bedrijvigheid in regionaal verband, op uitleggebieden en op binnenstedelijke werklocaties aan de orde. Afsluitend wil ik even stil staan bij de herinrichting van Roombeek West, daar waar het raakvlakken heeft met het thema van vanavond. Economische ontwikkelingen Vanaf 1995 is de werkgelegenheid in Enschede aanzienlijk gestegen. Het aantal fulltimebanen is vanaf 1995 met 12% toegenomen. Met name de zakelijke dienstverlening, waaronder de ict sector, en de overige dienstverlening, waaronder de overheidsdiensten en de zorgsector, groeiden sterk. De laatste jaren wordt er in deze sectoren in Enschede sterk geïnvesteerd, m.n. in de zakelijke dienstverlening. De gunstige economische ontwikkelingen vergen extra ruimte; nieuwe bedrijven worden opgericht, bedrijven willen zich hier vestigen en bestaande bedrijven willen uitbreiden. Er is een grote behoefte ontstaan aan extra bedrijventerreinen en kantorenlocaties getuige het grote aantal bij de gemeente ingeschreven bedrijven dat in aanmerking wil komen voor een bouwlocatie. De Gemeente Enschede wil graag zorgen voor passende huisvestingsmogelijkheden. Daarom ontwikkelen wij nieuwe werklocaties. Echter; de mooie landschappelijke omgeving draagt ook voor een groot deel bij aan die concurrentiepositie van Enschede en zal zoveel mogelijk behouden moeten blijven. Wij willen kiezen voor een duidelijk economisch profiel dat aansluit bij de markt om zo ook de komende jaren de concurrentiepositie van Enschede overeind te houden. We kiezen daarom onder andere voor de sterk groeiende kennisintensieve bedrijvigheid. Met name de ICT-sector is belangrijk voor de toekomstige sterkte van de economie. Hierin zal de grootste economische groei plaats vinden. Enschede wil profiteren van deze groei. Een goede woonomgeving is de pré die we hier hebben t.o.v. West Nederland. Bewust kiezen we hier voor toevoeging van duurdere woningen. Zeer bewust kiezen we voor het Muziekkwartier: een gloednieuwe accommodatie voor het hier aanwezige muzikale talent. Topkwaliteit in wonen en cultuur ("Enschede muziekstad") is een sleutelfactor in de economische ontwikkeling: daar bindt je mensen mee!

Ook een passende werkomgeving en infrastructuur voor de IT branche in de vorm van een technologiepark past in dit beleid. In plaats van Technolgiepark zullen we dit gebeid voortaan beschrijven als het kennispark. Dit alles past in de ambitie van de 3e ICT regio van Nederland (naast Amsterdam en Eindhoven). Daarnaast blijven de traditionele bedrijfssectoren zoals bijvoorbeeld de groothandel en de bouw een belangrijk onderdeel van de plaatselijke economie. Regionale samenwerking Grote veel ruimtegebruikende bedrijven voor industriële productie of voor transport en distributie, zullen zich in de toekomst kunnen vestigen op het regionale bedrijventerrein Twente. De Gemeente Enschede werkt samen met andere Twentse gemeenten en de provincie Overijssel aan de ontwikkeling, de participatie met betrekking tot het beheer, exploitatie en acquisitie en promotie van het regionale bedrijventerrein Twente. De voorkeurslocatie is Almelo Zuid, dit bleek na onderzoek het meest milieuvriendelijke alternatief te zijn. Het terrein zal netto circa 130 ha groot worden met een eigen overslagterminal aan het Twentekanaal en worden aangesloten op het Twents openbaar vervoernet en de A35. Grootschalige productiebedrijven met een omvang van meer dan 5 hectare afkomstig van buiten de regio moeten zich verplicht vestigen op het Regionale Bedrijventerrein Twente. Voor deze bedrijven binnen de regio ligt een sterke voorkeur voor vestiging op het regionale bedrijventerrein Twente. Transport, distributie en assemblagebedrijven met een omvang van meer dan 2 hectare afkomstig van buiten de regio moeten zich verplicht vestigen op het Regionale Bedrijventerrein Twente. Voor deze bedrijven binnen de regio ligt ook een sterke voorkeur voor vestiging op het regionale bedrijventerrein Twente.

Uitleggebieden De uitleggebieden bieden ruimte aan zowel traditionele bedrijvigheid als aan de meer kennisintensieve bedrijven. In eerste instantie zullen veel ondernemers moeten zoeken naar een plek in de bestaande stad. Uiteraard gaat het dan om bedrijvigheid die past binnen een stedelijke omgeving. Dat wil zeggen niet strijdig met woonomgeving en leefbaarheid. Pas indien er in de bestaande stad geen passende locatie beschikbaar is bestaat er, de mogelijkheid om zich te vestigen op een uitleglocatie buiten het stedelijke gebied. Per bedrijventerrein hebben we een profiel opgesteld van het soort bedrijvigheid dat voor het desbetreffende terrein het meest geschikt cq gewenst is. Om ervoor te zorgen dat het juiste bedrijf ook daadwerkelijk op de juiste locatie gevestigd wordt, zijn er voor de uitleglocaties vestigingscriteria opgesteld. Maarten Veeger, hoofd Economische Zaken, zal in aansluiting op mijn verhaal onder andere verder ingaan op deze vestigingscriteria. Nieuwe locaties waar op afzienbare termijn kavels zullen worden uitgegeven zijn:

De Josink Es Euregio 2 Zuiderval Technologiepark De Usseler Es Kennispark Bij ons streven van Enschede een kennis- en dienstenstad bij uitstek te maken zijn er plannen om het UT terrein en omgeving uit te bouwen tot een volwaardig kennispark.Op dit moment werkt de gemeente, samen met de Universiteit Twente en de OOM aan een plan van aanpak om dit kennispark te ontwikkelen. Het park moet voor de regio iets unieks worden met een internationale uitstraling. Het kennispark zal plaats bieden aan kennis –en onderzoeksinstellingen en kennisintensieve bedrijvigheid. Daarnaast krijgt het park een hoogwaardig voorzieningenniveau waarin plaats is voor ontmoetingen en kennisuitwisseling. We hebben daarom een kenniscafe gepland in het kennispark. In dit kenniscafe kan men in de toekomst kennis nemen van kennis van kennissen. Belangrijk daarin is de ruimtelijke vormgeving. Het technologiepark dient een groene uitstraling te hebben in een parkachtige omgeving. Dus niet een ontwikkeling zoals deze. Om de groene uitstraling te behouden moet onder andere in lage dichtheden worden gebouwd. De totale netto omvang is 80 hectare netto, bruto oppervlak is ca. 200 hectare. Langs de Hengelosestraat is juist intensivering van ruimtegebruik mogelijk. Er wordt nagedacht om letterlijk een brug te kunnen slaan over de Hengelosestraat naar het B&S park. Zuiderval Op de vorige Ondernemersavond toonden wij u onze plannen met betrekking tot de Zuiderval. Dit terrein zal de belangrijkste maar bovenal een representatieve toegangspoort tot het centrum van Enschede worden. Er worden op Zuiderval hoogwaardige werk, maar ook woonlocaties ontwikkeld. Er zal in totaal 100.000 m2 extra kantoorruimte gerealiseerd worden. De lokatie wordt inmiddels via een communicatie- en promotiecampagne in de markt gezet. De Josink Es De kentering naar meer thematische bedrijventerreinen wordt ingezet met het bedrijventerrein Josink es. De Josink es wordt een duurzaam modern gemengd bedrijventerrein. De Josink es wordt geen doorsnee bedrijventerrein, het wordt iets bijzonders. We streven voor dit terrein een hoog ambitieniveau na. In de eerste plaats letten we op een zorgvuldige ruimtelijke inpassing. Dat betekent dat we zoveel mogelijk rekening houden met de bestaande ruimtelijke elementen zoals bomenrijen, beekjes enz. Ook wordt extra aandacht besteedt aan de vormgeving van de panden en de inrichting van de openbare ruimte. Daarnaast proberen we het terrein zo duurzaam mogelijk in te richten. Zo zullen de bedrijven bewust omgaan met energie, er wordt mogelijk gezamenlijk afval ingezameld, gezamenlijk onderhoud en beheer van de terreinen etc. Om in de toekomst het ambitieniveau te handhaven en de kwaliteit te waarborgen, wordt gedacht aan parkmanagement, waaraan de deelnemers ook plaats nemen. Medio 2001 verwachten we de eerste kavels van de Josink Es uit te kunnen geven.

Usseler Es De Usseler es is geprofileerd als een modern gemengd terrein. Hierin wordt nog sterker dan de Josink es ingezet op behoud van landschappelijke en cultuurhistorische waarden. De huidige kenmerken van de Usseler Es moeten worden gespaard. Net zoals de Josink es proberen we een hoogwaardige ruimtelijke indeling na te streven en worden eisen gesteld aan het soort bedrijvigheid. De Usseler Es maakt onderdeel uit van de ruimtelijke ordeningsvisie die in de inspraak is geweest. Als in 2001 definitief is besloten de Usseler Es te realiseren dan zullen naar verwachting de eerste kavels binnen 5 jaar worden uitgegeven. Euregio 2 De planning is om het bedrijvenpark Euregio in het eerste kwartaal volgend jaar uit te gaan geven. Dit type terrein is het laatste "oude generatie terrein" en het enige met ruimte voor de traditionele bedrijfswoning. Dit is, in tegenstelling tot de Josink Es, ook nog een traditioneel ingericht terrein. Het Havengebied Naast het ontwikkelen van nieuwe uitleglocaties willen we ook bestaande verouderde uitleglocaties revitaliseren en herstructureren. Een voorbeelden hiervan is het Havengebied. Dit is de oudste uitleglocatie van Enschede en voldoet niet meer aan de eisen die de huidige markt stelt. Het gebied heeft veel potenties, na de herstructurering zal er intensiever gebruik gemaakt worden van de enorme ruimte. Intensiever gebruik maken van het Havengebied leidt tot een besparing van de ruimte op de overige uitleglocaties. De Gemeente Enschede had in het voorjaar van dit jaar een plan van aanpak willen opstellen voor de herstructurering. Door de gebeurtenis van 13 mei jl. is dit helaas een jaar opgeschoven. Binnenstedelijke ontwikkelingen Naast de ruimte voor bedrijvigheid op regionale bedrijventerreinen en de uitleglocaties zijn er werklocaties in de binnenstedelijke gebieden die de nodige potentiële ruimte bieden voor passende bedrijvigheid. Het bevorderen van passende bedrijvigheid en werkgelegenheid in de wijken is een belangrijk uitgangspunt. Bedrijvigheid in de bestaande stad biedt kansen om de werkloosheid, met name onder laaggeschoolden, in een aantal wijken terug te dringen. Dit komt ten goede aan de sociale vitaliteit en leefbaarheid van de stedelijke gebieden. Daarnaast wordt door bedrijvigheid zoveel mogelijk in te passen in het bestaande stedelijke gebied de druk op de uitleglocaties en het waardevolle landschap kleiner. Om bedrijvigheid in de bestaande stad te stimuleren willen wij een aantal binnenstedelijke bedrijventerreinen herstructureren en ontwikkelen en daarnaast de gebieden met een functiemening van wonen en werken uitbreiden. Ook de realisatie van bedrijfsverzamelgebouwen en het revitaliseren en herstructureren van verouderde winkelstrips moet meer ruimte bieden voor bedrijvigheid in de bestaande stad. Wij zijn van mening dat met name startende en kleinere bedrijven veel voordeel kunnen hebben van een binnenstedelijke locaties. de nabijheid van de faciliteiten in het stadscentrum;

dichtbij de klanten; dichtbij andere bedrijven de mogelijkheid om werk en privé te combineren; en de nabijheid van personeel. Wij zullen als gemeente Enschede extra ons best doen de binnenstedelijke werklocaties voor u te optimaliseren. Roombeek West Ter afsluiting van mijn verhaal wil ik nog even stilstaan bij de herinrichting en wederopbouw van Roombeek West Roombeek West was een voormalig binnenstedelijk woon / werkgebied. Een belangrijk uitgangspunt bij de herinrichting van het gebied is dat in Roombeek West een plek moet zijn voor die ondernemers die daar graag terug willen. We willen in totaal 6-9 hectare bedrijventerrein ontwikkelen, 5000 m2 BVO aan bedrijfsverzamelgebouw, en 3000 m2 voor de hergebruikmarkt. Daarnaast streven wij naar functiemenging van wonen en werken. Hierbij wordt gedacht aan binnenstedelijke werklocaties met bedrijven die passen binnen een stedelijk milieu. Wij denken aan het ontwikkelen van een "kenniswijk" in Roombeek West waar IT gerichte bedrijvigheid geconcentreerd zal zijn. Daarnaast wordt de ontwikkeling van een aantal woon/werkpanden overwogen. In het rampgebied zou uiteraard plek moeten komen voor detailhandel en horecavoorzieningen. Juist voor (kleinschalige) bedrijvigheid, waaronder etnische ondernemingen, zullen vestigingsmogelijkheden moeten komen. Ook moet in de wijk wederom plek zijn voor kunstenaarsateliers en werkplaatsen. Het doel van de wederopbouw van Roombeek west is het creëren van een gevarieerde wijk waar wonen en werken verantwoord wordt gecombineerd op een manier die past in de 21e eeuw.