stad p de kon o Bal

ellterrein Plan Sh uwkundig Stedenbo

inleiding
In 2003 werden de eerste concrete plannen voor de ontwikkeling van het Shellterrein aan het IJ in Amsterdam-Noord gepresenteerd. Deze plannen staan in het Projectbesluit Shellterrein. Het Shellterrein wordt een gemengde woon- en werkwijk met ongeveer 2200 woningen en stedelijke voorzieningen en is daarmee één van de eerste grote projecten die wordt gerealiseerd aan de Noordelijke IJ-oever. De ontwikkeling van het Shellterrein is mogelijk doordat Shell 20 hectare grond heeft verkocht aan de gemeente voor herontwikkeling. ING Real Estate ontwikkelt samen met de gemeente het Shellterrein tot een nieuwe Amsterdamse wijk. Op de resterende 7 hectare concentreert Shell al haar onderzoeks- en kantoorfuncties onder één dak in het nieuw te bouwen New Technology Centre (NTC). Deze 7 hectare blijven in eigendom van Shell. De partners in het project Het Stedenbouwkundig Plan is in opdracht van de gemeente en ING Real Estate opgesteld. ING Real Estate is de ontwikkelaar van het terrein. Naast ING is Shell intensief bij het plan voor het terrein betrokken.

Stedenbouwkundig Plan Shellterrein -2-

‘Nieuw Amsterdam’ aan het IJ
Het Shellterrein bevindt zich op een prachtige plek: aan het water, vlakbij het centrum en de pontverbinding met het Centraal Station. Jarenlang was dit gebied ontoegankelijk. Maar er is nu ruimte voor de ontwikkeling van een nieuw stuk Amsterdam. Een nieuwe wijk met een echt stads karakter. Een plek waar wordt gewerkt (30%) en gewoond (70%). Maar waar ook het Oeverpark een ontspannen groengebied aan het water zal zijn. Voorzieningen zoals scholen, kinderopvang, maar ook het filmmuseum en de diverse horeca gelegenheden zullen dit gebied aanzien geven en aantrekkelijk maken. En niet alleen voor toekomstige bewoners. Ook de direct omwonenden en andere inwoners van Amsterdam zullen ervan profiteren. Het gebied zal een trekker zijn die veel Amsterdammers het IJ over lokt.

van idee naar plan
bouwveld / proefopstelling NTC bebouwing max. 35m bebouwing max. 110m bebouwing max. 20m bebouwing max. 9m te handhaven gebouwen overige gebouwen woonschepen met tuinen verkeersareaal publiek toegankelijk groen tuinen campus tuin NTC openbaar groen omgeving bruggen water omgeving buiten plangebied

Het Stedenbouwkundig Plan
De samenwerkende partijen zijn om tafel gaan zitten om de 20 hectare grond zo goed mogelijk in te delen. Daarbij zijn de ideeën van omwonenden uit de eerste inspraak-ronde uiteraard meegenomen. Er is gesproken over diverse onderwerpen die van belang zijn bij het ontwikkelen van een nieuwe wijk. Welke uitstraling willen we dat het gebied krijgt? Hoe zorgen we voor zoveel mogelijk groen en optimaal gebruik van de unieke ligging aan het IJ? Maar ook concreter: waar komen de woningen, waar de bedrijven? Hoe profiteren we optimaal van de goede bereikbaarheid? En uiteraard, hoe zorgen we ervoor dat de direct omwonenden zoveel mogelijk kunnen profiteren van dit nieuwe stuk Amsterdam, maar er tijdens de ontwikkeling zelf zo min mogelijk last van hebben? De concrete uitwerking van deze plannen heet: het Stedenbouwkundig Plan. Deze brochure geeft een gedetailleerd beeld over de verschillende onderdelen van dit Stedenbouwkundig Plan. Of beter gezegd: over de verschillende onderdelen van de nieuwe wijk.

Stedenbouwkundig Plan Shellterrein -3-

het uiterlijk: sfeervol als Parijs
De dichtheid van het plan is, naar Amsterdamse maatstaven, hoog te noemen. Maar de gekozen opzet met het vele groen, het Oeverpark en de gekozen strakke lijnen voor de torens, maken het gebied zeer toegankelijk en aantrekkelijk. Zeker omdat er is gekozen voor gebouwen met een luxe en solide uitstraling, vergelijkbaar met de uitstraling die je vindt in Parijs.

NTC De Campus
Het uitgangspunt bij het ontwerpen van de woningen is de keuze voor een uitgesproken groene woonomgeving. De woningen bestaan uit diverse appartementengebouwen van 6 tot 9 woonlagen die in groepjes bij elkaar staan rond rustige groene binnenhoven. Deze manier van bouwen heeft iets weg van een campus, zoals je soms ziet bij (Engelse) universiteiten. Parkeren in het gebied is ondergronds opgelost. Op het bestaande maaiveld worden de parkeersouterrains gebouwd. Het totale gebied wordt hiermee opgehoogd van +1 meter NAP naar +3,20 m NAP. Om ruimte te maken voor deze nieuwe wijk brengt Shell haar onderzoeks- en kantoorfuncties in het nieuw te bouwen New Technology Centre (NTC) samen. Het NTC grenst in het oosten aan de Grasweg en in het westen aan het IJ. Het complex bestaat uit vijf vleugels met een hoogte van zes bouwlagen loodrecht op het IJ. Aangezien er veel glas wordt gebruikt, krijgt het geheel een transparante uitstraling.

Stedenbouwkundig Plan Shellterrein -4-

De infrastructuur
De bereikbaarheid van de nieuwe wijk voor alle soorten verkeer speelt in op de bijzondere kenmerken van de locatie: dicht bij het Centraal Station en het wegenstelsel van Amsterdam-Noord. Auto’s kunnen het gebied bereiken via twee routes vanuit het noordwesten, de Grasweg en de Asterweg, en een route vanuit het noordoosten, de Van der Pekstraat. De Asterweg is, met de Middenontsluiting naar de Klaprozenweg, de hoofdontsluiting van het gebied. De Asterweg en de Grasweg ten noorden van het NTC behoren tot de 50 km wegen. Fiets- voetgangers- en autoverkeer worden van elkaar gescheiden. Op de Distelweg en de Van der Pekstraat worden verkeersbeperkende maatregelen genomen. Het deel van de Grasweg op het Shellterrein en de overige wegen op het Shellterrein behoren tot de 30kmgebieden, vergelijkbaar met een woonerf. Het Centraal Station ligt, per pont over het IJ, op vijf minuten afstand. Comfortabele en snelle routes voor het langzaam verkeer verbinden de campus en het NTC met de pont.

Strip Overhoeks
Achter de toren Overhoeks ligt ‘de strip’: een langgerekte strook haaks op het IJ. In de strip ligt het accent, naast wonen, op werken en (stedelijke) voorzieningen. De bebouwing bestaat uit 5 torens in combinatie met de bestaande gebouwen. De toren ‘Overhoeks’ wordt, het boegbeeld van de strip. Ook het Groot Laboratorium is opgenomen in dit plan.

het karakter: levendig als Londen
Waar water is, zijn bruggen
Het Shell terrein is aan drie kanten omgeven door water. Om de nieuwe wijk voldoende toegankelijk te maken voor bewoners en bezoekers en tegelijkertijd de directe omgeving zoveel mogelijk te ontlasten, komen er een aantal bruggen. - Een nieuwe voet/fietsbrug ter hoogte van de pontaanlanding en de toren Overhoeks. Deze brug zorgt voor een directe verbinding van de pont met het oeverpark. - De bestaande fiets/voetbrug ter hoogte van het paviljoen in de Tolhuistuin wordt gerenoveerd. - De autobrug als verbinding tussen de Badhuisweg en de Tolhuistuin wordt vervangen. - De Asterweg wordt rechtstreeks aangesloten op de Ranonkelkade/van der Pekbuurt door een nieuwe autobrug in het verlengde van de Asterweg. - De huidige autoverbinding van de Grasweg naar de Ranonkelkade wordt vervangen door een fietsverbinding.

Comfortabel stedelijk wonen
Het Shellterrein biedt, gezien de ligging en omvang, een unieke waarde voor Amsterdam. De voornaamste troeven van de locatie zijn de ligging nabij de binnenstad van Amsterdam, het IJ en groene routes, die je snel buiten de stad leiden. Het Shellterrein wordt een wijk met circa 2.200 appartementen en 4.000 bewoners. De woningen worden verdeeld in 20% sociale sector en 80% marktsector. Het aanbod van verschillende woningen kenmerkt zich door verscheidenheid. Er zijn appartementen in verschillende prijsklassen en van uiteenlopende grootte (van studio’s van 50m2 tot penthouses groter dan 200 m2) op afwisselende locaties. Een groot aantal woningen kijkt uit over het water, het groen en de binnenstad.

Groen zonneterras aan het IJ
De plannen voorzien in een origineel, aantrekkelijk stadspark: het Oeverpark met een wandel- en fietspad. Het Oeverpark wordt in feite een groot groen zonneterras aan het IJ. Je kan er wandelen, zonnen en picknicken. En vooral op mooie dagen mensen kijken en mensen ontmoeten. Ook de zogenaamde ‘scheg’, een extra stadspark tussen de appartementengebouwen en de diverse voorzieningen, is een uitgelezen ontspanningsruimte in de frisse buitenlucht.

Werken aan het IJ
Het gebied geeft nieuwkomers de ruimte om te wonen en ruimte om te werken. De (plinten van de) Asterweg, gebouwen in de campus en de strip zijn aantrekkelijke vestigingsplaatsen voor bedrijven en kantoren. Die diversiteit, de stedelijke uitstraling en het uitzicht over het IJ en de binnenstad zal bedrijven aanspreken. Voor de kleinschalige bedrijfsruimte wordt verwacht dat deze met name vanuit de meer creatieve beroepen zal worden ingevuld. De komst van het filmmuseum lokt dat ook uit. Daarbij valt te denken aan reclame bureaus, radio- en tv-bedrijven, architecten bureaus, etc.

Voorzieningen waaronder het Filmmuseum
De nieuwe wijk: zo sfeervol als Parijs en zo levendig als Londen. De gedachte is dat dit nieuwe stuk Amsterdam de plek wordt voor alle Amsterdammers om even afstand te nemen van de hectiek van de stad. Een filmpje kijken in het nieuwe Filmmuseum met vier filmzalen tentoonstellingen en documentatiecentrum. Op een terras aan het IJ een drankje drinken of ergens lekker eten. Dit doet veel recht aan het karakter van AmsterdamNoord. Aan de vernieuwde invulling beleeft iedereen plezier.

Stedenbouwkundig Plan Shellterrein -5-

ontwikkeling in fases
Vanaf juni 2005 wordt gestart met de bouw van het New Technology Centre (NTC), het nieuwe laboratorium van Shell. Vanaf dat moment zal de grond door Shell in fases worden opgeleverd, waardoor ook de nieuwbouw in fases zal starten. Begin 2008 is Shell volledig over naar het NTC. De verwachting is dat het gebied in 2014/2015 helemaal klaar is. Algemeen 20 hectare grond in totaal 437.000 m2 bruto vloeroppervlak (bvo) verhouding woningen: werken/voorzieningen 70: 30 Wonen 2200 woningen 150 woningen per hectare 20% sociale huur alle prijscategorieën huur- en koopwoningen Stedenbouwkundig Plan Shellterrein -6Werken en voorzieningen werken: 70.000 m2 bvo (kantoren en bedrijfsruimten) voorzieningen: 60.000 m2 bvo (maatschappelijke voorzieningen, horeca, cultuur, winkels en recreëren) Start bouw New Technology Centre: juni 2005 Start woningbouw: maart 2007 Oplevering eerste woning: april 2009

De zonzijde van het IJ
Een essentieel kenmerk van de wijk is de ligging op de middagen avondzon. Voorzieningen zoals onderwijs, sport en gezondheid zullen ook een belangrijke functie vervullen voor bewoners én omwonenden. Waarbij de laatste mede profiteren van de ligging van de meeste voorzieningen: rond de Asterweg, vlakbij de Van der Pekbuurt).

Bereikbaarheid en communicatie
Een bouwperiode van 10 jaar is niet gering. In de voorbereiding van een dergelijke ontwikkeling wordt rekening gehouden met en worden eisen gesteld aan de bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en communicatie. Er wordt onder andere aandacht besteed aan: - de impact van de geplande werkzaamheden op de omgeving voor wat betreft de verkeersstromen - de routes voor het bouwverkeer - op welke wijze door wie met de omwonenden wordt gecommuniceerd - door wie, wanneer, welke maatregelen worden voobereid en getroffen om de overlast tot een minimum te beperken

Planning
2004 Bouwrijp maken van de grond voor de bouw van het New Technology Centre (NTC) van Shell. Start bouw NTC Aanleg zandlichaam oeverpark Zetting zand en ophoging Start woningbouw fase 1 Oplevering eerste woningen Oplevering laatste woningen, kantoren en voorzieningen.

2005 2006 2007 2009 2015

hoe verder

Na het Stedenbouwkundig Plan
1. Bouwplannen voor ‘de campus’: in opdracht van ING RE werken de architecten aan de plannen voor de eerste fase. 2. Ontwerp openbare ruimte: aangezien Shell haar gebouwen gefaseerd oplevert, zal de indeling en invulling van alle openbare ruimten - denk bijvoorbeeld aan alle groene gebieden - eveneens gefaseerd gebeuren. In 2004 is gestart met het ontwerp voor het deel van de campus tussen het IJ en de Grasweg. In 2006 wordt gestart met het ontwerp van de strip Overhoeks. Eind 2005 wordt gestart met het ontwerp van de groene scheg.

Meer weten?
Behoud het goede
Niet alle gebouwen die het Shellterrein kenmerken verdwijnen. De toren ‘Overhoeks’, die een herkenningspunt vormt voor heel Amsterdam-Noord, zelfs voor heel Amsterdam, blijft bestaan. Hetzelfde geldt voor het Groot Laboratorium.

Voor meer algemene informatie kunt u kijken op www.noordwaarts.nl.

U kunt ook contact opnemen met Projectbureau Noordwaarts, telefoon 020 634 6300.
3. Bruggen: eind 2005 start men met het eerste ontwerp van de bruggen die aangepast/gebouwd moeten worden.

Stadsdeel Amsterdam-Noord en de centrale stad
4. Voorafgaand aan het ontwerpen van de gebouwen in de ‘strip Overhoeks’ is een tussenstap noodzakelijk. In opdracht van zowel ING Real Estate en de gemeente wordt een architectonische voorstudie verricht. Dan wordt ook het definitieve programma voor de ‘strip Overhoeks’ bepaald. Na deze tussenstap start het ontwerpproces van de individuele gebouwen. De architectonische studie wordt opgesteld in 2005.

werken in een coalitie samen aan de plannen voor de projecten Shellterrein, Sixhaven, Buiksloterham en Centrum Amsterdam Noord. Deze coalitie is vorm gegeven in Projectbureau Noordwaarts.

Stedenbouwkundig Plan Shellterrein -7-

Deze brochure is een uitgave van Projectbureau Noordwaarts Tekst: Renate Tromp Eindredactie: Projectbureau Noordwaarts Beeld en fotografie: Stedenbouwkundig Plan Shellterrein Vormgeving: Villaro Visuele Communicatie BV Datum uitgave: mei 2005