Bedrijventerrein Vianen: een plan van aanpak tot herstructurering

Samenvatting en conclusies
Opgesteld op verzoek van: Gemeente Vianen Opgesteld door: ETIN Adviseurs Tilburg, januari 2002

Samenvatting en conclusies
1. Aanleiding en doel In Vianen is nieuwe gronduitgifte aan bedrijven voor uitbreiding en vestiging al een aantal jaren niet meer mogelijk. Het bestaande bedrijventerrein Vianen, dat dateert uit de jaren ’60, is volledig uitgegeven. Een situatie die de economische ontwikkeling van de gemeente onder druk heeft gezet. Daarom streeft Vianen er naar de komende jaren een nieuw bedrijventerrein Gaasperwaard aan te leggen en te starten met de herstructurering van het bestaande bedrijventerrein Vianen (De Biezen en De Hagen). Een zekere afstemming in het streven naar kwaliteit tussen het nieuwe en het oude terrein is daarbij gewenst. Om de kwaliteit ook voor langere tijd te bewaken, is ook gekeken naar de opzet van een beheerorganisatie. Het doel van dit project kan als volgt worden omschreven: Het opstellen van een Plan van Aanpak voor de herstructurering van bedrijventerrein Vianen. Het Plan omvat een pakket van maatregelen, dat breed gedragen wordt door zowel overheid als bedrijfsleven. De beoogde kwaliteitsverbetering neemt niet alleen de huidige knelpunten weg, maar draagt tevens bij aan het behoud van deze kwaliteit voor langere tijd.

2.

Ruimtelijk economische positie Vianen onder druk

De gemeente Vianen laat in een economische bloeiperiode van de afgelopen jaren een achterblijvende ontwikkeling zien. Hoewel nationale groeisectoren als de handel en de zakelijke diensten sterk vertegenwoordigd zijn in Vianen blijft de ontwikkeling van de werkgelegenheid ver achter bij de omliggende provincies Utrecht en Zuid-Holland. Het gebrek aan uitbreidingsmogelijkheden voor zittende bedrijven en het ontbreken van nieuwe vestigingsmogelijkheden voor nieuwkomers zijn ongetwijfeld een belemmering voor economische groei. Om de verdere economische ontwikkeling van de gemeente Vianen te waarborgen, is voldoende aanbod van bedrijventerreinen dan ook van essentieel belang. Vanuit het oogpunt van werkgelegenheid is de aanleg van het nieuwe bedrijventerrein Gaasperwaard van belang. Daarnaast is de herstructurering van het huidige bedrijventerrein Vianen noodzakelijk. Dit laatste om te voorkomen dat er een neerwaartse spiraal zou ontstaan op het bestaande bedrijventerrein. Het wegtrekken van bedrijven kan hiermee (deels) voorkomen worden. 3. Bedrijventerrein Vianen een grootschalig gemengd bedrijventerrein Het bedrijventerrein Vianen is gelegen aan de zuidoostkant van Vianen. De A2 splitst het terrein in tweeën. Het terrein ten noorden van de A2 is De Hagen en het zuidelijk deel is De Biezen. Aan de westkant worden beide terreinen begrensd door het Merwedekanaal en aan de oostkant door de A27.

Tabel i: Kenmerken bedrijventerrein De Hagen en De Biezen

Algemene aspecten Omvang Beschikbare grond Ouderdom (eerste uitgifte) Ligging Terreintype Bedrijven Sectoren

De Hagen circa 80-85 ha. vol 1960 noordelijke deel gemengd 140 kleinschalig (<10 wp): 50 Handel Zakelijke dienstverlening 4.040 Binderijgroep Vianen (grafisch) Footlocker (groothandel) Triple P (zakelijke diensten) Twinac software (zakelijke diensten) Landre (groothandel)

De Biezen circa 70-75 ha. vol 1960 zuidelijke deel gemengd 70 kleinschalig (<10 wp): 30 Handel Industrie Zakelijke dienstverlening 3.120 Aktiesport (groothandel) Bosal (industrie) ECI (groothandel) Eurobroek (groothandel) Miele (groothandel)

Werkgelegenheid Grote bedrijven (>100 wp)

Bron: LISA 2000; bewerking ETIN Adviseurs.

4.

Bedrijventerrein Vianen: een belangrijke concentratie van werkgelegenheid Bijna driekwart van de totale werkgelegenheid in de gemeente Vianen is te vinden op dit industrieterrein. De gevestigde activiteiten zijn heel divers. Op dit moment huisvest het terrein voornamelijk bedrijven in de handel, zakelijke dienstverlening en industrie. De bedrijven op het terrein bieden werk aan circa 7.000 personen. Slechts 27% van deze mensen is afkomstig uit de gemeente Vianen. Het merendeel komt van boven de Lek (44%). Het favoriete vervoermiddel is de auto.
Figuur i: Werkgelegenheid op bedrijventerrein Vianen naar sector, 1999

8%

4%

19%

14%

47% industrie bouw handel vervoer en opslag

8%

financiële diensten

zakelijke diensten

5.

Knelpunten het grootst op het gebied van openbaar vervoer en interne doorstroming Voor bedrijven op bedrijventerrein De Hagen en De Biezen spelen min of meer dezelfde knelpunten. De externe bereikbaarheid met openbaar vervoer, de interne doorstroming van verkeer, de beperkte uitbreidingsmogelijkheden voor parkeren en bedrijfshuisvesting op eigen terrein zijn belangrijke knelpunten voor bedrijven. Het ontbreken van voorzieningen op het terrein komt de kwaliteit van het bedrijventerrein eveneens niet ten goede.

Tabel ii: Overzicht belangrijkste knelpunten op De Biezen en De Hagen

Knelpunten

De Hagen

De Biezen

Externe ontsluiting

° ° °

Slechte bereikbaarheid woonwerkverkeer in spits over de weg Slechte busverbindingen Beperkte mogelijkheden gebruik haven Slechte doorstroming spits Matige bewegwijzering op terrein Verkeersveiligheid (op enkele doorgaande wegen en tunnel) Matige kwaliteit wegenstructuur Slechte ontsluiting parkeergarage Op eigen terrein: matig voor vrachtauto’s slecht voor laden en lossen Uitbreidingsmogelijkheden slecht Beperkte verhuismogelijkheden Aanblik panden: matig tot redelijk Storend: braakliggende kavels en leegstaande panden Kwaliteit groenvoorzieningen matig tot redelijk Ontbreken horeca/winkels Slechte kwaliteit hemelwaterafvoer

° °

Slechte bereikbaarheid woonwerkverkeer in spits over de weg Slechte busverbindingen

Interne ontsluiting

° ° ° ° °

° ° ° °

Matige doorstroming spits Matige bewegwijzering op terrein en het ontbreken van informatieborden Verkeersveiligheid (tunnel) Slechte ontsluiting kantorenlocatie Lage Biezenweg Op eigen terrein: matig voor vrachtauto’s redelijk voor laden en lossen Uitbreidingsmogelijkheden slecht Beperkte verhuismogelijkheden Storend: braakliggende kavels en leegstaande panden

Parkeren ° ° Ruimtelijke inrichting Aanblik en representativiteit ° ° ° ° °

° ° ° ° °

Voorzieningen

° °

° °

Ontbreken horeca/winkels Matige kwaliteit hemelwaterafvoer

6.

Nadruk oplossingsrichtingen op de ontsluiting en de ruimtelijke inrichting De huidige problemen op het gebied van externe bereikbaarheid en interne doorstroming zullen met de voortgaande groei van de mobiliteit, de voortgaande verkantorisering op bedrijventerrein Vianen en de aanleg van Gaasperwaard alleen nog maar toenemen. Vandaar dat veel voorstellen tot oplossingen op die vlakken liggen. Daarnaast krijgt de ruimtelijke inrichting de nodige aandacht. Het idee leeft dat met intensivering van ruimtegebruik, herverkaveling en gemeenschappelijke oplossingen voor parkeren ed. nog de nodige ruimte gewonnen kan worden op het bedrijventerrein. De kans van slagen van deze oplossingen wordt met de aanleg van Gaasperwaard alleen nog maar groter. Belangstelling voor duurzaamheidinitiatieven Het realiseren van een parkmanagement organisatie voor een bestaand terrein is zeer moeilijk. Bedrijven laten zich hier niet achteraf toe verplichten. Wel is het mogelijk bedrijven te laten meeliften met initiatieven die ook voor Gaasperwaard opgepakt kunnen worden. Door het in combinatie te zien met Gaasperwaard zal het draagvlak en daarmee de haalbaarheid voor bepaalde initiatieven groter zijn. Door ondernemers op bedrijventerrein Vianen blijkt er voor verschillende initiatieven belangstelling te zijn. Hieronder de vijf belangrijkste:

7.

Figuur ii: Belangstelling ondernemers voor duurzaamheidinitiatieven

collectieve afvalverzameling, -afvoer en -opslag gezamenlijke inkoop en gebruik van utiltities (energie/water) vervoersmanagement (o.a. inzet pendelbusjes en vervoer over water) benutten reststoffen, bijproducten en afvalproducten onderling collectief aanleg en beheer van groenvoorzieningen 0 10 25% 20 30 40 50 31%

59%

53%

49%

60

70

8.

Beheerorganisatie van belang voor behoud kwaliteit bedrijventerrein De toekomstige aanleg van Gaasperwaard biedt uitstekende mogelijkheden om tijdig een parkmanagementorganisatie op te zetten. Daarnaast hebben bedrijven op het bestaande bedrijventerrein Vianen aangegeven belangstelling te hebben voor een aantal initiatieven. De parkmanagementorganisatie dient opgetuigd te zijn, voordat met de uitgifte van grond wordt begonnen. Bedrijven zullen immers verplicht moeten worden hierin te participeren. Daarnaast zal onderzocht moeten worden welke duurzaamheidinitiatieven opgenomen kunnen worden. Welke initiatieven zijn haalbaar gelet op de bedrijvigheid die op Gaasperwaard zal komen en de belangstelling die er is bij bedrijven op bedrijventerrein Vianen? De gemeente zal keuzes moeten maken ten aanzien van de te kiezen organisatievorm en de initiatieven die hierin opgenomen kunnen worden.

9.

Samenvattend overzicht oplossingsrichtingen bedrijventerrein Vianen

Projecten externe ontsluiting: • onderzoek naar de verbetering van de directe busverbindingen op het bedrijventerreinen; • het verbeteren van de fietsverbinding tussen de overstapplaats van de bus en het bedrijventerrein; (A) • het realiseren van bepaalde vormen van vervoersmanagement (in het bijzonder pendelbusjes); • een onderzoek naar de haalbaarheid van het vergroten van het gebruik van de insteekhaven op De Hagen; (B) • het verbeteren van de aanduiding van De Biezen op de A2 en de A27. Projecten interne ontsluiting en verkeersveiligheid: • een directe aansluiting van Gaasperwaard op de A27 ( de gemeenteraad heeft zich reeds positief uitgesproken); (C) • de aanleg van een nieuwe “Randweg” door het doortrekken van de Hoogewaard naar de Tuijnmanweg; (D) • een doorsteek van de parkeergarage aan de Korte Dreef naar de “Randweg”; (E) • een doorsteek Korte Dreef-Industrieweg bij uitblijven “Randweg”; (F) • een reconstructie van het kruispunt Stuartweg/Lange Dreef; (G) • individuele benadering bedrijven door gemeente om mogelijke oplossingen te bespreken; • het verbeteren van de bestaande tunnelverbinding tussen De Biezen en De Hagen; (H) • het verbeteren van de bewegwijzering op het terrein en het plaatsen van een informatiesysteem op De Biezen; • het doortrekken van de Havenweg naar de Eendrachtsweg en de opwaardering van de Eendrachtsweg; (I) • een directe verbinding tussen Havenweg en de Stuartweg, de zogenaamde “Hoge Biezenweg “ in ere herstellen wanneer de Havenweg niet doorgetrokken wordt naar de Eendrachtsweg; (J) • de aanleg van een nieuwe rotonde bij realisatie van de nieuwe “Randweg” en eventueel nieuwe “Hoge Biezenweg”; (K) • de aanleg van trottoirs en een gemarkeerd of afgescheiden fietspad langs De Limiet. (L) Projecten parkeren • het stimuleren van overleg tussen bedrijven onderling en gemeente over creatieve en gemeenschappelijke oplossingen op bestaande kavels; • Lage Biezenweg: aanleg parkeerplaatsen onder viaduct; (M) • Korte Dreef: aanleg parkeerplaatsen in groenstroken; (N) • haalbaarheidsonderzoek naar de belangstelling voor een gemeenschappelijke parkeerplaats voor vrachtwagens. Projecten ruimtelijke inrichting • inventariseren en stimuleren van bedrijven om hun opties/restlocaties te verkopen; • ontwikkelen van kleinschalige hoogwaardige bedrijfshuisvesting op de groenstrook op De Biezen (Laanakkerweg); (O) • herverkaveling; • informeren over de vastgoedinformatie op de site van het Bedrijfsvestigingscentrum regio Utrecht (www.regioutrecht.nl/bvc) en een link maken op de gemeentelijke site met die van BVC; • aanpak bodemsanering. Projecten aanblik en representativiteit • verbeteren van de kwaliteit en het onderhoud van groenvoorzieningen op delen van De Hagen; • stimuleren camouflerend groen rond open opslag. Projecten voorzieningen • een haalbaarheidsonderzoek naar kleinschalige voorzieningen (detailhandel en horeca); • de aanpak van de problemen met het hemelwaterafvoer. Projecten duurzaamheid • haalbaarheidsonderzoek collectieve afvalverzameling, - afvoer en –opslag • inventariseren mogelijkheden gezamenlijke inkoop en gebruik van utilities • haalbaarheidsonderzoek vervoersmanagement • inventariseren mogelijkheden benutten reststoffen, bijproducten en afvalproducten onderling • inventariseren mogelijkheden collectieve aanleg en beheer van groenvoorzieningen