Gemeente Rotterdam

Vuistregels voor Veilig Ondernemen

Handreiking voor de opzet en uitvoering van Veilig Ondernemen-projecten

Vuistregels voor Veilig Ondernemen
Handreiking voor de opzet en uitvoering van Veilig Ondernemen-projecten

Dit is een co-productie van:

Programmabureau Veilig

2

Inhoud
1 2 3 4 5 6 Bijlage Inleiding Vuistregels Van idee naar initiatief Van initiatief naar uitvoering Van uitvoering naar resultaat Belang van communicatie Informatie en website-adressen 5 7 9 13 19 23 25

3

Wethouder Van Sluis (tijdens een Stadsdebat in november 2003): "Voorwaarde is wel dat winkeliers en bedrijven zich beter organiseren. Ik maak regelmatig mee dat ondernemers klagen over criminaliteit, maar zelf met hun armen over elkaar blijven toekijken. Die gaan ervan uit dat onveiligheid alleen een probleem voor de politie of de overheid is. Dat is natuurlijk onzin."

4

1 Inleiding
Een van de prioriteiten binnen de Rotterdamse veiligheidsaanpak is Veilig Ondernemen. Een onveilige omgeving heeft een negatieve invloed op het ondernemersklimaat. Gevolgen van onveiligheid zijn onder andere minder klanten, een hoger ziekteverzuim onder medewerkers, dus negatieve gevolgen voor het bedrijfsresultaat. Veilig Ondernemen is zowel de verantwoordelijkheid van de overheid als van ondernemers. De overheid investeert in schoon, heel en veilig via extra toezicht, de aanpak van overlastgevende en criminele jongeren en de bestrijding van geweld in winkelgebieden en op bedrijventerreinen. Van ondernemers mag verwacht worden dat ook zij maatregelen nemen om de veiligheid te verbeteren. Deze richten zich dan onder andere op het verbeteren van de veiligheid in winkel of bedrijf, scholing van personeel en het melden en aangeven van incidenten. Intensief samenwerken aan veiligheid maakt ondernemen veiliger, dus aantrekkelijker. Prettig voor het winkelend publiek, aantrekkelijk voor ondernemers die in Rotterdam ondernemen of aan de slag willen.

Belangrijke successen
Op het gebied van Veilig Ondernemen zijn inmiddels belangrijke successen geboekt. Zo zijn de afgelopen vier jaar in vier winkelgebieden en op twee bedrijventerreinen, onder regie van het OntwikkelingsBedrijf Rotterdam (OBR), pilots Veilig Ondernemen opgestart. Tevens werken in 25 andere gebieden deelgemeenten en ondernemers intensief samen bij het verbeteren van de veiligheid. De aanpak levert de gewenste resultaten op. Uit de Veiligheidsindex - de thermometer van de veiligheid in Rotterdam- blijkt dat de veiligheid meetbaar is gestegen. Ondernemers en passanten voelen zich veiliger en zijn minder vaak slachtoffer van overlast en criminaliteit. Deze aanpak wordt dan ook onverminderd voortgezet. De in de pilots ontwikkelde maatregelen en instrumenten worden in de komende jaren stadsbreed ingevoerd, zodat Veilig Ondernemen een structureel onderdeel van het veiligheidsbeleid wordt.

Vuistregels voor Veilig Ondernemen
Mede op basis van de ervaringen die de aanpak van Veilig Ondernemen tot nu toe heeft opgeleverd, is door het OBR en het Programmabureau
5

Veilig deze handreiking "Vuistregels voor Veilig Ondernemen" opgesteld. De handreiking is bedoeld voor alle organisaties en personen die een bijdrage willen leveren aan de verbetering van de veiligheid in winkelgebieden en bedrijventerreinen. Van ondernemers tot ambtenaren en van politiemensen tot straatmanagers. De handreiking biedt concrete tips voor een succesvolle samenwerking en is een aanvulling op het eerder door de gemeente uitgegeven cahier over de methodiek Veilig Ondernemen.

Leeswijzer
Hoofdstuk 2 geeft een aantal vuistregels voor de verbetering van de veiligheid in winkelgebieden en op bedrijventerreinen. Hoofdstuk 3 beschrijft de aanleidingen voor de Veilig Ondernemen-aanpak en gaat in op aspecten waarop in de startfase in het bijzonder gelet moet worden. Hoofdstuk 4 gaat kort in op de Veilig Ondernemen-methodiek en noemt de maatregelen die de weg naar succes markeren. Hoofdstuk 5 beschrijft de organisatie van het samenwerkingsproces. Hoofdstuk 6 onderstreept het belang van een goede communicatie als voorwaarde voor succes. De bijlage geeft informatie over beschikbare producten op het gebied van Veilig Ondernemen en biedt een overzicht van nuttige website-adressen.

Iedere ondernemer wil een mooie, schone en veilige winkelstraat of bedrijventerrein. Dit betekent investeren in de eigen omgeving, ook van de kant van de ondernemer. Letterlijk en figuurlijk het straatje schoonhouden. En de veiligheid aanpakken in nauwe samenwerking met politie en overheid. Met als eindresultaat meer winst door minder schade als gevolg van winkeldiefstal en vernieling, meer en tevreden klanten en zich prettiger voelend personeel.

6

2 Vuistregels
Dit hoofdstuk geeft een aantal vuistregels om de veiligheid in winkelgebieden en op bedrijventerreinen te verbeteren. Onder het oer-Rotterdamse motto: Niet praten maar doen. De tips zijn gebaseerd op de ervaringen die in de praktijk met de Veilig Ondernemen aanpak zijn opgedaan. Van idee naar initiatief • Organiseer een verkennende bijeenkomst met relevante partners • Zorg voor vertegenwoordiging en betrokkenheid vanuit de (deel-)gemeenten en overige partners, zoals politie en ondernemers. Maar pas op voor onnodige bureaucratie! • Zorg voor ondernemersvertegenwoordiging en ondersteuning • Bepaal gezamenlijk het ambitieniveau • Start alleen als er voldoende motief, inzet, draagvlak en geld vanuit alle betrokken partijen is • Sluit aan bij wat er al mogelijk is en vul dat zonodig aan • Als niet iedereen meteen wil meedoen, is dat geen ramp. Begin alvast, de rest volgt vanzelf Van initiatief naar uitvoering • Verken de financiële mogelijkheden • Spreek intenties uit en leg ze vast in een convenant (met alle partijen) • Maak concrete afspraken over inzet, geld en resultaten en leg die vast in een contract • Gebruik het stappenplan Veilig Ondernemen • Begin klein; wil en doe niet teveel tegelijk • Start met zichtbare maatregelen (bewaking, surveillance) en neem niet meteen teveel hooi op de vork • Laat bij tegenslagen in het begin niet direct de moed zakken

7

Van uitvoering naar resultaat
Op het gebied van organisatie • Zet een sterke pragmatische projectleider in, met oog voor belangen en relaties • Maak de projectleider verantwoordelijk voor het eindresultaat • Stel een klein projectteam samen, met beslissingsbevoegde leden die verantwoordelijkheid nemen en krijgen • Bepaal met het projectteam de frequentie van de overleggen • Maak actielijsten met verantwoordelijke personen en deadlines • Investeer in de relatie met de partners • Investeer in ondersteuning bij administratief werk, belangenbehartiging en ledenwerving • Speel in op actuele ontwikkelingen in de omgeving • Wees flexibel en sta open voor nieuwe ideeën en maatregelen • Vier successen met elkaar Op het gebied van communicatie • Gebruik communicatie voor het vergroten van de betrokkenheid en deelname en het informeren van doelgroep en publiek over de voortgang van Veilig Ondernemen • Bepaal een gezamenlijke communicatiestrategie met een praktische communicatiekalender • Communiceer resultaten eerst intern en daarna extern • Maak gebruik van voorhanden zijnde media zoals ondernemersbladen, wijkbladen en lokale radio • Zorg voor een realistische berichtgeving, maak het niet mooier dan het is Op het gebied van informatie • Zorg voor goede informatie over het veiliger te maken gebied • Maak daarvoor gebruik van o.a. wijkanalyses en politiecijfers • Zorg voor transparante informatie ten aanzien van geld, partners en verantwoordelijkheden • Monitor de voortgang en de resultaten

8

3 Van idee naar initiatief
Aanleidingen voor Veilig Ondernemen
Een initiatief om de veiligheid te verbeteren kan komen van de (deel)gemeente maar ook van het bedrijfsleven. De volgende situaties kunnen aanleiding geven voor de Veilig Ondernemen-aanpak: • Een concreet veiligheidsprobleem in een gebied • Signalen van toenemende onveiligheid in een winkelgebied of op een bedrijventerrein • Gemeente en ondernemers willen een gebied aantrekkelijker maken en veiligheid wordt als belangrijk aspect meegenomen • Gemeente en ondernemers worden geprikkeld om te gaan samenwerken door stimuleringsregelingen vanuit de (rijks)overheid • Gemeente en ondernemers willen mogelijke toekomstige veiligheidsproblemen voor zijn en gaan samenwerken op het gebied van preventie • De deelgemeente is bezig met de actualisering van het wijkveiligheidsactieprogramma waarbij Veilig Ondernemen één van de aandachtspunten is • Ondernemers willen in hun gebied een structurele samenwerking opstarten of een nieuwe impuls geven aan de bestaande samenwerking. Jan Hoogstraten, districtchef centrum van Politie Rotterdam-Rijnmond, roept ondernemers op om altijd aangifte te doen (Business Event 'Rotterdam Durft Veilig te Ondernemen' op 23 maart 2005): "De politie moet soepeler worden. Ondernemers hebben nu eenmaal niet veel tijd om aangifte te doen. Niet aangifte doen, kost uiteindelijk meer tijd. Wij zullen het vertrouwen van de ondernemers terug moeten winnen, bijvoorbeeld door na de aangifte een goede terugkoppeling te geven."
9

Economie en veiligheid
De economische uitstraling van een winkelgebied heeft ook invloed op de veiligheidsbeleving. Winkelgebieden waarin weinig wordt geïnvesteerd, lopen kans op leegstand of vestiging van bedrijven zonder toegevoegde waarde voor de consument. Een aanhoudende neerwaartse spiraal in bepaalde gebieden kan de veiligheid negatief beïnvloeden. Daarom is het van belang om niet alleen te focussen op een schone, hele en veilige buitenruimte maar ook de economische kansen van een gebied bij de aanpak te betrekken.

Guus van der Werff, Ondernemersfederatie Rotterdam City: "Bezoekers komen niet meer naar de stad voor een bepaald bedrijf, maar voor het totale aanbod. Steden die in staat zijn om cultuur, winkelen en uitgaan aan elkaar te binden winnen het van steden die dit aanbod niet hebben of het niet kunnen binden. Een veilige omgeving is hier een voorwaarde voor. Veiligheid is immers een onderdeel van de attractiviteit".

Locatiekeuze
Een belangrijk aandachtspunt bij de start van Veilig Ondernemen is de selectie en/of afbakening van een gebied. Bij de keuze voor een bepaald gebied spelen de volgende aspecten een rol: de veiligheidssituatie, de aard van het gebied, de economische vitaliteit en de haalbaarheid. Hieronder worden deze aspecten nader toegelicht. 1 Veiligheidssituatie • De veiligheidssituatie binnen het winkelgebied of bedrijfsterrein en directe omgeving ervan. 2 Aard van het gebied • Het winkelgebied heeft een duidelijk winkel/verblijfsklimaat met hoofdzakelijk winkels aan beide straatzijden en duidelijke bezoekersstroom (dus geen primaire verkeersader met her en der verspreide ondernemingen).
10

• Een homogeen, geconcentreerd en samenhangend winkelgebied. • Geen afgesloten – private – bedrijventerreinen (maar 24-uurs openbaar toegankelijke gebieden). 3 Economische vitaliteit • Economische levensvatbaarheid van locaties ofwel onderdeel van de hoofdwinkelstructuur (HWS). • Aansluiting bij andere plannen en projecten van bijvoorbeeld de gemeente. • Positieve uitstralingskracht van Veilig Ondernemen op economisch functioneren van gebied, zoals imago en betrokkenheid ondernemers (1+1=3). 4 Haalbaarheid • Aanwezigheid van een functionerende ondernemersorganisatie, waarvan direct gebruik kan worden gemaakt bij de start van Veilig Ondernemen (ook: parkmanagement, winkelstraatmanager). • Geen locaties die zodanig in herontwikkeling zijn dat het toekomstige profiel nog onduidelijk is, waardoor er vooralsnog onvoldoende basis is voor een duurzame samenwerking (m.n. van belang bij bedrijvenlocaties).

Oriëntatie op haalbaarheid
Nadat een winkelgebied of bedrijventerrein geselecteerd is voor de Veilig Ondernemenaanpak, is een oriëntatie op de haalbaarheid van de aanpak noodzakelijk. Punten die hierbij aandacht verdienen zijn: • het draagvlak voor Veilig Ondernemen en de keuze van de partners (wie zijn actief, hoe liggen de eigendomsverhoudingen, wie zijn formele en informele vertegenwoordigers, hoe is de historie etc) • de beschikbaarheid van middelen en de kostenverdeling • de zwaarte van het project. Zijn er meteen zware maatregelen nodig of is een preventieve aanpak voldoende?
11

John van Putten (Nettomarkt, Charlois): "We hebben hier het burenbelsysteem ingesteld. Als iemand in z’n winkel iets verdachts ziet, drukt hij op een knop en gaat er bij de aangesloten winkels een lichtje branden. Je gaat dan naar de winkel toe en begint een gemoedelijk praatje. De verdachte persoon ziet dat er meer mensen zijn en zo wordt vaak voorkomen dat er iets gebeurt. Door het burenbelsysteem voel ik me veiliger, ik weet dat de winkeliers in de omgeving me komen helpen als er wat aan de hand is."
12

4 Van initiatief naar uitvoering
Convenant
Zodra duidelijk is dat het initiatief omgezet wordt in daadwerkelijke uitvoering, moeten intenties en basisafspraken tussen partners worden vastgelegd. Dat gebeurt in een convenant. Hierdoor wordt de samenwerking bezegeld. In het convenant geven de partners aan zich in te zetten voor de veiligheid in een bepaald winkelgebied en expliciteren zij hoe ze dat willen bereiken (inclusief daarvoor benodigde en toegezegde middelen). Geadviseerd wordt om in het convenant ook concrete afspraken op te nemen met daaraan gekoppeld deadlines en verantwoordelijkheden. Zo kan daar in een latere fase altijd op teruggevallen worden.

Uitvoering
Na het bezegelen van de samenwerking start de uitvoering. Om deze te structureren worden in de Veilig Ondernemen-methodiek zes stappen onderscheiden. Dit stappenplan bestaat uit: 1. Analyse Hierin worden de aard en omvang van het veiligheidsprobleem beschreven 2. Knelpunten en doelen Op basis van de analyse worden knelpunten benoemd en prioriteiten en doelen gesteld 3. Maatregelen Na de analyse en het formuleren van de te behalen doelen komen de maatregelen aan bod 4. Actieprogramma Het actieprogramma bevat o.a. de maatregelen inclusief een planning en een kostenverdeling 5. Uitvoering Na vaststelling van het actieprogramma worden de maatregelen uitgevoerd 6. Monitoring en evaluatie De resultaten van alle inspanningen worden gemonitord en geëvalueerd.

13

Dit stappenplan staat uitgeb reid besch reven in het cahier ’De Veilig Ondernemen-methodiek voor het midden- en kleinbedrijf’. Dit cahier is aan te vragen bij het Programmabu reau Veilig, postbus 70012, 3000 KP Rotterdam, telefoon 010 - 417 36 03, e-mail p bv@bsd.rotterdam.nl.

Integrale aanpak
De Veilig Ondernemen methodiek gaat uit van een integrale aanpak. Bij deze aanpak, die wordt beschreven in het actieprogramma, gaat het om maatregelen op het terrein van beheer en onderhoud, toezicht en handhaving en om (gezamenlijke) maatregelen van ondernemers. Daarnaast dienen ook maatregelen om de aangiftebereidheid te verhogen de aandacht te krijgen. Zo kan een goede klachtenafhandeling en terugkoppeling van meldingen en aangiften bij de politie leiden tot een grotere aangiftebereidheid bij ondernemers. Ook zaken als branchering, leegstand en uitstraling van panden verdienen een plaatsje in het actieprogramma. Belangrijk is te zorgen voor evenwicht tussen toezicht en handhaving, beheer en onderhoud, schoon en heel, preventie en repressie en investeringen op korte- en lange termijn. Structurele maatregelen die op de lange(re) termijn effect sorteren zijn belangrijk. Maar minstens zo belangrijk zijn maatregelen die op korte termijn resultaten laten zien. Hiermee raken partijen betrokken en wordt het draagvlak vergroot. Afhankelijk van de omvang van de problematiek (veiligheid en economische vitaliteit), het soort gebied (winkelcentrum,- straat of bedrijventerrein) en het draagvlak bij ondernemers moet een keuze worden gemaakt voor de zwaarte van de aanpak. Die kan variëren van preventief (in een winkelgebied met weinig veiligheidsproblemen) tot intensief (in een gebied met grote problemen).

Maatregelen
Binnen de pilots Veilig Ondernemen is al een groot aantal maatregelen genomen om de veiligheid in winkelgebieden en op bedrijventerreinen te verbeteren. En met succes. Hieronder een greep uit de maatregelen die aantoonbaar tot verbetering van de veiligheid hebben geleid:

14

Algemeen

• Afspraken over inzet van de politie, Stadstoezicht en particuliere beveiligingsbedrijven (hoeveel inzet, op welke tijdstippen en op welke locaties, hantering van toezichtmodellen, invoering van een periodiek afstemmingsoverleg, back up door de politie) • Vernieuwing van straatmeubilair en bijgewerkte groenvoorziening • Graffiti aanpak • (Collectieve) camerabeveiliging • Website met informatie voor ondernemers over veiligheid • Voeren van wervingsactie onder ondernemers voor deelname aan Veilig Ondernemen • Inzet particuliere beveiliging In winkelgebieden • Aanbrengen van betere verlichting aan straat, gevels en etalages • Aanbieden van winkelscans in combinatie met agressietraining • Ondersteunen van ondernemers bij het doen van aangifte • Invoeren van winkelverbod voor overlastgevende bezoekers • Aanstellen van winkelgebiedmanagers • Strengere controle op vervuilers en aanbieders van bedrijfsafval • Sluitende aanpak overlastgevende jongeren • Instellen van een burenbelsysteem

15

Yvonne Spijkers, bedrijfscontactfunctionaris bij de deelgemeente Prins Alexander, over wat er allemaal is gedaan sinds Veilig Ondernemen: "Er is extra surveillance gekomen van de politie en er zijn veiligheidsassistenten ingezet. De verlichting is op veel plaatsen verbeterd en er is extra verlichting aan de achterzijde van de winkels aangebracht. Ook zijn er spionnetjes geplaatst in de achterdeuren van winkels en paaltjes neergezet om ramkraken te voorkomen. Verder hebben ondernemers en personeel een overvaltraining gevolgd en een training om diefstal te voorkomen."

16

Op bedrijventerreinen • Verwijderen van (illegale)reclameborden • Periodiek uitvoeren van een schouw • Aanbrengen en/of uitbreiden van betere verlichting • Periodiek controleren en verbaliseren op illegale containers, aanhangwagens en bedrijfsafval • Intensieve controle op voertuigen en illegaal stroomverbruik en krakers • Plaatsen van hekwerken, beperken van toegankelijkheid in de avonden • Aanbieden van bedrijvenscans met adviezen voor een betere beveiliging • Aanbieden overvaltraining Elize Amons, projectmedewerkster SCORON: "Elk half jaar voeren we een schouw uit. Samen met de politie, mensen van de Roteb, DCMR, Gemeentewerken, mensen van het projectteam en enkele bereidwillige ondernemers lopen we dan ‘s avonds over de terreinen om te zien waar zich mogelijk verbeterpunten of onveilige situaties bevinden. Je kunt dan goed zien hoe het met de verlichting is en op je gemak de panden bekijken. Soms moet je ondernemers aanspreken op bijvoorbeeld rommel rondom hun pand of brandbare materialen die rondslingeren. Doordat we na zo’n schouw goed kunnen onderbouwen waarom er geen rommel of materiaal mag liggen, zien de meeste ondernemers het nut van opruimen wel in. De schouwen blijven ook in de toekomst gehandhaafd om controle te kunnen blijven uitvoeren.’’

Een aantal maatregelen die bijzonder effectvol zijn gebleken zijn te vinden op de databank Kennisknooppunt Veilig (www.rotterdamveilig.nl/framesetexpertisecentrumveilig). Daarnaast beschikt het OBR over een maatregelenmatrix die per gebied ingevuld kan worden.

17

Marlies Mulder, SCORON, EDBR, netwerk 010: "De hoeveelheid wet- en regelgeving in Nederland is indrukwekkend. Het aantal organisaties dat uitvoert, controleert en handhaaft dus ook. Bij het project Veilig Ondernemen op bedrijventerrein NoordWest werden ondernemers geconfronteerd met een keur aan publieke partijen die veiligheid tot hun verantwoordelijkheid rekenen. Het slagen van het project werd daardoor afhankelijk van de mensen die het project uitvoerden, hun empathisch vermogen en hun persoonlijke goodwill binnen organisaties. Voor het uitbreiden van Veilig Ondernemen is het van belang dat de veiligheidsvraag van ondernemers leidend is, dat er duidelijke structuren worden ontwikkeld en dat helder is wie er mandaat heeft over wat. Op die manier ontstaat grote slagkracht en optimale samenwerking tussen ondernemers, politie en overheid".
18

5 Van uitvoering naar resultaat
Samenwerkingsprocessen zijn vaak lastig. Om daadwerkelijk tot resultaten - in termen van een veiliger winkelgebied of bedrijventerrein - te komen, is de organisatie van het samenwerkingsproces van groot belang. Belangrijke aspecten hierbij zijn de projectsturing en de ondernemersparticipatie.

Bij veiligheid betrokken partners
Kernpartners: • Ondernemers • Politie • Deelgemeente • Gemeente Mogelijke aanvullende partners: • Brandweer • Gemeentewerken • Grootwinkelbedrijven • Justitie • Kamer van Koophandel • NS • Pandeigenaren • RET • ROTEB • Stadstoezicht • Vastgoedontwikkelaars • Woningcorporaties • Nader aan te vullen

Projectteam
Bij de start van Veilig Ondernemen is het raadzaam een projectteam te formeren dat het hele proces begeleidt. De samenstelling van het projectteam moet met zorg gebeuren, het team is qua grootte afhankelijk van de situatie in het betreffende winkelgebied of bedrijventerrein. Zo hoeft in een gebied waar relatief weinig urgente veiligheidsproblemen spelen geen ‘zware’ organisatie te worden opgetuigd. In deze gevallen kan volstaan worden met enkele maatregelen uit het actieprogramma. Voor deelname aan het projectteam zijn vooral de kernpartners belangrijk: vertegenwoordigers van (deel)gemeente, ondernemers- of winkeliersvereniging en de politie. Anderen, zoals pandeigenaren, het vervoersbedrijf, Brandweer, Stadstoezicht en Roteb, kunnen op afroep aansluiten.
19

Zorg dat alle partijen in het projectteam vertegenwoordigd zijn door vaste, deskundige deelnemers met beslissingsbevoegdheid. Bij de start van de samenwerking is het belangrijk om verwachtingen naar elkaar helder uit te spreken en deze vervolgens ook vast te leggen (wie heeft welke rol, taak en verantwoordelijkheid). Ook de overlegstructuur verdient aandacht. Vergader alleen als er daadwerkelijk iets te bespreken valt. Ondernemers zijn immers druk bezette lieden.

Monitoring
De voortgang van de uitvoering van het actieprogramma dient door het projectteam gemonitord te worden. Hierbij gaat het om voortgangsbewaking van de uitvoering van de maatregelen en om het (periodiek) meten van de effecten door middel van enquêtes onder ondernemers en passanten en op basis van politiecijfers. Het projectteam bespreekt of de genomen maatregelen in de praktijk hebben geleid tot een veiliger winkelgebied of bedrijventerrein, tevens wordt de werkwijze tegen het licht gehouden. Dit leidt tot een bijstelling van het actieprogramma en mogelijk ook tot veranderingen in de werkwijze.

Aandachtspunten
Aandachtspunten in de samenwerking tussen de verschillende partners op het gebied van Veilig Ondernemen zijn: • Kwaliteit: formuleren en bewaken van kwantitatieve en kwalitatieve doelstellingen • Geld: effectieve en efficiënte besteding van projectbudget en slim gebruik maken van bestaande geldstromen • Organisatie: vastleggen en monitoren afspraken; aandacht voor relaties • Informatie: zorgen dat alle projectteamleden op hetzelfde informatieniveau komen en blijven • Tijd: sturen op nakomen van afgesproken acties en planning • Oog: voor de verschillende belangen en culturen • Investeren: in vertrouwen en begrip

Ondernemersparticipatie
Ondernemers willen ondernemen. Initiatieven zoals Veilig Ondernemen vragen om een extra investering. Soms is het hierdoor lastig ondernemers mee te krijgen. Belangrijk is het verwachtingspatroon niet te hoog te stellen. Er is verschil tussen meebetalen, meedenken en meedoen. Accepteer
20

dat niet alle ondernemers meteen meedoen. Freeriders, die niet participeren maar wel willen profiteren zijn alsnog mee te krijgen door aantoonbare resultaten te boeken en deze naar alle ondernemers te communiceren. Allochtone ondernemers zijn veelal niet aangesloten bij een winkeliersvereniging. De participatie van allochtone ondernemers vraagt om een andere benadering, waarbij aangesloten wordt op hun eigen cultuur. Hiervoor is expertise vereist. In alle gevallen geldt dat ondersteuning bij ondernemersbetrokkenheid gewenst is.

Seyfi Özgüzel van SSNT-CCS, een bureau dat oplossingen aanreikt voor zakelijke en maatschappelijke vragen die ontstaan op plaatsen waar culturen elkaar raken of elkaar juist niet ontmoeten: "Door de pilot Veilig Ondernemen Charlois zijn wij ingehuurd om de participatie van allochtone ondernemers bij Veilig ondernemen te vergroten maar ook om de allochtone en autochtone ondernemers dichter bij elkaar te brengen. De verschillende ondernemers moeten met elkaar leren communiceren, want communicatie gaat vaak om meer dan alleen de taal. Zo willen allochtone ondernemers bijvoorbeeld persoonlijk uitgenodigd worden voor een bijeenkomst. Een uitnodigingsbrief zegt hen niet veel, want ze hebben de persoon die hen uitnodigt nog nooit gezien!"

21

Richard Vos, ondernemer op de Kralingse Lusthofstraat tijdens Business Event 'Rotterdam Durft Veilig te Ondernemen' op 23 maart 2005: "Door op een slimme manier met communicatie om te gaan, kun je uit de negatieve spiraal komen. Bij ons is het idee echt geland, dat je zelf de beste ambassadeur bent van je eigen gebied. Je moet er zélf in geloven dat het beter kan, alleen dán straal je dat ook uit".
22

6 Belang van communicatie
Een goede interne en externe communicatie is een wezenlijk onderdeel van Veilig Ondernemen en voorwaarde voor succes. Doelgroepen van de communicatie zijn alle ondernemers in het gebied, de achterban van de partners, bewoners, politiek (deelgemeente/stad) en pers.

Communicatieplan
Hét middel om de communicatie te verzekeren is het maken van een concreet communicatieplan. Vaste elementen daarin zijn interne en externe communicatiedoelen. Zoals bekendheid met de aanpak bij ondernemers, bewoners en bestuurders, het zichtbaar maken van de resultaten en het vertrouwen wekken in de aanpak. In het plan worden verder per doelgroep de in te zetten middelen benoemd. Dat kan variëren van ondernemerskranten, wijkbladen en lokale radio tot voorlichtingsbijeenkomsten, ondernemersavonden, nieuwsbrieven en bewonersbrieven. Daarnaast hebben ondernemers een eigen verantwoordelijkheid om te communiceren over de aanpak en de resultaten via hun eigen netwerken en informatiekanalen.

Werkgroep communicatie
Binnen het projectteam kan eventueel een werkgroep communicatie gevormd worden. Deze groep stelt de communicatiestrategie vast en maakt per jaar een daarbinnen passend communicatieplan. Ook de mediamomenten worden door de werkgroep bepaald en uitgevoerd. Belangrijk is dat alle uitingen naar de media vooraf besproken worden met de projectgroep. Daarnaast wordt vastgesteld wie de woordvoering doet indien er vragen door de media worden gesteld.

Mediamomenten kunnen zijn:
• • • • • De De De De De kick-off van de Veilig Ondernemen-aanpak ondertekening van het convenant uitkomsten van de nulmeting start van de uitvoering resultaten van de maatregelen

23

Maarten van de Donk, portefeuillehouder Economische Zaken van de deelgemeente Noord in TV Veilig, 28 september 2005: "De deelgemeente kijkt positief naar deze ontwikkeling. We hebben veel geleerd van de intensieve samenwerking met verschillende partijen. Het is nu aan ons, deelgemeente en ondernemers, om ervoor te zorgen dat Veilig Ondernemen niet naar de achtergrond verdwijnt. Dat is niet makkelijk, maar we moeten alles op alles zetten om de huidige lijn voort te zetten."

24

Bijlage Meer informatie?
Indien u meer informatie wilt over de ervaringen in de pilots en de daar toegepaste maatregelen kunt u zich wenden tot veiligondernemen@obr.rotterdam.nl De volgende producten zijn beschikbaar en op te vragen via ditzelfde e-mailadres: • Convenant • Actieprogramma • Maatregelenmatrix • Communicatieplan • Cahier ’Werken aan een veiliger Rotterdam, de aanpak - De Veilig Ondernemen-methodiek voor het midden- en kleinbedrijf’ • Tekst wervingsflyer • Opzet vragenlijst (nul)meting • Wijkanalyses (deze bevatten per wijk een (actueel beeld) van de veiligheidssituatie)

Nuttige links
Programmabureau Veilig www.rotterdamveilig.nl Ontwikkelings Bedrijf Rotterdam www.obr.rotterdam.nl (ga naar ondernemen/veilig ondernemen) Gemeente Rotterdam www.rotterdam.nl Rotterdamse Deelgemeenten www.deelgemeenten.rotterdam.nl Expertisecentrum Veilig www.expertisecentrumveilig.nl
25

Politie www.politie-rijnmond.nl Brandweer www.brandweer.nl Roteb www.roteb.rotterdam.nl Stadstoezicht www.stz.rotterdam.nl Gemeentewerken www.gw.rotterdam.nl Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid www.hetccv.nl NCP: certificeerder in veiligheid www.ncp.nl Nederland veilig www.nederlandveilig.nl Ministerie van Economische Zaken www.ez.nl Ministerie van Justitie www.justitie.nl Openbaar Ministerie www.openbaarministerie.nl Kamer van Koophandel www.kamervankoophandel.nl Stichting Centrum Ondernemers Rijnmond www.scoron.nl
26

Veilig uitgaan www.horeca.org Hoofdbedrijfschap Detailhandel www.hbd.nl Tijdschrift Beveiliging www.beveiliging.nl Handige downloads voor Veilig Ondernemen www.veiligondernemen.nl/downloads.html

27

Colofon Deze handreiking is een gezamenlijke uitgave van het OntwikkelingsBedrijf Rotterdam en het Programmabureau Veilig van de gemeente Rotterdam. Niets uit deze opgave mag overgenomen of vermenigvuldigd worden zonder toestemming van de rechthebbende. Tekst Tekstbewerking en eindredactie Vormgeving Fotografie OBR, PbV en B&A groep Louis Weltens Grafisch Bureau DUS, Linda Zoon Rotterdam Centrum Veilig, OBR, Rotterdam Durft, Deelgemeente Feijenoord, Joop Reyngoud 1.000 ex. november 2005

Oplage Datum

Meer exemplaren van deze handreiking zijn te verkrijgen bij het secretariaat van: Programmabureau Veilig Postbus 70012 3000 KP Rotterdam pbv@bsd.rotterdam.nl www.rotterdamveilig.nl OntwikkelingsBedrijf Rotterdam. Postbus 6575 3002 AN Rotterdam www.obr.rotterdam.nl

28