You are on page 1of 12
Ν ο ητ ικ έ ς δ ια δ ρ ο μ έ ς σ
Ν ο ητ ικ έ ς δ ια δ ρ ο μ έ ς σ

Ν ο ητ ικ έ ς δ ια δ ρ ο μ έ ς

σ τ ό ν

χ ῶ ρ ο

τ ῆ ς π ίσ τ η ς

μ έ ς σ τ ό ν χ ῶ ρ ο τ ῆ ς π ίσ

Μηνιαῖο φυλλάδιο τοῦ Ἱ.Ν. Ἁγίας Τριάδος Πετρουπόλεως | Σουλίου 167 - Τηλ.: 210 5013108 | Τεῦχος 13 ο - Ἀπρίλιος 2015 ierosnaosagiastriadospetroupoleos.blogspot.gr - agiatriadapetroupoleos.gr - facebook: agiatriadapetroupolis

Δρόμος δέν ὑπάρχει τόν δρόμο τόν ἀνοίγουμε προχωρώντας καί συγχωρώντας

προχωρώντας καί συγχωρώντας Οἱ γεωργοί καί ἡ ἄμπελος.

Οἱ γεωργοί καί ἡ ἄμπελος. Μικρογραφία εἰκονογραφημένου χειρογράφου, 11ος αἰ. μ.Χ., Ἐθνική Βιβλιοθήκη Παρισίων.

Α Γ Ι Ο Ν

Π Α Σ Χ Α

«Ἀναστάσεως ἡμέρα, καὶ λαμπρυνθῶμεν τῇ πανηγύρει, καὶ ἀλλήλους περιπτυξώμεθα. Εἴπωμεν ἀδελφοί, καὶ τοῖς μισοῦσιν ἡμᾶς· συγχωρήσωμεν πάντα τῇ Ἀναστάσει καὶ οὕτω βοήσωμεν· Χριστός ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, θανάτῳ θάνατον πατήσας, καί τοῖς ἐν τοῖς μνήμασι, ζωὴν χαρισάμενος».

Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί,

Ἡ σημερινὴ λαμρποφόρος Πασχάλιος πανήγυρις δὲν περι-

ορίζεται ἀποκλειστικὰ καὶ μόνον στὰ κοινωνικὰ καὶ ἱστορικὰ πλαίσια, ἀλλά ἀποτελεῖ ἕνα γεγονός ὑπαρξιακό, ἐφόσον γιὰ κάθε ἀνθρώπινη ὀντότητα ἡ μετοχὴ στὸ μυστήριο αὐτό τῆς Ἀναστάσεως εἶναι ζωτικῆς σημασίας. Ἡ πραγματικότητα αὐτὴ ἐκφράζεται μέσα ἀπὸ τὸ ἴδιο τὸ ἐννοιολογικὸ περιεχόμενο τῆς λέξεως «Πάσχα». Τὸ Πάσχα δηλώνει τὴν διάβαση: εἶναι πέρασμα ἀπό τὸ σκοτάδι πρὸς τὸ φῶς, ἀνάβαση ἀπό τὴν γῆ στὸν οὐρανό, μετάβαση ἀπὸ τὸν θάνατο στὴ ζωή, ἀνάσταση τῶν πεπτω-

κότων βροτῶν, ἀνάρρυση τῶν αἰχμαλώτων ἀπὸ τὴν φθορά. Εἶναι ἀκόμη πέρασμα τῶν πιστῶν πρὸς τὴν ὄντως ζωή, εἶναι ἀναψυχὴ τῶν ψυχῶν καὶ ἀνακούφιση τῶν σωμάτων, φωτισμός τῶν ὀφθαλμῶν, εἰρήνη καὶ χαρά.

Ἡ Ἐκκλησία καλεῖ ὁλόκληρη τὴν ἀνθρωπότητα σ' αὐτό τὸ

ὑπαρξιακό πέρασμα, στὴν ὑπέρβαση ἀπό τὴν ἀτομικότητα πρὸς τὴν θεωρία καὶ τὴν προσωπικὴ κοινωνία μὲ τὸν Θεάνθρωπο Νικητή τοῦ θανάτου, ὁ ὁποῖος ἀμέσως μετὰ τὴν Ἀνάστασή Του, σπεύδει μὲ λαχτάρα νᾶ φανερωθεῖ στοὺς ἀνθρώπους, γιὰ νὰ

τοὺς μεταβάλλει σὲ κοινωνούς τῆς αὐτῆς λυτρωτικῆς διαβάσεως -τοῦ Πάσχα- πρὸς τὸ ἀνέσπερο καὶ ἄκτιστο Φῶς. Ὅμως αὐτὴ ἡ κοινωνία μὲ τὸν Ἀναστάντα Ἰησοῦ, λαμβάνει χώρα στὸν κάθε πιστό, καθόσον ὑφίσταται καὶ ἡ ἀγαπητική κοινωνία τοῦ πιστοῦ μὲ τὸν συνάνθρωπό του.

Ἡ προσωπικὴ συνάντηση μὲ τὸν Ἀναστημένο Κύριο, πραγ-

ματοποιεῖται «ἐν ἑτέρᾳ μορφῇ», στὴν συνάντηση μὲ τὸν ἄλλο, τὸν συνάνθρωπο, ποὺ εἶναι κι ἐκεῖνος εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ.

Ὁ ἄλλος δὲν εἶναι ἡ κόλασή μας, ἀλλά ὁ Ἀναστημένος Λυ- τρωτής. Ἡ συμπόρευση μὲ τὸν πόνο του, τὴ δοκιμασία, τὴν πεῖνα, τὴ δίψα, τὴν ξενιτεία, τὴ γυμνότητα, τὴν ἀσθένεια καὶ τὴ φυλακή του εἶναι μιὰ συμπόρευση καὶ συναπάντηση μὲ τὸ Φῶς τῆς Ἀναστάσεως. Ἕνα πέρασμα πρὸς τὸν ἴδιο τὸν Χριστό. Αὐτός εἶναι καὶ ὁ οὐσιαστικώτερος λόγος πού ἡ ἐκκλησία ἀναφωνεῖ:

«Ἀλλήλους περιπτυξώμεθα»: νὰ ἀνοίξουμς τὴν ἀγκαλιά

νὰ ἀνοίξουμς τὴν ἀγκαλιά 2 0 1 5 μας πρὸς κάθε κατεύθυνση.

2 0 1 5

μας πρὸς κάθε κατεύθυνση. «Εἴπωμεν ἀδελφοί καὶ τοῖς μισοῦσιν ἡμᾶς»: νὰ ἀναγνωρίσουμε, χωρὶς κρα- τούμενα, τὸν ἀδελφό ἀκόμη καὶ στὸ πρόσωπο ἐκείνου ὁ ὁποῖος μᾶς μισεῖ, «Συγχωρήσωμεν πάντα τῇ Ἀναστάσει»: νά κάνου- με τόπο γιὰ τὸν ἄλλο. Ὄχι τόπο ὑλικό, ἀλλά τόπο ψυχικό. Εἶναι δυνατὸν νὰ προσφέρουμε κάτι πολὺ μικρὸ γιὰ νὰ ἀνέβη αὐτὸς ὁ ἄλλος ἄνθρωπος καὶ νὰ προχωρήση σὲ κατάσταση ψυχικῆς προ- όδου. Εἶναι σπουδαῖος ὁ ἄλλος καὶ εἶναι σπουδαῖο νὰ τὸν συναντήσουμε, διότι βοηθᾶμε καὶ τὴν δικὴ μας ἀνθρωπιά. Θὰ τὸν συναντήσουμε, ὅσο συν+χωροῦμε, ὅσο ἔχουμε ἀφήσει χῶρο γι' αὐτόν στὸν ἐσωτερικό μας κόσμο. Μόνον μὲ αὐτὴ τὴν προϋπόθεση τῆς συναντήσεως τοῦ ἄλλου, χωρὶς προϋποθέσεις, μποροῦμε νὰ διακηρύξουμε καὶ νὰ διαβεβαιώσουμε στὴν Οἰκουμένη ὁλόκληρη, «Χριστός Ἀνέστη ἐκ νεκρῶν». Ἀδελφοί μου! Ὡς ἐπίσκοπος τῆς Τοπικῆς Ἐκκλησίας σᾶς προτρέπω νὰ μὴν προσπεράσουμε μὲ ἀδιαφορία τὸ δράμα τοῦ κάθε ἀδελφοῦ ποὺ πάσχει κοινωνικά, οἰκονομικά, πνευματικά, οἰκογενειακά, προσωπικά, ψυχολογικά. Νὰ ἁπλώσουμε ἀπόψε τὸ χέρι καὶ μὲ ἀναστάσιμη χαρά νὰ τοῦ προσφέρουμε ἀπὸ τὴν ἄσβεστη ἀναμμένη λαμπάδα τῆς ψυχῆς μας. Νὰ ἐνσκήψουμε στὸν πόνο του. Νὰ τοῦ κρατήσουμε τὸ χέρι καὶ νὰ βαδίσουμε ἀντάμα, ὥστε νὰ κα- τορθώσουμε αὐτὸ τὸ ἀναστάσιμο λυτρωτικό πέρασμα πρὸς τὴν θέωση καὶ τὴν κοινωνία μὲ τὸν Ἀναστάντα Θεάνθρωπο καὶ νὰ ἀναφωνήσουμε:

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ! - ΑΛΗΘΩΣ ΑΝΕΣΤΗ! Εὔχομαι, νά ζήσετε μαζὶ μὲ τὶς οἰκογένειές σας αὐτὸ τὸ Πάσχα μὲ ὑγεία, χαρὰ καὶ δύναμη παρὰ Θεοῦ.

Συντακτική ὁμάδα

> Ὁμάδα Νεότητας Ἁγίας Τριάδος Πετρουπόλεως

> π. Σπυρίδων Ἀργύρης

ἐνοριακά

ἐνοριακά Ἡ μητέρα τοῦ Θεοῦ Προδρόμου; Ἡ Μαριὰμ ἢ Μαρία, τὸ

Ἡ μητέρα τοῦ Θεοῦ

Προδρόμου; Ἡ Μαριὰμ ἢ Μαρία, τὸ μικρὸ αὐτὸ κορίτσι, εἶναι ἡ σεμνὴ κόρη τῶν εὐσεβῶν ἁγίων Ἰωακεὶμ καὶ Ἄννας. Ἦρθε, χαρὰ ζωῆς, στὰ γηρατειὰ τῶν γονέων τῆς οἱ ὁποῖοι γιὰ νὰ γλυτώ- σουν τὴν φοβερὴ ντροπὴ τῆς ἀτεκνίας 3 παρακαλοῦσαν γιὰ χρόνια τὸν Θεὸ νὰ τοὺς χαρίσει ἀπόγονο, ὅπως καὶ ἔγινε ὅταν καὶ οἱ δύο ἦταν σὲ προχωρημέ- νη ἡλικία. Γιὰ νὰ εὐχαριστήσουν τὸν Κύριο γιὰ τοῦτο τὸ θαῦμα, ἀφιέρωσαν τὴν θυγατέρα τους στὸν Ναὸ ὅπου καὶ εἰσῆλθε στὰ 3 τῆς χρόνια. Πλη- ροφορίες γιὰ τὴν ζωὴ τῆς Θεοτόκου δὲν βρίσκουμε ἀρκετὲς στὴν Καινὴ Διαθήκη. Τὶς ἀντλοῦμε ἀπὸ τὴν Ἱερὰ Παράδοση τὴν ὁποία πιστεύει καὶ ἀποδέχεται ὁλόκληρη ἡ ἐκκλησία στὰ δυὸ χιλιάδες χρόνια ὕπαρξής της. Ἀπὸ τὴν Ὑμνογραφία καὶ τὴν ἱερὴ ἀλλὰ καὶ τὴν λαϊκὴ παράδοση ἀντλοῦμε ἐπίσης καὶ τὰ ὑπέροχα προσωνύμια τῆς Θεο- τόκου τὰ ὁποῖα καλύπτουν ὁλόκληρό το ἀλφάβητο 4 . Προσωνύμια ξεχωριστῆς ποίησης ἀλλὰ καὶ δογματικῶν ἀλη- θειῶν. Ἄλλα ἀπὸ αὐτὰ φανερώνουν τὰ αἰτήματά μας πρὸς Ἐκείνην, ἄλλα τὶς προστασίες ποὺ μᾶς παρέχει καὶ ἄλλα τὴν θέση ποὺ κατέχει ἡ Παναγία στὴν πίστη μας καὶ στὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ. Πολλὰ ἐπίσης, φανερώ- νουν τὶς προτυπώσεις τῆς Θεοτόκου στὴν Παλαιὰ Διαθήκη τῆς ὁποίας ἡ Παναγία ἀποτελεῖ τὸ ἐπισφράγισμα,

εροσόλυμα, 12 πε- ρίπου χρόνια πρὶν

τὴν γέννηση τοῦ Ἰη-

σοῦ. Ἕνα τρίχρονο

κορίτσι ἀνεβαίνει τρέ- χοντας τὰ σκαλιὰ τοῦ Ναοῦ τοῦ Σο- λομώντα. Ὁ Ζαχαρίας, ὁ ἀρχιερέας, καταλαβαίνει ποιὰ εἶναι. Τὴν παίρνει ἀπὸ τὸ χέρι καὶ τὴν ὁδηγεῖ στὰ Ἅγια τῶν Ἁγίων. Ἐκεῖ, στὸ ἄδυτο. Ἐκεῖ ποὺ φυλασσόταν ἡ Κιβωτὸς τῆς Διαθήκης. Ἐκεῖ ποὺ δὲν ἐπιτρεπόταν νὰ μπεῖ κανεὶς καὶ ἀκόμη κι αὐτὸς ὁ ἴδιος ὁ ἱερέας εἰσερχόταν, μὲ τρόμο, μιὰ φορὰ τὸν χρόνο, ὕστερα ἀπὸ αὐστηρὴ νη- στεία καὶ προσευχή. Τὴν διήγηση γιὰ τὴν εἴσοδο τοῦ μικροῦ αὐτοῦ κοριτσι- οῦ στὸν Ναὸ τὴν ἀντλοῦμε ἀπὸ ἕνα ἀπόκρυφο 1 κείμενο, τὸ λεγόμενο Πρω- τοευαγγέλιο τοῦ Ἰακώβου 2 , τὸ ὁποῖο δὲν ἀποτελεῖ μέρος τῶν κανονικῶν εὐαγγελίων. Ἡ παράδοση ὅμως γιὰ τὸ γεγονὸς ἀποτελεῖ πίστη διαχρονική της ἐκκλησίας ἡ ὁποία ἀποτυπώνεται τόσο στὴν ὑμνογραφία ὅσο καὶ τὴν εἰκονο- γραφία μὲ πολὺ χαρακτηριστικὸ τρόπο καὶ ἑορτάζεται στὴν μεγάλη Θεομητο- ρικὴ ἑορτὴ τῶν Εἰσοδίων στὶς 21 Νοεμ- βρίου. Ποιὸ εἶναι αὐτὸ τὸ κορίτσι; Ἀπὸ ποιὰ ρίζα κρατᾶ; Γιατί ἡ παράδοση θέλει νὰ τῆς ἐπιφυλάσσει τέτοια τιμὴ ὁ Ἀρχιερέας τῶν Ἑβραίων, ὁ Ζαχαρίας, σύζυγος τῆς ἐξαδέλφης τῆς Ἐλισσάβετ καὶ πατέρας τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ

δηλαδὴ τὴν ἐπιβεβαίωση 5 . Μέρος τοὺς ἀκοῦμε κατὰ τὴν διάρκεια τῶν χαι- ρετισμῶν στοὺς ἐξαιρετικοὺς στίχους τοῦ Ἀκάθιστου Ὕμνου ποὺ καθ’ ὅλη τὴν Σαρακοστὴ μᾶς προσάγει στὸ μυ- στήριο, τὸ μεγάλο καὶ παράδοξο, τῆς Θείας ἐνανθρωπήσεως, στὸ σωτηριῶδες σχέδιο τῆς Θείας Πρόνοιας τῆς ὁποίας «Ταμεῖον» ἀναδεικνύεται στοὺς αἰώνας τῶν αἰώνων ἡ Παρθένος Μαρία, ὡς ἡ Γυναίκα πού, λέγοντας τὸ «γένοιτο», συνέβαλλε μὲ τὴν συγκατάθεσή της στὴν Γέννησή του Χριστοῦ καὶ στὴν ἐν Χριστῷ ἀνακεφαλαίωση τῆς ἱστορίας τοῦ ἀνθρώπινου γένους καὶ ἀποτελεῖ «τῶν δογμάτων Αὐτοῦ το κεφάλαιον», δηλαδὴ τὸ κυριότερο μέρος τῆς πί- στης μας, ὅτι δηλαδὴ ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, «δι' ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν» κατῆλθε «ἐκ τῶν οὐρανῶν» καὶ σαρκώθηκε «ἐκ Πνεύμα- τος ἅγιου καὶ Μαρίας τῆς Παρθένου» καὶ ἐνηνθρώπησε, ἔγινε ἄνθρωπος γιὰ νὰ σώσει τὸν ἄνθρωπο, Σταυρώθη- κε καὶ Ἀναστήθηκε τὴν τρίτη ἡμέρα «κατὰ τὰς γραφάς» 6 γιὰ νὰ ἐκπληρω- θοῦν οἱ ρήσεις καὶ οἱ προφητεῖες τῶν Γραφῶν γιὰ τὴν ἔλευση τοῦ Μεσσία καὶ τὴν σωτηρία τοῦ κόσμου 7 .

Ἑλένη Λιντζαροπούλου Θεολόγος

1 Ἀπόκρυφα ὀνομάζονται κείμενα γραμμέ- να κατ' ἀπομίμηση τῶν κανονικῶν βιβλίων τῆς Ἁγίας Γραφῆς τὰ ὁποῖα ἀποδίδονται ψευδῶς σὲ γνωστοὺς βιβλικοὺς συγγραφεῖς.

2 Ἰωάννη Δ. Καραβιδόπουλου, Ἀπόκρυφα Χριστιανικὰ Κείμενα. Τόμος α΄ Ἀπόκρυφα Εὐαγγέλια, Θεσσαλονίκη 1999, ἐκδόσεις Πουρναρά.

3 Νὰ σημειώσουμε ὅτι ἡ ἀτεκνία γιὰ τοὺς Ἑβραίους ἦταν καὶ εἶναι φοβερὴ ντροπὴ καὶ κατάρα, διότι ἡ γέννηση ἀπογόνων πι- στεύουν ὅτι εἶναι ὑποχρέωσή τους πρὸς τὸν Θεὸ καὶ τὸν λαό τους, ἐλπίζοντας ὅτι κάποια μέρα μέσα ἀπὸ τὶς γέννες τους θὰ γεννηθεῖ ὁ Μεσσίας. Γι' αὐτὸ καὶ βλέπου- με τέτοια λαχτάρα στὰ ἄτεκνα ζευγάρια τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης νὰ ἀποκτήσουν ἀπόγονο. Λαχτάρα ἡ ὁποία ἀποτυπώθηκε καὶ σὲ ἕνα σύνολο θαυμαστῶν γεννήσε- ων στὰ λαϊκὰ παραμύθια ὅλων των λαῶν.

4 Ἀναφέρουμε ἐνδεικτικά τα προσωνύμια ἀπὸ Ἄλφα: Ἄβυσσος εὐσπλαχνίας, Ἄγαμος, Ἀγάπη, Ἁγία Σιῶν, Ἁγία ἁγίων μεγαλύτερη, Ἁγία Ζώνη, Ἁγία Σκέπη, Ἁγιοτέραν, Ἁγνή, Ἁγνείας ἠῶς, Ἀγλάισμα μητέρων, Ἀδαμιαία, Ἀδιάβατος θάλασσα, Ἀδιόδωτος Πύλη, Ἀει-

μακάριστος, Ἀειπάρθενος, Ἀέναος Κρήνη, Αἰνετή, Αἰτία ἀγαθῶν, Ἀληθινή, Ἀκάθιστος ὕμνος, Ἀκαταίσχυντος, Ἀκήρατος, Ἀκήρατη φυτοφόρος, Ἀκοίμητος, Ἀκοή, Ἀκρωτήρι καλῆς ἐλπίδας, Ἀκτὶς νοητοῦ ἡλίου, Ἄμε- μπτος, Ἀμετάθετος Ἐλπίς, Ἄμπελος, Ἅλας ἀρετῶν, Ἀλόχευτη λοχεία, Ἀμπέλι θεογε- ώργητο, Ἀμνάς, Ἀμόλυντος, Ἄμωμος, Ἀνα- κεφαλαίωση Χαρίτων, Ἄνασσα, ἀναιρέτις ἀρᾶς, Ἀνήροτος χώρα, Ἄνθος ἀμάραντον, Ἄνθος ἀφθαρσίας, Ἄνθος Χριστὸν βλα- στήσασα, Ἀνοικτήριον Παραδείσου, Ἄξιόν Ἐστι, Ἀξιομακάριστος, Ἀπείρανδρος, Ἀπει- ρόγαμος, Ἀπειρόκακη, Ἀπίστων ἀμφίβο- λον ἄκουσμα, Ἀπόρθητο τεῖχος Βασιλείας, Ἀρετῆς εἰκόνα, Ἄρνηση κάθε κακίας, Ἄρρη- τος σοφία, Ἄρουρα εὐφορίας οἰκτιρμῶν, Ἄρτος ζωῆς, Ἀρχαία, Ἀρχιστράτηγος, Ἀρχηγὸς σωτηρίας, Ἀσίγαστο στόμα, Ἆσμα ἀσμάτων, Ἆσμα ἀγγέλων, Ἆσμα τρισερά- σμιο, Ἀσπασμὸς ἄνωθεν, Ἄσπιλος, Ἄσπο- ρος Βλάστησις, Ἀστέρα, Ἄστρον ἄδυτον, Ἀσύγκριτος, Αὐγή, Αὐλήν, Ἄφλεκτος Βάτος, Ἄφθορος, Ἀχείμαστος ὅρμος, Ἄχραντος. 5 Διαρκεῖς ἀναφορὲς στὴν Θεοτόκο ἡ ὁποία εἶναι: Ἀλατόμητο ὅρος, Πόκος τοῦ Γεδεῶν,

Κλίμακα τοῦ Ἰακώβ, Φλεγομένη καὶ μὴ και- ομένη Βάτος, Ἑπτάφωτος Λυχνία, Χρυσὴ Στάμνα μὲ τὸ μάννα, Κεκλεισμένη Πύλη κατ’ ἀνατολᾶς, Κιβωτὸς τοῦ Νῶε, Κιβωτὸς τῆς Διαθήκης, Ράβδος τοῦ Ἀαρῶν κ.ἄ.

6 Δηλαδὴ σύμφωνα μὲ τὸ κείμενο τῶν Εὐαγ- γελίων ἀλλὰ καὶ τὶς προτυπώσεις τῆς Ἀνα- στάσεως στὴν Παλαιὰ Διαθήκη, τὴν τριή- μερη παραμονὴ τοῦ Ἰωνὰ στὴν κοιλιὰ τοῦ κήτους, τὸ περιστατικὸ μὲ τοὺς τρεῖς παῖδες ἐν καμίνω κ.ἄ.

7 Πρώτη ἀπὸ αὐτὲς τὶς προφητεῖες, τὸ λεγό- μενο: «Πρωτοευαγγέλιο», δηλαδὴ ὁ 15ος στί- χος τοῦ 3ου κεφαλαίου τῆς Γενέσεως, ὅπου ὁ Θεὸς λέει στὸ φίδι προαναγγέλλοντας τὴν ἥττα του ἀπὸ τὸ «σπέρμα τῆς γυναικὸς» καὶ τὸν σταυρικὸ θάνατο τοῦ Χριστοῦ (πληγῆ στὴν πτέρνα): «καὶ ἔχθραν θήσω ἀνὰ μέσον σου καὶ ἀνὰ μέσον της γυναικὸς καὶ ἀνὰ μέσον του σπέρματός σου καὶ ἀνὰ μέσον του σπέρματος αὐτῆς· αὐτός σου τηρήσει κεφαλήν, καὶ σὺ τηρήσεις αὐτοῦ πτέρναν». (Ἔχθρα θὰ βάλω ἀνάμεσα σ' ἐσένα καὶ στὴ γυναίκα, κι ἀνάμεσα στὸ σπέρμα σου καὶ στὸ σπέρμα της. Αὐτὸς θὰ σοῦ συντρίψει τὸ κεφάλι κι ἐσὺ θὰ τοῦ πληγώσεις τὴ φτέρνα).

ἐπίκαιρα

του καὶ γίνεται ἀντιβασιλεὺς τῆς Αἰγύ- πτου, ὅταν ἀναγνωρίζει τοὺς ἀδελφούς του ποὺ φτάνουν ὡς ἀπεσταλμένοι τοῦ πατρός του γιὰ νὰ ἀγοράσουν, ὄχι μόνο τους συγχωρεῖ, ἀλλὰ καὶ τοὺς καταφιλεῖ συγχρόνως. «Καὶ καταφιλήσας πάντας τους ἀδελφοὺς αὐτοῦ, ἔκλαυσεν ἐπ' αὐτοὺς» 13 .

- Λόγους ἀφέσεως καὶ ἱκεσίας πρὸς

τὸν Ἄναρχο Πατέρα Τοῦ προσφέρει ὁ μονογενὴς Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ τὴν ὥρα τῆς Σταυρώσεως, ὑπὲρ τῶν σταυρωτῶν Του: «Πάτερ ἅφες αὐτοῖς, οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιούσι» 14 .

7. Ὁ Ἰωσὴφ τρέφει τοὺς ἀδελφούς του στὴν Αἴγυπτο, τὸν καιρὸ τοῦ λιμοῦ.

- Ὁ Ἄρτος ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς,

ὁ Χριστός, τρέφει μὲ τὸ σῶμα Του καὶ τὸ αἷμα Τοῦ τὸ λαό Του καὶ τὴν κληρο- νομία Του. «Ἐγὼ εἰμὶ ὁ ἄρτος ὁ καταβὰς ἐκ τοῦ οὐρανοῦ» 15 . Νὰ γιατί οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας θεωροῦν τὸν Ἰωσὴφ ὡς προτύπωση τοῦ Κυρίου καὶ γιατί τὸν θυμόμαστε στὴν ἀρχὴ τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Ἑβδομά- δος. Ὡς παρρησίαν ἔχων πολλὴν εἰς τὴν ἐν οὐρανοῖς Ἐκκλησίαν, ἄς πρεσβεύει στὸ μονογενῆ Υἱὸ τοῦ Θεοῦ, γιὰ νὰ ἀπο- κτήσουμε κι ἐμεῖς τὴν καθαρότητα καὶ τὸ μεγαλεῖο της ἀρετῆς του. «Δι’ ὑπομονῆς νὰ τρέχομεν», ὅπως ἐκεῖνος, «τὸν προκείμενον ἠμὶν ἀγώνα» 16 , ἐξαγοραζόμενοι τὸν καιρὸ τῆς παρού- σης ζωῆς. Κι ὅπως αὐτὸς παρέμεινε ἀδούλωτος στὴν ψυχή, ἔτσι κι ἐμεῖς νὰ παραμείνουμε ἀδούλωτοι στὶς κο- σμικὲς ἐπιθυμίες γιὰ νὰ ἀποκομίσουμε τὸν στέφανον τῆς ἀφθαρσίας. «Ὁ Θεὸς γὰρ παρέχει τοῖς δούλοις αὐτοῦ στέφος ἄφθαρτον» 17 .

αὐτοῦ στέφος ἄφθαρτον» 1 7 . Ὁ τύπος τοῦ Χριστοῦ Τοῦ

Ὁ τύπος τοῦ Χριστοῦ

Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καστορίας κ. Σεραφεὶμ

Καστορίας κ. Σεραφεὶμ Μεγάλη Ἑβδομάδα! Μιὰ ξεχωριστὴ

Μεγάλη Ἑβδομάδα! Μιὰ ξεχωριστὴ περίοδος τοῦ ἐκκλη- σιαστικοῦ μας ἔτους. Τὸ Ἱερὸ Βῆμα τῆς λατρείας τῆς Ὀρθο- δόξου Ἐκκλησίας μας. Μεγάλη, ὄχι γιατί οἱ ὧρες καὶ οἱ ἡμέ- ρες αὐτῆς τῆς ἑβδομάδας εἶναι μεγαλύ- τερες οἱ περισσότερες, ἀλλὰ γιατί αὐτὴν τὴν ἑβδομάδα «μεγάλα εἰργάσατο ἡ δε- ξιά του Ὑψίστου» γιὰ τὸν ἄνθρωπο. Ὁ ἄνθρωπος καταδικάζει τὸν Θεὸ στὸν θάνατο καὶ Ἐκεῖνος, ἐν συνεχεία, καταδικάζει τὸν ἄνθρωπο ἐπάνω στὸ ξύλο τοῦ Σταυροῦ μὲ τὸ αἷμα Του νὰ παραμένει ἀθάνατος στὴν ἐπουράνια Βασιλεία Του. Στὴν ἔναρξη αὐτῆς τῆς ἑβδομάδας καὶ συγκεκριμένα στὸν Ὄρθρο τῆς Μεγάλης Δευτέρας, ἡ Ἐκκλησία μᾶς παρουσι- άζει τὴ μορφὴ τοῦ Παγκάλου Ἰωσήφ. «Τὴ ἁγία καὶ Μεγάλη Δευτέρα, μνεία ποιούμεθα τοῦ μακαρίου Ἰωσὴφ τοῦ Παγκάλου», μᾶς θυμίζει τὸ ἱερὸ βιβλίο τοῦ Τριωδίου. Καὶ τοῦτο γιατί οἱ θειότα- τοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ποὺ μὲ τὸν φωτισμὸ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἑρμή- νευσαν τὴν Ἁγία Γραφή, χαρακτηρίζουν τὸν Ἰωσήφ, τὸν υἱὸ τοῦ Ἰακώβ, ὡς τὸν τύπο τοῦ Χριστοῦ. Γι΄ αὐτὸ ὁ Ἅγιος Ἀνδρέας Ἐπίσκο- πος Κρήτης στὸν Κανόνα ποὺ ψάλλε- ται στὴν Ἀκολουθία τοῦ Ἀποδείπνου τὸ ἑσπέρας τῆς Κυριακῆς τῶν Βαΐων γράφει: «Τὴν εἰκόνα τοῦ Δεσπότου ὑπογρτάφων Ἰωσὴφ λάκκω κατατίθε- ται, ἀπεμπολεῖται ὑπὸ τῶν συγγόνων, πάντα ὑπομένει ὁ ἀοίδιμος εἰς τύπον ὄντως Χριστοῦ» 1 . 1. Χαρακτηριστικὸ γνώρισμα τοῦ πα- γκάλου Ἰωσὴφ ἦταν ὁ ἐνάρετος βίος του, «καθάπερ ἀδάμας καθαρός», γράφει γι' αὐτὸν ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσοστομος 2 . Αὐτὴν τὴν καθαρότητα τῆς πολιτείας τοῦ τὴν κράτησε σὲ ὅλη του τὴ ζωὴ καὶ μάλιστα σὲ ἐξαιρετικὰ δύσκολες στιγμὲς ἐξαιτίας τῆς γυναικὸς τοῦ Πετεφρῆ. Προτίμησε τὴ φυγὴ παρὰ τὴν ἁμαρτία.

- Ἂν ὁ Ἰωσὴφ ὀνομάστηκε Πάγκαλος,

ὁ Χριστὸς εἶναι «ὁ πάσης ἐπέκεινα κα- θαρότητος» 3 , «ὃς ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίη- σεν, οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ» 4 .

2. Ἕνα δεύτερο χαρακτηριστικὸ στοι-

χεῖο τῆς ζωῆς τοῦ τοῦ δικαίου Ἰωσὴφ ἦταν ἡ ἀγάπη ποὺ ἔτρεφε ὁ πατέρας τοῦ Ἰακώβ, στὸ πρόσωπό του. «Ἰακὼβ δὲ ἠγάπα τὸν Ἰωσὴφ παρὰ πάντας τους υἱοὺς αὐτοῦ, ὅτι υἱὸς γήρως ἣν αὐτῷ» 5 .

- Υἱὸς ἀγαπητὸς κι ὁ Χριστός. Γι' αὐτὸ

καὶ κατὰ τὸν Βαπτισμό Του στὰ νερὰ τοῦ Ἰορδάνου, ὁ Πατὴρ ἐκλαλεῖ αὐτὴν τὴν υἱότητα καὶ τὴν ἀγάπη πρὸς τὸν μονογενῆ Υἱό Του. «Οὗτος ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ὢ εὐδόκησα» 6 .

3. Ὁ φθόνος, ὁ ὁποῖος ἅπτεται καὶ

τῶν ἀρίστων, κατὰ τὴν ἔκφραση τῶν Ἁγίων Πατέρων, ἔπληξε τὴν προσωπι- κότητα τοῦ Ἰωσήφ. Δὲν τὸν φθόνησαν οἱ ξένοι, ἀλλὰ οἱ οἰκεῖοι του, καὶ συ-

γκεκριμμένα οἱ ἀδελφοί του. Τὸ κείμενο τῆς Ἁγίας Γραφῆς εἶναι
γκεκριμμένα οἱ ἀδελφοί του. Τὸ κείμενο
τῆς Ἁγίας Γραφῆς εἶναι ἀποκαλυπτικό:
«Ἐμίσησαν αὐτὸν καὶ οὐκ ἠδύναντο λα-
λεῖν αὐτῷ οὐδὲν εἰρηνικὸν» 7 .
- Ἂν ἐφθόνησαν τὸν Ἰωσὴφ οἱ ἀδελ-
φοί του, τὸν Χριστὸ τὸν ἐφθόνησε ὁ μα-
θητής Του, ὁ ὁποῖος ἔγινε καὶ προδότης
Του. Τὸν ἀρνήθηκε ὁ πρωτοκορυφαῖος
Ἀπόστολός Του. Τὸν ἐγκατέλειψαν οἱ
πάντες. Τὸν ἐφθόνησαν οἱ Γραμματεῖς
καὶ οἱ Φαρισαῖοι. Γι’αὐτὸ καὶ ὁ Ἱερὸς
Εὐαγγελιστὴς Ματθαῖος μᾶς ὑπενθυμί-
ζει ὅτι διὰ φθόνον παρέδωκαν αὐτόν:
«ἤδει γὰρ ὅτι διὰ φθόνον παρέδωκαν
αὐτὸν» 8 .
4. Ἐπωλήθη ὁ Ἰωσὴφ ἀντὶ 20 χρυσῶν
νομισμάτων 9 .
- Μὰ καὶ ὁ Χριστὸς ἀντὶ τριάκοντα
1
2
3
4

ἀργυρίων. Πόσο συγκλονιστικὰ εἶναι τὰ λόγια τῶν ἱερῶν ὑμνογράφων ποὺ θὰ ἀκουστοῦν στοὺς Ἱεροὺς Ναοὺς αὐτὲς τὶς ἡμέρες! «Εἰς τριάκοντα ἀργύρια, Κύ- ριε, καὶ εἰς φίλημα δόλιον ἐζήτουν οἱ Ἰουδαῖοι ἀποκτεῖναι σοί, ὁ δὲ παράνο- μος Ἰούδας οὐκ ἠβουλήθη συνιέναι» 10 . Καὶ πάλι: «Ἔστησαν τὰ τριάκοντα ἀργύρια τὴν τιμὴν τοῦ τετιμημένου, ὃν ἐτιμήσαντο ἀπὸ υἱῶν Ἰσραὴλ» 11 .

5. Ἡ φυλακὴ ἦταν ὁ τόπος τῆς δια-

μονῆς τοῦ Ἰωσὴφ στὴν Αἴγυπτο, ἐξαι- τίας τῆς πονηρίας καὶ τῆς κακότητας

τῆς γυναικὸς τοῦ Πετεφρῆ.

- Μήπως καὶ ὁ Χριστὸς δὲν φυλακί-

στηκε καὶ δὲν δέχτηκε τοὺς ἐμπτυσμοὺς καὶ τοὺς κολαφισμούς, προκειμένου νὰ θεραπεύσει τὸ τραῦμα τοῦ Ἀδὰμ καὶ νὰ καταργήσει «τὸν τὸ κράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου, τουτέστιν τὸν διάβολον» 12 ;

6. Κι ὅταν ὁ Ἰωσὴφ φτάνει στὴν δόξα

Ταῖς τοῦ Παγκάλου Ἰωσὴφ πρεσβεῖες, Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον ἡμᾶς. Ἀμήν.

ὁ Θεός, ἐλέησον ἡμᾶς. Ἀμήν. Τροπάριον Α΄ ὠδῆς Τριωδίου τοῦ
Τροπάριον Α΄ ὠδῆς Τριωδίου τοῦ Ἀποδεί- πνου τῆς Βαϊφόρου
Τροπάριον Α΄ ὠδῆς Τριωδίου τοῦ Ἀποδεί-
πνου τῆς Βαϊφόρου Κυριακῆς.
ΕΠΕ 4,644.
Δοξαστικὸ Αἴνων Θεοφανείων.
Α΄ Πετρ. 2,22.
5 Γέν. 37,3.
6 Ματθ. 17,5.
7 Γέν. 37,4.
8 Ματθ. 27,28.
9 Γέν. 37,28.
10 Γ΄ Ἀντίφωνον, Μέγ. Πέμπτη ἑσπέρας.
11 Θ΄ Ἀντίφωνον, Μέγ. Πέμπτη ἑσπέρας.
12 Ἑβρ. 2,14.
13 Γέν. 45,15.
14 Λουκ. 23,34.
15 Ἰω. 6,41.
16 Ἑβρ. 12,1.
17 Οἴκος Ὄρθρου Μέγ. Δευτέρας.

ἐνοριακά

Ἡ δωρεὰ τῆς Ἀναστάσεως προσφέρεται ἀπὸ τὸν Θεὸ σὲ ὁλόκληρο τό ἀνθρώπινο γένος

τοῦ μητροπολίτου Καισαριανῆς, Βύρωνος καὶ Ὑμηττοὺ Δανιήλ

ἑορτὴ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ γεμίζει τὴν ψυχὴ τῶν

πιστῶν ἀπὸ εὐφροσύνη μὲ τὸ ὑψηλὸ πε- ριεχόμενό της καὶ τὴ μεγάλη σημασία της. Οἱ πιστοὶ χαιρόμαστε τὸ Πάσχα, ἐπειδὴ πιστεύουμε ὅτι τὸ Πάσχα εἶναι:

α. Ἑορτὴ τῆς ἀγάπης. Ὁ Κύριος Ἰη- σοῦς Χριστὸς θυσιάστηκε ἀπὸ ἀγάπη γιὰ ὅλους τους ἀνθρώπους, ὅπως διδάσκουν οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι (Ἰωάννου γ' 16, Πρὸς Ρωμαίους ε' 8). β. Ἑορτὴ νίκης τῆς ζωῆς κατὰ τοῦ θα- νάτου. Ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς μὲ τὴν Ἀνάστασή Του κατήργησε τὶς συνέπειες τῆς παραβάσεως τῆς ἐντολῆς τοῦ Θεοῦ το «ἡ δ’ ἂν ἡμέρα φάγητε ἀπ’ αὐτοῦ θανάτω ἀποθανεῖσθε» (Γενέσεως β' 17). Τὸ «θανάτω ἀποθανεῖσθε» σήμαινε πρῶτα τὸν σωματικὸ θάνατο, ποὺ εἶναι χωρισμὸς τῆς ψυχῆς ἀπὸ τὸ σῶμα, καὶ δεύτερο τὸν πνευματικὸ θάνατο, ποὺ εἶναι αἰώνιος χωρισμὸς τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὸν Θεό. Σ’ αὐτὸ τὸν νόμο ὑπήχθησαν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι, εὐσεβεῖς καὶ ἀσεβεῖς, ὅπως διδάσκει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος (Πρὸς Ρωμαίους ε' 14) Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, συνεχίζοντας τοὺς θεολογικοὺς στοχασμούς του, ἐξηγεῖ ὅτι ὅπως οἱ συνέπειες τῆς ἁμαρτίας τῶν

Δὸς μοὶ τοῦτον τὸν Ξένον

τοῦ Σέβ. Μητροπολίτου Δημητριάδος κ. Ἰγνατίου

Μ όλις πῆρε νὰ βραδιάζει. Εἶχαν κατα- λαγιάσει οἱ θόρυβοι. Εἶχε σιγήσει ἡ

λύσσα τῶν ἀνόμων. Εἶχε ἤδη συντελεστεῖ στὸ Γολγοθὰ τὸ πιὸ ἀποτρόπαιο ἔγκλημα. Ἦταν οἱ ὧρες, ποὺ μιὰ βαρειὰ σκιὰ τρό- μου καὶ δέους, ἐνοχῶν καὶ συντριβῆς, τύλιγε μαζὶ μὲ τὸ σκοτάδι τὴν Ἰουδαία. Κεῖνες τὶς στιγμές, ποὺ ἔμοιαζε νὰ ΄χεῖ σταματήσει ὁ χρόνος, ἕνας πλούσιος ἄνθρωπος ἀπὸ τὴν Ἀριμαθαία, ὁ Ἰωσήφ, βρῆκε τὸ θάρρος νὰ ἐμφανιστεῖ μπροστὰ στὸν Πιλάτο, καὶ νὰ ζητήσει τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ. «Δὸς μοὶ τοῦτον τὸν ξένον», τοῦ λέγει. Μᾶς μεταφέρει τὰ λόγια του ἡ Ἐκκλησία μας μὲ ἕνα συγκλονιστικὸ μελοποίημα, ποὺ ἀκούγεται μιὰ φορὰ τὸ χρόνο, τὴ Μεγάλη Παρασκευή, στὴ λιτανεία τοῦ Ἐπιταφίου.

προπατόρων Ἀδὰμ καὶ Εὕας ἐπῆλθαν σὲ ὁλόκληρό το ἀνθρώπινο γένος ἔτσι καὶ ἡ δωρεὰ τῆς Ἀναστάσεως προσφέρεται ἀπὸ τὸν Θεὸ σὲ ὁλόκληρό το ἀνθρώπινο γένος (Πρὸς Ρωμαίους ε' 15-21) Ὁ Κύριος ἐπανῆλθε στὴ ζωὴ τρεῖς ἡμέ- ρες μετὰ τὸν θάνατό Του, ἀφοῦ δὲν ἦταν δυνατὸν ὁ θάνατος νὰ ἐξουσιάζει τὸν ἀρχηγὸ καὶ χορηγό της ζωῆς καὶ ἕνωσε τὰ τὸ πρὶν διεστῶτα τὸν Θεὸ καὶ τὸν ἄνθρωπο. γ. Ἑορτὴ τῆς αὐτοθυσίας. Ὁ Κύριος στὴν ἀρχιερατικὴ προσευχὴ Τοῦ ἐξήγησε τὸν σκοπὸ τῆς θυσίας Τοῦ (Ἰωάννου Ιζ' 19). Διδάσκει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «Ὁ Χρι- στός, παρόλο ποὺ ἤμασταν ἀκόμη ἀνίκα- νοι νὰ κάνουμε τὸ καλό, πέθανε γιὰ μᾶς, τοὺς ἀσεβεῖς ἀνθρώπους, στὸν προκαθο- ρισμένο καιρό. Δύσκολα θὰ ἔδινε κανεὶς τὴ ζωὴ τοῦ ἀκόμη καὶ γιὰ ἕναν δίκαιο ἄνθρωπο. Ἴσως ἀποφάσιζε κανεὶς νὰ πε- θάνει γιὰ κάποιον καλὸ ἄνθρωπο» (Πρὸς Ρωμαίους ε' 6-7. Βλ. καὶ Πρὸς Ἑβραίους β' 9-10). δ. Ἑορτὴ τῆς συγγνώμης, τῆς συγχώρε- σης ἢ ἄφεσης, τῆς καταλλαγῆς. Οἱ τρεῖς αὐτὲς ἔννοιες συνδέονται μεταξύ τους ὡς ἑξῆς:

Ὁ ἄνθρωπος ζητεῖ συγγνώμη γιὰ τὶς ἁμαρτίες του ἀπὸ τὸν Θεὸ γιὰ τὴν παρά-

Ἡ ἀρχὴ τοῦ ἔχει ὡς ἑξῆς σὲ ἔμμετρη πα- ράφραση:

Τὸν ἥλιο ποὺ σκοτίστηκε, τὶς πέτρες ποὺ ραγίσαν, ὅταν ἐπάνω στὸ Σταυρὸ τὰ θεία μάτια κλείσαν ὁ Ἰωσὴφ κοιτάζοντας μὲ θαυμασμὸ καὶ δέος μπρὸς στὸν Πιλάτο ἔρχεται γιὰ τὸ ὕστατό το χρέος. «Σὲ ἱκετεύω -τοῦ μιλάει- δός μου τοῦτον τὸν ξένο δός μου ἐτοῦτον τὸν νεκρὸ ποὺ βλέπω σταυρωμένο σὰν ξένο βρέφος οἱ ἄνθρωποι στὸν κόσμο τὸν δεχτῆκαν σὰν ξένο τὸν θανάτωσαν, γιατί τὸν ἐμισῆσαν. Τὸν θάνατο ὅταν ἐννοῶ, τρέμω κι ἄναυδος μένω· σὲ ἱκετεύω, Ἄρχοντα, δός μου τοῦτον τὸν ξένο. Ἐκεῖνον ποὺ εὐεργέτησε τὸν κάθε πονεμένο,

εὐεργέτησε τὸν κάθε πονεμένο, βαση τῶν ἐντολῶν Τοῦ κατὰ τὸ

βαση τῶν ἐντολῶν Τοῦ κατὰ τὸ «συγγνώμη ἐκ τοῦ τάφου ἀνέτειλε». Ὁ Θεὸς δέχεται τὴ συγγνώμη καὶ συγχω- ρεῖ τὸν ἄνθρωπο, τοῦ δίδει δηλαδὴ ἄφεση ἁμαρτιῶν, ἔτσι ἐπέρχονται ἡ καταλλαγὴ καὶ ἡ συμφιλίωση, καὶ ἀποκαθίσταται ἡ κοινωνία Θεοῦ καὶ ἀνθρώπου (Πρὸς Ρωμαίους ε' 10-11 καὶ Πρὸς Κορινθίους Β ε' 19). ε. Ἑορτὴ τῆς ἀλληλεγγύης. Ὁ Κύριός μας ζήτησε νὰ μὴ λησμονοῦμε τοὺς ἀδυ- νάτους, τοὺς ἀσθενεῖς, τοὺς ἐγκαταλειμ- μένους, τοὺς πονεμένους, τοὺς εὑρισκο- μένους στὸ περιθώριο τῆς ζωῆς καὶ τῆς κοινωνίας. στ. Ἑορτὴ τῆς ἀδελφοσύνης. Ὁ Κύριος μας δίδαξε νὰ θεωροῦμε τοὺς συνανθρώ- πους μᾶς ἀδελφούς μας λέγοντας: «Πά- ντες δὲ ὑμεῖς ἀδελφοὶ ἔστε» (Ματθαίου κγ' 8). Ὁ κορυφαῖος των ἁγίων Ἀποστόλων Πέτρος προτρέπει τοὺς πιστούς: «Τὴν ἀδελφότητα ἀγαπᾶτε» (Α Πέτρου β' 17, βλ. καὶ Α Πέτρου ε' 9). Αὐτὲς εἶναι οἱ ἀξίες καὶ τὰ βάθρα τῆς εὐαγγελικῆς ζωῆς τοῦ χριστιανοῦ. Αὐτὸ εἶναι καὶ τὸ ἄθλημα τοῦ χριστιανοῦ. Γι’ αὐτὸ εἴμαστε περήφανοι ποὺ πι- στεύουμε στὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστὸ καὶ εἴμαστε χριστιανοί.

Ἐκεῖνον ποὺ ἀγκάλιασε κάθε φτωχὸ καὶ ξένο. Δὲν εἶχε τόπο ἐδῶ στὴ γῆ τὴν κεφαλὴ νὰ γείρει κι οἱ Ἑβραῖοι τοῦ ἔδωσαν νὰ πιεῖ τοῦ Πάθους τὸ ποτήρι. Γὶ΄ αὐτὸ ζητῶ τὸ σῶμα Του, τὸ ταλαιπωρημένο γιὰ νὰ τὸ θάψω, Ἄρχοντα, δός μου τοῦτον τὸν Ξένο.»

Μᾶς ἐκπλήσσει ἡ τόλμη τοῦ κρυφοῦ μα- θητῆ, ἀποδεικτικὴ μιᾶς ἀσύλληπτης ἀγάπης, ποὺ ἀψηφᾶ τὸ φόβο. Περισσότερο, ὅμως, μᾶς ξαφνιάζει τὸ μυστήριο τῆς θείας συγκατάβα- σης. Γράφει ὁ Ἅγιος Ἐπιφάνιος Κύπρου: «ὁ πηλὸς μπροστὰ στὸν πηλὸ ζητᾶ νὰ λάβει τὸν Πλάστη τῶν ὅλων. Τὸ χορτάρι ζητᾶ ἀπὸ τὸ χορτάρι τὴν οὐράνια φωτιά. Ἡ σταγόνα ζητᾶ ἀπὸ τὴν ἄλλη σταγόνα τὸν ἀπύθμενο ὠκεα- νό. Ποιὸς εἶδε, ποιὸς ποτὲ ἄκουσε αὐτὸ τὸ ἀπίστευτο! Ὁ ἄνθρωπος, νὰ χαρίζει σὲ ἄλλον ἄνθρωπο τὸν Δημιουργό των πάντων. Ἕνας ἄνομος ἄρχοντας νὰ χαρίζει σὲ ἕναν ἄνθρωπο τοῦ νόμου τὸν Νομοθέτη». Ἡ λογικὴ στέκεται

ἀνίκανη νὰ συλλαβίσει τὰ ὑπὲρ λόγον· ἡ καρδιά, ὅμως, ἀφουγκράζεται μὲ βαθειὰ περίσκεψη τὸ λόγο τοῦ Ἰωσήφ. «Δὸς μοὶ τοῦτον τὸν ξένον». Ὄντως, ὁ Ἰησοῦς ἔζησε καὶ πέθανε σὰν ξένος. Ποιὸς εἶναι ξένος; Εἶναι ἐκεῖνος, ποὺ δὲν ἔχει δικό του σπίτι, ποὺ εἶναι μόνος μέσα στὸ πλῆθος, ποὺ βρίσκει ὁλό- γυρα κλειστὲς τὶς πόρτες. Ξένος εἶναι ὁ ἀλλο- δαπός, ποὺ ἔρχεται ἀπὸ ξένη χώρα καὶ μιλάει μιὰ ξένη γλώσσα· ἐκεῖνος, ποὺ ἕνα χάσμα μᾶς κρατάει μακρυά του, μιὰ καχυποψία ἢ ἀκόμα καὶ μιὰ ἔχθρα. Ὁ Ἰησοῦς ἦταν ὁ μόνος πραγ- ματικὰ ξένος. «Ἐκ τοῦ κόσμου οὐκ εἰμί», εἶπε ὁ Ἴδιος πρὶν ἀπὸ τὸ Πάθος Του. Ἦλθε ξένος στὴ γῆ, γιὰ νὰ σώσει τὸν ἀποξενωμένο ἀπὸ τὸ Θεὸ ἄνθρωπο. Γεννήθηκε σὲ μιὰ φάτνη στὴ Βηθλεὲμ ξένος καὶ ἄστεγος. Δὲν ὑπῆρχε γιὰ Κεῖνον κατάλυμα στὴ γῆ. Ἀπ’ τὰ σπάργανά Του ἀκόμη καταδιώ- χθηκε καὶ ξενιτεύθηκε στὴν Αἴγυπτο. Καὶ δὲν εἶχε πόλη, οὔτε χωριό, οὔτε σπίτι νὰ μείνει. Ἀδικήθηκε, πουλήθηκε ἀπὸ φίλο, προδόθηκε ἀπὸ μαθητή, διώχθηκε ἀπὸ τοὺς ἀδελφούς Του, θανατώθηκε ἀπ’ τοὺς συμπατριῶτες Του σὰν ξένος. Θαρροῦσαν οἱ ἄνθρωποι ὅτι μιλοῦσε μιὰ ξένη γλώσσα, ὅταν τοὺς δίδασκε τὴν ἀγάπη γιὰ ὅλους, αὐτὴ ποὺ δὲν ξεχωρίζει πατριώτη καὶ ξένο, φίλο καὶ ἐχθρό. Γι’ αὐτὸ καὶ οἱ πολ- λοὶ δὲν Τὸν δέχθηκαν. Ἔκλεισαν ἑρμητικὰ τὶς πόρτες τῶν σπιτιῶν καὶ τῆς ψυχῆς τους. Καὶ ἔμεινε ὁ Ἰησοῦς Ξένος γιὰ κείνους, Ἄγνωστος, Ἀκατάληπτος. «Δὸς μοὶ τοῦτον τὸν ξένον». Κάθε Μεγάλη Παρασκευὴ ἠχεῖ στὰ αὐτιὰ μᾶς δραματικὰ ἐπί- καιρό το ἀπήχημα αὐτοῦ του λόγου. Ἴσως γιατί συνταράσσει τὰ λιμνάζοντα ὕδατα τῆς πνευ- ματικῆς μας στασιμότητας. Ἴσως γιατί θέτει σὲ δοκιμασία τὴ στάση τὴ δική μας ἀπέναντι στὸν Ἰησοῦ. Μετράει τὸ βάθος τῆς σχέσης μας μὲ Ἐκεῖνον. Βαθμολογεῖ τὴν εἰλικρίνειά μας. Ἐλέγχει τὴν ὑποκρισία μας. Μήπως, τελικά, ὁ Ἐσταυρωμένος Ἰησοῦς πα- ραμένει, εἴκοσι αἰῶνες τώρα, καὶ πάλι Ξένος; Μήπως ἄραγε παραμένει ὁ Μεγάλος Ἄγνωστος, ἀκόμη καὶ γιὰ μᾶς, ποὺ συνωστιζόμαστε σήμερα στοὺς ναούς, μὲ δάκρυα κατάνυξης στὰ μάτια καὶ μὲ τὰ μύρα τῆς λατρείας μας στὴν καρδιά; Μήπως περιοριζόμαστε σὲ ἕναν στεῖρο συναι- σθηματισμό, σὲ μιὰ ἐπιφανειακὴ προσέγγιση τοῦ Θείου Προσώπου Του, ἐνῶ στὴν οὐσία εἶναι γιὰ μᾶς Ξένος; Μιὰ γνωστὴ εἰκόνα τῆς Ἀποκάλυψης ἀπο- τυπώνει τόσο παραστατικὰ αὐτὴ τὴν ἀλήθεια. «Ἰδού, ἔστηκα ἐπὶ τὴν θύραν καὶ κρούω», λέγει ὁ Ἰησοῦς. Κρούει τὴ θύρα τῆς καρδιᾶς μας, ποὺ εἶναι κλειστὴ γιὰ Ἐκεῖνον, ὅπως εἶναι κλειστὴ γιὰ κάθε ξένο. Οἱ οἰκεῖοι ἔχουν κλειδί, μποροῦν νὰ μπαινοβγαίνουν ἐλεύθερα. Ἐκεῖνον Τὸν κρατᾶμε σὲ ἀπόσταση, ἴσως γιατί δὲν θέ- λουμε νὰ ἐλέγξει τὴν ἀκαταστασία τῆς ψυχῆς μας. Τηροῦμε τοὺς τύπους ἀπέναντί Του, δὲν ἀποζητοῦμε τὴ ζεστασιὰ τῆς οἰκειότητας. Ἀκό- μα κι ὅταν προσευχόμαστε, θέλουμε κάτι ἀπὸ Ἐκεῖνον, ὄχι ὅμως Ἐκεῖνον. Τὸν ἀσπαζόμαστε μὲ λατρεία, ἀλλὰ δὲν Τὸν νιώθουμε οὐσιαστικὰ δικό μας. Ἐπιθυμοῦμε νὰ εἴμαστε συγκληρονόμοι

Του, ἀλλὰ δὲν φροντίζουμε νὰ κυλάει διαρκῶς στὶς φλέβες μᾶς τὸ δικό Του βασιλικὸ αἷμα. Ἐκεῖνος μᾶς καλεῖ· ἐμεῖς διστάζουμε. Ἐκεῖνος

μᾶς προσφέρεται σὲ κάθε Θεία Λειτουργία· ἐμεῖς Τὸν ἀποφεύγουμε. Κάποιες φορές, προσπαθοῦμε μὲ λα- χτάρα νὰ Τὸν ἀνακαλύψουμε στὴ ζωή μας. Τὸν περιμένουμε, ὅπως τὰ ξερόχορ- τα περιμένουν τὴ βροχή, ὅπως τὰ ἄνθη τὸν ἥλιο, ὅπως τὰ μάτια τὸ φῶς, ὅπως

ἡ καρδιὰ τὴν παρηγοριά. Δὲν ἔχει, ὅμως, οὔτε

τὸ μυαλὸ μᾶς τὴ δύναμη, οὔτε ἡ καρδιὰ μᾶς τὴ διαίσθηση, οὔτε ἡ ψυχὴ μᾶς τὸ φωτισμὸ νὰ Τὸν ἀνακαλύψει ἐκεῖ ποὺ ἀντικατοπτρίζεται, στὸ πρόσωπο τοῦ κάθε κατατρεγμένου. Μὲ εἴδα- τε -λέγει ὁ Ἰησοῦς- ξένο, μὲ εἴδατε γυμνό, μὲ εἴδατε πεινασμένο, μὲ εἴδατε φυλακισμένο στὸ πρόσωπο τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων. Κι ἀνάλογα μὲ τὴ συμπεριφορά σας σὲ κείνους, ἀνάλογα μὲ τὸ μέτρο τῆς ἀγάπης σας, θὰ κριθεῖ

ἡ εἴσοδός σας στὴ Βασιλεία μου. Μὲ εἴδατε, μᾶς λέγει. Κι ὅμως ἐμεῖς δὲν Τὸν ἀναγνωρίσαμε στὰ πρόσωπα τῶν ἐμπερίστατων, οὔτε καν ὑποψιαστήκαμε τὴν παρουσία Του. Γι’ αὐτό, καὶ προβάλαμε σ’ αὐτοὺς ἀντὶ τῆς ἀγάπης

τὴν ἀδιαφορία καὶ τὴ μιζέρια μας, τὰ πάθη καὶ τὸν πανικό μας. Ὑψώσαμε τείχη ἀπέναντι στὸ διπλανό μας, τὸν θεωρήσαμε κάποιες φορὲς ἀντίπαλο, ἴσως καὶ ἐχθρό. Τραγικὴ στὴ ζωὴ μᾶς αὐτὴ ἡ ἀποξένωση ἀπ’ τὸν συνάνθρωπό μας. Περπατᾶμε στοὺς δρόμους τῶν μεγαλουπόλεων, μπλεκόμαστε στὴν κίνηση, πλῆθος ἀνθρώπων

μᾶς περιτριγυρίζουν, κι ὅμως νιώθουμε μοναξιά. Παγιδευμένοι στὴν ἐγωπάθειά μας, ἀδυνατοῦμε νὰ δοῦμε τὸ πρόσωπο τοῦ ἄλλου, καὶ νὰ ἀπο- καλύψουμε σ΄αὐτὸ τὴν εἰκόνα τοῦ Θεοῦ. Ἀδυ- νατοῦμε νὰ ἀγαπήσουμε. Καὶ αὐτὸ συνιστᾶ τὴν τιμωρία μας. Εἶναι ξένη καὶ ἀπόμακρη γιὰ μᾶς

ἡ διδαχὴ τοῦ Χριστοῦ, γι’ αὐτὸ καὶ ἀνέφικτη ἡ

ἐφαρμογή της. Ξένος ὁ Ἰησοῦς, ξένη ἡ διδασκαλία Του, ξένη ὅμως καὶ ἡ ἀχειροποίητη εἰκόνα Τοῦ μέσα μας. Μᾶς εἶναι ξένος τὶς περισσότερες φορὲς ὁ ἴδιος ὁ ἐαυτός μας. Ἄβυσσος ἡ ψυχή μας, γεμάτη μυστήριο. Ἡ ἐξωστρέφειά μας μᾶς ἀπαγορεύει νὰ ὑποψιαστοῦμε τὰ ἀνεξερεύνητα προσωπικά μας βάθη, τὴν ἐσωτερική μας πενία, τὶς ἄτακτες κινήσεις τῆς ψυχῆς μας, τὶς ἐφάμαρτες ἐπιθυ- μίες της, τὶς ἔνοχες διαθέσεις της. Ὀδυνηρὴ ἡ αὐτογνωσία μας, καθὼς μπορεῖ νὰ ἀναδείξει εἰκόνες, ποὺ δὲν ἀντέχουμε νὰ ἀντικρύσουμε. Γι’ αὐτὸ καὶ δὲν τὴν ἐπιδιώκουμε. Καὶ παραμένει ἄγνωστος καὶ ξένος καὶ ὁ ἐαυτός μας. «Δὸς μοὶ τοῦτον τὸν ξένον». Ἕνας βαθὺς συγκλονισμὸς διατρέχει τὴν ὕπαρξή μας στὸ ἄκουσμα τούτου τοῦ λόγου, καθὼς ἀνακαλύ- πτουμε τὴν τραγικότητα τῆς προσωπικῆς μας ἀποξένωσης ἀπὸ τὸν Κύριό μας. Ἂν ὅμως ἡ μέθη τῆς ἀλαζονείας μᾶς σφυρηλάτησε τὴν ἀδιαφορία μας γιὰ Ἐκεῖνον ἢ τὴν ἀποστασία μας, ὁ Ἐσταυρώμενος Ἰησοῦς μακρόθυμά μας περιμένει. Δὲν μᾶς καταλογίζει τὴν βραδύτη- τα, δὲν βδελύσσεται τὴ σκληροκαρδία μας. Τὸν πληγώνει ὅμως ἡ ψυχρότητά μας. Θέλει νὰ Τοῦ δώσουμε τὴν καρδιά μας. «Υἱέ μου, δὸς μοὶ σὴν καρδίαν» μᾶς προτρέπει. Περιμένει ἐπάνω

ἐνοριακά
ἐνοριακά

στὸ Σταυρό, ἔχοντας τὰ τρυπημένα Τοῦ χέρια ἀνοιχτά, γιὰ νὰ μᾶς ἀγκαλιάσει μὲ τὴ στοργὴ τοῦ πατέρα, μὲ τὴν ἀγάπη τοῦ φίλου, μὲ τὴν ἐγκαρδιότητα τοῦ οἰκείου. Κι ὅταν ὑψώνουμε δεητικὰ τὸ βλέμμα μας στὴν πονεμένη μορφή Του, νιώθουμε μυστικὰ νὰ ἀπευθύνεται προσωπικὰ στὸν καθένα μας μὲ ἀπροσμέτρητη γλυκύτητα καὶ ἀγάπη, καὶ νὰ μᾶς παροτρύνει, ὅπως χαρακτηριστικὰ γράφει Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος:

«Δός μου παιδί μου τὴν καρδιά σου. Ἐγὼ γιὰ σένα πατέρας, ἐγὼ ἀδελφός, ἐγὼ νυμφίος, ἐγὼ φίλος· ὅ,τι χρειάζεσαι, ἐγώ. Τίποτε δὲν θὰ σοῦ λείψει. Μόνο νὰ μὲ νιώθεις δικό σου. Κι ἐσὺ εἶσαι τὰ πάντα γιὰ μένα, καὶ ἀδελφὸς καὶ φίλος καὶ συγκληρονόμος. Τί ἄλλο θέλεις; Γιατί στρέφεσαι στὴ ματαιότητα τοῦ κόσμου καὶ ἀπο- στρέφεσαι ἐμένα, ποῦ τόσο σὲ ἔχω ἀγαπήσει;» Τί νὰ ψελλίσει ἡ φτωχή μας καρδιὰ ἢ τί νὰ ἀντιδωρίσει στὸ ἀσύλληπτο μεγαλεῖο της θεϊκῆς Του ἀγάπης! Αὐτὲς τὶς ὧρες τῆς κατανυκτικῆς ἡσυχίας καὶ τῆς λυτρωτικῆς περισυλλογῆς, μᾶς συνέχει ἀπρόσμενα μιὰ ἀκατανίκητη ἐπιθυμία, νὰ ἀποδειχθοῦμε οἰκεῖοι Του· νὰ γίνουμε μέτοχοί της μεγάλης τιμῆς, ποὺ μᾶς ἀξιώνει. «Ξένον τόκον ἰδόντες ξενωθῶμεν τοῦ κόσμου» μᾶς παρακινεῖ ὁ λογισμός μας. Δὲν ὑπάρχει, ἄλλωστε, πιὸ μεγαλειώδης προοπτικὴ γιὰ τὸν ἄνθρωπο, πιὸ ζηλευτὸς προορισμός, ἀλλὰ καὶ πιὸ ἐκπληκτικὴ ἐμπειρία ἀπὸ ἐτούτη: Ἐπίγειος ὧν νὰ μαγνητίζεται ἀπὸ τὸν οὐρανό· πρόσκαι- ρος, νὰ πορεύεται πρὸς τὰ αἰώνια· μικρὸς καὶ ἀτελής, νὰ ἀναζητᾶ τὴν τελειότητα. «Δὸς μοὶ τοῦτον τὸν ξένον». Τὸ αἴτημα τοῦ Ἰωσὴφ στὸν Πιλάτο ἃς γίνει σήμερα αἴτημα καὶ τῆς δικῆς μας προσευχῆς στὸ Θεό:

Οὐράνιε Πατέρα μας, δὸς μᾶς τοῦτον τὸν Ξένον, ποὺ σήμερον κρεμᾶται ἐπὶ ξύλου. Δὸς μᾶς τοῦτον τὸν Ξένον νὰ Τὸν κάνουμε δικό μας, οἰκεῖο μας, θεμέλιο καὶ φῶς τῆς ζωῆς μας. Δὸς μᾶς τοῦτον τὸν Ξένον νὰ ζεῖ μέσα στὰ βάθη τῆς ὕπαρξής μας, νὰ μᾶς χειραγωγεῖ στὰ μονο- πάτια τῆς θεογνωσίας, καὶ νὰ μᾶς ἀνακαινίζει μὲ τὸ πανάγιο Αἷμα Του. Δὸς μᾶς τοῦτον τὸν Ξένον, γιὰ νὰ συνοδοιποροῦμε στὸ δρόμο τῆς θυσιαστικῆς Τοῦ ἀγάπης, νὰ συμμετέχουμε στὸ λυτρωτικό Του Πάθος, καὶ νὰ βιώνουμε διαρκῶς τὴν ἀναφαίρετη χαρὰ τῆς Ἀναστάσεώς Του καὶ τῆς αἰωνίας δόξης Του. Ἀμήν.

ἐνοριακά

Ἀλβανίας Ἀναστάσιος:

Τὸ Πάσχα, μᾶς καλεῖ νὰ διαβοῦμε ἀπὸ τὸν ἐγωκεντρισμὸ στὴ συναδέλφωση

“Πάσχα ἱερὸν ἠμὶν σήμερον ἀναδέδεικται…”

Πανηγυρίζουμε κάθε χρόνο μὲ ἱερὸ ἐνθουσιασμὸ τὸ Πάσχα, τὴν “ἑορτὴν τῶν ἐορτών”, “Πάσχα ἱερὸν ἠμὶν σήμε- ρον ἀναδέδεικται· Πάσχα καινόν, ἅγιον· Πάσχα μυστικόν”, ψάλλουμε εὐφρόσυνα. Ἡ ἀρχικὴ σημασία τῆς λέξεως πάσχα δὲν εἶναι βεβαία· μὲ τὴν πάροδο, πά- ντως, τοῦ χρόνου, κατέληξε νὰ σημαίνει τὴ διέλευση, τὸ πέρασμα, τὴ διάβαση, τὴν ἔξοδο. Ἡ ἑορτὴ αὐτὴ ἔχει τὴν ἀφετηρία της σὲ μιὰ ἱστορικὴ ἔξοδο τῶν Ἰσραηλιτῶν ἀπὸ τὴ μακροχρόνια δουλεία στὴν Αἴγυπτο πρὸς τὴν ἐλευθερία. Ἔδω- σε ἔμπνευση, ἀντοχὴ κι ἐλπίδα καὶ σὲ ἄλλους λαοὺς σὲ δύσκολες φάσεις αἰχμαλωσίας, γιὰ τὴν ἀποτίναξη ξένου ζυγοῦ καὶ τὴ διάβαση πρὸς μιὰ νέα κοι- νωνικὴ καὶ πολιτικὴ πραγματικότητα. Αὐτὴ ἡ γιορτὴ μεταμορφώθηκε καὶ πῆρε νέο νόημα στὴν παγκόσμια ἱστορία μὲ τὴ ζωή, τὴ Σταύρωση καὶ τὴν Ἀνά- σταση τοῦ Χριστοῦ. Ὁ ἴδιος ὁ Ἰησοῦς δήλωσε ὅτι πραγμάτωσε ἕνα νέο Πάσχα, πανανθρώπινης σημασίας, μὲ τὴν ἐξι- λαστήριο προσφορά Του. Ὡς “ἄμωμος Ἀμνός” θυσιάσθηκε χάριν τῆς ἀνθρωπό- τητος καὶ ἐγκαινίασε τὸ “καινόν” Πάσχα, τὸ “ἅγιον” καὶ “μυστικόν”, μὲ τὸ διηνεκὲς μήνυμα τῆς θυσίας Του, μὲ τὴ νικηφόρο ἀνάστασή Του, τὴν κατανίκηση τοῦ θα- νάτου, τὴν πρόγευση τῆς μελλοντικῆς ἐν δυνάμει Παρουσίας Του. Ἔτσι, οἱ Χριστιανοί, στὴ διάρκεια τῶν 20 αἰώνων ποὺ πέρασαν, κάθε Πάσχα γιορτάζουμε τὴν καθοριστικὴ διάβαση τοῦ ἀνθρωπίνου γένους “ἀπὸ τὸν θά- νατο στὴ ζωή”, τὴν ἀπελευθέρωση ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ τὴ φθορά. Τονώνου- με τὴ σχέση μας, κοινωνοῦμε μὲ τὸν σταυρωθέντα καὶ ἀναστάντα Χριστό, ποὺ μᾶς χαρίζει τὴν αἰώνια ζωὴ· καὶ ἐντείνουμε τὴν προσδοκία μας γιὰ τὴν ἔνδοξη μελλοντικὴ παρουσία Του. “Ανα- στάσεως ἡμέρα, λαμπρυνθῶμεν λαοὶ· Πάσχα, Κυρίου Πάσχα· ἐκ γὰρ θανά- του πρὸς ζωὴν καὶ ἐκ γῆς πρὸς οὐρα- νόν, Χριστὸς ὁ Θεὸς ἠμᾶς διεβίβασεν, ἐπινίκιον ἄδοντας”. Μὲ τὴν ἀνάστασή Του, ὁ Χριστὸς συνήγειρε ὁλόκληρη τὴν ἀνθρώπινη φύση, γιὰ νὰ γίνει ὁ αἰώνιος Λυτρωτής, ἡ δύναμη καὶ ἡ παρηγορία

τῶν πιστῶν. “Την ἁγίαν του Πάσχα ἡμέραν”, γρά- φει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, “τῶν ἐκεῖθεν ἀγαθῶν οἶδα μυσταγωγίαν, ἑορτὴν οὖσαν διαβατήριον” (“τὴν θεωρῶ μυσταγωγία στὰ οὐράνια ἀγαθά, διότι εἶναι ἑορτὴ διαβάσεως”). Διακηρύσσει τὴ διάβαση ἀπὸ τὸν θάνατο στὴ ζωή, ἀπὸ τὸ παροδικὸ στὴν αἰωνιότητα. Μὲ τὴν ἑορτὴ τοῦ Πάσχα ἡ Ἐκκλη- σία μας δὲν μᾶς καλεῖ ἁπλῶς σὲ μιὰ ἐπιφανειακὴ συγκίνηση, ποὺ θωπεύει τὸ θρησκευτικὸ συναίσθημα, ἀλλὰ σὲ μιὰ βιωματικὴ ἔξοδο: ἀπὸ τὴν ψυχικὴ ραθυμία στὴν πνευματικὴ ἐγρήγορση. Γιορτάζοντας τὸ Πάσχα, καλούμεθα σὲ μιὰ προσωπικὴ κίνηση ἐξόδου ἀπὸ τὴν πολύμορφη καὶ συχνὰ δυσδιάκριτη ἁμαρτία. Προσδιορίζοντας τὴν μὲ σύγ- χρονη ὁρολογία, θὰ λέγαμε: Ἔξοδο ἀπὸ τὴ διαφθορά, τὸ ψέμμα, τὴν ἀνομία, τὴν ἀπάτη, ποὺ μολύνουν μὲ ποικίλες μορφὲς κάθε κοινωνικὴ τάξη ὑπονο- μεύοντας τὴ συνοχὴ τοῦ λαοῦ· ἀποφα- σιστικὴ ἐπιλογὴ τῆς ἀλήθειας καὶ τῆς τιμιότητος. Ἔξοδο ἀπὸ τὴν ἀδιαφορία γιὰ τὴ δικαιοσύνη· συστράτευση γιὰ τὴν ἐπικράτηση τοῦ δικαίου στὸ περιβάλλον μας καὶ εὐρύτερα στὴν κοινωνία μας. Τὸ Πάσχα, μᾶς καλεῖ ἐπίσης νὰ δια- βοῦμε ἀπὸ τὸν ἐγωκεντρισμὸ στὴ συ- ναδέλφωση. Ἡ κόπωση, ἡ δυσπιστία, ἡ πικρὴ γεύση τῆς καθημερινότητος μᾶς σπρώχνουν συχνὰ σὲ ἀπομονωτισμό. Στριφογυρίζουμε γύρω ἀπὸ τὸν ἑαυτό μας, τὰ προβλήματα καὶ τὰ ἐνδιαφέρο- ντά μας. Ἐπείγει ἡ ἔξοδος ἀπὸ τὸ φρού- ριο τοῦ “ἐγώ”· γιὰ νὰ συναντήσουμε τοὺς ἄλλους μὲ κατανόηση καὶ σεβασμό. “Πά- σχα, ἐν χαρὰ ἀλλήλους περιπτυξόμεθα”. Νὰ προσφέρουμε συγγνώμη, συμπόνια ἀλληλεγγύη καὶ ἀνεπιτήδευτη ἀγάπη. “Συγχωρήσωμεν πάντα τὴ ἀναστάσει”. Συγχρόνως, τὸ Πάσχα μᾶς καλεῖ σὲ ἔξοδο ἀπὸ τὸν χῶρο τοῦ ἄγχους, τῆς ἀποκαρδιώσεως, στὴν περιοχὴ τῆς ἐλπί- δος. Ἔξοδο ἀπὸ τὸν φόβο, ποὺ γεμίζει τὴν ψυχή μας μὲ κατάθλιψη. “Ω, Πάσχα, λύτρον λύπης!”. Τὸ φῶς τῆς Ἀναστάσε- ως πλημμυρίζει μὲ ἐλπίδα τὸν νοῦ καὶ ἡ διαβεβαίωση τοῦ παθόντος καὶ ἀνα- στάντος Χριστοῦ στηρίζει τὴν ψυχή: “Ἐν τῷ κόσμῳ θλίψιν ἔξετε· ἀλλὰ θαρσεῖτε, ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον” (Ἰω. 16:33). Γιὰ νὰ μὴ μείνουν ὅμως αὐτὰ ἁπλὲς

εὐχές, χρειάζεται μιὰ ἄλλη κρίσιμη δι- άβαση: Ἀπὸ τὴν ἀπιστία ἢ τὴν ὀλιγο- πιστία, στὴ ζωντανὴ πίστη στὸν Θεό, τὴ βεβαιότητα γιὰ τὶς συνέπειες τοῦ λυτρωτικοῦ ἔργου τοῦ Χριστοῦ καὶ τὸ νόημα τῆς Ἀναστάσεώς Του. Παρόλο ὅτι πολλοὶ εἶναι βαπτισμένοι καὶ δηλώνουν χριστιανοί, ἡ πίστη τοὺς συχνὰ φυτοζω- εῖ ἢ βρίσκεται σὲ μαρασμὸ· ἀπὸ πολλὲς αἰτίες: ἀπὸ τὴ μολυσμένη ἀτμόσφαιρα στὴν ὁποία κινούμεθα, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν προσωπικὴ ψυχικὴ ραθυμία. Βεβαίως, μόνο μὲ τὶς δικές μας δυ- νάμεις οἱ διαβάσεις γιὰ τὶς ὁποῖες μιλοῦμε εἶναι ἀνέφικτες. Μέσα ὅμως στὴν Ἐκκλησία, τὸ μυστικὸ Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, μὲ τὴ δύναμη τῆς προσευχῆς καὶ τῆς χάριτος τῶν μυστηρίων οἰκει- οποιούμεθα τὴ μεταμορφωτικὴ δύναμη τῆς ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου. Καὶ ἀπο- κτοῦμε νέες δυνάμεις γιὰ τὶς λυτρωτικὲς αὐτὲς ἐξόδους, Ἡ ἑορτὴ τοῦ Πάσχα, ἀδελφοί μου, μᾶς καλεῖ καὶ συγχρόνως μᾶς προσφέρει τὴν ἔμπνευση, γιὰ νὰ προχωρήσουμε κι ἐμεῖς σὲ μιὰ προσωπική, διάβαση, μιὰ ἔξοδο ἀπὸ τὶς ποικίλες μορφὲς καταπι- έσεων ποὺ ἀπαξιώνουν τὴν ἀνθρώπινη ὕπαρξη καὶ νὰ ἐργασθοῦμε δυναμικὰ γιὰ τὴν ἀνύψωση τῆς ζωῆς ὅλης της κοινωνίας. Στὸν χαιρετισμὸ “Καλὸ Πάσχα!”, ποὺ δεσπόζει στὶς σχέσεις μᾶς αὐτὲς τὶς ἡμέρες, συμπυκνώνεται ἡ πρόσκληση λυτρωτικῆς ἐξόδου: Ἀπὸ τὴν ὑποκρισία καὶ τὴν ἀνομία, στὴν ἀλήθεια καὶ τὴ δι- καιοσύνη. Ἀπὸ τὴν ἀπομόνωση τοῦ ἐγω- κεντρισμοῦ, στὴν ἐνεργὸ ἀλληλεγγύη. Ἀπὸ τὴν ἀποκαρδίωση καὶ τὸν φόβο, στὴν ἐλπίδα καὶ τὴν εἰρηνικὴ χαρά. Ἀπὸ τὴν ὀλιγοπιστία, στὴ συνειδητὴ πίστη. Τὸ λαμπροφόρο Πάσχα μᾶς καλεῖ σὲ μιὰ ἀποφασιστικὴ ἔξοδο ἀπὸ αὐτὸ τὸ ὁποῖο εἴμαστε σ' αὐτὸ ποὺ ὁ ἀναστᾶς Κύριος θέλει νὰ γίνουμε: ἄνθρωποι ποὺ θὰ χαιρόμαστε τὴν ἀγάπη Του καὶ θὰ τὴν ἀκτινοβολοῦμε.

Καλὸ Πάσχα! λοιπόν, ἀδελφοί μου. Χριστὸς ἀνέστη!

ἀκτινοβολοῦμε. Καλὸ Πάσχα! λοιπόν, ἀδελφοί μου. Χριστὸς ἀνέστη! 6

Πασχάλιο Μήνυμα τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀλβανίας Ἀναστασίου

ἐνοριακά

Ὁ πόνος μέσα στὸ φῶς τῆς Ἀναστάσεως

Πρὸς τὸν εὐλαβῆ ὀρθόδοξο κλῆρο καὶ λαό, Τέκνα ἐν Κυρίω προσφιλέστατα,

Πιστεύω “εἰς ἕνα Κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν …παθόντα καὶ ταφέντα καὶ ἀναστάντα” Γιορτάζουμε μὲ ἀγαλλίαση τὸ ζωηφόρο Ἅγιον Πάσχα! Ἀλλὰ δὲν ἀγνοοῦμε τὴν ὀδυνηρὴ πραγματικότητα τῆς καθημερινότητός μας, τὸν πόνο, τὴν ἀδικία, τὴν ἀρρώστια, τὸν θάνατο. Τὸ Πάσχα εἶναι μιὰ ἐμπειρία ἔντονη, συμ- βολική, ὅπου το πένθος καὶ ὁ θρῆνος δίνουν τὴ θέση τους στὴ χαρὰ τῆς Ἀνα- στάσεως. Προσλαμβάνοντας τὴν ἀνθρώπινη φύση, ὁ Χριστὸς ἀντιμετώπισε κατά- ματα τὸν πόνο. Παρηγόρησε, στήριξε, ταυτίστηκε μὲ αὐτοὺς ποὺ ὑποφέρουν:

“Ἒφ ὅσον ἐποιήσατε ἐνὶ τούτων τῶν

ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποι- ήσατε” (Ματθ. 25:40). Καὶ τελικά, ἔζησε

ὁ ἴδιος τὸν ψυχικὸ καὶ σωματικὸ πόνο

σ' ὅλη του τὴν ἔνταση: ἐγκατάλειψη, προδοσία, ἀποδοκιμασία ἀπὸ τὸν λαὸ ποὺ εὐεργέτησε, ἀπόρριψη ἀπὸ τοὺς θρησκευτικοὺς ἡγέτες, ἐξευτελισμὸ ἀπὸ τὴν κρατικὴ ἐξουσία, μὲ ἀποκορύφωμα τὴν ὀδύνη τοῦ Σταυροῦ. Ὁ Σωτήρας τοῦ κόσμου προσέλαβε τὸν πόνο στὸν ἀπόλυτο βαθμό.

Πιστεύω στὸν “σταυρωθέντα ὑπὲρ ἠμῶν ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου καὶ παθόντα καὶ ταφέντα καὶ ἀναστάντα τὴ τρίτη ἡμέρα κατὰ τὰς Γραφάς”. Τὸ Πάθος τοῦ Χριστοῦ, τὸ ὁποῖο ὀργανικὰ συνδέεται μὲ τὴν Ἀνάσταση, ἔχει εὐρύτερο λυτρω- τικὸ νόημα. Ὅπως εἶχε προφητεύσει ὁ Ἠσαίας, ἀθῶος Αὐτός, “ἐν τοῖς ἀνόμοις ἐλογίσθη· καὶ αὐτὸς ἁμαρτίας πολλῶν ἀνήνεγκεν καὶ διὰ τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν παρεδόθη” (Ἡσ. 53:12). Ὅλο το ἄλγος καὶ ὅλη ἡ ἁμαρτία τῆς ἀνθρωπότητος συγκεντρώθηκαν ἐπάνω Του. Τὰ ἀνέ- λαβε ἑκουσίως ἐν ἀγάπη. Καὶ ἐπέτυχε γιὰ ὅλους τὴ σωτηρία (Ἡσ. 53:5). Μετὰ τὸ πάθος καὶ τὴν ταφή Του, ὁ Χριστὸς τριήμερος ἀνέστη συνεγείροντας ὁλό- κληρό το ἀνθρώπινο γένος. “Ο τοῦ Κυρίου θάνατος ἀφθαρσίας ἀρχὴ τῆς ὅλης φύσεως γέγονε”, ἐξηγεῖ

ὁ Ἅγιος Μάξιμος. Καὶ ὁ ἐκκλησιαστικὸς

ὑμνωδὸς φωτίζει τὸ μυστήριο: “Δία θα- νάτου τὸ θνητόν,/ διὰ ταφῆς τὸ φθαρτὸν μεταβάλλεις,/ ἀφθαρτίζεις γὰρ θεοπρε- πέστατα/ ἀπαθανατίσας τὸ προσλημα”

(Κανὼν Μ. Σαββάτου, ὠδὴ ἐ΄). Ὁ Χρι- στός, ὁ Ὁποῖος σαρκωθεῖς προσέλαβε ὁλόκληρη τὴν ἀνθρώπινη φύση, νίκησε τὸν θάνατο γιὰ λογαριασμὸ ὅλης της ἀνθρωπότητος. Αὐτὸ τὸ λυτρωτικὸ μή- νυμα ἐααγγελίζεται ἡ σημερινὴ γιορτὴ τῆς Ἀναστάσεως. Καὶ καλεῖ ὅλους μας νὰ βγοῦμε ἀπὸ τὰ νέφη τῆς καταθλί- ψεως καὶ νὰ δοῦμε τὴν προοπτική της ζωῆς μᾶς μέσα σὲ φῶς αἰώνιας ἐλπίδος. Ὁ Χριστὸς δὲν παρότρυνε τοὺς δι- κούς Του σὲ κάποια στωικὴ ἀπάθεια, δὲν ὑποσχέθηκε ἄνετο καὶ ἀνθόσπαρτο βίο, δὲν μᾶς παραμύθησε μὲ αἰσιόδοξες ἀοριστολογίες. Ἀπεναντίας, ἀποκάλυψε ὅτι οἱ δοκιμασίες δὲν εἶναι χωρὶς νόη- μα· δὲν εἶναι εἴσοδος στὴν ἄβυσσο τῆς ἀπελπισίας. Προειδοποίησε τὸν καθένα μας, “ἐν τῷ κόσμω θλίψιν ἔξετε, ἀλλὰ θαρσεῖτε, ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον” (Ἰω. 16:33). Ὁ πόνος, μέσα στὸ φῶς τῆς Ἀνα- στάσεως, ἁπαλύνεται, μεταμορφώνεται. Φέρνει στὴν ἐπιφάνεια κρυμμένες δυνά- μεις ἀντοχῆς καὶ ζωτικότητος. Σὰν φω- τιά, καθαίρει τὰ ψήγματα χρυσοῦ ποὺ κρύβονται στὴν ψυχή μας. Τὴ νικηφόρο ἐμπειρία κοινωνίας μὲ τὸν “παθόντα, ταφέντα καὶ ἀναστάντα” Χριστὸ βίωσαν ἑκατομμύρια χριστιανοὶ μάρτυρες, ποὺ ἔζησαν ἑνωμένοι μαζί Του. Μὲ τὴν ἀναστάσιμη βεβαιότητα νὰ πάλλει στὴν καρδιά του, ὁ Ἀπόστο- λος Παῦλος ἐκτελοῦσε τὴν ἀποστολὴ τοῦ δηλώνοντας “πάντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμούντι μὲ Χριστ” (Φιλιπ. 4:13). Οἱ δοκιμασίες μεταβλήθηκαν σὲ μυ- στικὸ χάρισμα γιὰ τοὺς ἀφοσιωμένους μαθητές. Τὸ σθένος καὶ ἡ ἀντοχὴ τοὺς στηρίχθηκαν στὴν ἐμπειρία τῆς ἀναστά- σεως τοῦ Χριστοῦ. Ἐπιγραμματικὰ ἡ Ἀποκάλυψη συνόψισε αὐτὴ τὴν ἀνα- στάσιμη βεβαιότητα. “Μη φοβοὺ· ἐγὼ εἰμι ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος καὶ ὁ ζῶν, καὶ ἐγενόμην νεκρός, καὶ ἰδοὺ ζῶν εἰμι εἰς τοὺς αἰώνας τῶν αἰώνων, καὶ ἔχω τὰς κλεῖς τοῦ θανάτου καὶ τοῦ ἄδου” (Ἀποκ. 1:17-18). Οἱ χριστιανοὶ δὲν ἀγνοοῦμε τὴ σκληρὴ πραγματικότητα τῆς ζωῆς. Γνωρίζουμε ὅμως ἐπὶ πλέον, ὅτι τὸ ἀνθρώπινο μυ- στήριο δὲν ἐξαντλεῖται στὶς προοπτικές του παρόντος βίου. Ἀκολουθώντας τὸν Χριστό, πορευόμαστε μέσα στὸ φῶς τῆς Ἀναστάσεως, σὲ μιὰ συνεχῆ ἀνανέωση. Ἡ πίστη στὸν “παθόντα καὶ ταφέντα

στὸν “παθόντα καὶ ταφέντα καὶ ἀναστάντα” Κύριο καὶ ἡ

καὶ ἀναστάντα” Κύριο καὶ ἡ ὑπαρξιακὴ σχέση μαζί Του διοχετεύουν στὴν ψυχὴ καρτερία καὶ ὑπομονή, δύναμη ἀντιστά- σεως στὴν κατάθλιψη, γενναία ἀντοχὴ καὶ ἐσωτερικὴ εἰρήνη. Ἀπὸ τὸν σταυρω- θέντα καὶ ἀναστάντα Κύριο ἀντλοῦμε δύναμη γιὰ νὰ ὑπερνικοῦμε, μὲ συνει- δητὴ μετάνοια, τὴν ἐνδόμυχη θλίψη ποὺ προξενοῦν τὰ λάθη καὶ οἱ ἁμαρτίες μας. Νὰ ὑπομένουμε μὲ ἀνεξικακία τὸν πόνο ποὺ προκαλοῦν οἱ σδικίες, οἱ κατατρεγ- μοί, καθὼς καὶ ἡ ἐγκατάλειψη καὶ ἡ προδοσία ἀπὸ ἀνθρώπους ποὺ ἀγα- πήσαμε καὶ εὐεργετήσαμε. Συγχρόνως, αὐτὴ ἡ πίστη μᾶς ἐμπνέει νὰ στεκόμα- στε μὲ στοργὴ κοντὰ σὲ ὅσους ὑποφέ- ρουν. Δείχνοντας σεβασμὸ καὶ φροντίδα στοὺς καταπονουμένους, ἐκφράζουμε μὲ τὸν πιὸ οὐσιαστικὸ τρόπο τὴ λατρεία μας πρὸς τὸν παθόντα καὶ ἀναστάντα Χριστό. Ἡ ἑορτὴ τοῦ Πάσχα, ἀδελφοί μου, μᾶς βοηθεῖ νὰ δοῦμε τὸν πόνο ποὺ μᾶς πιέζει, τὸν καθημερινό, τὸν μικρὸ ἢ τὸν μεγάλο, μέχρι καὶ τὴν ὀδύνη τοῦ θα- νάτου, σὲ μιὰ διαφορετικὴ προοπτική. Ἀτενίζοντας τὸν σταυρωθέντα καὶ ἀνα- στάντα Χριστό, βιώνοντας τὸν πόνο μᾶς μαζί Του, προγευόμαστε ἐν εἰρήνη μιὰ πολυσήμαντη Ἀνάσταση. Ἃς μᾶς δίνει ὁ ἀναστᾶς Κύριος τὴ δύναμη νὰ ζοῦμε τὸν πόνο, τὸν σωματικό, τὸν ψυχικό, τὸν προσωπικό, ἀλλὰ καὶ τὸν κοινωνικό, μέσα στὸ φῶς τῆς Ἀναστάσεώς Του. Καὶ ἀκόμη, νὰ συμμεριζόμαστε μὲ καλωσύνη τὶς θλίψεις τῶν γύρω μας, φροντίζοντας νὰ τὶς ἁπαλύνουμε μὲ τὴν ἀναστάσιμη πίστη καὶ τὴν ἔμπρακτη ἀγάπη μας.

ΧριστΌς Ανέστη

ἐνοριακά

Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ

Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ δὲν ὑπά- γεται στὴ νομοτέλεια αὐτοῦ του

κόσμου καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι ἁπλῶς ἕνα γεγονὸς τεράστιας ἱστορικῆς ση- μασίας, ἀλλὰ βρίσκεται πάνω ἀπὸ τὴν ἱστορία· τὴν νοηματοδοτεῖ καὶ τὴν προ- σανατολίζει πρὸς νέους ὁρίζοντες, πρὸς ἕνα καινούργιο κόσμο ποὺ εἶναι τελείως διαφορετικὸς ἀπὸ τὸν γνωστό μας κόσμο τῆς φθορᾶς, τοῦ πόνου καὶ τοῦ θανά- του. Γι’ αὐτὸ καὶ δὲν περιγράφεται ἀπὸ τοὺς εὐαγγελιστὲς μᾶς αὐτὸ τὸ ἴδιο το γεγονὸς τῆς Ἀναστάσεως, οὔτε ἀπεικονί- ζεται ἀπὸ τὴν Ὄρθοδοξη εἰκονογραφία. Τὰ εὐαγγέλια διασώζουν τὶς μαρτυρίες ἀνθρώπων, ἀνδρῶν καὶ γυναικών, ποὺ ἐπισκέφθηκαν τὸν ἄδειο τάφο, ἢ ποὺ εἶδαν τὸν ἀναστημένο Χριστό, ποὺ μί- λησαν καὶ ἔφαγαν μαζί του καὶ ἔλα- βαν τὴν ἐντολὴ νὰ γίνουν κήρυκες τῆς Ἀναστάσεώς του σ’ ὅλη τὴν οἰκουμένη. Ἔτσι π.χ. τὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα τῆς βραδιᾶς της Ἀναστάσεως (Μάρκ. 16, 1-8) ἀφηγεῖται τὴν ἐπίσκεψη τῶν μυροφόρων στὸν τάφο, ὅπου ἀντὶ τοῦ ἐσταυρωμένου Ἰησοῦ συναντοῦν ἄγγελο, ὁ ὁποῖος δι- ακηρύσσει ὅτι «ἠγέρθη, οὐκ ἔστιν ὧδε». Ἐπίσης καὶ ἡ εἰκονογραφία τῆς Ἐκκλη- σίας μας δὲν παρασταίνει τὸ γεγονὸς τῆς Ἀναστάσεως, ἀλλὰ τὶς ἀνθρωπολογικές του συνέπειες: παρουσιάζει τὸν Χριστὸ νὰ συντρίβει τὶς πύλες τοῦ Ἅδη, νὰ σπά- ζει τὰ δεσμὰ καὶ νὰ ἀνασταίνει τοὺς νεκροὺς κρατώντας ἀπὸ τὸ χέρι ἕναν ἄνδρα (τὸν Ἀδὰμ) καὶ μιὰ γυναίκα τὴν Εὕα) ὡς ἐκπροσώπους τοῦ ἀνθρώπινου γένους. Στὴν πρώτη ἀναστάσιμη Θεία Λειτουρ- γία ὅρισε ἡ Ἐκκλησία μας νὰ διαβάζονται οἱ πρῶτοι στίχοι ἀπὸ τὸ κατὰ Ἰωάννην εὐαγγέλιο (1, 1-17), περικοπὲς τοῦ ὁποίου διαβάζονται σ’ ὅλη τὴ διάρκεια τοῦ Πε- ντηκοσταρίου. Ὃ εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης μιλάει στὴν ἀρχὴ τοῦ εὐαγγελίου του γιὰ τὴ σάρκωση τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ ποὺ ἔφερε στὸν κόσμο τὴ χάρη, τὴν ἀλήθεια καὶ τὸ φῶς, ὄχι μόνο μὲ τὴ διδασκαλία τοῦ ἀλλὰ κυρίως μὲ τὴ σταύρωση καὶ τὴν ἀνάστασή του. Σάρκωση καὶ θάνα- τος, ἀρχὴ καὶ τέλος τοῦ Χριστοῦ μέσα στὴν ἱστορία τῶν ἀνθρώπων, καθὼς

8

καὶ «ἀπαρχὴ» τοῦ καινούργιου κόσμου μὲ τὴν Ἀνάστασή του βιώνονται μέσα στὴν Ἐκκλησία σὰν ἑνιαῖο γεγονὸς τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, ποὺ ἔρχεται νὰ φανε- ρώσει τὴν ἀλήθεια στὸν ὑποδουλωμένο στὰ ψεύτικα εἴδωλα κόσμο, νὰ φέρει τὸ φῶς στὸν σκοτισμένο ἄνθρωπο καὶ νὰ δώσει χάρη στὴν καταδικασμένη σὲ θάνατο ἐξαιτίας τῶν ἰδίων της τῶν ἔργων ἀνθρωπότητα. Ἢ ὑμνογραφία τῆς Κυριακῆς του Πά- σχα στρέφεται ἐπίσης γύρω ἀπὸ τὰ Ῥδια θέματα, γύρω ἀπὸ τὴν ἀγαλλίαση καὶ εὐφροσύνη ποὺ χαρακτηρίζουν τοὺς πιστοὺς καὶ γύρω ἀπὸ τὸ μήνυμα τῆς ἀγάπης. Τόσο λοιπὸν τὰ εὐαγγελικά μας κείμενα, ὅσο καὶ ἡ λειτουργικὴ καὶ εἰκο- νογραφικὴ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας τὸ ἀνθρωπολογικὸ μήνυμα τῆς Ἀναστάσεως μᾶς μεταφέρουν καὶ τὴ σημασία της γιὰ τὴν ὕπαρξη τοῦ ἀνθρώπου ὑπογραμμί- ζουν. Πραγματικά, ἡ σημασία τῆς Ἀναστά- σεως τοῦ Χριστοῦ δὲν ἐξαντλεῖται στὴν ἀπολογητικὴ προσπάθεια ἀποδείξεως τῆς ἱστορικῆς της πραγματικότητας. Τί νόημα θὰ εἶχε ἕνα γεγονὸς τῆς ἱστορίας μαρτυρημένο ἀπὸ πολλὲς γραπτὲς πηγές, ἂν αὐτὸ δὲν σχετιζόταν ἄμεσα μὲ τὴν ὕπαρξη τοῦ κάθε ἀνθρώπου; Ἡ Ἀνά- σταση τοῦ Χριστοῦ ἔχει ἀκριβῶς αὐτὴ τὴν ὑπαρξιακὴ διάσταση: Δηλώνει τὴν ἀρχὴ τῆς νέας δημιουργίας, τοῦ καινούρ- γιου κόσμου ποὺ προσφέρει ὁ Θεὸς στὴν ἀνθρωπότητα. Κι ὁ καινούργιος αὐτὸς κόσμος δὲν ἔχει καμιὰ σχέση μὲ τὴν ὀσμὴ τῆς φθορᾶς, τὸν τρόμο τοῦ θανάτου καὶ τὶς ἐχθρικὲς ἐκδηλώσεις τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τὸν συνάνθρωπο, ἀλλ’ εἶναι ζωὴ ἀγάπης, ζεστασιᾶς καὶ ἐλπίδας. Ἢ Ἀνάσταση, λοιπόν, ἔχει νόημα ὄχι ἁπλῶς σὰν ἱστορικὸ γεγονὸς στὴν γε- νικότητά του, ἀλλὰ σὰν θεῖο προσκλη- τήριο ποὺ ἀφορᾶ τὸν κάθε ἄνθρωπο ἰδιαίτερα. Κι ὅταν ὁ Θεὸς προσφέρει τὸ δῶρο τῆς ζωῆς, δὲν ἀποτελεῖ ἀσύνετη ἐκδήλωση τοῦ ἀνθρώπου νὰ προτιμάει τὸν θάνατο; Ὅταν ὁ Θεὸς μὲ τὴν Ἀνά- σταση τοῦ Χριστοῦ ξαναδημιουργεῖ τὸν χαλασμένο κόσμο καὶ δίνει τὴ δυνατό- τητα ἀναστάσεως τοῦ κάθε ἀνθρώπου, ποιὰ δικαίωση μπορεῖ νὰ ἔχει ὅποιος ἐπιμένει στὴν ἀπόγνωση καὶ στὸ μηδέν; Ἡ Ἀνάστασή του Χριστοῦ εἶναι μήνυ- μα ἐλπίδας καὶ ζωῆς. Τὸ μήνυμα αὐτὸ μὲ τὸ κήρυγμα τῆς Ἐκκλησίας ἀπευθύνεται στὸν ἄνθρωπο κάθε ἔποχης καὶ μαρτυ- ρεῖ τὴν ἀνεξάντλητη ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος, παρὰ τὶς θανατηφόρες ἐνέργειες τῶν ἀνθρώπων, τοὺς καλεῖ συνεχῶς στὴ ζωὴ καὶ στὸν κόσμο τῆς Ἀναστάσεως.

π. Ἀλέξανδρος Σμέμαν

Μεγάλη Σαρακοστή, πορεία πρὸς τὸ Πάσχα

Σαρακοστή, πορεία πρὸς τὸ Πάσχα Ὅ ταν κάποιος ξεκινάει γιὰ ἕνα

ταν κάποιος ξεκινάει γιὰ ἕνα ταξίδι θὰ πρέπει νὰ ξέρει ποῦ πηγαίνει. Αὐτὸ

συμβαίνει καὶ μὲ τὴ Μεγάλη Σαρακοστή. Πάνω ἂπ ὅλα ἡ Μεγάλη Σαρακοστὴ εἶναι ἕνα πνευματικὸ ταξίδι ποῦ προορισμὸς τοῦ εἶναι τὸ Πάσχα, ἡ Ἑορτὴ Ἑορτῶν». Εἶναι ἡ προετοιμασία γιὰ τὴν «πλήρωση τοῦ Πάσχα, ποῦ εἶναι ἡ πραγματικὴ Ἀποκάλυψη». Γιὰ τὸ λόγο αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ ἀρχίσουμε μὲ τὴν προσπάθεια νὰ καταλάβουμε αὐτὴ τὴ σχέση ποῦ ὑπάρχει ἀνάμεσα στὴ Σαρακοστὴ καὶ τὸ Πάσχα, γιατί αὐτὴ ἀποκαλύπτει κάτι πολὺ οὐσιαστικὸ καὶ πολὺ σημαντικὸ γιὰ τὴ Χριστιανικὴ πίστη καὶ ζωή μας. Ἄραγε εἶναι ἀπαραίτητο νὰ ἐξηγήσουμε ὅτι τὸ Πάσχα εἶναι κάτι πολὺ περισσότερο ἀπὸ μία γιορτή, πολὺ πέρα ἀπὸ μία ἐτήσια ἀνάμνηση ἑνὸς γεγονότος ποῦ πέρασε; Ὁ καθένας ποῦ, ἔστω καὶ μία μόνο φορά, ἔζη- σε αὐτὴ τὴ νύχτα «τὴ σωτήριο, τὴ φωταυγὴ καὶ λαμπροφόρο», ποῦ γεύτηκε ἐκείνη τὴ μοναδικὴ χαρά, τὸ ξέρει αὐτό. Ἀλλὰ τί εἶναι αὐτὴ ἡ χαρά; Γιατί ψέλνουμε στὴν ἀναστάσιμη λειτουργία: νῦν πάντα πε- πλήρωται φωτός, οὐρανὸς τὲ καὶ γῆ καὶ τὰ καταχθόνια»; Μὲ ποιὰ ἔννοια ἐορτάζομεν» - καθὼς ἰσχυριζόμαστε ὅτι τὸ κάνουμε - θα- νάτου τὴν νέκρωσιν, Ἅδου τὴν καθαίρεσιν ἄλλης βιοτῆς τῆς αἰωνίου ἀπαρχήν ; Σὲ ὅλες αὐτὲς τὶς ἐρωτήσεις ἡ ἀπάντη- ση εἶναι: ἡ νέα ζωὴ ἡ ὁποία πρὶν ἀπὸ δυὸ χιλιάδες περίπου χρόνια ἀνέτειλεν ἐκ τοῦ τάφου», προσφέρθηκε σὲ μᾶς, σὲ ὅλους ἐκείνους ποῦ πιστεύουν στὸ Χριστό. Μᾶς δόθηκε τὴ μέρα ποῦ βαφτιστήκαμε, τὴ μέρα δηλαδὴ ποῦ ὅπως λέει ὁ Ἄπ. Παῦλος:

συνετάφημεν οὒν αὐτῶ διὰ τοῦ βαπτίσματος εἰς τὸν θάνατον, ἴνα ὥσπερ ἠγέρθη Χριστὸς ἐκ νεκρῶν διὰ τῆς δόξης τοῦ πατρός, οὕτω καὶ ἠμεῖς ἐν καινότητι ζωῆς περιπατήσωμεν (Ρωμ. 6,4). Ἔτσι τὸ Πάσχα πανηγυρίζουμε τὴν Ἀνά- σταση τοῦ Χριστοῦ σὰν γεγονὸς ποῦ ἔγινε καὶ ἀκόμη γίνεται σὲ μᾶς. Γιατί ὁ καθένας ἀπὸ μᾶς ἔλαβε τὸ δῶρο αὐτῆς τῆς νέας ζωῆς καὶ τὴ δύναμη νὰ τὴν ἀποδεχτεῖ καὶ νὰ ζήσει διὰ μέσου της. Εἶναι ἕνα δῶρο ποῦ ριζικὰ ἀλλάζει τὴ διάθεσή μας ἀπέναντί σε κάθε κατάσταση αὐτοῦ του κόσμου, ἀκόμη καὶ ἀπέναντι στὸ θάνατο. Μᾶς δίνει τὴ δύναμη νὰ ἐπιβεβαιώνουμε θριαμβευτικά το: νική- θηκε ὁ θάνατος». Φυσικὰ ὑπάρχει ἀκόμα ὁ θάνατος, εἶναι σίγουρος, τὸν ἀντιμετωπί- ζουμε, καὶ κάποια μέρα θὰ ἔρθει καὶ γιὰ μᾶς. Ἀλλὰ ὅλη ἡ πίστη μᾶς εἶναι ὅτι μὲ τὸ

δικό Του θάνατο ὁ Χριστὸς ἄλλαξε τὴ φύση ἀκριβῶς τοῦ θανάτου.

δικό Του θάνατο ὁ Χριστὸς ἄλλαξε τὴ φύση ἀκριβῶς τοῦ θανάτου. Τὸν ἔκανε πέρασμα - διάβαση», Πάσχα» - στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ μεταμορφώνοντας τὴ δραματικότερη τραγωδία σὲ αἰώνιο θρίαμβο, σὲ νίκη. Μὲ τὸ θανάτω θάνατον πατήσας», μᾶς ἔκανε μέτοχούς της Ἀνάστασής Του. Ἀκριβῶς γὶ αὐτὸ στὸ τέλος τοῦ ὄρθρου τῆς Ἀνάστα- σης - στὸν Κατηχητικὸ Λόγο τοῦ Ἰωάννου Χρυσοστόμου - λέμε θριαμβευτικά: Ἀνέστη Χριστός, καὶ ζωὴ πολιτεύεται. Ἀνέστη Χρι- στός, καὶ νεκρὸς οὐδεὶς ἐν τῷ μνήματι». Τέτοια εἶναι ἡ πίστη τῆς Ἐκκλησίας ποῦ ἐπιβεβαιώνεται καὶ φανερώνεται μὲ τὴ ζωὴ τῶν ἀναρίθμητων ἁγίων της. Ἀλλὰ μήπως δὲ ζοῦμε καθημερινά το γεγονὸς ὅτι αὐτὴ ἡ πίστη σπάνια γίνεται καὶ δική μας ἐμπειρία; Μήπως δὲ χάνουμε πολὺ συχνὰ καὶ δὲν προδίνουμε αὐτὴ τὴ νέα ζωὴ ποῦ λάβαμε σὰν δῶρο, καὶ στὴν πραγματικότητα ζοῦμε σὰν νὰ μὴν ἀναστήθηκε ὁ Χριστὸς καὶ σὰν νὰ μὴν ἔχει νόημα γιὰ μᾶς αὐτὸ τὸ μοναδικὸ γεγονός; Καὶ ὅλα αὐτὰ ἐξαιτίας τῆς ἀδυνα- μίας μας, τῆς ἀνικανότητάς μας νὰ ζοῦμε σταθερὰ μὲ πίστη ἐλπίδα καὶ ἀγάπη», στὸ ἐπίπεδο ἐκεῖνο ποῦ μᾶς ἀνέβασε ὁ Χριστὸς ὅταν εἶπε: Ζητεῖτε πρώτον τὴν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν δικαιοσύνην Αὐτοῦ. Ἁπλού- στατα ἐμεῖς ξεχνᾶμε ὅλα αὐτὰ γιατί εἴμαστε τόσο ἀπασχολημένοι, τόσο βυθισμένοι στὶς καθημερινὲς ἔγνοιες μας καὶ ἀκριβῶς ἐπειδὴ ξεχνᾶμε, ἀποτυχαίνουμε. Μέσα σ αὐτὴ τὴ λησμοσύνη, τὴν ἀποτυχία καὶ τὴν ἁμαρτία ἡ ζωὴ μᾶς γίνεται ξανὰ παλαιά», εὐτελής, σκοτεινὴ καὶ τελικὰ χωρὶς σημασία, γίνεται ἕνα χωρὶς νόημα ταξίδι γιὰ ἕνα χωρὶς νόημα τέρμα. Καταφέρνουμε νὰ ξεχνᾶμε ἀκόμα καὶ τὸ θάνατο καὶ τελικά, ἐντελῶς αἰφνι- διαστικά, μέσα στὶς «ἀπολαύσεις τῆς ζωῆς» μᾶς ἔρχεται τρομακτικός, ἀναπόφευκτος, παράλογος. Μπορεῖ κατὰ καιροὺς νὰ παρα- δεχόμαστε τὶς ποικίλες ἁμαρτίες μας καὶ νὰ τὶς ἐξομολογούμαστε, ὅμως ἐξακολουθοῦμε νὰ μὴν ἀναφέρουμε τὴ ζωὴ μᾶς σ ἐκεί- νη τὴ νέα ζωὴ ποῦ ὁ Χριστὸς ἀποκάλυψε καὶ μᾶς ἔδωσε. Πραγματικὰ ζοῦμε σὰν νὰ μὴν ἦρθε ποτὲ Ἐκεῖνος. Αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη πραγματικὴ ἁμαρτία, ἡ ἁμαρτία ὅλων των ἁμαρτιῶν, ἡ ἀπύθμενη θλίψη καὶ τραγωδία ὅλων των κὰτ ὄνομα χριστιανῶν. Ἂν τὸ ἀναγνωρίζουμε αὐτό, τότε μπο- ροῦμε νὰ καταλάβουμε τί εἶναι τὸ Πάσχα καὶ γιατί χρειάζεται καὶ προϋποθέτει τὴ Μεγάλη Σαρακοστή. Γιατί τότε μποροῦμε

νὰ καταλάβουμε ὅτι ἡ λειτουργικὴ παρά- δοση τῆς Ἐκκλησίας καὶ ὅλος ὁ κύκλος τῶν ἀκολουθιῶν τῆς ὑπάρχουν, πρῶτα ἂπ ὅλα, γιὰ νὰ μᾶς βοηθήσουν νὰ ξανα- βροῦμε τὸ ὅραμα καὶ τὴν γεύση αὐτῆς τῆς νέας ζωῆς, ποῦ τόσο εὔκολα χάνουμε καὶ προδίνουμε, καὶ ὕστερα νὰ μπορέσουμε νὰ μετανοήσουμε καὶ νὰ ξαναγυρίσουμε στὴν Ἐκκλησία. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγαπᾶμε καὶ νὰ ἐπιθυμοῦμε κάτι ποῦ δὲν τὸ ξέρουμε; Πῶς μποροῦμε ἂν βάλουμε πάνω ἀπὸ κα- θετὶ ἄλλο στὴ ζωὴ μᾶς κάτι ποῦ ποτὲ δὲν ἔχουμε δεῖ καὶ δὲν ἔχουμε χαρεῖ; Μὲ ἄλλα λόγια: πῶς μποροῦμε, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναζητήσουμε μιὰ Βασιλεία γιὰ τὴν ὁποία δὲν ἔχουμε ἰδέα; Ἡ λατρεία τῆς Ἐκκλησίας ἦταν ἀπὸ τὴν ἀρχὴ καὶ εἶναι ἀκόμα καὶ τώρα ἡ εἴσοδος καὶ ἡ ἐπικοινωνία μας μὲ τὴ νέα ζωὴ τῆς Βασιλείας. Μέσα ἀπὸ τὴ λειτουργική της ζωὴ ἡ Ἐκκλησία μᾶς ἀπο- καλύπτει ἐκεῖνα ποῦ ὀφθαλμὸς οὐκ οἶδε καὶ οὖς οὐκ ἤκουσε καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώ- που οὐκ ἀνέβη, ἃ ἠτοίμασεν ὁ Θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτὸν» (Κορ. 2,9). Καὶ στὸ κέντρο αὐτῆς τῆς λειτουργικῆς ζωῆς, σὰν καρδιά της καὶ μεσουράνημά της - σὰν ἥλιος ποῦ οἱ ἀκτίνες τοῦ διαπερνοῦν καθετῖ - εἶναι τὸ Πάσχα. Τὸ Πάσχα εἶναι ἡ πόρτα, ἀνοιχτῆ κάθε χρόνο, ποῦ ὁδηγεῖ στὴν ὑπέρλαμπρη Βασιλεία τοῦ Χριστοῦ, εἶναι ἡ πρόγευση τῆς αἰώνιας χαρᾶς ποῦ μᾶς περιμένει, εἶναι ἡ δόξα τῆς νίκης ἡ ὁποία ἀπὸ τώρα, ἂν καὶ ἀόρατη, πλημμυρίζει ὅλη τὴν κτίση: νική- θηκε ὁ θάνατος». Ὁλόκληρη ἡ λατρεία τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ὀργανωμένη γύρω ἀπὸ τὸ Πάσχα, γὶ αὐτὸ καὶ ὁ λειτουργικὸς χρόνος, δηλαδὴ ἡ δια- δοχὴ τῶν ἐποχῶν καὶ τῶν ἑορτῶν, γίνεται ἕνα ταξίδι, ἕνα προσκύνημα στὸ Πάσχα, ποῦ εἶναι τὸ Τέλος καὶ ποῦ ταυτόχρονα εἶναι ἡ Ἀρχή. Εἶναι τὸ τέλος ὅλων αὐτῶν ποῦ ἀποτελοῦν τὰ παλαιὰ» καὶ ἡ ἀρχὴ τῆς «νέας ζωῆς», μιὰ συνεχὴς «διάβαση ἀπὸ τὸν «κόσμο τοῦτο» στὴν Βασιλεία ποῦ ἔχει ἀποκαλυφτεῖ ἐν Χριστῷ. Πὰρ ὅλα αὐτὰ ἡ παλαιὰ» ζωή, ἡ ζωὴ τῆς ἁμαρτίας καὶ τῆς μικρότητας, δὲν εἶναι εὔκολο νὰ ξεπεραστεῖ καὶ ν ἀλλάξει. Τὸ Εὐαγγέλιο περιμένει καὶ ζητάει ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο νὰ κάνει μιὰ προσπάθεια ἡ ὁποία, στὴν κατάσταση ποῦ βρίσκεται τώρα ὁ ἄνθρωπος, εἶναι οὐσιαστικὰ ἀπραγματο- ποίητη. Ἀντιμετωπίζουμε μία πρόκληση. Τὸ ὅραμα, ὁ στόχος, ὁ τρόπος τῆς νέας ζωῆς εἶναι γιὰ μᾶς μία πρόκληση ποῦ βρίσκεται τόσο πολὺ πάνω ἀπὸ τὶς δυνατότητές μας! Γὶ αὐτό, ἀκόμα καὶ οἱ Ἀπόστολοι, ὅταν ἄκουσαν τὴ διδασκαλία τοῦ Κυρίου Τὸν ρώτησαν ἀπελπισμένα: τὶς ἄρα δύναται σωθῆναι; (Ματθ. 19,26). Στ ἀλήθεια δὲν εἶναι καθόλου εὔκολο ν ἀπαρνηθεῖς ἕνα ἀσήμαντο ἰδανικὸ ζωῆς καμωμένο μὲ τὶς καθημερινὲς φροντίδες, μὲ τὴν ἀναζήτηση τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν, μὲ τὴν ἀσφάλεια καὶ τὴν ἀπόλαυση καὶ νὰ δεχτεῖς ἕνα ἄλλο ἰδα- νικὸ ζωῆς τὸ ὁποῖο βέβαια δὲν στερεῖται καθόλου τελειότητας στὸ σκοπό του: Γίνε-

ἐνοριακά

σθε τέλειοι ὡς ὁ Πατὴρ ἠμῶν ἐν οὐρανοῖς τέλειος ἐστίν. Αὐτὸ ὁ κόσμος μὲ ὅλα του τὰ μέσα» μας λέει: νὰ εἶσαι χαρούμενος, μὴν ἀνησυχεῖς, ἀκολοῦθα τὸν «εὐρὺ» δρόμο. Ὁ Χριστὸς στὸ Εὐαγγέλιο λέει: διάλεξε τὸ στενὸ δρόμο, ἀγωνίσου καὶ ὑπόφερε, γιατί αὐτὸς εἶναι ὁ δρόμος γιὰ τὴ μόνη ἀληθινὴ εὐτυχία. Καὶ ἂν ἡ Ἐκκλησία δὲν βοηθάει πῶς θὰ μπορέσουμε νὰ κάνουμε αὐτὴ τὴ φοβερὴ ἐκλογή; Πῶς μποροῦμε νὰ μετανοή- σουμε καὶ νὰ ξαναγυρίσουμε στὴν ὑπέροχη ὑπόσχεση ποῦ μᾶς δίνεται κάθε χρόνο τὸ Πάσχα; Ἀκριβῶς αὐτὴ εἶναι ἡ στιγμὴ ποῦ ἐμφανίζεται ἡ Μεγάλη Σαρακοστή. Αὐτὴ εἶναι ἡ χείρα βοηθείας» ποῦ ἁπλώνει σὲ μᾶς ἡ Ἐκκλησία. Εἶναι τὸ σχολεῖο τῆς μετάνοιας ποῦ θὰ μᾶς δώσει δύναμη νὰ δεχτοῦμε τὸ Πάσχα ὄχι σὰν μιὰ ἁπλὴ εὐκαιρία νὰ φᾶμε, νὰ πιοῦμε, ν ἀναπαυτοῦμε, ἀλλά, βασικά, σὰν τὸ τέλος τῶν «παλαιῶν» ποῦ εἶναι μέσα μας καὶ σὰν εἴσοδό μας στὸ νέο. Στὴν ἀρχαία Ἐκκλησία ὁ βασικὸς σκοπὸς τῆς Σαρακοστῆς ἦταν νὰ προετοιμαστοῦν οἱ Κατηχούμενοι, δηλαδὴ οἱ νέοι ὑποψήφιοι χριστιανοί, γιὰ τὸ βάπτισμα ποῦ, ἐκεῖνο τὸν καιρό, γίνονταν στὴ διάρκεια τῆς ἀναστά- σιμης Θείας Λειτουργίας. Ἀλλὰ ἀκόμα καὶ τώρα ποῦ ἡ Ἐκκλησία δὲν βαφτίζει πιὰ τοὺς χριστιανοὺς σὲ μεγάλη ἡλικία καὶ ὁ θεσμὸς τῆς κατήχησης δὲν ὑπάρχει πιά, τὸ βασικὸ νόημα τῆς Σαρακοστῆς παραμένει τὸ ἴδιο. Γιατί, ἂν καὶ εἴμαστε βαφτισμένοι, ἐκεῖνο ποῦ συνεχῶς χάνουμε καὶ προδί- νουμε εἶναι ἀκριβῶς αὐτὸ ποῦ λάβαμε στὸ Βάπτισμα. Ἔτσι τὸ Πάσχα γιὰ μᾶς εἶναι ἡ ἐπιστροφή, ποῦ κάθε χρόνο κάνουμε, στὸ βάπτισμά μας καὶ ἑπομένως ἡ Σαρακοστὴ εἶναι ἡ προετοιμασία μᾶς γὶ αὐτὴ τὴν ἐπι- στροφὴ - ἡ ἀργὴ ἀλλὰ ἐπίμονη προσπάθεια νὰ πραγματοποιήσουμε τελικὰ τὴ δική μας διάβαση», τὸ Πάσχα» μας στὴ νέα ἐν Χριστῷ ζωή. Τὸ ὅτι, καθὼς θὰ δοῦμε, οἱ ἀκολουθίες στὴ σαρακοστιανὴ λατρεία διατηροῦν ἀκόμα καὶ σήμερα τὸν κατηχητικὸ καὶ βαπτιστικὸ χαρακτήρα, δὲν εἶναι γιατί διατηροῦνται «ἀρχαιολογικὰ» ἀπομεινάρια, ἀλλὰ εἶναι κάτι τὸ ζωντανὸ καὶ οὐσιαστικὸ γιὰ μᾶς. Γὶ αὐτὸ κάθε χρόνο ἡ Μεγάλη Σαρακοστὴ καὶ τὸ Πάσχα εἶναι, μιὰ ἀκόμα φορᾶ, ἡ ἀνακάλυψη καὶ ἡ συνειδητοποίηση τοῦ τί γίναμε μὲ τὸν «διὰ βαπτίσματός» μας θάνατο καὶ τὴν ἀνάσταση. Ἕνα ταξίδι, ἕνα προσκύνημα! Καθὼς τὸ ἀρχίζουμε, καθὼς κάνουμε τὸ πρῶτο βῆμα στὴ χαρμολύπη» τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς βλέπουμε - μακριά, πολὺ μακριὰ - τὸν προ- ορισμό. Εἶναι ἡ χαρὰ τῆς Λαμπρῆς, εἶναι ἡ εἴσοδος στὴ δόξα τῆς Βασιλείας. Εἶναι αὐτὸ τὸ ὅραμα, ἡ πρόγευση τοῦ Πάσχα, ποῦ κάνει τὴ λύπη τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς χαρά, φῶς, καὶ τὴ δική μας προσπάθεια μιὰ πνευματικὴ ἄνοιξη». Ἡ νύχτα μπορεῖ νὰ εἶναι σκοτεινὴ καὶ μεγάλη, ἀλλὰ σὲ ὅλο το μῆκος τοῦ δρόμου μιὰ μυστικὴ καὶ ἀκτινοβό- λα αὐγὴ φαίνεται νὰ λάμπει στὸν ὁρίζοντα. Μὴ καταισχύνης ἠμᾶς ἀπὸ τῆς προσδοκίας ἠμῶν, Φιλάνθρωπε!»

Πλούτωνος 21, Πετρούπολη Τηλ.:210-5016176 Πετρούπολη Μάρκου Μπότσαρη 17,
Πλούτωνος 21, Πετρούπολη Τηλ.:210-5016176
Πλούτωνος 21, Πετρούπολη
Τηλ.:210-5016176
21, Πετρούπολη Τηλ.:210-5016176 Πετρούπολη Μάρκου Μπότσαρη 17,
21, Πετρούπολη Τηλ.:210-5016176 Πετρούπολη Μάρκου Μπότσαρη 17,
21, Πετρούπολη Τηλ.:210-5016176 Πετρούπολη Μάρκου Μπότσαρη 17,
Πετρούπολη Μάρκου Μπότσαρη 17, Τηλ.: 2102628516 Περιστέρι Θηβών 206, Τηλ.:

Πετρούπολη Μάρκου Μπότσαρη 17, Τηλ.: 2102628516

Περιστέρι Θηβών 206, Τηλ.: 2105777472

Καματερό Αραχώβης 13, Τηλ.: 2105013935

Ίλιον Παπανδρέου Ανδρέα 248

ΚΑ Ρ Δ Ι ΟΛΟΓ Ι ΚΟ ΙΑΤ Ρ Ε Ι Ο

Dr Δημήτριος Ν. Ταλιούρας

ΕΙΔΙΚΟΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ τ. Επιμελητής Νοσ. "Ερυθρός Σταυρός" ΥΠΕΡΗΧΟΙ ΚΑΡΔΙΑΣ-DOPPLER-HOLTER ΠΙΕΣΕΩΣ

Ανατολικής Ρωμυλίας & Ιουλιανού 40, Ίλιον (Παλατιανή) Τηλ.: 210.26.31.080, κιν.: 6977-575002 Δέχεται: 11:00-14:00 μ.μ. & 18:30 - 21:30 μ.μ. ΣΥΜΒΑΣΗ ΜΕ ΤΑ ΤΑΜΕΙΑ

Εὐχαριστοῦμε θερμά τούς καθηγητές τοῦ Φροντιστηρίου Μέσης
Εὐχαριστοῦμε θερμά τούς καθηγητές τοῦ Φροντιστηρίου Μέσης Ἐκπαίδευσης
γιά τήν προσφορά τους στό Ἐνοριακό
Φροντιστήριο τοῦ Ἱεροῦ μας Ναοῦ.
(Ἁγίας Τριάδος 4, τηλ.: 210-5060700)
(Ἁγίας Τριάδος 4, τηλ.: 210-5060700) Αγίου Δημητρίου 10, Πετρούπολη
Αγίου Δημητρίου 10, Πετρούπολη Τηλ.: 210 5050208 La maison

Αγίου Δημητρίου 10, Πετρούπολη Τηλ.: 210 5050208

La maison

10

ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΑ ΕΙΔΗ 39ο χλμ ΠΑΛΑΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΔΟΥ ΜΑΝΔΡΑ ΑΤΤΙΚΗΣ
ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΑ ΕΙΔΗ
39ο χλμ ΠΑΛΑΙΑΣ
ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΔΟΥ
ΜΑΝΔΡΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Τ.Κ. 19 600
Τηλ. 2293022070
Κιν. 6944 642 861, 6972 888 012
info@denaxas-mpilias.gr
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ & ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ & ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ & ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ & ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ
ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑ∆ΟΣ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015
ΑΓ ΙΑΣ ΚΑ Ι ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒ∆ΟΜΑ∆ΟΣ ΤΩΝ ΠΑΘΩΝ
ΚΥΡΙΑΚΗ ΒΑΪΩΝ
07:00 - 10:00
Ὄρθρος - Θεία Λειτουργία τοῦ Ἰωάννου Χρυσοστόμου
5 Ἀπριλίου
19:00 - 21:00
Ἀκολουθία τοῦ Νυμφίου χοροστατοῦντος τοῦ Σεβασμιωτάτου
Μητροπολίτου Ἰλίου, Ἀχαρνῶν καί Πετρουπόλεως κ.κ. ΑΘΗΝΑΓΟΡΑ
Μ. ΔΕΥΤΕΡΑ
07:30 - 09:00
Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία τῶν Τιμίων Δώρων
6 Ἀπριλίου
Ἀκολουθία τοῦ Νυμφίου
Μ. ΤΡΙΤΗ
19:00 - 21:00
07:30 - 09:00
Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία τῶν Τιμίων Δώρων
7 Ἀπριλίου
19:00 - 21:00
07:30 - 09:00
Ἀκολουθία τοῦ Νυμφίου
Μ. ΤΕΤΑΡΤΗ
Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία τῶν Τιμίων Δώρων
8 Ἀπριλίου
16:30 - 18:00
19:00 - 21:00
Ἀκολουθία Ἱεροῦ Εὐχελαίου
Ἀκολουθία τοῦ Νιπτῆρος
Μ. ΠΕΜΠΤΗ
07:00 - 09:00
Ἑσπερινός - Θεία Λειτουργία Μεγάλου Βασιλείου
9 Ἀπριλίου
19:00 - 21:30
Ἀκολουθία τῶν Παθῶν
Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
08:00 - 11:00
Μεγάλες ὧρες - Ἑσπερινός - Ἀποκαθήλωσις
10 Ἀπριλίου
19:00 - 21:00
21:00
Ἀκολουθία τοῦ Ἐπιταφίου
Ἔξοδος τοῦ Ἐπιταφίου
Μ. ΣΑΒΒΑΤΟ
07:00 - 09:00
Ἑσπερινός Ἀναστάσεως - Θεία Λειτουργία Μεγάλου Βασιλείου
11 Ἀπριλίου
23:00 - 24:00
Ὄρθρος - Τελετή τῆς Ἀναστάσεως
ΚΥΡΙΑΚΗ ΠΑΣΧΑ
00:15 - 01:30
Ὄρθρος - Ἀναστάσιμη Θεία Λειτουργία τοῦ Ἰωάννου Χρυσοστόμου
12 Ἀπριλίου
18:00 - 19:00
Ἑσπερινός τῆς Ἀγάπης
ΔΕΥΤΕΡΑ ΔΙΑΚΑΙΝΗΣΙΜΟΥ
18:00 - 19:00
Ἑσπερινός
13 Ἀπριλίου
ΤΡΙΤΗ ΔΙΑΚΑΙΝΗΣΙΜΟΥ
Ἁγίων Ραφαήλ, Νικολάου καί Εἰρήνης μαρτύρων
14 Ἀπριλίου
07:00 - 09:00
Θεία Λειτουργία
ΠΕΜΠΤΗ ΔΙΑΚΑΙΝΗΣΙΜΟΥ 16 Ἀπριλίου
18:00 - 19:00
Ἑσπερινός
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΔΙΑΚΑΙΝΗΣΙΜΟΥ
Τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς
17 Ἀπριλίου
07:00 - 09:00
Θεία Λειτουργία
18:00 - 19:00
Ἑσπερινός
ΣΑΒΒΑΤΟ ΔΙΑΚΑΙΝΗΣΙΜΟΥ
07:00 - 09:00
Θεία Λειτουργία
ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΘΩΜΑ
07:00 - 09:00
18 Ἀπριλίου
18:00 - 19:00
Ἑσπερινός
16 Ἀπριλίου
Θεία Λειτουργία
ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

Κ Κ

Υ Ρ Ι Α Κ Η

Υ Ρ Ι Α Κ Η

2 2

6

6

Α Π Ρ Ι Λ Ι Ο Υ

Α Π Ρ Ι Λ Ι Ο Υ

2 0 1 5

2 0 1 5

Π Π

Η Η

Μ Ε Ρ Η Σ Ι Α

Μ Ε Ρ Η Σ Ι Α

Ρ Ο Σ Κ Υ Ν Η Μ Α Τ Ι Κ Η

Ρ Ο Σ Κ Υ Ν Η Μ Α Τ Ι Κ Η

Ε Ε

Κ Δ Ρ Ο Μ Η

Κ Δ Ρ Ο Μ Η

Ὁ Ἱερός μας Ναός καί ἡ Ἐνοριακή Δράση πραγματοποιεῖ ἀπογευματινή προσκυνηματική ἐκδρομή:

Α) Στό Ἱ.Ἡσυχαστήριο Ὁσίου Πορφυρίου στό Μήλεσι. Β) Στήν Ἱ.Μ. Παναγίας Χρυσοπηγῆς.

Ὥρα ἀναχώρησης: 10.30 π.μ. Ὥρα ἐπιστροφῆς: 07.00 μ.μ. Εἰσητήριο: 10 €

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ & ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ & ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ & ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

6 ΗΜΕΡΗ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΑ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΑ με ξεναγό την πρεσβυτέρα Καλυψώ Δημητριάδη

πρεσβυτέρα Καλυψώ Δημητριάδη ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΡΟΜΗΣ 1η Ημέρα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΡΟΜΗΣ

1η Ημέρα Δευτέρα 15/06/15 ΑΘΗΝΑ –ΤΕΛ ΑΒΙΒ - ΒΗΘΛΕΕΜ

Συγκέντρωση στο προκαθορισμένο σημείο και αναχώρηση για το αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος, όπου μετά τον έλεγχο αποσκευών και διαβατηρίων πτήση για Τελ Αβίβ στις 23:30μ.μ Άφιξη, επιβίβαση στο πούλμαν και αναχώρηση για τη Βηθλεέμ όπου καθοδόν θα προσκυνήσουμε τον Τάφο Μεγαλομάρτυρος Αγίου Γεωργίου στην Λύδδα. Τακτοποίηση στο ξενοδοχείο στη Βηθλεέμ, διανυκτέρευση.

2η Ημέρα Τρίτη 16/06/15 ΒΗΘΛΕΕΜ- ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΑ

Μετά το πρωινό θα επισκεφθούμε την Γεθσημανή (όπου βρίσκεται ο Τάφος της Παναγίας, ο τόπος της προδοσίας και ο τόπος λιθο- βολισμού του Αγίου Στεφάνου), θα γνωρίσουμε τα προσκυνήματα της Παλαιάς Πόλεως των Ιεροσολύμων, ξεκινώντας από την Πύλη των Λεόντων τον οίκο Αγ. Ιωακείμ και Άννης, τη Προβατική κολυμ- βήθρα, τη φυλακή του Αποστόλου Πέτρου και το Πραιτώριο. Στη συνέχεια θα διασχίσουμε την Οδό του Μαρτυρίου και θα φτάσουμε στο Πανίερο Ναό της Αναστάσεως, όπου θα πραγματοποιηθεί ευ- λαβικό προσκύνημα στο Φρικτό Γολγοθά, στην Ιερή Αποκαθήλωση, στο Πανάγιο και Ζωοδόχο Τάφο του Κυρίου μας. Στη συνέχεια θα επισκεφθούμε την, την Αγία Σιών (τόπος όπου βρίσκεται η Πα- τριαρχική Σχολή, ο Τάφος του Δαυίδ), το Υπερώο και το σπίτι του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, όπου πραγματοποιήθηκε η κοίμηση της Θεοτόκου. Επιστροφή στο ξενοδοχείο δείπνο, διανυκτέρευση.

3η Ημέρα Τετάρτη 17/06/15 ΒΗΘΛΕΕΜ - ΤΙΒΕΡΙΑΔΑ

Αναχώρηση το πρωί για την περιοχή της Γαλιλαίας όπου θα επισκε- φθούμε την Ιερά Μονή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στο Όρος Θαβώρ, τον Ιερό Ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στη Ναζαρέτ και την Κανά της Γαλιλαίας (τόπος όπου πραγματοποιήθηκε το πρώτο Θαύμα του Κυρίου, της μετατροπής του ύδατος εις οίνον). Στη συνέχεια θα επισκεφθούμε την Ιερά Μονή Αγίων Αποστόλων στην Τιβεριάδα και τον Ι.Ν. Αγίων Αποστόλων στην αρχαία Καπερ- ναούμ (όπου πραγματοποιήθηκαν τα περισσότερα των θαυμάτων του Κυρίου και κάλεσε τους μαθητές Του στο Αποστολικό Αξίωμα). Επιστροφή στο ξενοδοχείο, δείπνο, διανυκτέρευση.

4η Ημέρα Πέμπτη 18/06/15

ΒΗΘΛΕΕΜ- ΙΕΡΙΧΩ

Μετά το πρωινό θα επισκεφθούμε τον Ιερό Ναό της Αγίας Φωτεινής στη Σαμάρεια (τόπος όπου βρίσκεται το Φρέαρ του Ιακώβ και το Σκήνωμα του Αγίου Νεομάρτυρος Φιλουμένου). Στη συνέχεια θα αναχωρήσουμε για τον Ιορδάνη ποταμό (στο πραγματικό σημείο όπου έγινε η βάπτιση του Κυρίου μας). Έπειτα, θα επισκεφθούμε την Ι.Μ. Αγίου Γερασίμου του Ιορδανίτου, το Σαραντάριο Όρος και την Ι.Μ. του Προφήτου Ελισσαίου στην Ιεριχώ (όπου βρίσκεται η Συκομωρέα που ανέβηκε ο Ζακχαίος) στην Ιεριχώ. Κατά την επιστροφή μας στα Ιεροσόλυμα θα επισκεφθούμε την Ι.Μ. Αγίου Γεωργίου του Χοζεβίτου, την Ι.Μ. Μάρθας και Μαρίας στη Βη- θανία και το Όρος των Ελαιών (τόπος της Θείας Αναλήψεως του Κυρίου). Επιστροφή στο ξενοδοχείο, δείπνο, ξεκούραση. Το βράδυ θα συμμετάσχουμε σε Ιερά Αγρυπνία στον Πανάγιο και Ζωοδόχο Τάφο του Κυρίου.

5η Ημέρα Παρασκευή 19/06/15

ΒΗΘΛΕΕΜ

Μετά το πρωινό θα επισκεφθούμε το Σπήλαιο της Γεννήσεως και Σπαργανώσεως του Κυρίου στην Βασιλική της Βηθλεέμ, θα με- ταβούμε στο χωριό των Ποιμένων, στη συνέχεια θα επισκεφτούμε την Ιερά Μονή Τιμίου Σταυρού, την Ορεινή (Γενέτειρα του Αγ. Ι. Προδρόμου), το Καταμόνας (όπου βρίσκεται ο Τάφος του Αγίου Συμεών) την Ιερά Μονή του Αγ. Θεοδοσίου του Κοινοβιάρχου (όπου βρίσκεται το Ιερό Σπήλαιο των Τριών Μάγων) και θα ακολουθήσει (προαιρετική) επίσκεψη με ταξί στην Ι. Μονή του Αγ.Σάββα του Ηγιασμένου. Επιστροφή στο ξενοδοχείο, δείπνο, διανυκτέρευση.

6η Ημέρα Σάββατο 20/06/15

ΒΗΘΛΕΕΜ –ΤΕΛ ΑΒΙΒ –ΑΘΗΝΑ

Νωρίς το πρωί αναχώρηση για το αεροδρόμιο όπου μετά τον έλεγχο αποσκευών και διαβατηρίων πτήση για Αθήνα στις 05:30 π.μ Άφιξη στις 07:30π.μ.

ΤΕΛΟΣ ΕΚΔΡΟΜΗΣ

Τιμή συμμετοχής: 699 ευρώ

Περιλαμβάνονται: Αεροπορικά εισιτήρια (Αθήνα- Tel Aviv- Αθήνα) Διαμονή σε επιλεγμένο ξενοδοχείο στην περιοχή της Βηθλεέμ Πρωινό και ένα γεύμα ημερησίως (μπουφέ) Μεταφορές από /προς αεροδρόμια /ξενοδοχεία Ανάβαση στο Όρος Θαβώρ με ταξί Ξεναγήσεις, περιηγήσεις όπως αναφέρονται στο πρόγραμμα. Ταξιδιωτική ασφάλιση (αστικής ευθύνης) Ταξιδιωτική τσάντα Συνοδός - Ξεναγός Φόροι Αεροδρομίων.

Δεν περιλαμβάνονται: Οτιδήποτε αναγράφεται ως προαιρετικό.

Το πρακτορείο διατηρεί το δικαίωμα, εάν καταστεί λόγος, να αλλάξει τη σειρά των ξεναγήσεων του προγράμματος είτε τις ώρες τους, χωρίς να αφαιρεθεί κάτι από αυτό.