แผนการจัดการเรียนรู้ ที่ 16

กลุ่มสาระวิทยาศาสตร์

ชั้นประถมศึกษาปี ที่ 5

หนุวยการเรียนรู้ที่ 6 เสียงกับการไดูยิน
เวลา 12 ชัว่ โมง

เรื่อง ความชื้ นในของอากาศ
เวลา

2 ชัว่ โมง

ผู้สอน นายนัสฐกร นาคอก
อน่บาลเมืองราชบ่ร ี

โรงเรียน

มาตรฐานการเรียนรู้ชุวงชั้นที่เกี่ยวขูองสาระสำาคัญ

สำำรวจตรวจสอบอุณหภูมิ ควำมชื้ น และควำมดันของ

บรรยำกำศ และอธิบำยองค์ประกอบเหล่ำนี้ รวมทั้งสภำพภูม
ประเทศที่มีผลต่อวัฎจักรนำ้ำ
สาระสำาคัญ

ควำมชื้ นของอำกำศ มีผลทำำให้อำกำศเปลี่ยนแปลงได้

จ่ดประสงค์การเรียนรู้

1. สำมำรถสรุปเกี่ยวกับควำมชื้ อนของอำกำศได้

สาระการเรียนรู้

ควำมชื้ นของอำกำศ

กระบวนการเรียนรู้

1. ครูและนั กเรียนร่วมกันอภิปรำยซักถำมเกี่ยวกับ ควำมชื้ น
ในอำกำศว่ำในฤดูฝนและ

ฤดู ห นำวอำกำศจะมี ลั ก ษณะอย่ ำ งไร เหตุ ใ ดจึ ง เป็ นเช่ น นั้ น ให้
นั กเรียนช่วยกันคิดหำคำำตอบ

2. ครูอธิบำยเพิ่มเติมให้นักเรียนฟั งว่ำ ในฤดูฝนอำกำศจะ
ชื้ น เพรำะนำ้ำระเหยอยู่ใน

อำกำศมำก และในฤดู ห นำวอำกำศจะแห้ ง เพรำะมี ค วำมชื้ นใน
อำกำศน้อย

3. ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม ทำำกำรทดลองเรื่อง หำควำมชื้ น

ในอำกำศ โดยนำำสำำลีชุบนำ้ำ

แล้วนำำไปหุ้มที่ปลำยเทอร์โมมิเตอร์อันหนึ่ ง แล้วรัดด้วยหนั งยำง ใช้
ไม้หนี บเทอร์มอมิเตอร์ท้ ัง 2 อัน ติดกับขำตั้ง และบันทึกอุณหภูมิ
ของเทอร์มอมิเตอร์ท้ ัง 2 อัน ก่อนกำรทดลอง ขณะเริม
่ ต้นกำร

ทดลอง และหลังจำกตั้งทิ้งไว้ 10 นำที นำำค่ำอุณหภูมิท่ีอ่ำนได้มำ

เทียบหำค่ำควำมชื้ นสัมพัทธ์ บันทึกผล และสรุปผลกำรทดลอง ลง
ในใบงำนที่ 1 เรื่อง หำควำมชื้ นในอำกำศ แล้วนำำเสนอผลงำนที่

หน้ำชั้น

4. ครู แ ละนั ก เรีย นร่ ว มกั น อภิ ป รำยและสรุ ป เกี่ ย วกั บ กำร
หำควำมชื้ นในอำกำศ

5. นั กเรียนศึกษำใบควำมรู้ แล้ว ร่ว มกั นสรุ ป แสดงควำมคิ ด
เห็น

กระบวนการวัดผลประเมินผล

1. สังเกตกำรทำำงำนกลุ่ม
2. กำรตรวจผลงำน

- แบบบันทึกผล

เครื่องมือประเมินผล

1. แบบประเมินกำรทำำงำนกลุ่ม
2. แบบประเมินผลงำน
เกณฑ์การประเมิน
1.

สังเกตพฤติกรรมกำรทำำงำนกลุ่ม ผ่ำนเกณฑ์อย่ำงน้อย 60%

2.

กำรตรวจผลงำน ผ่ำนเกณฑ์อย่ำงน้อย 60%

1.

ใบงำนที่ 1 เรื่อง หำควำมชื้ นในอำกำศ

2.

ใบควำมรู้ เรื่อง ควำมชื้ นของบรรยำกำศ

สื่อ / แหลุงการเรียนรู้

3.

ห้องสมุด

ให้นักเรียนทำำกำรทดลอง เพือ
่ หำ

คำาชี้แจง

ปริมำณควำมชืน
้ ในอำกำศแล้วบันทึกข้อมูล

ใบงานที ่ 1

เรือ
่ ง หาความชื้นในอากาศ

อ่ปกรณ์
1.ขำตั้ง

นำ้ำ แล้วนำำไปหุ้มที่ปลำย

วิธีทำา
1.

2.ไม้หนี บ 2 อัน

หนั งยำงรัดไว้

แบ่งกลุ่ม ให้แต่ละกลุ่มนำำสำำลีชุบ
เทอร์มอมิเตอร์อันหนึ่ งแล้วใช้

3.เทอร์มอมิเตอร์ 2 อัน

2. ใช้ไม้หนี บเทอร์มอมิเตอร์ท้ ัง 2

4.สำำลี

3. บันทึกอุณหภูมิของเทอร์มอ

อัน ติดกับขำตั้ง ดังภำพ

มิเตอร์ท้ ัง 2 อัน ก่อนกำรทดลอง

ทดลอง และหลังตั้งทิ้งไว้

10 นำที

ขณะเริม
่ ต้น
4.นำำค่ำอุณหภูมิท่ีอ่ำนได้มำ

เทียบหำค่ำควำมชื้ นสัมพัทธ์ในตำรำง

บันทึกผล
อ่ณหภ้มิที่อุานไดู (0 C)
เทอร์มอมิเตอร์

กุอนการ
ทดลอง

เริม
่ ตูนทดลองหลังทิ้งไวู 10
นาที

อันที่ 1 (ห้ม
ุ สำำลีชุบ
นำ้ำ)

อันที่ 2 (ไม่หุ้มสำำลี)
สร่ปผลการทำากิจกรรม

………………………………………………………………

………………………….

ทักษะ / กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ที่ใชู

กำรสังเกต

µ

ทักษะกำรทดลอง
หมำยข้อมูล
µ

ทักษะกำรวัด

µ

 ทักษะ
ทักษะกำรจำำแนก

 ทักษะกำรจัดกระทำำและสื่อควำม

ทักษะกำรลงควำมคิดเห็นจำกข้อมูล

ใบความรู้

เรือ
่ ง ความชื้นของบรรยากาศ
ความชื้ นของอากาศ และผลของการเปลี่ยนแปลง
อำกำศหรือบรรยำกำศ คือ ส่วนผสม

ของอนุ ภำค ฝ่ ุนละออง ไอนำ้ำ และก๊ำซต่ำงๆ

อำกำศหรือบรรยำกำศมีกำรเคลื่อนไหว และ
เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลำ ซึ่งอำจจะทำำให้

คนเรำได้รบ
ั อันตรำยทั้งทำงตรง และทำงอ้อม
เรำจึงควรศึกษำเกี่ยวกับอำกำศ

ในอำกำศมีไอนำ้ำประกอบอยู่ ไอนำ้ำเหล่ำนี้ ระเหยมำจำก

แหล่งนำ้ำต่ำงๆ และ

มำจำกกิจกรรมของคนเรำ เช่น ไอนำ้ำจำกกำรต้มนำ้ำ ไอนำ้ำจำก

เสื้ อผ้ำที่ซักตำกเอำไว้

ปริมำณไอนำ้ำในอำกำศเกี่ยวข้องกับลักษณะอำกำศ ถ้ำวันหรือเวลำ

ใดมีไอนำ้ำอยู่ใน

อำกำศมำกจนเกือบอิ่มตัว เรียกว่ำ อำกำศชื้ น

ใดมีไอนำ้ำอยู่ใน

แต่ถ้ำวันหรือเวลำ

อำกำศน้อย เรำเรียกว่ำ อำกำศแห้ง สภำพกำรมีไอนำ้ำอยู่ในอำกำศ

เรียกว่ำ ควำมชื้ น
ของอำกำศ

อากาศชื้ น หมำยถึง อำกำศที่มีควำมชื้ นของอำกำศมำก จึง

สำมำรถรับไอนำ้ำ

ได้เพียงเล็กน้อย ก็ถึงภำวะอำกำศอิ่มตัว

อากาศแหูง หมำยถึง อำกำศที่มีควำมชื้ นของอำกำศน้อย

จึงสำมำรถรับไอนำ้ำ

ได้อีกมำกก่อนจะถึงภำวะอำกำศอิ่มตัว

ปริมำณไอนำ้ำที่อำกำศสำมำรถรับไว้ได้มำกหรือน้อยนั้ น ขึ้นอยู่

กับอุณหภูมิของ

บรรยำกำศ ถ้ำอุณหภูมิตำ่ำจะรับไอนำ้ำไว้ได้น้อย ถ้ำอุณหภูมิสูงจะ

สำมำรถรับไอนำ้ำไว้

ได้มำก แต่ถ้ำอำกำศอยู่ในสภำพที่ไม่สำมำรถรับไอนำ้ำได้อีก เรียกว่ำ

อำกำศอิ่มตัว

ซึ่งเป็ นสภำวะที่อำกำศมีควำมชื้ นมำกที่สุด

กำรหำควำมชื้ นของอำกำศ เรำใช้เครื่องมือที่เรียกว่ำ

ไฮกรอมิเตอร์ (Hygrometer) ที่นิยมใช้คือ แบบกระเป๋ ำเปี ยก
กระเป๋ ำแห้ง ไฮกรอมิเตอร์ แบบกระเป๋ ำเปี ยก-กระเป๋ ำแห้ง
ใช้ง่ำยและสะดวก เครื่องมือชนิ ดนี้ จะประกอบด้วย

เทอร์มอมิเตอร์ 2 อัน กระเปำะอันหนึ่ งหุ้มด้วยผ้ำเปี ยก

กระเปำะอีกอันหนึ่ งไม่หุ้มอะไร กำรหำค่ำควำมชื้ นของอำกำศ

ดูจำกผลต่ำงระหว่ำงอุณหภูมิของกระเปำะแห้งและกระเปำะ
เปี ยก แล้วนำำไปเทียบกับตำรำงอ่ำนค่ำควำมชื้ นมำตรฐำน

ตารางคุาความชื้ นสัมพัทธ์คิดเป็ นเปอร์เซนต์

อุณหภูมิเท
อร์มอมิเตอร์

กระเ

อุณหภูมิระหว่ำง
10-14 15-19 20-24 25-29 30-34 35-39 4044

o

ปำะแห้ง ( C)

ผลต่ำงของ

อุณหภูมิ ( C)
o

0.5

94

95

96

96

97

97

97

1.0

89

90

92

93

93

94

94

1.5

83

86

88

89

90

91

91

2.0

77

81

83

85

86

88

89

2.5

72

76

80

82

83

85

86

3.0

67

72

75

78

78

80

83

3.5

61

67

72

75

77

79

81

4.0

56

63

68

71

74

76

78

ตัวอยุาง

กำรหำค่ำควำมชื้ นสัมพัทธ์ เช่น

- อ่ำนค่ำอุณหภูมิกระเปำะแห้งได้

= 35

- อ่ำนค่ำอุณหภูมิกระเปำะเปี ยกได้ = 32
- ผลต่ำงของอุณหภูมิค่ำ

การอุานคุา

= 3

- แนวตั้งเป็ นผลต่ำง ให้ดูท่ี

3

C

o

C

o

C

o

C

o

- แนวนอนเป็ นอุณหภูมิของเทอร์มอมิเตอร์กระเปำะ

แห้ง ให้ดูท่ี 35 C
o

ซึ่งอยู่ในช่อง 35-39

- ตัวเลขที่ตัดกันในแนวตั้งและแนวนอน คือ 80

ดังนั้ น ค่ำควำมชื้ นสัมพัทธ์เท่ำกับ 80% ซึ่งเป็ น

สภำพอำกำศที่ค่อนข้ำงชื้ น

ควำมชื้ นในอำกำศมีควำมสัมพันธ์กับกำรดำำเนิ นชีวิตของเรำ

เช่น วันที่อำกำศชื้ น เรำจะรู้สึก

เหนี ยวตัว และอึดอัด เพรำะอำกำศมีควำมชื้ นมำกทำำให้อำกำศ

รับปริมำณไอนำ้ำได้น้อย นำ้ำจำก

แหล่งนำ้ำต่ำงๆ จะระเหยได้น้อย รวมทั้งเหงื่อของเรำด้วย แต่

ถ้ำวันที่อำกำศแห้ง นำ้ำจำกแหล่งนำ้ำ

ต่ำงๆ จะระเหยได้มำก เหงื่อของเรำก็ระเหยได้มำก ทำำให้เรำ

ร้ส
ู ึกเย็นมำก จนบำงครั้งทำำให้ผิวหนั ง
แห้งและแตก

นอกจำกนี้ ควำมชื้ นในอำกำศมีประโยชน์ คือ ทำำให้อำกำศ

ชุ่มชื้ น เพรำะ

ควำมชื้ นก็คือไอนำ้ำในอำกำศนั ่นเอง ถ้ำในอำกำศมีอุณหภูมิท่ีพอ

เหมำะและมีปริมำณ

ไอนำ้ำในอำกำศเพียงพอ ก็จะทำำให้ตกลงมำเป็ นฝน

นั กวิทยำศำสตร์พบว่ำ อำกำศที่กำำลังสบำย

ทำำให้เรำรู้สึกไม่อึดอัด ควรมีค่ำควำมชื้ นสัมพัทธ์ประมำณ 60%

แผนการจัดการเรียนรู้ ที่ 17

กลุ่มสาระวิทยาศาสตร์

ชั้นประถมศึกษาปี ที่ 5

หนุวยการเรียนรู้ที่ 6 เสียงกับการไดูยิน
เวลา 12 ชัว่ โมง

เรื่อง ความชื้ นในของอากาศ
เวลา

2 ชัว่ โมง

ผู้สอน นายนัสฐกร นาคอก
อน่บาลเมืองราชบ่ร ี

โรงเรียน

มาตรฐานการเรียนรู้ชุวงชั้นที่เกี่ยวขูองสาระสำาคัญ

สำำรวจตรวจสอบอุณหภูมิ ควำมชื้ น และควำมดันของ

บรรยำกำศ และอธิบำยองค์ประกอบเหล่ำนี้ รวมทั้งสภำพภูม
ประเทศที่มีผลต่อวัฎจักรนำ้ำ
สาระสำาคัญ

ควำมดันอำกำศ มีอิทธิพลต่อกำรเปลี่ยนแปลงอำกำศ

จ่ดประสงค์การเรียนรู้

สำมำรถสรุปเกี่ยวกับควำมดันบรรยำกำศได้

สาระการเรียนรู้

ควำมดันบรรยำกำศ
กระบวนการเรียนรู้

1. ครูสนทนำซักถำมนั กเรียนเกี่ยวกับเรื่อง ควำมดันอำกำศ
ว่ำ นั กเรียนรู้

ได้อย่ำงไรว่ำ อำกำศมีแรงดันและอำกำศต้องกำรที่อยู่
นั กเรียนช่วยกัน

โดยให้

ยกตัวอย่ำงปรำกฎกำรณ์ท่ีเคยเห็นในชีวิตประจำำวันเกี่ยวกับควำม
ดันของอำกำศ เช่น กำรสูบลมรถจักรยำน กำรเป่ ำลูกโป่ ง กำร
ฉีดยำ เป็ นต้น

2. ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม ทำำกำรทดลองเรื่อง วัดควำมดัน
อำกำศอย่ำงง่ำยๆ

โดยปฏิบัติดังนี้

1) วำงดินนำ้ำมันในกะละมัง แล้วปั กไม้บรรทัดลงบนดิน
นำ้ำมัน ใส่น้ ำำ

ในกะละมัง ประมำณ 5-8 เซนติเมตร และใส่น้ ำำในขวดพลำสติกใส
ประมำณ ¾
ของขวด

2) ใช้ฝ่ำมืออุดปำกขวด ควำ่ำปำกขวดลงแล้วนำำไปตั้งใน
กะละมัง

เมื่อปำกขวดอยู่ใต้ผิวนำ้ำให้ค่อยๆ เอำมืออกจำกปำกขวด ใช้เชือก

รัดไม้บรรทัดติดกับขวด แล้วทำำเครื่องหมำยของระดับนำ้ำที่ขวด ตั้ง

ทิ้งไว้ 1 วัน แล้วสังเกตระดับนำ้ำที่ขวดเป็ นเวลำ 1 สัปดำห์ เปรียบ
เทียบกับระดับนำ้ำเดิมในขวดบันทึกผล และสรุปผลกำรทดลอง ลง

ในใบงำนที่ 1 เรื่อง วัดควำมดันอำกำศอย่ำงง่ำยๆ แล้วนำำเสนอผล
งำนที่หน้ำชั้น

3. ครูและนั กเรียนร่วมกันอภิปรำยและสรุปเกี่ยวกับ กำรวัด
ควำมดันอำกำศ

4. ครูให้นักเรียนหำข่ำวเกี่ยวกับสภำพลมฟ้ ำอำกำศที่มีผล
ทำำให้เกิดควำม

เสียหำย หรือเกิดอันตรำยในด้ำนต่ำงๆ มำติดในใบงำน บันทึก

ข้อมูล ลงในใบงำนที่ 2 เรื่อง ข่ำวลมฟ้ ำอำกำศ แล้วนำำเสนอผล
งำนที่หน้ำชั้น

5. ครูและนั กเรียนร่วมกันอภิปรำยและสรุปเกี่ยวกับ ข่ำวลม
ฟ้ ำอำกำศ

โดยยกตัวอย่ำงของผลงำนของนั กเรียนมำประกอบ

6. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่ม ส่งตัวแทนออกมำรำยงำนผลกำร
ทำำกิจกรรม

7. ครูและนั กเรียนร่วมกันสรุปควำมรู้ท่ีได้จำกกำรทำำ
กิจกรรม

8. ครูให้นักเรียนศึกษำสำระกำรเรียนรู้จำกใบควำมรู้ และ
สรุปควำมรู้ท่ีได้

จำกกำรศึกษำ

9. ครูให้นักเรียนอภิปรำยสรุปว่ำ จะนำำควำมรู้ท่ีได้จำกกำร
เรียนเรื่อง

ลมฟ้ ำอำกำศ ไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำำวันได้อย่ำงไร สรุปผล

กำรอภิปรำยและเขียนเป็ นแผนผังควำมคิด ลงในใบงำนที่ 3 เรื่อง
ลมฟ้ ำอำกำศ แล้วนำำเสนอผลงำนที่หน้ำชั้น

10.ให้นักเรียนนำำแผนผังควำมคิด มำแลกเปลี่ยนดู แล้ว
สนทนำซักถำม

เกี่ยวกับกำรเขียนแผนผังควำมคิด เพื่อดูว่ำมีควำมเหมือนกันหรือ
แตกต่ำงกับของ

นั กเรียนอย่ำงไรบ้ำง

11.ให้นักเรียนทำำแบบฝึ กหัดจำกนั้ นครูและนั กเรียนร่วมกัน
เฉลยคำำตอบ

กระบวนการวัดผลประเมินผล

1. ทักษะกระบวนกำรทำงวิทยำศำสตร์
2. สังเกตกำรทำำงำนกลุ่ม

3. กำรนำำเสนอผลงำนหน้ำชั้นเรียน
4. กำรตรวจผลงำน
-

แบบบันทึกผล
แบบฝึ กหัด

5. เจตคติทำงวิทยำศำสตร์

- ควำมอยำกรู้อยำกเห็น
- ควำมซื่อสัตย์

- กำรยอมรับฟั งควำมคิดเห็น

เครื่องมือประเมินผล

1. แบบประเมินทักษะกระบวนกำรทำงวิทยำศำสตร์
2. แบบประเมินกำรทำำงำนกลุ่ม

3. แบบประเมินกำรนำำเสนอผลงำนหน้ำชั้น
4. แบบประเมินผลงำน

5. แบบวัดเจตคติทำงวิทยำศำสตร์

1.
2.

เกณฑ์การประเมิน

สังเกตกำรใช้ทักษะกระบวนกำรทำงวิทยำศำสตร์
ผ่ำนเกณฑ์อย่ำงน้อย 60%

สังเกตพฤติกรรมกำรทำำงำนกลุ่ม ผ่ำนเกณฑ์อย่ำงน้อย 60%

3.

กำรนำำเสนอผลงำนหน้ำชั้นเรียน ผ่ำนเกณฑ์อย่ำงน้อย 60%

4.

กำรตรวจผลงำน ผ่ำนเกณฑ์อย่ำงน้อย 60%

5.

เจตคติทำงวิทยำศำสตร์ ผ่ำนเกณฑ์อย่ำงน้อย 60%

สื่อ / แหลุงการเรียนรู้
1.

ใบงำนที่ 1 เรื่อง วัดควำมดันอำกำศอย่ำงง่ำยๆ

2.

ใบงำนที่ 2 เรื่อง ข่ำวลมฟ้ ำอำกำศ

3.

ใบงำนที่ 3 เรื่อง ลมฟ้ ำอำกำศ

4.คำาชี้แจง
ใบควำมร้
นบรรยำกำศ
ให้นู ั กเรื
เรี่อยงนทำควำมดั
ำกำรทดลองเพื
่ อหำวิธีกำรวัดควำม
5.ดันอำกำศ
แบบฝึแล้
กหัวดบันทึกผล
6.

ห้องสมุด

ใบงานที่ 1

เรื่อง วัดความดันอากาศอยุางงุายๆ

อ่ปกรณ์

1.กะละมัง
กะละมังแล้วปั ก
2.ขวด

พลำสติกใส

3.เชือก
พลำสติก
4.ไม้บรรทัด
ของขวด
ไปตั้งใน
เอำมือออกจำก

วิธีทำา
1. แบ่งกลุ่ม ให้แต่ละกลุ่มวำงดินนำ้ำมันใน
ไม้บรรทัดลงบนดินนำ้ำมัน

2. ใส่น้ ำำในกะละมังสูง 5-8 ซม.แล้วใส่น้ ำำในขวด
ประมำณ ¾
3. ใช้ฝ่ำมืออุดปำกขวด ควำ่ำปำกขวดลงแล้วนำำ
กะละมัง เมื่อปำกขวดอยู่ใต้ผิวนำ้ำให้ค่อยๆ
ปำกขวด

ใช้เชือกรัดไม้บรรทัดติดกับขวด

4. ทำำเครื่องหมำยของระดับนำ้ำที่ขวด ตั้งทิ้งไว้
เวลำ
ขวด

1 วัน สังเกตระดับนำ้ำในขวดทุกวัน เป็ น

1 สัปดำห์ เปรียบเทียบกับระดับนำ้ำเดิมใน

บันทึกผล
ระดับนำ้า
วันที่ วันที่ วันที่ วันที่ วันที่ วันที่ วันที่
ที่สังเกต
1
2
3
4
5
6
7
ระดับนำ้าเติมในขวด
……………………… …….…….…….…… …….…….…….
…………….

.

.

.

.

.

.

สร่ปผลการทำากิจกรรม

………………………………………………………………

………………………….
คำาชีแ
้ จง ให้นักเรียนหำข่ำวเกีย
่ วกับสภำพลมฟ้ำ

อำกำศทีม
่ ีผลทำำให้เกิดควำม

………………………………………………………………………

เสียหำย หรืออันตรำยในด้ำนต่ำงๆ มำติด

……………………

ในกรอบ
และบันทึกข้ท
อยาศาสตร์
มูล
ทักษะ / กระบวนการทางวิ
ที่ใชู
µ

ทักษะกำรสังเกต

µ

ทักษะกำรวัด

ทักษะกำรทดลอง

µ

ทักษะกำรจัดกระทำำและ

ทักษะกำรจำำแนก
µ

สื่อควำมหมำยข้อมูล
µ

ทักษะกำรลงควำมคิดเห็นจำกข้อมูล

ใบงานที่ 2
เรื่อง ขุาวลมฟู าอากาศ

µ

ข่ำวนี้ เกี่ยว

กับ………………………………………………………………..
ควำมเสียหำยหรืออันตรำยที่เกิดขึ้นนี้ เกิด

จำก……………………………..
ผลของควำมเสียหำย

คือ…………………………………………………….

………………………………………………………………………
……….

………………………………………………………………………
……….

คำาชีแ
้ จง ให้นักเรียนเขียนแผนผังควำมคิด สรุป

ใบงานที
ประโยชน์ทีไ่ ด้จำกกำรเรี
ยน ่
เรือ
่ ง

3

เรือ
่ ้ งำอำกำศ
ลมฟูาอากาศ
ลมฟ

1…………………………….
2……………………………….

3………………………………..

ประโยชน์ของการเรียน
เรื่อง ลมฟู าอากาศ

4……………………………

5…………………………..

6……………………………

ใบความรู้

เรือ
่ ง ความดันบรรยากาศ
ความดันบรรยากาศ

อำกำศเป็ นสิ่งที่มีน้ ำำหนั ก และนำ้ำหนั กของอำกำศกดลงมำยัง

โลก และสิ่งต่ำงๆ

บนโลก นำ้ำหนั กของอำกำศที่กดทับลงมำบนพื้ นที่หนึ่ งตำรำงหน่วย

นั้ น เรียกว่ำ

ควำมดันอำกำศ หรือ ควำมดันบรรยำกำศ หรือควำมกดอำกำศ

(ซึ่งใช้เรียกในกำร

พยำกรณ์อำกำศ)

ควำมกดอำกำศที่เปลี่ยนไป

จะมีผลต่อลมฟ้ ำอำกำศ ซึ่ง

ใช้
ลมฟ้ ำอำกำศ

ควำมกดอำกำศ

พยำกรณ์สภำพ

เกี่ยวข้องกับลมฟ้ ำอำกำศ

ที่จะเกิดขึ้นได้

ปั จจัยที่มีผลตุอความดันอากาศ ไดูแกุ

1. อุณหภูมิ อำกำศที่มีอุณหภูมิสูง จะมีควำมดันอำกำศตำ่ำ เพรำะ

อำกำศ

ที่มีอุณหภูมิสูงจะขยำยตัว ทำำให้มีปริมำณอำกำศน้อย จึงมีควำมดัน

อำกำศตำ่ำ

2. ความชื้ น อำกำศที่มีควำมชื้ นมำก แสดงว่ำมีไอนำ้ำใน

อำกำศมำก ทำำให้

อำกำศเบำ จึงมีควำมดันอำกำศตำ่ำกว่ำอำกำศแห้ง

3. ระดับความสูง เมื่อควำมสูงจำกนำ้ำทะเลเพิ่มขึ้น ควำมดัน

อำกำศจะลดลง

ควำมดันอำกำศที่ระดับนำ้ำทะเล มีค่ำ 1 บรรยำกำศ เป็ นควำมดันที่

สำมำรถดันนำ้ำให้

ขึ้นไปในสำยยำงที่ปิดปลำยไว้ข้ำงหนึ่ งได้สูงประมำณ 10 เมตร

หรือสำมำรถดันปรอท

ให้ข้ ึนไปในหลอดแก้วปลำยปิ ด ได้สูง 760 มิลลิเมตร หรือ 76

เซนติเมตร

เครื่องมือที่ใช้วัดควำมดันอำกำศ เรียกว่ำ บำรอมิเตอร์

(barometer) ที่นิยม

ใช้มีอยู่ 3 ชนิ ด ได้แก่

1. บารอมิเตอร์แบบปรอท

ประกอบด้วยหลอดแก้วเล็กยำวปลำยปิ ด

ข้ำงหนึ่ งบรรจุดปรอทให้เต็ม แล้วควำ่ำลงใน

อ่ำงปรอท ระดับปรอทในหลอดแก้วจะลดลง
เล็กน้อย เพรำะแรงดันอำกำศภำยนอกดัน
ปรอทไม่ให้ไหลลงมำ

2. แอนิ รอยด์บารอมิเตอร์ มีลักษณะ

เป็ นตลับเล็กบนหน้ำปั ดมีสเกลอ่ำนค่ำได้ ก้นตลับ
ติดอยู่กับกรอบโลหะ ฝำตลับจึงยุบขึ้นลงตำม

ควำมดันอำกำศ ทำำให้เข็มที่ต่อกับตลับชี้ตัวเลข
บนหน้ำปั ดตำมค่ำควำมดัน

แอนิ รอยด์บารอมิเตอร์
แบบทีต
่ ิดตามบูาน

3. บารอกราฟ เป็ นเครื่องมือวัดแบบแอนิ รอยด์

แต่ใช้บันทึกควำมดันอำกำศต่อเนื่ องกันเป็ นเส้นบน
กระดำษกรำฟ

จำกกำรทดลอง ถ้ำระดับนำ้ำในขวดเพิ่มมำกขึ้น แสดงว่ำควำม

ดันอำกำศเพิ่มขึ้น

เพรำะสำมำรถดันนำ้ำในกะละมังให้เข้ำไปในขวดได้มำกขึ้น แต่ถ้ำ

ระดับนำ้ำในขวดลดลง

แสดงว่ำควำมดันอำกำศลดลง

เช่น
อำกำศ

ควำมดันอำกำศมีควำมสัมพันธ์กับกำรดำำเนิ นชีวิตของเรำ
1. ควำมดันอำกำศทำำให้เรำทรำบกำรเปลี่ยนแปลงของลมฟ้ ำ
2. ควำมดันอำกำศมีควำมสัมพันธ์กับระดับควำมสูง คือ เมื่อ

ขึ้นไปอยู่บนที่

สูง เช่น บนภูเขำ บนเครื่องบิน ควำมดันอำกำศจะลดลง ทำำให้เรำ

ร้ส
ู ึกหูอื้อ

3. ควำมดันอำกำศสำมำรถนำำมำใช้ประดิษฐ์เครื่องมือเครื่อง

ใช้ต่ำงๆ ได้

เช่น หลอดฉีดยำ หลอดหยด หลอดกำแฟ ปำกกำหมึกซึม

แบบฝึ กหัด
1.
1.

คำาชี้แจง กำ X คำำตอบที่ถูกที่สุด

เมฆแตกต่ำงจำกหมอกในข้อใด

เมฆเป็ นไอนำ้ำ หมอกเป็ นหยด

นำ้ำ

เมฆเกิดในระดับสูง

เมฆเป็ นละอองนำ้ำ หมอกเป็ นไอ

นำ้ำ

หมอกเกิดในระดับตำ่ำ

4.
2.

ใกล้พื้นดิน

เมฆเกิดในเวลำกลำงวัน

หมอกเกิดตอนเช้ำตรู่

ปรำกฏกำรณ์ในข้อใด ไมุ
เกี่ยวขูองกับ

ปริมำณไอนำ้ำในอำกำศ

ค. เทอร์มอมิเตอร์

แอนนิ มอมิเตอร์

ง.

อุปกรณ์ใดใช้วัดควำมดันอำกำศ

บำรอมิเตอร์ ข. เทอร์มอมิเตอร์
ค. ไฮกรอมิเตอร์ ง. แอนนิ

มอมิเตอร์

1.

เมฆ

3.

ข้อใดอธิบำยกำรเกิดลูกเห็บได้

ลักษณะอำกำศในข้อใด ถ้ำตำก

1.

หยดนำ้ำฝนตกลงมำผ่ำนอำกำศ

แล้วผ้ำจะแห้งเร็วที่สุด

2.

ข. หมอก

บำรอมิเตอร์ ข. ไฮกรอมิเตอร์

ค.

นำ้ำค้ำง ง. รุ้งกินนำ้ำ

ถูกต้อง

ที่เย็นจัดจนกลำยเป็ น

นำ้ำแข็ง

หยดนำ้ำฝนถูกลมพัดขึ้นสู่
บรรยำกำศ

ที่มีอุณหภูมิตำ่ำจนกลำย

เป็ นนำ้ำแข็ง

3.

เกล็ดนำ้ำแข็งในเมฆรวมตัวกัน

4.

เกล็ดหิมะที่ตกลงมำแล้วจับตัว

4.

เป็ นก้อนแล้วตกลงมำ

กัน

เป็ นก้อนแข็ง

อุปกรณ์ใช้วัดควำมชื้ นของ
อำกำศ

ผ้ำ

อำกำศชื้ น อุณหภูมิตำ่ำ

อำกำศชื้ น อุณหภูมิสงู

อำกำศแห้ง อุณหภูมิตำ่ำ

อำกำศแห้ง อุณหภูมิสูง

ลักษณะอำกำศในข้อใด ฝนมี
โอกำส

ตกมำกที่สุด

ก. อำกำศชื้ น อุณหภูมิตำ่ำ

ข. อำกำศชื้ น อุณหภูมิสงู
ค. อำกำศแห้ง อุณหภูมิ
ตำ่ำ

ง. อำกำศแห้ง อุณหภูมิสูง

8.

ควำมดัน 1 บรรยำกำศ เป็ น
ควำมดัน

40 %

ค. 80 %

ที่สำมำรถดันนำ้ำให้สูงขึ้นไป

%

ปลำยปิ ดได้เท่ำไร

อำกำศ

ในสำยยำง
1.

10 ม.

ข. 76 ซม.

9.

ค่ำควำมชื้ นสัมพัทธ์ท่ีเหมำะกับ

ค. 100 ซม. ง. 760 มม.

ร่ำงกำย

ของคนเรำ มีค่ำประมำณกี่

เปอร์เซนต์

ข. 60 %
ง. 100

10.ถ้ำต้องกำรวัดควำมดัน
อย่ำงต่อเนื่ อง ต้องใช้

เครื่องมือชนิ ดใด

ไฮกรอมิเตอร์แบบเส้นผม

ไฮกรอมิเตอร์แบบกระเปำะเปี ยก
-กระเป๋ ำแห้ง

บำรอกรำฟ

แอนิ รอยด์บำรอมิเตอร์