You are on page 1of 9

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΕΙΣ (4)
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ
xhmeiastokyma.gr

ΘΕΜΑ Α
Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α5 να γράψετε τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το
γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.
Α1.

Ποιο από τα επόμενα χημικά στοιχεία ανήκει στην VIA (16η) ομάδα του
Περιοδικού Πίνακα;
α.
β.
γ.
δ.

Α2.


12Mg
16S
34Se

Μονάδες 4
Ένα υδατικό διάλυμα NaCl έχει περιεκτικότητα 12%w/w. Αυτό σημαίνει ότι:
α.
β.
γ.
δ.

Σε 88g νερού μπορούν να διαλυθούν το πολύ 12g NaCl
Σε 100g νερού είναι διαλυμένα 12g ΝaCl
Το διάλυμα έχει μάζα 100g
Σε κάθε 100g του διαλύματος περιέχονται 12g NaCl
Μονάδες 4

Α3.

Ο αριθμός οξείδωσης του Ν στην ένωση ΗΝΟ2 είναι:
α.
β.
γ.
δ.

Α4.

-3
+3
+5
+2

Μονάδες 4
Σε δοχείο όγκου V περιέχεται αέριο Χ το οποίο ασκεί πίεση 3 atm. Αν
τριπλασιάσουμε τον όγκο του δοχείου, διατηρώντας σταθερή τη
θερμοκρασία, η πίεση που θα ασκεί το αέριο Χ θα γίνει:
α.
β.
γ.
δ.

9 atm
1 atm
6 atm
3 atm
Μονάδες 4
ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ
Α5.

Το ιόν
α.
β.
γ.
δ.

15
7

Σ3- έχει:

7 πρωτόνια και 7 ηλεκτρόνια
15 νετρόνια και 10 ηλεκτρόνια
7 πρωτόνια και 10 ηλεκτρόνια
8 νετρόνια και 2 ηλεκτρόνια
Μονάδες 4

Α6.

Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας δίπλα στο
γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι
σωστή ή Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη.
α.
β.
γ.
δ.
ε.

Για τις ενέργειες ΕΜ και ΕL των στιβάδων Μ και L αντίστοιχα, ισχύει
ότι ΕΜ < ΕL
Τα ισότοπα είναι άτομα που ανήκουν στο ίδιο στοιχείο.
3L αερίου Ο2 περιέχουν περισσότερα μόρια από 3L αέριας ΝΗ3 σε ίδιες
συνθήκες πίεσης και θερμοκρασίας
Οι ιοντικές ενώσεις σε στερεή κατάσταση είναι αγωγοί του ηλεκτρικού
ρεύματος
Το 11Νa έχει μεγαλύτερη ακτίνα από το 11Νa+
Μονάδες 5

ΘΕΜΑ Β
Β1.

Το διάγραμμα 1 παρουσιάζει τη μεταβολή της διαλυτότητας δύο ουσιών Α
και Β στο νερό σε συνάρτηση με τη θερμοκρασία, εκ των οποίων η μία είναι
στερεή και η άλλη αέρια. Να γράψετε ποια καμπύλη αναπαριστά τη
μεταβολή της διαλυτότητας του αερίου και να αιτιολογήσετε την απάντηση
σας.

Μονάδες 5
ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ
Β2.

Δίνονται: χλώριο, 17Cl και νάτριο, 11Na.
α.
Να γράψετε την κατανομή των ηλεκτρονίων σε στιβάδες για τα άτομα
Cl και Na.
Μονάδες 2
β.
Tι είδους δεσμός υπάρχει στη χημική ένωση που σχηματίζεται μεταξύ
Na και Cl, ιοντικός ή ομοιοπολικός;
Μονάδες 2
γ.
Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας περιγράφοντας τον τρόπο
σχηματισμού του δεσμού μεταξύ νατρίου και χλωρίου.
Μονάδες 3

Β3.

Να συμπληρώστε τις χημικές εξισώσεις (αντικατάσταση ονομάτων με
μοριακούς τύπους, προϊόντα και συντελεστές) των παρακάτω αντιδράσεων
που γίνονται όλες.
α.
Cl2 + CaBr2 →
β.

Al + HI →

γ.

ΒaCO3 + HCl →

δ.

ΝΗ3 + H3PO4 →

ε.

νιτρικό αμμώνιο + υδροξείδιο του νατρίου →
Μονάδες 10

Β4.

Δίνονται δύο ζεύγη στοιχείων:
α.
18Ar και 13Αl
β.
18Ar και 2He
Σε ποιο ζεύγος τα στοιχεία έχουν παρόμοιες (ανάλογες) χημικές ιδιότητες
Μονάδες 1
Να αιτιολογήσετε την απάντηση σας
Μονάδες 2

ΘΕΜΑ Γ
Ορισμένη ποσότητα H2S έχει μάζα 136g.
Γ1.

Πόσο όγκο καταλαμβάνει (STP συνθήκες) η παραπάνω ποσότητα H2S ;
Μονάδες 6

Γ2.

Πόσα μόρια περιέχονται στη παραπάνω ποσότητα H2S;
Μονάδες 4
ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ
Γ3.

Πόσα άτομα Η και πόσα συνολικά άτομα περιέχονται στη παραπάνω
ποσότητα;
Μονάδες 7

Γ4.

Πόσα L NH3 μετρημένα σε πίεση 0,8 atm και θερμοκρασία 27oC περιέχουν
διπλάσιο αριθμό μορίων με τη παραπάνω ποσότητα H2S;
Μονάδες 8
Δίνονται οι σχετικές ατομικές μάζες H:1, S:32 και R= 0,082

atm  L
mol  K

ΘΕΜΑ Δ
Μια ομάδα μαθητών παρασκεύασε υδατικό διάλυμα ΚΟΗ με διάλυση 22,4g
στερεού ΚΟΗ σε νερό. Το διάλυμα Υ1 που παρασκευάστηκε είχε όγκο 400 mL.
Δ1.

Δ2.

Δ3.

Δ4.

Να υπολογίσετε την %w/v περιεκτικότητα του διαλύματος Υ1 και τη
συγκέντρωση του.
Μονάδες 6
Σε 50 mL του διαλύματος Υ1 προσθέτουμε 150 mL νερού. Να υπολογίσετε τη
συγκέντρωση του αραιωμένου διαλύματος Υ2.
Μονάδες 6
Πόσα g KOH πρέπει να προσθέσουμε σε 100 mL του αραιωμένου διαλύματος
Υ2 ώστε να προκύψει διάλυμα Υ3 ίσης συγκέντρωσης με το διάλυμα Υ1;
Μονάδες 6
Από το διάλυμα Υ1 παίρνουμε 0,2 L και τα εξουδετερώνουμε πλήρως με την
ακριβώς απαιτούμενη ποσότητα H2SO4. Να υπολογίσετε πόσα g άλατος θα
παραχθούν.
Μονάδες 7
Δίνονται οι σχετικές ατομικές μάζες Κ:39, Ο:16, Η:1
ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙA

ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΑΠΟ 4 ΣΕΛΙΔΕΣ

Απαντήσεις Α΄ Λυκείου

xhmeiastokyma.gr

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑ Α΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΘΕΜΑ Α
Α1.

γ

Α2.

δ

Α3.

β

Α4.

β

Α5.

γ
Α6.

α.

Λ

β.

Σ

γ.

Λ

δ.

Λ

ε.

Σ

ΘΕΜΑ Β
Β1.

Η διαλυτότητα των αερίων ελαττώνεται με αύξηση της θερμοκρασίας, ενώ
στα

στερεά η διαλυτότητα αυξάνεται με τη θερμοκρασία. Έτσι, η καμπύλη Α

αντιστοιχεί στο αέριο αφού με αύξηση της θερμοκρασίας ελαττώνεται η
διαλυτότητα της ουσίας ενώ η καμπύλη Β αντιστοιχεί στο στερεό αφού με
αύξηση της θερμοκρασίας αυξάνεται και η διαλυτότητα της ουσίας.
Β2.

α.

Cl: K(2) L(8) M(7)

17
11

β.
γ.

Na: K(2) L(8) M(1)

Ιοντικός
To Νa για να αποκτήσει σταθερή δομή ευγενούς αερίου έχει τη τάση να
αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο από την εξωτερική στιβάδα, με συνέπεια
να δημιουργηθεί το κατιόν Na+ το οποίο έχει δομή ευγενούς αερίου:
Κ(2) L(8).
Από την άλλη μεριά το Cl για να αποκτήσει δομή ευγενούς αερίου
πρέπει να προσλάβει ένα ηλεκτρόνιο στην εξωτερική του στιβάδα και
να μετατραπεί σε ανιόν Cl- το οποίο έχει δομή ευγενούς αερίου:
Κ(2) L(8) M(8).
Όταν τα δύο άτομα πλησιάσουν κοντά το ένα στο άλλο, μεταφέρεται
ένα ηλεκτρόνιο από το άτομο του Na στο άτομο του Cl και κατ' αυτό τον
τρόπο αποκτούν δομή ευγενούς αερίου, μεταπίπτοντας σε αντίθετα
φορτισμένα ιόντα.

Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός

Απαντήσεις Α΄ Λυκείου

xhmeiastokyma.gr

Τα αντίθετα φορτισμένα ιόντα Na+ και Cl- έχουν σταθερή δομή ευγενούς
αερίου και έλκονται μεταξύ τους με ισχυρές ηλεκτροστατικές δυνάμεις
Coulomb. Στο κρυσταλλικό πλέγμα της ιοντικής ένωσης NaCl η
αναλογία Na+ και Cl- είναι 1:1

Β3.

B4.

α.

Cl2

+ CaBr2

CaCl2

+

Br2

β.

2A

+ 6HI

2AI3

+

3H2

γ.

ΒaCO3 + 2HCl

BaCl2

+

CO2↑ +

δ.

3ΝΗ3 + H3PO4

(NH4)3PO4

ε.

NH4NO3 + NaOH

+

NH3↑ + H2O

→ NaNO3

H2 O

Ηλεκτρονιακές κατανομές:
18

Ar: Κ(2) L(8) Μ(8)

→ 18η ομάδα, ευγενές αέριο

13

A: Κ(2) L(8) Μ(3)

→ 13η ομάδα

2

He: Κ(2)

→ 18η ομάδα, ευγενές αέριο

Τα στοιχεία που εμφανίζουν παρόμοιες χημικές ιδιότητες βρίσκονται στην
ίδια κύρια ομάδα του Περιοδικού Πίνακα. Επομένως το Ar και το He θα έχουν
ανάλογες χημικές ιδιότητες. Σωστή απάντηση είναι το ζεύγος β.
ΘΕΜΑ Γ
Γ1.

Α τρόπος (με κατάταξη)
Έχουμε για το H2S: Mr(H S)  2  1  32  Mr(H S)  34
2

2

Άρα σε STP συνθήκες έχουμε:

34g H2S ά 22,4L 
 V  89,6L
136g H2S ά
VL 

Β τρόπος (με χρήση τύπων)

n

m
136
n 
mol  n  4mol
Mr(H2S)
34

Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός

Απαντήσεις Α΄ Λυκείου
Επίσης n 
Γ2.

xhmeiastokyma.gr

V
 V  n  22,4  V  4  22,4L  V  89,6L
Vm

Α τρόπος (με κατάταξη)
Έχουμε:

1molH2S έ  A ό
 x  4  NA ό
4molH2S έ x ό 

Β τρόπος (με χρήση τύπων)
Εναλλακτικά με χρήση του τύπου: n 

Γ3.


   n       4    ό


Έχουμε:

1molH2S έ 2   A ά  
 x  8  N A ά 
4molH 2S έ x
ά  
1molH2S έ 3   A ά
4molH 2S έ y
ά
Γ4.


  y  12  N A ά

Η ποσότητα της NH3 περιέχει διπλάσιο αριθμό μορίων από τα 136g Η2S.
Επειδή στα 136 g H2S περιέχονται 4 ∙ΝΑ μόρια συμπεραίνουμε ότι τα μόρια της
NH3 θα είναι 8 ∙ΝΑ

1mol NH3 έ
 A ό 
x8
x mol NH3 έ 8  A ό 

Άρα n NH  8mol
3

Ισχύει:

P V  n  R  T  V 
 V

nR T
8  0,082  (27  273)
 V
L
P
0,8

8  0,082  300
L  V  246 L
0,8

ΘΕΜΑ Δ
Δ1.

Ισχύει:

 400mL  /  έ 22,4g KOH 
 x  5,6
 100mL  /  έ
xg KOH 
Οπότε το διάλυμα θα έχει περιεκτικότητα 5,6% w/v.

Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός

Απαντήσεις Α΄ Λυκείου

xhmeiastokyma.gr

Εύρεση Συγκέντρωσης του διαλύματος Υ1
Α τρόπος
Για το ΚΟΗ έχουμε:

Mr(KOH)  39  16  1  Mr(KOH)  56
Οπότε n 

m
22,4
n 
mol  n  0,4 mol
Mr(KOH)
56

Συνεπώς:

 400mL  /  έ 0,4 molKOH
x 1
 1000mL  /  έ
xmolKOH 
Άρα, C1 = 1 M
B τρόπος

C1 
Δ2.

n
V/ 

m
22,4 mol
 C1 

 C1  1M
Mr(KOH)  V/ 
56  0,4 L

Ο όγκος του αραιωμένου διαλύματος Υ2 θα είναι V2  0,05  0,15  0,2L
Έστω C2 η συγκέντρωση του αραιωμένου διαλύματος Υ2.
Η ποσότητα του ΚΟΗ παραμένει σταθερή με την αραίωση, οπότε:

C1  V1  C2  V2  C2 

Δ3.

C1  V1
1  0,05
 C2 
 C2  0,25M
V2
0,2

Το διάλυμα Υ3 θα έχει συγκέντρωση C3 = 1M όσο και το Υ1
Έστω ότι πρέπει να προσθέσουμε nπροσθ mol ΚΟΗ
Ισχύει για το KOH:

n 2  n   n 3  C 2  V2  n   C 3  V3 
0,25  0,1  n   1  0,1  n   0,1  0,025  n   0,075mol 
m
m
 0,075 
 0,075  m  4,2g
Mr(KOH)
56
Δ4.

Στα 0,2 L του Υ1 περιέχονται:

n  C  V  1  0,2  0,2mol

Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός

Απαντήσεις Α΄ Λυκείου

xhmeiastokyma.gr

2ΚΟΗ  Η2SΟ4  Κ 2SΟ4  2Η2Ο
2 mol
1mol 
  x  0,1
0,2 mol
x mol 
Επομένως παράγονται 0,1 mol Κ2SO4.
Έχουμε MrK SO  2  19  32  4  16  134
2

4

mK2SO4  nK2SO4  MrK2SO4  0,1 134  mK2SO4  13,4g

Επιμέλεια: Γιάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός